Üniversitelerin stratejik planlarının sistem ögelerine göre analizi

Bu araştırmanın amacı, üniversitelerin stratejik planlarının güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler (GZFT) analizlerindeki maddeleri sistem ögeleri kapsamında analiz etmektir. Güçlü yönlerin, zayıf yönlerin, fırsatların ve tehditlerin girdi, işleme, çıktı, dönüt ve çevre ögeleriyle ilişkilendirilmesi üzerine çalışılmıştır. Doküman incelemesi modelinde olan çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 12'si devlet, 6'sı vakıf toplam 18 üniversiteden oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, incelenen stratejik planların GZFT analizlerindeki ifadelerin sistem ögelerine göre en fazla çevre, ardından sırasıyla girdi, işleme, çıktı ve dönüt ögesine dair olduğu tespit edilmiştir. Üniversitelerin güçlü yönleri girdilerde altyapı; işlemede yönetim; çıktılarda topluma hizmet ve dönütlerde işlemeye ilişkin temalar ön plana çıkmaktadır. Zayıf yön olarak girdilerde altyapı; işlemede yönetim; çıktılarda araştırma ve dönütte ise işlemeye ilişkin olan temalar yoğunluktadır. GZFT analizlerinin incelenmesi sonucunda üniversitelerin en güçlü yönlerinin aynı zamanda en zayıf yönleri olduğu ortaya çıkmıştır. Üniversitelerin sahip olduğu fırsatların en fazla yerel çevreden, tehditlerin de ulusal çevreden kaynaklandığı, yerelde ekonomik çevreden gelen fırsatların olduğu, ulusalda ise politik süreçlerden kaynaklı tehditlerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre stratejik planlama sürecinde GZFT analizleri hazırlanırken belirsiz ifadelerden kaçınılarak daha anlaşılır maddeler yazılması, düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi ve güncellenmesi önerilmektedir. Üniversitenin iç ve dış çevresinde meydana gelen değişikliklere uyum sağlamak için analiz dinamik tutulmalıdır. Stratejik planlar, tüm tarafların katılımını teşvik ederek ve sürekli gelişim anlayışını benimseyerek oluşturulmalıdır. GZFT analizleri hazırlanırken üniversiteler kendilerini daha objektif değerlendirmelidir.