Yabancı otlardan boya bitkisi olarak yararlanma

Milattan önce 2000'li yıllara kadar uzanan bir geçmişte, başta Çinlilerin indigo ve Çin yeşili denilen özel boyalar ile ipeklerini boyaması ve Eski Mısır'dan kalma mumyalarda bitkisel ve madensel boyaların bulunması bitkisel kökenli boyamacılığın bilindiğinin kanıtını oluşturmaktadır. Doğal boyar madde bitkilerin kök, gövde ve çiçek aksamlarından yararlanılarak yapılan boyama işlemidir. Günümüzde çeşitli yabancı otlardan yararlanılarak boyama işlemi yapılmıştır. Bu çalışma Tokat ilinde bulunan 10 farklı bitkinin boyacı papatyası (Anthemis tinctoria L.), hakiki şahtere (Fumaria officinalis L.), ebegümeci (Malva sylvestris L.), sarıtaş yoncası (Melilotus officinalis L. Desr.), muhabbet çiçeği (Reseda lutea L.), kök boya (Rubia tinctorum L.), kıvırcık labada (Rumex crispus L.), kanarya otu (Senecio vulgaris L.), serçe dili (Stelleria media L.Vill.) ve sığır kuyruğu (Verbascum nigrum L. ) boyamacılıkta yün ve pamuk üzerinde 5 farklı mordanlı ve mordansız olarak kullanılması sonucu elde edilen boyaların renk kodlarının belirlenmesi için yapılmıştır. Mordan maddesi olarak şap, göz taşı (bakır sülfat), odun külü, elma sirkesi ve sönmüş kireç tozu kullanılmıştır. Bitkilerden elde edilen boyar madde ile boyanan saf yün ve pamuk pantone renk skalasındaki renk kodlarına göre tanımlanması yapılmıştır. Boyanan materyallerin göze hitap edecek renklere sahip olduğu da gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar doğal boyar maddelerin sentetik kimyasallara göre insan sağlığı için daha büyük bir öneme sahip olduğunu ve günümüz koşullarında doğal boyamacılığın önemini vurgulamaktadır.