Analysis of idioms and culture specific items in the English translation of Yaşar Kemal's İnce Memed

İnsanlığın ilk ortaya çıkışından bu yana kültür insanlar tarafından resimle, sözle, yazıyla, müzikle, edebiyatla ve başka birçok yolla oluşturulup bir sonraki nesle ve başka insanların oluşturduğu farklı kültürlere aktarılmıştır. Kültürden kültüre yapılan bu kültürlerarası aktarımda en sık başvurulan yöntem çeviri olmuştur. Çeviri yapılıp kültürlerarası aktarımı sağlarken, iki farklı güçteki kültürün etkileşimi ve bu etkileşimin sonuçları önce 19. Yüzyılda Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher daha sonra 1990'larda Lawrence Venuti tarafından 1995 yılında yazdığı Translator's Invisibility: A History of Translation kitabında incelenmiştir. Bu bağlamda görece daha güçsüz olan kültürden, daha baskın kültüre yapılan çevirilerde, güçsüz olan kültürün kültürel ögelerinin baskın kültürdeki okuyucunun beğenisi için yok edilmesi ya da törpülenmesi, güçsüz olan kültürü daha da güçsüz ve görünmez hale getirmektedir. Bu tür çevirileri Venuti Yerlileştirme olarak adlandırmış ve buna karşılık olarak da çeviri eylemi esnasında çevirmenin Yabancılaştırma yaparak baskın olmayan kültürü görünür kılması gerektiğini belirtmiştir. Bu çalışmada, Yaşar Kemal'in 1955 yılında kaleme aldığı İnce Memed romanı Venuti'nin Yabancılaştırma ve Yerlileştirme kavramları ışığında açıklanmaya çalışılmıştır. Roman çevirisinin hangi yönde yapıldığının saptanması amacıyla roman içerisindeki kültüre özgü ögelerin ve deyimlerin çevirileri çalışılmıştır. Bu bağlamda kültüre özgü ögeler Javier Franco Aixela'nın 1996 tarihli makalesinde sınıflandırdığı çeviri yöntemleri ışığında; deyimler ise Mona Baker'ın 1992 yılında yazdığı In Other Words adlı kitabında sınıflandırığı deyim çeviri yöntemleri ile detaylı olarak incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda İnce Memed romanının Edouard Roditi tarafından yapılan çevirisinde Türk kültürünün İngiliz-Amerikan kültürüne çevirilmesi sürecinde korunup korunmadığı; korunuyorsa da ne ölçüde korunduğu saptanmıştır.