62
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Mapping network in legal translation market in Turkey: Analysis of actors from sociological perspective
This study aims to explore the roles of the actors taking part in the legal translation network and to problematize the influence of their roles and relationship on the translation process. To this end, I conducted qualitative in-depth interviews with six translators, four translation agencies and eight clients in İzmir, Ankara and İstanbul. This study has unveiled that the studies on legal translation market are quite limited in the world, and no research has been conducted in this field in Turkey. Following the identification of the actors with the help of Bruno Latour's actor-network theory, I constructed the network of legal translation market in Turkey. According to my findings, the network of the legal translation market emerged as a dynamic and unstable area with introduction or elimination of the actors with changing roles. The positions and roles of the actors and their relations within the network are analysed through Pierre Bourdieu's concept of "capital". This analysis has revealed that the actors play different roles (expert, slave, mediator, and interventionist) within the network and they are influential in the different stages of the legal translation process, namely ethics, quality and workflow. The findings obtained proved the argument that translation process is an expression of the relations between the actors in the network which are shaped by their positions based on the type and extent of the capital they accumulate. Keywords: Legal Translation, Translation Sociology, Network, Translation Market, Actor-Network Theory, Capital
Tiyatro metin çevirilerinde çeviri sorunları
Tiyatro metinleri çevirilerini temel alan bu çalışmada diğer yazın türlerinden farklı olarak görülen tiyatro metinleri çevirisi yöntemleri ele alınmaktadır. Çevirmen sahnelenmek üzere yazılan oyun metinleri çevirisinde sözel ve kültürel problemlerin yanı sıra sahneleme problemleriyle de karşı karşıya kalmaktadır, bu anlamda oyun çevirilerinin söylenebilir ve sahnelenebilir olması beklenmektedir. Çeviri sürecinde çevirmenden beklenen yalnızca kelimeleri hedef dile aktarması değildir. Sahnede seslendirmek amacıyla yazılan oyun metinlerinin hem anlam hem de eşsüremlilik açısından kaynak metinle eşdeğer olması beklenmektedir. Oyunun kaynak kültürde yarattığı etkiyi hedef kültürde de yaratmak oyun metni çevirilerinin bir diğer özelliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada dillerarası ve kültürlerarası aktarım sorunsalının da ötesinde çevirmenlere tiyatro metinleri çevirisi yöntemleri sunulması amaçlanmıştır. Ülkemizde yapılan tiyatro metinleri çevirisi çalışmaları irdelenerek Arthur Miller'ın Satıcının Ölümü adlı oyununun karşılaştırmalı çözümlemesi çerçevesinde tiyatro metinleri çevirisinde karşılaşılan sorunlar ele alınacaktır.
Çocuk edebiyatı çevirilerinde karşılaşılan sorunlar
Bilindiği gibi çeviribilim alanında son zamanlarda birçok yeni kuram ortaya çıkmıştır. Edebi metinler ve çevirileri incelenirken bu kuramlardan büyük ölçüde yararlanılmaktadır. Gideon Toury'nin ?Betimleyici Çeviri Kuramı? bu çeviri kuramlarından biridir. Buna göre çeviri olayı çevirmenin içinde bulunduğu erek kültür ile ilgili birtakım kültürel normlar tarafından oluşturulur. Çevirinin temelini teşkil eden bu normları belirlemek, çevirmenin aldığı kararları ve benimsediği stratejileri oluşturmak betimleyici çeviri çalışmalarının en önemli hedefidir (Toury, 1995: 53). Toury'nin kuramına göre çeviride biçimden çok çevirinin erek kültürdeki işlevi yani erek kültürdeki metnin kabul edilebilirliği konusu önemlidir. Yapılan araştırmalar, çevirinin tamamen erek metni oluşturmaya yönelik tek bir yönteme dayandırılamayacağını göstermiştir. Bu çalışmada ise çevirmenin çeviri problemlerini, çeviri kararlarını ve çeviri sürecinde belirlenen stratejileri belirlemesinde yardımcı olduğu için metot olarak ?Betimleyici Çeviri Kuramı? ndan yararlanılmıştır.Bu çalışma erek odaklı çeviri kuramının edebi çeviri alanında nasıl bir işleve sahip olduğunu ve çeviri eleştirisine olan katkılarını açıklamaya çalışmaktadır. Bu çalışmanın temelini çocuk edebiyatı ve çevirileri oluşturacaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde, ilk önce çocuk edebiyatının özelliklerinden genel olarak bahsedilecek, daha sonra Türkiye'deki çocuk edebiyatının tarihi gelişimi üzerinde durulacaktır. Ayrıca Tanzimat Dönemi'nde ve Cumhuriyet'in ilanından sonra çocuk edebiyatı ve çeviri çocuk edebiyatının gelişimini etkileyen etmenlerden bahsedilecektir. Birinci bölümde son olarak, çeşitli kuramlar açısından çeviri çocuk edebiyatı ve Gideon Toury'nin erek odaklı kuramı ile ilgili bilgi verilecektir.Çalışmanın ikinci bölümünde ise, çeviri sürecinde kaynak metin ve yazarı büyük öneme sahip olduğundan, yararlanılacak kaynak metin Charlie'nin Çikolata Fabrikası ve yazarı Roald Dahl'dan kısaca bahsedilecektir. Ayrıca kaynak metni çeviren çevirmenler ve bu kitapları basan yayınevi hakkında genel bir bilgi verilecektir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, farklı çeviri stratejilerini göstermek amacıyla Roald Dahl'ın eseri ve iki farklı çevirisi erek odaklı kuramın özelliklerinden yararlanılarak incelenecektir.
