Yüksek performanslı insan kaynakları uygulamalarından performans değerlendirmenin örgütsel bağlılık üzerine etkisinde psikolojik dayanıklılık ve iş stresinin aracılık etkisi

Kişilerin çalıştıkları örgütte mutlu olup olmadığı, kendisini işe bağlı hissedip hissetmediği, o örgütte çalışmayı gerçekten sevdiği için mi yoksa ihtiyacı olduğu veya mecbur olduğu için mi orada çalıştığı örgütsel bağlılıkla ilgilidir. Psikolojik kapsamı da olan örgütsel bağlılığın kazanılması günümüzde örgütler açısından büyük bir öneme sahiptir. Rekabetin giderek arttığı ortamda kendini çalıştığı örgüte bağlı hisseden, daha üretken ve kendini işine adayan çalışanlar örgütlerin daha iyi performans göstermelerine ve hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmaktadır. Rekabette geri kalmamak adına çalışanların sahip olduğu yeterlilikler ve sahip olması gereken yeterlilikler düzenli olarak takip edilmektedir. Bu nedenle de performans değerlendirme büyük öneme sahiptir. Örgütün büyümek için belirlemiş olduğu stratejik hedeflere ne ölçüde ulaşıldığını ölçmeyi mümkün kılmak, performans değerlendirmeyi kullanmanın temel amacıdır. Performans değerlendirme sistemi sadece örgüte değil, yöneticilere ve çalışanlara da yarar sağlayan bir faaliyettir. Çalışanların örgütsel bağlılıkları için örgütlerin yüksek performanslı insan kaynakları uygulamalarından performans değerlendirme uygulamalarının etkilerinin olacağı düşünülmüştür. Psikolojik dayanıklılık ve iş stresinin de bu ilişkiye etkilerinin olabileceği düşüncesiyle bir model kurulmuş ve kavramsal yapıya uygun hipotezler oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemi, performans yönetimi uygulanan finans, savunma, bilişim sektörlerinde çalışan beyaz yakalı çalışanlardan oluşmaktadır. Araştırma verilerine anket yoluyla ulaşılmış olup 296 kişiden oluşan örneklemden toplanmıştır. Analizler için SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri belirlemek için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Modelin analizleri sonucunda, performans değerlendirme ve psikolojik dayanıklılığın örgütsel bağlılık üzerindeki pozitif etkileri tespit edilmiştir. Ayrıca performans değerlendirmenin örgütsel bağlılık üzerine etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracılık etkisi olduğu da saptanmıştır. Diğer yandan, bağımsız değişken olan performans değerlendirmenin aracı değişken olan iş stresi üzerinde etkisi olmadığı ve bu nedenle performans değerlendirmenin örgütsel bağlılığa etkisinde iş stresinin aracılık etkisinin olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yüksek Performanslı İnsan Kaynakları Uygulamaları, Performans Değerlendirme, Örgütsel Bağlılık, Psikolojik Dayanıklılık, İş Stresi