Watson'ın insan bakım kuramına temellendirilmiş emzirme sınıflarının annelerin emzirme öz-yeterlilik algıları, emzirme süre ve şekilleri üzerine etkisi

Amaç: İnsan Bakım Kuramı'na (İBK) temellendirilen emzirme eğitiminin annelerin emzirme öz-yeterlilik algısı, emzirme süresi, emzirme şekli üzerine etkisini ve bu eğitim sürecinden memnuniyetlerini incelemektir. Yöntem: Randomize kontrollü eğitim girişimli deneysel bir çalışmadır. Çalışmanın birinci aşamasında girişim grubundaki gebelere (n:50) İBK'na temellendirilmiş, kontrol grubundakilere (n:50) standart yüz-yüze eğitim verilmiştir. İkinci aşamada girişim grubuna İBK'na temellendirilmiş uzaktan eğitim verilmiştir. Girişim grubuna İBK'na dayalı düzenli, sistematik, sürekli telefonla danışmanlık, kontrol grubuna ihtiyaç duyduklarında telefonla danışmanlık verilmiştir. Annelerin öz-yeterlilik algıları "Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği" ile, bebeğin beslenme durumu "Bebeğin Beslenme Durumunu Değerlendirme Formu" ile, eğitim sürecinden memnuniyet "İBK'nın İyileştirme Süreçlerine İlişkin Memnuniyet Değerlendirme Formu" ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Girişim grubunun öz-yeterlilik algısı kontrol grubuna göre daha fazla artış göstermiştir (p=0.000). Girişim grubunun tamamı postpartum altıncı aya kadar, kontrol grubunun ise üçüncü aya kadar tamamı bebeklerini emzirirken, %96'sı altıncı aya kadar emzirmişlerdir. Girişim grubunun postpartum birinci hafta, birinci üçüncü ve altıncı ayda tam emzirme oranları ve annelerin emzirme öz-yeterlilik algıları kontrol grubuna göre daha yüksektir. Girişim grubunda kontrol grubuna göre emzirme problemi daha az yaşanmış ve bebekleri emzirme sonrası daha huzurlu olmuş, bebeklerini gece/gündüz daha sık aralıklarla emzirmişler. Örneklem gruplarındaki tam emziren annelerin emzirme öz-yeterlilik algılarının diğer emzirme şekillerinde emzirenlere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Uzaktan eğitim sistemindeki videoların tamamını izleyen annelerin, kısmen izleyenlere/hiç izlemeyenlere göre öz-yeterlilik algıları daha yüksek olarak saptanmıştır. Girişim grubundaki annelerin eğitim programından memnuniyet puan ortalaması toplamı 34,69±0,80'dir. Sonuç: İBK'na temellendirilmiş emzirme eğitim programının emzirme sonuçları üzerine olumlu etkisi olduğu belirlenmiş, girişim grubundaki annelerin İBK'na dayalı emzirme eğitim programından memnuniyet düzeyleri yüksek olarak saptanmıştır.