Yapay zekanın siyasi içeriklerde kullanımının kuşaklar açısından değerlendirilmesi

Yapay zekâ teknolojilerinin iletişim ve medya alanındaki artan kullanımları, seçmen davranışlarının analizinden siyasi içerik üretimine kadar birçok alanda çeşitli değişimleri de beraberinde getirmektedir. Toplumsal olarak yaşanan bu değişimlerle birlikte, birbirlerinden farklı niteliklere sahip olan kuşakların siyasi alandaki fikirleri, bakış açıları ve davranışları da yeniden şekillenmektedir. Aynı zamanda, günümüzde siyasi aktörler tarafından yapay zekâ araçlarının siyasal iletişim faaliyetlerindeki giderek artan kullanımı, yapay zekâ teknolojilerinin sosyolojik olarak toplumsal algı üzerinde oluşturduğu etkilerin analiz edilmesini önemli ve gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, Stuart Hall'ün alımlama analizi kuramı doğrultusunda farklı kuşaklara ait olan bireyler tarafından hangi okumalar yapılarak anlam inşa sürecinin gerçekleştirildiği ve farklı kuşaklar arasında bulunan kod açımlama benzerlikleri ile farklılıklarının analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın evrenini dijital medya kullanıcısı yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Evren, farklı kuşaklara (Sessiz, Bebek Patlaması, X, Y ve Z) mensup bireyleri kapsamaktadır. Örneklem ise, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak her kuşaktan yedişer kişi olacak şekilde belirlenen toplam otuz beş katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcı seçiminde, yaş aralığı, dijital medya kullanım sıklığı ve siyasal içeriklerle etkileşim düzeyi temel ölçüt olarak alınmıştır. Bu kapsamda; yapay zekâyla hazırlanmış olan "Sen Hep Yanımızdasın" adlı içerik farklı kuşaklara ait olan yedişer katılımcıya izletilmiş ve katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu şeklinde hazırlanmış olan on sekiz soru yöneltilmiştir. Veriler, Stuart Hall'ün alımlama modeli doğrultusunda egemen, müzakere edilmiş ve karşıt okuma kategorilerine göre sınıflandırılmış ve bu sınıflandırma üzerinden nitel yorumlayıcı analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan edinilen bulgular arasında; aynı kuşağa ait olan katılımcılar tarafından gerçekleştirilen alımlama biçiminin bağlama göre farklılık gösterdiği, farklı kuşaklarda bulunan katılımcıların yapay zekâyla üretilen siyasi içeriklere karşı aynı tür okumayla kod açımlamada bulunabildikleri ve aynı kuşakta bulunan bireylerin, kendilerine izletilen içerik üzerinden farklı okumalar yaptıkları yer almaktadır.