Zekâ oyunları dersinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi

Bu araştırmada zekâ oyunları dersinin ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırma, nicel yöntemlerden yarı deneysel model ile nitel yöntemlerden durum çalışması olmak üzere karma bir yöntemden oluşmaktadır. Çalışma grubu, araştırmanın nicel boyutu için, Siirt ilindeki bir ortaokulda yedinci sınıf öğrencilerinden, seçmeli zekâ oyunları dersini seçen (deney grubu, 20) ve bu dersi seçmeyen (kontrol grubu, 20) olmak üzere toplam 40 katılımcıdan oluşmaktadır. Ayrıca araştırmanın nitel boyutu için katılımcılar, zekâ oyunları dersini veren öğretmen ve deney grubu öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada nicel verilerin analizinde non-parametrik testler Wilcoxon işaretli sıralar testi ile Mann Whitney-U testi, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Zekâ oyunları dersinden önce yapılan problem çözme, yaratıcı düşünme ve üst bilişsel düşünme becerilerinin Mann Whitney-U ön test sonuçlarına göre deney grubu ile kontrol grubu arasında, anlamlı düzeyde fark olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum örneklem gruplarının denkliği açısından önem arz etmektedir. Deney grubu öğrencilerinin, deney öncesinde ve sonrasında problem çözme, yaratıcı düşünme ve üst bilişsel düşünme becerilerinin anlamlı düzeyde farklılık gösterip göstermediğine yönelik Wilcoxon işaretli sıralar testi analiz sonuçları, araştırmaya katılanların deney öncesi ve sonrası puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Kontrol grubundaki katılımcıların ön test ve son test problem çözme, yaratıcı düşünme ve üst bilişsel düşünme becerilerinin anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğine yönelik Wilcoxon işaretli sıralar testi analiz sonuçları, öğrencilerin testlerden aldıkları puanlar arasında anlamlı düzeyde fark olmadığını göstermektedir. Problem çözme, yaratıcı düşünme ve üst bilişsel düşünme becerileri gözlenen öğrencilerden, zekâ oyunları dersini seçenler ile bu dersi seçmeyenlerin zekâ oyunları dersi sonrası son testlerden aldıkları puanların Mann Whitney U-testi sonuçlarına göre anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Sıra ortalamaları dikkate alındığında, zekâ oyunları dersini seçen öğrencilerin, bu dersi seçmeyen öğrencilere göre problem çözme, yaratıcı düşünme ve üst bilişsel düşünme becerileri puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerine ilişkin; sorun karşısında izlenen yol, problem çözümünde davranış değişikliği, farklı bir gelişme durumunda cesaret, kendine özgü fikir geliştirme, kendi kendine öğrenmeyi gerçekleştirme ve kişisel farkındalıkta değişim adında temalar oluşturulmuştur. Bu temalar bağlamında öğrencilerin ortaya koydukları görüşler arasında en çok farklı çözüm yolları arayıp en uygununu bulma, pes etmeden alternatif yollar arama, üstesinden gelebileceğine inanma, güçlü hissetme, kalıpların dışına çıkarak fikrine güvenme, kararlı davranış sürdürme, farklı kaynak, kitap, videolara başvurma, dikkat ve odaklanmada gelişim şeklinde oluşturulan kodlar öne çıkmıştır.