Van-Başkale kırsal yerleşimlerinde konutların ve tandır evlerinin iklimsel tasarım yaklaşımlarının değerlendirilmesi

Bu çalışmada, soğuk iklim özelliğine sahip olan Van-Başkale kırsal mimarisinin ve tandır evlerinin iklimsel tasarım yaklaşımlarının değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda birinci bölüm olan giriş bölümünde genel olarak mimaride enerji etkinliği, iklimsel konfor ve kırsal mimari anlatılmıştır. Bu bölümde sorun, amaç ve kapsam hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde, tüketilen enerji kaynaklarının yarattığı çevre problemlerinin azaltılması ve enerji verimliliğine yönelik çalışmalar incelenmiştir. Yapılarda iklimsel konfor, enerji etkinliği kavramları ve yerel mimarideki yeri üzerine açıklamalar yapılmıştır. Enerji etkinliği ve iklimsel konforun kullanıcı, çevre ve enerji açısından önemi açıklanmıştır. İklimsel konfora ilişkin parametreler ele alınmıştır. İklimsel konfor parametreleri kullanıcı, iklim ve binaya ilişkin parametreler başlıkları altında ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu şekilde enerji etkin yapı tasarımında dikkat edilmesi gereken tasarım kararları incelenmekte ve bu tasarım kararlarının iç çevre iklimsel konforunun oluşmasındaki önemi anlatılmaktadır. Çalışma alanı olarak belirlenen Van ili ile ilgili iklimsel ve coğrafik özellikler anlatılmaktadır. Van kırsal yerleşimleri hakkında bilgi verilmektedir. Genel bir yaklaşımla yerel mimarinin özellikleri ve enerji etkin tasarım açısından etkileri değerlendirilmektedir. Tandır evinin oluşumu ve tarihçesi ile ilgili literatür bilgilerine kaynak özetleri başlığı altında yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışma yapılan Başkale kırsal yerleşimleri tanıtılmıştır. Bölgenin özellikleri ve çalışma yapılan konutların özellikleri anlatılmıştır. Çalışmanın yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, çalışma bölgesi olarak belirlenen Başkale ilçesinin kırsal mimari yapıları, enerji etkin tasarım yaklaşımlarının değerlendirilmesi açısından ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Uzun yıllar içerisinde evrilerek günümüze gelen Başkale kırsal mimarisi ve tandır evleri, iklim özelliğine göre konut tasarımları, binaya ilişkin parametrelere göre ele alınarak incelenmiştir. Beşinci bölümde, sonuç ve önerilerde kırsal mimari örneklerin iklimsel konfor parametrelerine göre genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: kırsal mimari, iklimsel konfor, enerji etkin tasarım, tandır evi