Vergi kültürünün inşası

Çalışmanın amacı bir verginin ihdas edilmesi ve tahsili aşamalarını kapsayan vergileme sürecinde vergi kültürünün nasıl inşa edildiğini ortaya koymaktır. Kültür salt antropolojik veya sosyolojik bir olgu olmayıp, çeşitli disiplinlerde kültleşmiş belli başlı değerleri, inançları, usulleri, gelenekleri açıklamak için de kullanılmaktadır. Bu bakımdan bir üst yapı olarak kültür bölümlenmiştir ve spesifik olarak bir ulusun yemek kültürü, sanat kültürü ve vergi kültürü gibi pek çok alt kümeye sahiptir. Tüm bu kümelerin ortak özelliği ise belirli bir alanda paylaşılan normlar, değerler ve davranış standartları sunmalarıdır. Ulusal kültürün alt kümesi olan vergi kültürünün temel unsurlarının belirlenmesi, kültürel normların, değerlerin ve davranış standartlarının ne şekilde oluştuğu ve bunların birer kültürel norma dönüşerek toplumu oluşturan bireylerin davranışlarına nasıl yön verdiği bu çalışmada cevabı aranan problemdir. Her ülkenin ulusal kültürü benzersiz olduğu gibi, her ülkenin vergi kültürü de benzersizdir ve tarihsel dinamiklerden beslenmektedir. Bireyler vergileme sürecinde takınacakları tutumları ve gösterecekleri davranışları her seferinde yeniden tasarlamamakta; bunun yerine vergi kültürünün verili kategorileri içerisinde seçim yapmaktadır. Bu sebeple bir ulusun mensupları gönüllü bir şekilde vergi verme gereği duyarken; başka bir ulusun mensuplarının vergi direncine eğilim katsayısı oldukça yüksek olabilmektedir. İşte, vergi kültürü farklılaşan bu davranışın nedenidir. Tez çalışmasında ulaşılan sonuç ülkelerin vergi kültürünü inşa eden dört unsur bulunmaktadır. Bunlar bir ulusun vergileme hususunda sahip olduğu tarihsel geçmiş, vergi mükellefleri, vergi otoritesi ve son olarak muhasebe meslek mensupları şeklindedir. Her bir unsurun vergi kültürüne katkı sağlama yoğunlukları ise eşit değildir. Vergilerin konulması ile başlayan yasama sürecini, vergi tekniğini, vergi kanunlarını ve yürütme sürecinin icracısı olan vergi idaresini kapsayan aktör olan vergi otoritesinin uygulamaları ile yarattığı kültürel kodlar vergi kültüründe algının oluşması, tutuma dönüşmesi ve uyum veya uyumsuzluk davranışının şekillenmesinde öncelikli belirleyicidir.