Yatırım ve kalkınma bankalarında risk odaklı iç denetime yönelik uygulama önerisi

Risk kavramı her ne kadar farklı anlamlarda tanımlanabiliyor olsa da finans dünyasında özellikle bankalar için, gerçekleşen sonuçların beklenenden farklılaşması nedeniyle zarara uğrama ihtimali durumunu ifade etmektedir. Geleneksel anlamda zarar ve tehlike kelimeleri ile birlikte anılan risk kavramı modern çağda; fırsat ve alternatif gelir üretme ihtimalleri ile birlikte kullanılmaya başlanılmıştır. Bankacılık sisteminin kuruluş maksadı başlangıçta fon arz ve talep edenleri bir araya getirmek iken, artan ürün ve hizmet yelpazesi ile artık istisnasız her birey için hayatın değişmez bir parçası olmuştur. Nitekim yerine getirmiş olduğu faaliyetler bakımından da kuşkusuz modern ekonomiler için vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Mikro ve makro bazda birçok riskin bulunduğu ortamda faaliyetlerine devam etmesi nedeniyle hane halkı, sektör ve ülke ekonomisi için bankacılıkta risk yönetiminin önemi büyüktür. Risk yönetimi bankaların risk iştahına uygun pozisyon almaları yanında, yapılan denetimleri de içeren geniş kapsamlı bir kavramdır. Sektörün, faaliyetlerine sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi için bankaların faaliyetlerini denetleyen iç denetim mekanizmalarının da işlemlerini bu kapsamda yerine getirmesi gerekmektedir. Türkiye'de bankalar kuruluş amaçlarına göre mevduat, katılım, yatırım ve kalkınma bankaları şeklinde üçlü ayrıma tabi tutulabilir. Literatürde sınırlı da olsa mevduat ve katılım bankalarında risk odaklı iç denetime yönelik yapılmış çalışmalar mevcut iken yatırım ve kalkınma bankaları için risk odaklı iç denetime yönelik herhangi bir çalışma ile karşılaşılmamıştır. Belirtilen durum yapmış olduğumuz çalışmada temel motivasyon kaynağımız olmuştur. Bu bağlamda Türkiye'de faaliyet gösteren örnek bir yatırım ve kalkınma bankası senaryosu üzerinden risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve buna uygun risk matrisinin oluşturulmasına yönelik pratik uygulamada bulunulacaktır. Risk odaklı iç denetim yapmanın sağlayacağı faydalar üzerinde durularak çalışmamızın ileride yapılacak bu ve benzeri çalışmalara ışık tutması hedeflenmektedir.