Yıldız Sarayı üzerine yapılan çalışmaların değerlendirilmesi

Yıldız Sarayı, Yıldız Tepesinden Beşiktaş'a oradan da Ortaköy'e kadar uzanan arazi üzerine yayılmış köşk 7e kasırlardan oluşan Türk-Osmanlı Saray mimarisinin en son örneğini teşkil eden yapı gruplarının meydana getirdiği kompleksdir. 16. yüzyıldan beri ay sahası olarak kullanılan bu yerde ilk olarak m. Selim (1789-1807) bir köşk ye çeşme yaptırır. Zaman içinde Osmanlı padişahlarının Yıldız'a olan ilgisi artar. Ok ciddi imar hareketi Sultan Abdûlaziz (1861-1876) zamanında görülür. Büyük Mabeyn, Çit Kaan, Malta ye Çadır Köşkleri bu dönemde inşa edilir. Yıldız Sarayı asıl gelişimini ü Abdülhamid (1876-1909) zamanında yaşar. E Abdülhamid, 1877 senesinde Dolmabahçe Sarayımdan taşınarak Yıldız'a yerleşir. Yıldız bundan sonra Osmanlı "Saray-ı Hümayunu9 olur ye derlet 33 sene buradan yönetilir. Bu süre içinde meydana gelen inşa faaliyetleri sonucunda Yıldız Sarayı her türlü ihtiyacını kendi bünyesi içinde karşılayabilecek bir şehir niteliği kazanır. Sarayda, içinde yaşayan insanların ikâmetine tahsis edilmiş saray, köşk ye kasırlar, müze, tiyatro, kütüphane binaları, fabrikalar, seralar bulunur, 31 Mart 1909'dan sonra H. Abdülhamid hal edilince padişah olan Sultan Mehmet Reşad ye gerekse ondan sonra tahta çıtan Sultan Vahdettin zamanında (1918-1922) Yıldız Sarayı'nda oturulmakla birlikte, Sarayda ü. Abdülhamid devrinde olduğu gibi bir hareketlilik görülmez. Cumhuriyet'in ilânından sonra Yıldız Sarayı çeşitli kuruluşlara yerilmiş, 1978 yılından beri Kültür ye Turizm Bakanlığı'na bağlanmıştır. Günümüzde Yıldız Sarayı ile ilgili araştırmalara ışık tutacak pek çok görsel ye yazdı kaynak yardır. Yıldız Arşivi, Albümler dönemle ilgili kişilerin anılan Yıldız Sarayı'nın yeniden araştırılması konusunda birinci dereceden önemli kaynaklardır.IX