Yozgat ilinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin klasik ve moleküler yöntemlerle tanımlanması

Çalışma, Yozgat ilinde yetiştirilen 50 üzüm çeşidinin klasik ve moleküler yöntemlerle tanımlanması amacıyla, 2017-2020 yılları arasında yürütülmüştür. Ampelografik tanımlanmalar, uluslararası yöntem birliğinin sağlanması amacıyla, BI (Uluslararası Biyoçeşitlilik), OIV (Uluslararası Bağcılık ve Şarapçılık Ofisi) ve UPOV (Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerinin Korunması Birliği) tarafından ortaklaşa yayınlanan ve bütün dünyada geçerliliği olan "Asma Tanımlayıcıları (Vitis spp.)" normlarına göre, toplam 128 kriter kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Tanımlamalar sonucunda çeşitler arasında önemli varyasyonlar ortaya çıkarılmıştır. Çeşitlerin 14 tanesinde "Fonksiyonel dişi" çiçek yapısı tespit edilmiştir. Moleküler tanımlamalar, Avrupa Birliği Araştırma Projesi (GENRES 081) tarafından, asma çeşit koleksiyonları için kullanılan ve tüm dünya tarafından minimum standart set olarak kabul edilen 6 mikrosatellit lokusu da dahil olmak üzere toplam 9 SSR primeri (VVS2, VVMD5, VVMD7, VVMD24, VVMD27, VVMD28, VVMD31, VrZAG62 ve VrZAG79) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. SSR analizlerinin sonuçlarına göre, 233 tanesi polimorfik olmak üzere toplam 451 allel elde edilmiş olup, en yüksek allel sayıları VVMD7, VVMD24, VVMD27, VrZAG62 ve VrZAG679 lokuslarında 52 adet olarak belirlenmiş, ortalama allel sayısı 50.11 (±1.306) ve ortalama polimorfik allel sayısı 25.89 (±1.896) olarak kaydedilmiştir. Ortalama beklenen heterozigotluk (He) değeri 0.932 (±0.005) ve ortalama gözlenen heterozigotluk (Ho) değeri 0.481 (±0.082) olarak hesaplanmıştır. Polimorfizm bilgi içeriği (PIC) değerleri 0.908 (VVMD31) ile 0.955 (VVMD28) arasında değişmekte olup, ortalama PIC değeri 0.927'dir. Dendogram UPGMA kümeleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Popülasyon yapı analizi sonuçları, filogenetik analizlerle uyumlu olarak çeşitlerin 2 kümeye ayrıldığını göstermiştir. Çeşitler arasındaki genetik benzerlik oranı %0 ile %50 arasında değişmiştir. En yüksek genetik benzerlik katsayısı 0.50 ile Horoz Üzümü ve Karagevrek arasında bulunmuştur.