Reklam sloganlarında söz sanatları çevirisi ve çevirmen yaklaşımları
Günümüz rekabetçi ortamında, en önemli pazarlama araçlarından biri olan reklam, uluslararası platformda farklı dil ve kültürlere hitap etmek durumundadır. Reklamcılara göre bir reklamın başarıya ulaşması, tüketicinin ilgisini çekerek onda pazarlanan malı satın alma isteği uyandırmasına bağlıdır. Bu amaç doğrultusunda reklamcıların anlaşılır, akılda kalıcı, dikkat çekici ve ikna edici özel bir dil kullanmayı tercih ettikleri görülür. Reklam sloganlarının dikkat çekici olabilmesi için pek çok söz sanatından, kelime oyunları ve mecazlardan yararlanılmaktadır. Hangi toplumda neyin ikna edici olabileceği yine o toplumun kültürel birikim ve alışkanlıklarına bağlı olduğundan, reklamın kimi, nasıl ikna edeceğini belirlemek için detaylı kültürel çözümlemelere ihtiyacı vardır.Reklam sloganlarının, metin yazarları tarafından ne kadar özenle yapılan ve stratejik eylemler olduğu düşünülünce çevirilerinin de kültürel unsur ve değişkenlere uygunluk bakımından oldukça stratejik edimler olması beklenilebilir. Bu da uluslararası reklamcılıkta çeviri faaliyetinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.Reklam çevirisi de reklam gibi dinamik, kültürlerin alışkanlıklarıyla biçimlenen ve dilden dile farklı şekillenen bir faaliyet olarak görülebilir. Her kültürün kendi sosyokültürel ve ideolojik özellikleri çerçevesinde geçerli çeviri metod ve stratejilerini belirlemek ve en başarılı şekilde uygulamak çevirmenlerin işidir.Bu çalışmada, retorik figür içeren 39 adet uluslararası reklam sloganı birbirinden tamamen farklı uçlarda bulunabilen çevrilmeme, geniş anlamda kaynak-dil odaklı ve geniş anlamda hedef-dil odaklı çeviri stratejileri kapsamında incelenmiştir. Araştırmamız sonucunda, bu çeviri stratejilerinin sosyokültürel ve ideolojik faktörlere uygun ve işlevsel sonuçlar gösterdiği tespit edilmiş, dolayısıyla reklam sloganı çevirileri için tek ve genel bir çeviri stratejisi saptanamayacağı görüşüne varılmıştır.Sonuç olarak, Hedef-dil odaklı stratejilerin retorik figürlerin hedef dile aktarımı ve gerekli kültürel adaptasyonların sağlanabilmesi konusunda çevirmenlere daha fazla esneklik ve yaratıcılık imkanı tanıdığı görülmüştür. Bunun yanında, hem kaynak, hem de hedef kitlenin kültürleri ve dilleri konusunda uzman kişi olarak pazarlama etkinliğinin başarısından sorumlu olan çevirmenlerin, çeviri sürecinde reklam verenler tarafından müdahaleye maruz bırakılmaması çok daha verimli sonuçlar doğurabilecektir.Anahtar Kelimeler : Reklam, Söz Sanatları, Kültür, Reklam Çevirisi, Çeviri Stratejileri.
Nonverbal elements in interpreting
This research serves to evaluate the importance of nonverbal elements in consecutive interpreting as a communicative process. The unique communicative model of consecutive interpreting was defined and sketched throughout this thesis. Interdisciplinary theoretical evaluation of communication process was followed by defining consecutive interpreting context. Analysis on how nonverbal elements function in consecutive interpreting context was made. Observations and theoretical assumptions were tested and compared with two field studies. The results show that nonverbal elements are very important and consciously used by interpreters in consecutive interpreting contexts. The results also show that interpreter and speakers think that verbal and nonverbal elements are complementary to each other and they have the similar level of importance in consecutive interpreting.
