Yaşlıların düşme tespiti ve bilgilendirme sistemi tasarımı

Düşme yaşlı veya hasta kişilerde sıklıkla gözlenen olaylardan biridir. Düşme kimi zaman içsel kimi zaman da dışsal faktörlere dayanarak gerçekleşebilmekle birlikte özelikle yaşlılar açısından sağlıklarını tehdit eden bir özelliğe sahiptir. Yaşlılar açısından düşme ciddi yaralanmaların, iyileşme sürelerinin uzamasının, bir sonraki düşme ihtimalinin artmasının ve ne yazık ki kimi vakalarda ölümlerin gerçekleşmesinin sebebi olarak değerlendirilmektedir. Düşme tüm insanlar açısından benzer özellik göstermekte, psikolojik travma ve çeşitli psikolojik sorunlara sebep olmaktadır. Düşme olayı geçirmiş bir yaşlının bakımı ve tedavisi için yapılması gerekenler öngörülememekle birlikte düşme olayı genellikle hem yaşlı kişinin iş gücü kaybına, hem bakım veya tedavi işlerini gerçekleştiren kişinin iş gücü sarfına hem de her türlü tedavi malzemesi gereksinimine sebep olmaktadır. Yaşlılar çoğu düşme vakalarını önemsememekte, kimi düşme olayları sonucu bilincini yitirmekte ve herhangi bir acil durum dışında geçirdikleri düşme olayını çoğunlukla yakınları ile paylaşmamaktadırlar. Bu sebeple yaşlıların düşme takiplerinin yapılması, onlara gerekli bakımın veya tedavinin zamanında ulaştırılması açısından oldukça önem arz etmektedir. Konumdan bağımsız olarak GSM şebekesinin olduğu her yerde yaşlı kişinin düşmesi halinde coğrafi konum bilgisinin ve postürünün; yaşlı kişinin yakınına veya ilgili kişisine mesaj olarak gönderilmesinin, düşen yaşlıya kısa sürede tedavinin ulaştırılabilmesinin, tedavi ve bakım gereksinimlerinin programlanması bakımından faydalı olacağı düşünülmüştür. Bu bağlamda ihtiyaçların tespit edilmesi ve sistem gereksinimlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Düşme tespiti ve bilgilendirme sistemi tasarımı gereksinimleri için mühendislik kökeni olmayan sağlık alanında uzmanlıkları bulunan kişiler ile görüşülmüş ve tasarımın iyileştirilmesi ve testler konusunda TESODEV ile iş birliği gerçekleştirilmiştir. Giyilebilir cihaz konusunda cihazın kemere takılabilir olmasına veya belde taşımaya uygun olmasına, 100 gramdan hafif olmasına ve mümkün olan en küçük gövde yapısına sahip olmasına karar verilmiştir. Düşme algılamada kullanılacak sensörler için mevcut literatür incelenmiş ve giyilebilir düşme tespit tasarımlarında ivmeölçer, jirometre ve altimetre sensörlerini bir arada kullanan hibrit bir yapıya rastlanılmamıştır. Bunun için bu teze konu olan tasarımda bahsedilen hibrit yapı kullanılmıştır. Elektronik kartın askeri cihaz şok testine dayanıklı ve biyomedikal cihaz EMI/EMC yönetmeliğine uygun olarak tasarlanmasına dikkat edilmiştir. Cihazın elektronik kartının fonksiyonel olarak doğrulanmasının ardından düşme tespit ve bilgilendirme sisteminin temel bileşeni olan düşme algoritmasının test edilmesi için laboratuar ortamında gerekli önlemler alınarak düşme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Yaşları 21 ile 32 arasında değişen 40 kişi ile kişi başına 25 olmak üzere toplam 1000 deney uygulanmıştır. Deney sonuçları karışıklık matrisi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Deney sonucuna göre hibrit yapının düşme tespit duyarlılığının %89.8, kesinliğinin %83.9 ve hata oranının %23.4 olduğu hesaplanmıştır. Sonuç olarak düşme tespiti konusunda cihazın duyarlılığının yüksek oluşu cihazın oldukça ümit vaat edici olduğunu göstermektedir. Cihaz iyileştirilmesi, cihaz ile birlikte çalışacak olan akıllı telefon yazılımın geliştirilmesi, cihaz güç tüketiminin daha da aşağı çekilmesi tüm bunlara ek olarak düşük maliyetli kolay ulaşılabilir ticari ürün olabilmesi için de çalışmalara devam edilmektedir.