Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün Türkiye'deki firmaların gümrük işlemleri üzerindeki etkisinin incelenmesi

Küreselleşen dünyayla birlikte firmaların da küreselleşmesi ile ülkeler arasındaki dış ticaret hacmi günden güne artma eğilimindedir. Uluslararası ticaretin daha güvenilir ve hızlı hale getirilebilmesini teminen Dünya Gümrük Örgütü'nün (DGÖ) "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" (SAFE) standartları çerçevesinde "Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü" (YYS) uygulaması geliştirilmiş olup, bu statüye sahip olan firmalara belirli kolaylaştırmalar ve basitleştirmeler sağlanmıştır. Bu çalışma ile Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü uygulaması ve statü sahibi olan firmaların faydalanmış oldukları basitleştirmelerden dolayı gümrük işlemlerinde hizmet verdikleri sektör ve dış ticaret hacimlerine göre süre, maliyet ve dış ticaret hacimleri açısından farklılıkları bağımsız T testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre firmaların dış ticaret hacimlerine göre ihracat, ithalat ve transit işlemlerinde gümrük işlemleri sürelerinde azalma olduğu, hizmet verdiği sektör açısından ithalat ve ihracat işlemleri süresinin yine kısaldığı ancak dış ticaret hacmine göre transit işlemleri süresinde farklılık bulunduğu anlaşılmıştır. Firmaların dış ticaret hacimlerine göre gümrük işlemlerindeki maliyetlerinin ihracat ve ithalat işlemlerinde azaldığı ancak transit işlemi maliyetinin azalması konusunda kararsız kaldıkları, hizmet verdikleri sektör açısından ithalat ve ihracat işlemleri maliyetlerinin yine azaldığı ancak transit işlemleri maliyetinin azalması hususunda kararsız kaldıkları anlaşılmıştır. Firmaların dış ticaret hacimlerine göre ihracat ve ithalat hacimlerinde artış olduğu ancak transit hacimlerindeki artış konusunda kararsız kaldıkları, hizmet verdikleri sektör açısından ithalat ve ihracat hacimlerinde artış olduğu ancak transit hacminde sanayi sektöründe artış olmadığı, hizmet sektöründeki artış konusunda ise kararsız oldukları anlaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ticaretin Kolaylaştırılması, Gümrük işlemleri, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü