Yetişkinler için sözel olmayan ağrı ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması

Bu çalışma, Yetişkinler İçin Sözel Olmayan Ağrı Ölçeği (YİSOAÖ)'ni Türkçe'ye uyarlamak ve geçerlik güvenilirliğini test etmek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni Nisan 2016- Ekim 2017 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi ve Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, genel cerrahi, kalp ve damar cerrahi, beyin cerrahi ile anestezi ve reanimasyon yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardır. Araştırmanın örneklemini ise 18 yaş üstü, mekanik ventilasyona bağlı olup sedatize edilen ve araştırmaya dahil edilmesi yakınları tarafından onaylanan hastalar oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü hesaplamasında Number Cruncher Statistical System (NCSS)– Power Analysis And Sample Size System (PASS) 2008 Programı kullanılmıştır. Kabes ve arkadaşlarının 2009 yılında yaptıkları çalışma sonuçları baz alınıp örneklem grubuna 74 hasta alınarak çalışmanın alfa güvenilirlik düzeyi 0.05 ve gücü β=0.90 elde edilmiştir. Geçerlik-güvenilirlik analizinde dil, kapsam, yapı geçerliği ve güvenilirlik analizleri kullanılmıştır. YİSOAÖ'nin çeviri-geri çeviri yöntemi ile dil geçerliği analiz edilmiş ve uzman görüşleri ile kapsam geçerliği yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizinde faktör yüklerinin yeterli (0.790-0.900) olduğu; doğrulayıcı faktör analizinde ise ölçeğin uyum indekslerinin kabul edilebilir değerler (x2/SD: 2.414, RMSEA:0.066, CFI: 0.910, SRMR: 0.073, GFI: 0. 950 ve AGFI: 0.930) aldığı belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık analizleri sonucunda madde toplam puan korelasyonlarının yeterli (0.604-0.794); Cronbach alfa kat sayısının ise 0.776 olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, YİSOAÖ'nin mekanik ventilasyondaki, sedatize, erişkin yoğun bakım hastalarının ağrı değerlendirmesinde kullanılabileceği, ölçeğin Türkçe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Yoğun Bakım, Yetişkinler İçin Sözel Olmayan Ağrı Ölçeği, Geçerlik.