Yapay zekanın tıp alanında ikame edici veya tamamlayıcı kullanımının doktorlar üzerindeki etkilerine yönelik bir senaryo çalışması

Sürekli gelişen dünyamızda özellikle sanayi devriminden sonra teknoloji başta olmak üzere pek çok alanda hızlı ve tüm dünyayı etkisi altına alan adımlar atılmıştır. Önce elektriğin kullanılmaya başlanması ve daha sonra transistörlerin de icadıyla bilgisayarlar hayatımıza girmiştir. Günümüzde ise bilgisayar teknolojisinin yeterli gelmediği ve aslında uzun zamandır matematik ve bilişim teknolojileri alanlarında sıkça değinilen yapay zekanın artık insan hayatının bir parçası olabileceği konuşulmaktadır. Kullanım alanı oldukça geniş olan ve neredeyse insan hayatının her alanına müdahale edebilecek olan yapay zekanın özellikle tıp, ekonomi, endüstri, otomasyon ve iletişim alanlarında çok büyük yenilikler getireceği tahmin edilmektedir. Bu çalışmanın amacı genel ve spesifik/özel olarak iki başlık altında incelenmiştir. Çalışmanın genel amacı yakın gelecekte tıp alanında daha kapsamlı kullanılmaya başlanacak olan yapay zekanın doktorlar nezdinde ne gibi sonuçlar doğuracağını incelemektir. Özellikle yakın gelecekte yapay zekanın, tanı, tedavi, tetkik ve ameliyat gibi işlemler için kullanılmaya başlanmasıyla doktorların çalışma koşullarında yaşanacak olan değişimlerin doktorlar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Böylelikle gelecekte doktorların yapay zekaya karşı tutumlarının nasıl olacağı hakkında fikir sahibi olunabilecek ve bu sonuçlara karşı alınacak tedbirlerle yaşanabilecek olumsuzlukların önüne geçilmesi sağlanacaktır. Bu çalışmanın spesifik/özel amacı ise Elazığ'da faaliyetlerine devam eden hastanelerde çalışan doktorlar üzerinde uygulanacak olan bir senaryo çalışması ile doktorların yapay zekanın hastanelerde kullanılmaya başlamasına karşı memnuniyetsizlik, direnç veya önyargı geliştirip geliştirmeyeceklerini gözlemlemektir. Hazırlanan senaryo ile doktorların yapay zekanın aktif kullanımı karşısında sergileyecekleri stres, performans kaygısı, işe bağlılık ve iş memnuniyeti gibi kriterler incelenmiştir. Bu çalışmaya Elazığ'da faaliyette bulunan hastanelerde görev yapan 200 doktor katılmıştır. Çalışmanın sonucunda yapay zekanın ikame edici veya tamamlayıcı oluşu ile doktorlardan daha yüksek veya düşük performans sergilemesinin doktorların deneyimleyeceği stres, performans kaygısı, işe bağlılık ve iş memnuniyeti seviyeleri üzerinde etkili olacağı bulunmuştur. Bu tez çalışması kapsamında formüle edilen tüm hipotezler kabul edilmiş olup doktorların yapay zekanın tıp alanında kullanımına karşı duyarlı oldukları ve gelecekte yapay zekanın tıp alanında kullanımına ilişkin sıkıntılar yaşayabilecekleri öngörülmüştür.