Yönetim kurulu yapısının firma performansı üzerine etkisi: BİST üzerine bir uygulama

Değişen ve dönüşen dünyada firmaların rekabet edebilme yetenekleri ve yönetim faaliyetlerinin etkinliği birbirine paralel bir şekilde gelişmektedir. Bu nedenle, yönetim kurullarının yapısı, firmaların finansal performanslarına doğrudan etki edebilmektedir. Bu nedenle hissedarların işletmeyi yönetmek adına görevlendirdiği yönetim kurullarının yapısının finansal performans göstergeleri üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve ortaya konulması önemli bir husustur. Bu çalışmada, halka açık durumda olan ve payları Borsa İstanbul'da işlem gören işletmelerden, 2019/12 dönem verilerine ulaşılabilen 397 firmanın yönetim kurulunun yapısı ile finansal firma performansı arasındaki ilişki yatay kesit veri analizi (backward metodu) yöntemi ile ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Analizde kullanılan değişkenler; bağımsız değişkenler (yönetim kurulunun yapısı) ve bağımlı (finansal performans ölçütleri) değişkenler olarak iki grupta sınıflandırılmıştır. Yönetim kurulunun yapısı; "yönetim kurulundaki kadın üye sayısı, yönetim kurulu başkanın kadın olması, toplam yönetim kurulu üye sayısı, bağımsız yönetim kurulu üye sayısı, yönetim kurulunda yer alan yabancı üye sayısı, yönetim kurulunda yer alan tüzel kişi üye sayısı, ceo duality (ikilik)", yönetim kurulu başkanın şirketin ortağı olması" bağımsız değişkenler olarak, finansal firma performansını temsilen ise "fiyat kazanç oranı, piyasa değeri defter değeri, hisse başına kazanç, net kar marjı, aktif karlılık, özsermaye karlılığı ve tobin q" ölçütleri bağımlı değişkenler olarak analizde yer almıştır. Yapılan regresyon analizleri sonucunda; yönetim kurulu başkanının kadın olmasıyla TQ, ÖK, AK, HBK ve PD/DD, bağımsız yönetim kurulu sayısının fazla olmasıyla TQ, ÖK, AK ve PD/DD ve yönetim kurulunda yer alan toplam üye sayısının fazla olmasıyla HBK arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca yönetim kurulunda yer alan yabancı üye sayısının fazla olmasıyla HBK ve Ceo Duality (ikilik) ile ÖK arasında negatif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir.