Yoksullukla mücadelede vergilerin rolü ve Türk vergi sisteminin değerlendirilmesi

Son 50 yıllık süreçte dünya genelinde haberleşme ve teknolojik alanda ortaya çıkan yeniliklerin etkisiyle refah göstergeleri artış eğilimine girmiştir. Ancak bölüşümdeki eşitsizliklerin ortaya çıkardığı yoksulluk, az gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülke için halen ciddi bir problem olarak varlığını korumaktadır. En zengin 20 ülkenin ortalama geliri, en fakir 20 ülke gelirinin yaklaşık 37 katıdır ve bu fark son kırk yılda ikiye katlanmıştır. Öte yandan, yoksulluk, küreselleşmenin etkisiyle biçim değiştirmekte, mutlak yoksulluğun yanında çalışan yoksulluğu, sosyal dışlanma ve izolasyonda hızla artmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de nispi yoksullukla özellikle de çalışan yoksulluğuyla mücadelede, vergilerin araç olarak kullanılması ve kamu harcamalarının yoksul yanlı kalkınma odaklı olup olmadığı hususları incelenmiştir. Vergi ödeme gücünün tespitinde kullanılan yöntemler, vergilemede adalet ve yoksulluk, vergi türlerinde/oranlarında yapılacak değişikliklerin yoksulluğa etkisi, vergi yükü dağılımındaki eşitsizlikler ile kayıt dışı ekonominin yoksullukla ilişkisi çeşitli kurum ve kuruluşlardan elde edilen veriler, literatür taraması sonucu elde edilen makale, tez, kitap vb. kaynaklardan yararlanılarak ele alınmış ve yorumlanarak sonuç çıkarılmıştır. Yoksullukla mücadelenin kamunun yükümlülükleri kapsamında ele alınması, yardımsever kişi ve kurumların insiyatifine bırakılmaması gerekliliğine vurgu yapılarak, iktisadi ve insani kalkınmada devletin aktif rol alması, yoksulluk sorununun vergi politikası ve kamu gider politikası araçlarıyla çözümlenmesine yönelik bütüncül önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Nispi Yoksulluk, İnsani Yoksulluk, Kalkınmada Vergilerin Rolü, Kamu Harcamaları, Kamu Borçları, Dolaylı-Dolaysız Vergiler, Gelir Dağılımı Eşitsizliği, AGÜ, GOÜ ve Gelişmiş Ülkelerin Vergi Yapıları, Vergilemede Adalet ve Yoksulluk, Kayıt Dışı Ekonomi ve Yoksulluk, Vergi Türleri ve Yoksulluk.