Yatırımcı duyarlılığı ile borsa endeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Davranışsal finans teorisi beklenen fayda teorisi üzerinden şekillenen geleneksel finans anlayışındaki rasyonel yatırımcı yerine beklenti teorisine uygun olarak doğasındaki duygusal ve bilişsel süreçlerin etkisindeki normal yatırımcıyı merkezine almaktadır. Davranışçı yaklaşımın önemli kavramlarından yatırımcı duyarlılığı ile pay senetlerinin fiyatlarına yansıyan ve söylenti etkisini içeren psikolojik faktörlerin etkisi araştırılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye için yatırımcı duyarlılığını yansıtan değişkenler kullanılarak bir duyarlılık endeksi oluşturulmuştur. Bu endeks yatırımcı duyarlılığı göstergesi olan dokuz değişken üzerinden temel bileşenler analizi ile elde edilmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde BİST endeksleri ile duyarlılık endeksi arasındaki oynaklık yayılma etkisinin varlığı ve yönü araştırılmıştır. 2008:1-2019:12 dönemi için duyarlılık endeksi ile BİST endeksleri ile arasındaki varyansta nedensellik ilişkisi Hafner ve Herwartz (2006) Varyans Nedensellik Testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular duyarlılık endeksi oynaklığının araştırma kapsamındaki yirmi endeksin on tanesinin oynaklığının nedeni olduğunu göstermiştir. Borsa endekslerinden yatırımcı duyarlılığına doğru ise bir oynaklık yayılım etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.