Yoğun bakım hemşirelerine verilen radyasyon güvenliği programının değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelere yönelik radyasyon güvenliği eğitimi geliştirmek ve bu eğitimin etkinliğini değerlendirmektir. Araştırma nitel ve nicel olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, farklı hastane ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yoğun bakım ünitesi çalışma koşullarında radyasyon güvenliğinin sağlanması önündeki engelleri belirlemek üzere, nitel çalışma yapılmıştır. Bu kapsamda toplam 42 hemşire ile odak grup görüşmeleri yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşaması, öntest- sontest kontrol gruplu araştırma desenine sahip yarı deneysel bir çalışmadır. Deney ve kontrol grupları 62 hemşireden oluşmakta olup, toplam 124 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Hemşirelerde radyasyon güvenliğinin sağlanmasına yönelik davranışlar uzman görüşleri ile belirlenmiş ve bu veriler gözlem yolu ile toplanmıştır. Hemşirelerin radyasyon güvenliği hakkında bilgi ve tutumları ise araştırmacı tarafından güncel literatür taranarak oluşturulan formlar ile değerlendirilmiştir. Nitel çalışma sonucunda; hemşirelerin iyonize radyasyondan kaynaklı riskleri bilmediği ve iyonize radyasyon farkındalık düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu duruma bağlı olarak, yoğun bakım çalışma koşullarında iyonize radyasyondan korunamadıkları ortaya çıkmıştır. Nicel çalışmada ise, yapılan gözlemler sonucunda deney grubundaki hemşirelerin eğitim sonrasında iyonize radyasyondan koruyucu davranışları geliştirmesi hem kontrol grubuna göre, hem de eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde artmıştır (p<0,05). Deney grubundaki hemşirelerin radyasyon güvenliği hakkındaki bilgi puanları eğitim sonrasında kontrol grubuna göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Eğitim sonrasında yapılan son gözlemlerde deney grubundaki hemşirelerin bazı kişisel koruyucu donanımların kullanılmasında anlamlı düzeyde azalmalar tespit edilmiştir (p<0,05). Bu araştırmada uygulanan radyasyon güvenliği eğitiminin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin radyasyon güvenliğinin sağlanmasında etkili bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.