Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin anksiyetye düzeylerinin ve belirleyici faktörlerin araştırılması

ÖZETBu araştırma hemşirelik mesleğinin verimli bir şekilde sürdürülebilmesi için; stresörlerin daha fazla olmasından dolayı yoğun bakım hemşirelerinde anksiyete düzeyi ve sosyo demografik özellikler (eğitim, medeni durum, fiziksel hastalığının olup olması, çocuk sahibi olup olması? gibi) arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.Çalışan bireyin fiziksel ve psikososyal sağlığını bozarak milyarlarca dolar maddi kayba yol açan iş stresi, Birleşmiş Milletler İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü tarafından 1999 yılında şu şekilde tanımlanmıştır. (International Labour Organization [ILO] 2002): ?İş stresi işin gerekleri, çalışanın ihtiyaçları, kapasitesi ya da kaynaklarıyla uyuşmadığı zaman oluşan zararlı fiziksel ve duygusal tepkilerdir.? Stres yaratan faktörlere uzun süre maruz kalma durumunda bireyi fizyolojik ve psikososyal anlamda olumsuz etkileyen bir diğer duygulanım durumunun anksiyete olduğu ifade edilmektedir. Anksiyete (kaygı, sıkıntı, endişe); stres reaksiyonu sonucu oluşan aşırı enerjiye karşı psikolojik bir tepki, olarak tanımlanmaktadır. Çalışma yaşamındaki streslerin kısa erimli sonuçları arasında ise anksiyete yer alır.Araştırma Aralık 2011 ? Mayıs 2012 arasında Hacettepe Üniversitesi Hastanesi ve Mersin Devlet Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin, hastane yönetimlerinden alınan izinler doğrultusunda ve gönüllülük esas alınarak elde edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri belirlemek amacıyla hazırlanmış 26 sorudan oluşan yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışılan yoğun bakım ve kişide anksiyete meydana getirebilecek iş yeri stresörleri tanımlanmasını içeren form ve Beck Anksiyete ölçeği ile veriler toplanıp değerlendirilmeye alınmıştır. Anket formları araştırma amacına yönelik olup, katılımcıların yanıtlayabilecekleri açıklıkta hazırlanmıştır.Araştırmaya katılan hemşirelerin yaşları 21 ile 48 arasında değişmekte olup, katılımcıların yaş ortalaması 28,62'dir. Araştırmaya katılıp çalıştığı klinik ve kurumu belirten hemşirelerin %35'i devlet hastanesinde; %60'ı ise üniversite hastanesinde çalışmaktadır. Araştırmaya katılan hemşirelerin çoğu %21,1'lik bir oranla nöroloji ve dahiliye yoğun bakım ünitelerindeki çalışanlardan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan hemşirelerin anksiyete puanlarının ortalaması 33,476 çıkmıştır. Buna göre araştırmaya katılan hemşirelerin anksiyete düzeyleri, kendilerini etkilemeyecek kadar hafif düzey ile yok arasında olduğu söylenebilir.Araştırmaya katılan hemşirelerde anksiyete meydana getiren nedenler sorulmuştur. Hemşirelerin %18,34 ile ?İşlerin yoğun olması nedeniyle ihtiyacı olan bir hastaya yeterince vakit ayıramamak? nedeni; %14,99 ile ?Hemşire sayısının yetersizliği nedeniyle iş yükümüzün artmış olması? nedeni; %14,54 ile ?Bakmamız gerekenden fazla sayıda hasta bakmak? nedeni başlarda gelmektedir.Anahtar kelimeler: Anksiyete, çalışma yaşamı, hemşire, iş ortamı, stresör, stres, yaşam kalitesi