Yeni tanı akciğer kanseri hastalarında kemoterapi sonrası bilişsel işlev bozukluğu

Amaç: Kanser tedavilerindeki gelişmeler kanserli hastalar için önemli ölçüde sağ kalımı uzatmıştır. Birçok hasta, hem kanserin hem de kanser tedavisinin bir yan etkisi olarak bilişsel değişiklikler yaşarlar. Yaşanan bu bilişsel değişiklikler hastaların yaşam kalitelerini olumsuz etkilemektedir (1). Bilişsel değişikliklerin fark edilmesi, hastanın baş etmesini ve duruma uyum sağlamasını kolaylaştırılacaktır. Bu çalışmayla akciğer kanseri hastalarında kemoterapi sonrası gelişebilecek bilişsel işlev bozukluklarının tanımlanması, hastalarda gelişecek bilişsel değişiklikler konusunda farkındalık sağlanması ve hasta bakım kalitesine olumlu yansıması hedeflenmiştir. Yöntem: Akciğer kanseri hastalarında kemoterapi sonrası gelişebilecek Bilişsel işlev bozukluklarını tanımlamak amacıyla planlanan bu çalışma tanımlayıcı kesitsel çalışmadır. Araştırma, Gazi Üniversitesi Hastanesi Onkoloji Bilim Dalı tarafından takip edilmekte ve 15 Eylül 2020- 15 Kasım 2020 tarihleri arasında ilk kür kemoterapisi verilmekte olan Yeni Tanı Akciğer Kanseri hastalarda yapılmıştır. "Yeni Tanı Akciğer Kanseri Hastalarında Kemoterapi Sonrası Bilişsel İşlev Bozukluğu Veri Toplama Formu", "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD)", "Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) " kullanılmıştır. Hastaların ikinci değerlendirmesi ilk değerlendirmenin altıncı ayında yapılmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bulgular: Araştırmaya başlangıç aşamasında 26 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların dördü altıncı ay kontrolünde yaşamını yitirmiş ve birinin HAD puanları yüksek (Anksiyete puanı:15, Depresyon puanı:15) olduğundan araştırmadan çıkarılmış ve 21 hastayla değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmada kemoterapi alan akciğer kanseri hastalarının; MoCA ölçek puanlarının altıncı ayında yapılan kontrolde ilaç almadan önceki puanlarına göre azalma olduğu görülmüştür. Montreal Bilişsel Değerlendirme skoru ortanca değeri ilk ölçümde 23 (IQR 25-75=22-25), ikinci ölçümde 22 (IQR 25-75=21-23 olarak hesaplanmıştır ve aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p=0,008). Sonuç: Bu çalışmada kemoterapi alan akciğer kanseri hastalarında kemoterapi sonrası bilişsel fonksiyon bozukluğu gözlenmiştir.