Yeni nesil turist tipolojisi: Couchsurfıng örneği

Bu araştırmanın amacı paylaşım ekonomisi kapsamında kabul edilen ücretsiz konaklama ağı Couchsurfing (CS) üyelerinin tipolojilerini tespit etmektir. Paylaşım ekonomisinin konaklama temelli uygulamaları, turizm sektörü için önemli bir etkiye sahiptir. Bu doğrultuda bu tür uygulamaları kullananları anlamak ve sınıflandırmak önemlidir. Bu araştırmanın kavramsal altyapısını, paylaşım ekonomisi ve turist tipolojileri oluşturmaktadır. CS uygulamasında yoğun insan etkileşimi olduğu için sosyal psikoloji (denge, karşılıklı bağımlılık ve bilişsel uyumsuzluk) kuramlarından faydalanılmıştır. Yorumlayıcı paradigmayı benimseyen bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji tercih edilmiştir. Birincil veri görüşme tekniğiyle, ikincil veri ise blog sayfaları, vlog içerikleri ve CS üye bilgileri ile elde edilmiştir. Veri analizinde içerik analizi, betimsel analiz, sistematik analiz ve tümevarımsal bakış benimsenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda faydacı, kültürel bireyci, kültür elçisi, idealist ve sosyal olmak üzere beş farklı tip tespit edilmiştir. Kültürel bağlamdan dolayı araştırma, Türkiye'deki CS üyeleri ile sınırlıdır. Tipolojiler, çevrimiçi ve çevrimdışı davranış, motivasyon, etkileşim, deneyim ve kişilik özellikleri kapsamında saptanmıştır. Yoğun insan etkileşimine dayanan sosyal psikolojik bir bakışla CS özelinde tespit edilen kavram dolaylı karşılıklılıktır. Bu kavram, üyeler arasında kurulan ilişkilerde CS platformuyla birlikte ziyaret edilen destinasyonun da aracı rolünün olduğunu ifade etmektedir. Turizm sektörü, geleneksel ekonomiyi ve paylaşım ekonomisini bir arada değerlendirerek sektöre özgü hibrit bir model ile yeni nesil turist tiplerine yönelik hizmet süreçlerini geliştirmelidir.