Vladimir Putin dönemi Rusya dış politikasında Avrasyacılığın etkisi

Çalışma, 2000 yılında Rusya Devlet Başkanlığı'na gelen Vladimir Putin'in de temel politika yaklaşımı olan Avrasyacılığın ve onun aşamalarını değişen olay ve zaman çerçevesinde analiz etmektedir. SSCB'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını yeni elde etmiş olan devletlerin uluslararası sisteme entegrasyonu adına planlanan reformlar, kaotik bir ortama neden olmuştur. İnşa sürecindeki devletlerin, kalkınma hedefleri amacıyla gerçekleştirdikleri reformların başarısızlığa uğramasıyla, sadece kaotik ortamı değil aynı zamanda liberal değerleri savunan politika anlayışını baltalayarak zamanla yerini otokratik ve baskıcı rejimlere bırakmıştır. Özellikle Rusya'da ilk dönem liberal batı yanlısı politikalar benimsenirken, Boris Yeltsin reformlarının başarısızlığı sonrasında kendi özüne dönmeyi savunan Avrasyacı yaklaşımı benimsemiş ve Dışişleri Bakanlığı'na Yevgeni Primakov'u getirmiştir. Böylelikle Avrasyacı yaklaşım Primakov ile birlikte ilk defa Rusya politikasında kendisine yer bulmuştur. Çalışmada, jeopolitik teoriler ortaya koyduktan sonra Rus jeopolitik yaklaşımı olan Avrasyacılık incelenmiştir. Özellikle Avrasyacı yaklaşımın savları, kendisinden önce Rusya politikasını şekillendiren diğer hakim görüşler nedeniyle Soğuk Savaş sonrası dönemde kendine yer edinebilmiştir. Ancak bu dönemde Rusya'nın hem iç hem de dış dinamikler açısından Avrasyacı yaklaşımın savlarını gerçekleştirebileceği bir zemin oluşturulamamıştır. Bu nedenle tam manasıyla Avrasyacılığın benimsendiği 2000 yılı yani Putin'in Devlet Başkanlığı görevine gelmesi ile başlayan ve günümüze dek süregelen zaman dilimi temel alınmıştır. Elbette Putin iktidara geldiğinde SSCB'nin dağılmasının ve sonrasında yeniden yapılanma süreçlerinin yarattığı kaotik ortam giderilememiş; aksine Yeltsin reformlarının başarısızlığı, Putin'i de doğrudan Avrasyacı politikaları uygulamasını engellemiştir. Yapısal reformlarını başarılı bir şekilde gerçekleştirebilmesi içi Ilımlı Avrasyacı olarak değerlendirilecek olan bu dönemde Batı ile işbirliği ve dostane ilişkiler geliştirmiştir. Ancak ılımlı dönem Rusya'nın iç yapısal oluşumunu sağlayana dek devam etmiştir. İç yapısal oluşumunu, gerek uluslararası örgüt bağlamında gerekse bölgesel güç konumundaki devletlerle geliştirmiş olduğu ilişki ağı Avrasyacılığın ikinci ve son aşaması olan Aşırılıkçı Avrasyacı politikaların benimsenmesine de zemin hazırlamıştır. Çalışmada sonuç olarak, Putin'i Avrasyacılığı temel politika olarak benimsemesinin yanı sıra jeopolitik yaklaşımın aşamalarını arasındaki dönüşümü ortaya konmaktadır.