Video Yardımcı Hakem (VAR) teknolojisinin Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu Kararlarına yansımalarının nncelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı, Video Yardımcı Hakem (VAR) teknolojisinin Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) kararlarına nasıl yansıdığını anlamak, bu teknolojinin herhangi bir değişim yaratıp yaratmadığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Süper lig müsabakalarında saptanan disiplin ihlallerinin genel olarak ve doğrudan ihraç kararları olarak PFDK kararlarına yansımasının karşılaştırılması, VAR teknolojisinin Süper Lig'de kullanıldığı ilk iki sezon olan 2018-2019 ve 2019-2020 sezonları ile VAR teknolojisinin kullanılmadığı son iki sezon olan 2016-2017 ve 2017-2018 sezonları kapsamında gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma tasarımlarından iç içe geçmiş çoklu olay deseni şeklinde tasarlanan çalışmada veriler, dört sezona ait toplam 1575 PFDK karar dokümanlarından oluşmuştur. Kategorize edilen kararlar içerik analizi ve literatürden faydalanılarak oluşturulan Disiplin Cezası Puanı ve Caydırıcılık Oranı denklemlerinin yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları sonucunda, 2016-17 ile 2019-20 sezonları arasındaki dört yıllık süreçte disiplin ihlallerinin sıklığının VAR teknolojisinin kullanıldığı dönemde artarak, sırasıyla 300, 354, 409 ve 512 disiplin cezasına hükmedildiği bulunmuştur. Aynı süreçte doğrudan ihraç kararları özelinde de artış olduğu, sırasıyla 17, 33, 33 ve 32 disiplin cezası verildiği saptanmıştır. Cezaların şiddeti ve caydırıcılığı bakımından ciddi faul ve şiddetli hareket ihlallerinde artış olduğu, hakaret ve saldırı ihlallerinde ise azalma olduğu gözlemlenmiştir. VAR teknolojisinin kullanılma protokolleri çerçevesinde ihlallerin yakalanmasında etkili ve verimli kullanımı ile PFDK açısından önemli bir delil aracına dönüştüğü, hakemlerin ligin gergin dönemlerinde daha net kararlar almasına yardımcı olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak VAR teknolojisi, teknolojik açıdan çok işlevli bir araç olarak hakemlerin karar alma süreçlerinde kuralların uygulamasına yardımcı olduğu ve futbol disiplin hukukunun çarkları içerisinde yer aldığı ifade edilebilir. Anahtar sözcükler: Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK), Spor Hukuku, Spor Teknolojisi, Video Yardımcı Hakem (VAR) Teknolojisi.