Yoğun bakım hastalarında akut böbrek hasarı ve mortalite ilişkisinin belirlenmesinde RIFLE ve AKIN kriterlerinin yeri

Genel olarak böbrek işlevlerin ani ve süreklilik arz eder şekilde bozulması olarak tanımlanan akut böbrek yetmezliği (ABY), başta yoğun bakımlar olmak üzere hastanede yatan hastaların morbiditesinde ve mortalitesinde önemli artışa yol açmaktadır. Günümüzde, böbrek yapısındaki bölgesel ve göreceli olarak küçük bir hasarın büyük fonksiyonel sonuçlar doğurabileceğinden yola çıkılarak, ABY yerine akut böbrek hasarı (ABH) teriminin bu süreci daha iyi tanımladığı düşünülmektedir.Yoğun bakımlarda ABH sıklığı ve mortalitesi ile ilişkili bildirilen oranlar oldukça değişkendir. Bu değişkenlik daha çok, ABH tanısına ilişkin görüş birliğinin olmayışından kaynaklanmaktadır. 35'in üzerinde farklı tanımın bulunduğu ABH için ortak kabul gören ve kullanılan standart tanınlamalamaya ihtiyaç vardır. Geri döndürülebilir bir süreç olan ABH'nın daha kesin biçimde tanımlanması ve takip sürecinin daha iyi yönetilmesi amacıyla son yıllarda gerçekleştirilen uzlaşı toplantılarında ortaya çıkan RIFLE ve AKIN kriterleri, şu an için en yaygın kullanılan evreleme sistemleridir. Bu kriterlerle ilişkili çalışmalarda, sınıflamadaki ABH şiddeti ile doğru orantılı olarak mortalitenin de arttığı gösterilmiştir.Bu çalışmada, yoğun bakımda izlenen ve ABH tanısı alan hastalarda, RIFLE ve AKIN kriterlerine göre yapılan sınıflamaya göre ABH şiddeti ile mortalite arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (D.E.Ü.T.F.) Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenmiş olan ve ABH öyküsü bulunan hastalardan 155 tanesi retrospektif olarak incelendi.Tüm hastalar için AKIN ve RIFLE kriterleri ayrı ayrı kullanılarak ABH şiddeti belirlendi. Her iki evreleme sistemi için serum kreatinin değeri ve idrar miktarı esas alındı.RIFLE kriterleri kullanıldığında hastaların risk, hasar, yetmezlik evrelerindeki dağılımları sırasıyla % 9, % 25.2, % 65; AKIN kriterleri kullanıldığında ise, evre 1, evre 2 ve evre 3'teki dağılımları sırasıyla, % 21.3, % 31, % 45.2 olarak bulundu. Ortalama izlem süresinin 12.7 ± 12 gün, mortalite oranı %76.8 olarak hesaplandı Her iki evreleme sisteminde de ABH evresi ilerledikçe mortalitenin arttığı gözlenmekle birlikte, evreler arasında mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Hasta profiline bakıldığında; sepsis/SIRS oranı % 59.7, invaziv mekanik ventilasyon kullanımı % 92.3, vazopresor kullanımı % 95.5, SAPS II VE APACHE II skorları sırasıyla 24.6 ±8.2 ve 55.8±19.6, hemodiyaliz uygulanma oranı %33.8 olarak saptandı..Etiyolojiden bağımsız olarak ABH şiddetini belirlenmesi esasına dayanan kriterlerin, septik ABH gibi karmaşık patogeneze sahip hastalıklarda ve mortalitenin yüksek olduğu gruplarda geçerliliğinin zayıflayacağı öngörülerek, etiyolojinin de dahil edilerek düzenlenmesi, bunların klinik pratikte uygulanabilirliğini artıracaktır.