Yenidoğanlar için tasarlanan portatif terapötik bebek yuvasının yenidoğanların venöz kan alımı sırasındaki fizyolojik parametrelerine, konfor ve ağrı düzeylerine etkisi

Tek merkezli, tek kör, randomize kontrollü deneysel nitelikte olan bu çalışma, yenidoğanlar için geliştirilen portatif terapötik bebek yuvasının (PTBY) venöz kan alımı sırasında fizyolojik parametrelerine (kalp tepe atımı, solunum sayısı, oksijen saturasyonu), konfor ve ağrı düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri 01 Mayıs-30 Eylül 2022 tarihleri arasında, Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Acil Servis kan alma biriminde toplanmıştır. Araştırmada, yenidoğanlardan kan alma işlemi sırasında, ağrı düzeylerini değerlendiren bir çalışmanın sonuçları kullanılarak yapılan güç analiz ile örneklem büyüklüğü saptanmıştır. %95 güven aralığında, d= 0.80 etki büyüklüğünde, %5 hata payı ile araştırmaya 80 term yenidoğan (deney grubu=40, kontrol grubu=40) alınmıştır. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada PTBY geliştirilmiş, ikinci aşamada etkinliği değerlendirilmiştir. PTBY geliştirme aşamasında sırasıyla; yuvanın tasarımı, üretimi için gerekli malzemelerin temini, üretimi, standardizasyonu ve ön uygulaması yapılmıştır. Standardizasyon sürecinde veriler Işık ve Ses Standardizasyon Formu kullanılarak toplanmıştır. PTBY'nin etkinliğinin değerlendirildiği aşamada ise; deney grubundaki yenidoğanlar kan alma işlemi süresince yuva içerisine yerleştirilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Tüm süreç video kaydına alınmıştır. Yenidoğanların kan alma işleminden 2 dakika önce, işlem sırasında ve işlemden 2 dakika sonrasında fizyolojik parametrelerinin, konfor ve ağrı düzeylerinin değerlendirilebilmesi için video kayıtları alanında deneyimli iki hemşire tarafından izlenmiştir. Bu aşamada veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Fizyolojik Parametre İzlem Formu, Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği (ComfortNeo) ve Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS) kullanılarak toplanmıştır. Veriler IBMM SPSS 24 paket programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı veriler; kategorik değişkenlerde frekans ve yüzde değerler, nicel değişkenlerde ortalama, standart sapma, medyan, birinci ve üçüncü çeyreklik değerleri kullanılarak sunulmuştur. Kategorik değişkenlerin analizi Ki-kare (X2) testi ile değerlendirilmiştir. Nicel değişkenlerin analizinde, grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Tekrarlı ölçümler ve çalışma gruplar arasında genel bir değerlendirme yapmak için tekrarlı ölçümlerde tek yönlü karma desenli varyans analizi ve farkın hangi ölçümler arasında olduğunun belirlenmesinde post hoc testlerden Bonferroni testi kullanılmıştır. Gözlemcilerin değerlendirmeleri arasındaki uyum korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirilmiştir. Gözlemciler arasındaki uyum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırmada deney ve kontrol gruplarındaki yenidoğanların tanımlayıcı özelliklerinin benzer olduğu belirlenmiştir (p>0.05). Venöz kan alma işlemi öncesi grupların kalp tepe atımı, solunum sayısı, oksijen saturasyon ortalamaları, NIPS ve ComfortNeo puan ortalamaları benzer bulunmuştur (p>0.05). İşlem sırasında ve sonrasında ise deney grubundaki yenidoğanların, kontrol grubuna göre kalp tepe atım sayısı ve solunum sayısı ortalamaları düşük, oksijen saturasyon ortalamaları yüksek, NIPS ve ComfortNeo puan ortalamaları düşük bulunmuştur (p<0.05). Yenidoğanlar için geliştirilen PTBY'nin, venöz kan alımı sırasında yenidoğanların fizyolojik parametrelerini stabilize ettiği, konforlarını artırdığı ve ağrı düzeylerini azalttığı belirlenmiştir.