Yaşlı parkinson hastalarında sarkopeni ile malnütrisyon ilişkisi

Parkinson hastalığı (PH), Alzheimer hastalığından sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif ve ilerleyici hastalıktır. Tipik olarak 55-65 yaşları arasında gelişir ve insidans ortalama 60 yaş civarında artar. Parkinson hastalarında görülen titreme, hareketin yavaşlaması ve kaslarda kasılma, hareket edememe, uzuvlarda kasılma, tutarsız yürüyüş ve kamburluk gibi motor ve uyku bozuklukları, kabızlık, koku duyusunun kaybı, depresyon, cinsel işlev bozukluğu ve anksiyete gibi motor olmayan semptomlar ile kullanılan ilaçların yan etkisi bu hastalarda malnütrisyon ve sarkopeni sıklığının artmasına sebep olabilmektedir. Ancak bu konuda literatürde yeterli ve net veri bulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı yaşlı Parkinson hastalarında sarkopeni ve malnütrisyon sıklığını saptamak, sarkopeni ile malnütrisyon ilişkisini inceleyerek, bu hasta grubunun hem hastalık şiddeti ve hem de yutma bozukluğu riskinin sarkopeni ve malnütrisyon ile ilişkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla Haziran 2018-Mart 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran 60 yaş üstü PH tanısı olan 89 hasta (ort. yaş 68,9±6,4 yıl, %42,7 kadın, %57,3 erkek) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara genel hasta bilgi formu doldurularak, malnütrisyon açısından Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testi, yutma bozukluğu riski açısındn EAT-10 testi, fiziksel aktivite durumunun değerlendirilmesi için yaşlılarda fiziksel aktivite (PASE) anketi, hastalık şiddeti açısından Hoehn-yahr skalası doldurularak, antropometrik ölçümleri ( boy uzuluğu, vücut ağırlığı, baldır çevresi (BÇ), üst orta kol çevresi), yürüme hızı, el sıkma gücü ve vücut kompozisyonu ölçümleri yapılmıştır. Sarkopeni tanımlaması açısından EWSGOP 2 kriterleri kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programıyla değerlendirilmiştir. Hastaların MNA' ya göre %5,6'sı malnütrisyonlu, %43,8'i malnütrisyon riski altında ve %50,6'sı normal beslenme durumuna sahip olarak bulunmuştur. Hastaların %87,7'si sarkopenik değilken, %12,3'ü şiddetli sarkopenik olarak saptanmıştır. Hastalarda sarkopeni ile malnütrisyon arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,001). Hastalık şiddeti ile sarkopeni ilişkili olarak bulunmuşken, malnütriyonla ilişki saptanmamıştır. Yutma bozukluğu riski %48,3 oranında görülmekle birlikte yutma bozukluğunun ne sarkopeni ne de malnütrisyon ile ilişkisi bulunmamıştır. Faz açısının sarkopeniyi gösterme yeterliliği açısından kesme puanı değeri %53,3 sensivite ve %93,2 spesifite ile <4,5○ olarak belirlenmiştir (p=0,001). PH de hastalığın erken dönemlerinde sarkopeni ve malnütrisyonun farkında olunarak gerekli tarama ve değerlendirmelerin yapılması riskli hastaların saptanması, özellikle vücut ağırlığı kaybı sorgulaması, el sıkma gücü, BÇ ve beden kütle indeksi (BKİ) düşüklüğü gibi risk faktörleri önlem alınması açısından önemlidir.