Veri zarflama analizi ile etkinlik ölçümü: Bankacılık sektöründe bir uygulama

Bu çalışmada çok sayıda girdi ve çıktının bulunduğu durumlarda girdiyi çıktıya dönüştüren seçilmiş karar verme birimlerinin göreli etkinliklerinin ölçülmesinde kullanılan bir teknik olan Veri Zarflama Analizi yöntemi incelenmiş ve etkin çalışması ülke ekonomisi için büyük önem taşıyan bankacılık sektöründe bir uygulama analiz edilmiştir. Ayrıca Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Endeksi yöntemi ile yıllar bazında etkinlik değerlerinde bir gelişme olup olmadığı da aynı uygulama içerisinde incelenmiştir. VZA bu çalışmanın teorik alt yapısını oluşturmaktadır. Söz konusu her iki teknik de son yıllarda bankacılık sektöründe çok sık kullanılmaktadır. Tezin uygulama bölümünde uygulamaya dâhil edilen ülkemizde faaliyet gösteren bankaların 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 (30.09.2018 tarihi itibariyle) yıllarına ilişkin göreli etkinlikleri değerlendirilmiştir. Bu bankaların etkinliğini en iyi şekilde yansıttığı düşünülen girdi ve çıktı değişkenleri belirlenerek 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 (30.09.2018 tarihi itibariyle) yıllarına ait veri kümeleri www.tbb.org web sitesinden elde edilen veriler ışığında derlenmiştir. Sonuç olarak ise Veri zarflama analizine göre yıllar içerisinde etkin banka sayısının 2014'den 2018'e doğru bir düşüş gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca yine 2014-2018 döneminde bankacılık sektöründe toplam faktör verimliliği bakımından genel itibariyle bir gerileme olduğu ortaya çıkmıştır.