Yazılı duygusal dışavurum paradigmasının meme kanseri olan bireylerin psikolojik sağlıkları üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Meme kanseri her geçen gün görülme sıklığı artan hastalıklardan biridir. Kanser tanısı almak ise kişilerin psikolojik sağlıklarını olumsuz yönde etkilemektedir. Tanı alan kişilerin yaşadıkları psikolojik sıkıntıları azaltmak için çeşitli müdahaleler uygulanmaktadır. Bu müdahalelerden biri de Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigmasıdır. Bu çalışmanın amacı meme kanseri tanısı olan kadın hastalarda Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigmasının (YDDP) etkilerini araştırmaktır. YDDP'nin depresyon, anksiyete, stresle baş etme tarzları, yaşam kalitesi, algılanan sosyal destek ve psikolojik katılık üzerindeki etkilerini test etmek amacıyla deney ve kontrol grubu olan bir araştırma tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini yaşları 30 -78 arasında (Ort.= 51.95, SS= 11.25) 82 meme kanseri tanısı olan kadın oluşturmaktadır. Deney grubunda olan katılımcılar hastalık süreçleriyle ilgili derin duygularını ve düşüncelerini olumlu, olumsuz ve karma yazma gruplarına randomize olarak atanarak yazmışlardır. Kontrol grubundaki katılımcıların herhangi bir yazma görevi bulunmamaktadır ve katılımcılar anket setlerini 3 farklı zamanda (müdahaleden önce ilk ölçüm, 4 gün sonra ikinci ölçüm ve 30 gün sonra takip ölçümü) doldurmuşlardır. Tüm katılımcılara, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Kısa Form – 36, Stresle Baş Etme Tarzları Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Kabullenme ve Eylem Ölçeği – II ölçeklerinden oluşan anket seti uygulanmıştır. Elde edilen verilere 4 X 3 son faktörde tekrar ölçümlü karma ANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizleri uygulanarak çalışmanın hipotezleri test edilmiştir. Analiz sonuçları, YDDP müdahalesinin depresyon, algılanan sosyal destek ve psikolojik katılık düzeylerinde deney grubu ile kontrol grubu arasından anlamlı farklılıklara yol açtığını göstermiştir. YDDP uygulananların depresyon ve psikolojk katılık düzeylerinde azalma, algılanan sosyal destek düzeylerinde yükselmeler olmuştur. Fakat müdahalenin anksiyete düzeyi, yaşam kalitesi ve stresle baş etme tarzları üzerinde herhangi bir farklılaşma yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesini yordayan değişkenlerin baş etme stratejileri, algılanan sosyal destek ve psikolojik katılık olduğu saptanmıştır. Bulgular ışığında klinik göstergeler, sınırlılıklar ve gelecek çalışmalara öneriler tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması, Meme Kanseri, Depresyon, Sosyal Destek, Yaşam Kalitesi, Psikolojik Katılık