(IN)visibility of the interpreter in consecutive interpreting: A discussion of norms against actual performance
Studies on conference interpreting have revealed conclusions whichimply that theories on conference interpreting do not always overlap with reallife situations. In order to discuss norms of interpreting and the interpreter?sinvisibility, it is necessary to explore interpreter behavior in actual interpretingevents.The study, which concerns consecutive interpreting as a mode ofconference interpreting, aims at conducting a research on the discursive(in)visibility of the interpreter in consecutive interpreting. In this context, with aview to provide a comparative study, norms in consecutive interpreting havebeen identified, first. To this end, discourses of professional interpreterorganizations and information gathered from academics working at interpretertraining institutions in Turkey, through a questionnaire prepared for thepurposes of this study, have been utilized so as to identify the norms concerningthe (in)visibility of the interpreter in consecutive interpreting. It is an integralpart of the research to discover whether these norms are compatible with theinterpreter performance observed in a real-life setting. Therefore, the normswhich had been identified were compared with a real-life consecutiveinterpreting performance recorded in an authentic conference setting.Conclusions and discussions based on this comparative study of the micro andmacro- contexts of interpreting have been presented in the thesis.
Erken modern ve modern dönemde (1644-1911) Çin'de bilimsel metin çevirilerinin gelişimi
Dil, kültürün güçlü bir yansımasıdır. Dolayısıyla çeviri olgusu, sadece diller arası değil kültürler arası olarak da gerçekleşen sözlü ve yazılı aktarımların tümüdür. Çin, köklü tarihi ve kültürünü diline yansıtan ülkelerin başında gelmektedir. Çeviri tarihi açısından ele alındığında Çin'de üç önemli çeviri dönemi göze çarpmaktadır. Bunların ilki Budizm'in Çin'e gelişiyle birlikte dini metin çevirileriyle başlamıştır. İkinci dönem, 16. ve 17. yüzyıllarda Cizvit misyonerlerin Katolik inancını yayma çabalarıyla devam etmiştir. Bu dönemde dini metinlerin yanı sıra bilimsel metin çevirileri de yapılmaya başlanmıştır. Üçüncü dönem 19. ve 20. yüzyıllarda ağırlıklı olarak Batı bilimsel metinlerinin çevrilmesinden oluşmaktadır. Böylece ülkede Batılılaşma/modernleşme sürecinin başladığı kabul edilmektedir. Merkez ülke anlamındaki "zhongguo (中国)" kelimesiyle Çinliler uzun yıllar kendilerini "göğün altındaki tek ulus", imparatorlarını "göğün oğlu" ilan etmiş ve Çinli olmayanlara "yabancı, el" anlamında "barbar" ifadesini kullanmışlardır. Tek ulus olduğunu iddia eden ülke, yabancılara ve onların fikirlerine de kendini kapatmıştır. Zamanla yönetimin zayıflaması ve savaşlarda alınan ağır yenilgiler ülkeyi dış dünyaya açılmaya zorlamıştır. Bu süreçte Çin, Batı bilimini kendi geleneksel değerleriyle harmanlayarak ondan faydalanmayı uygun bulmuştur. Kısacası Çin'in modernleşme sloganı "temel olarak Çin öğretisi, uygulama için Batı öğretisi" anlamında "Zhongti Xiyong (中体西用)" şeklinde ifade edilmiştir. Böylece erken modern ve modern dönemde (1644-1911), Çin'de bilimsel çalışma ve araştırmalarda ileri düzey gelişmeler yaşanmıştır. Yeni araştırmalar eski bilgilerin tekrar incelenmesine yol açmış, Çinliler bir dönem Batı öğretisini yaymak, sonraki dönem de Çin öğretisini savunmak için bilimin Çin kökenli olduğunu belirttikleri "Xixue Zhongyuan (西学中源)" iddiasını ortaya atmışlardır. Bu çalışmanın amacı, modern bilimin oluşumunu ve "西学中源" iddiasını Çin'de çeviri tarihi üzerinden ele almaktır. Bu amaca uygun şekilde çalışma araştırmasında konu ile ilgili basılı, online kitaplardan, tezlerden, veri tabanları ve açık kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılarak Çin'de bilimsel metin çevirilerinin gelişimi incelenmiştir. Bu doğrultuda, Çin'in çeviri aracılığıyla bilimde modernleşmeye başladığı, Batı'yı belirli çerçevede kendi özünü kaybetmeden kabullendiği ve "西学中源" iddiasını ilk olarak kendi gelenekselci halkına Batı bilimini kabul ettirme fikriyle ortaya attığı sonucuna varılmıştır.
Arapça koşut metin çevirisinde öncül kültürel normlar
Bu araştırmada, sahadaki faaliyetlerde sıklıkla çevirisi talep edilen Arapça koşut metinler ele alınmıştır. Bu metinler kaynak ve hedef kültürlerde temsil ettiği belli başlı normlar ve uygulamalar itibariyle betimlenerek bu metinlerin çevirisine yönelik stratejiler değerlendirilmiş ve yeni stratejiler geliştirilmiştir. Araştırmanın evreni, çeşitli Arap ülkelerinde düzenlenen doğum, evlenme ve eğitim belgelerinden oluşmaktadır. Araştırmada ele alınan koşut metin örnekleri bütün tabii özellikleriyle araştırmacıların istifadesine sunulmuş ve metin birimleri çeviri sürecinde temsil ettiği öncül kültürel normlar açısından incelenmiştir. Arapça koşut metin çevirisi alanındaki ilk çalışma olması özelliğini taşıyan araştırmada, çeviri uygulamaları ve öğretiminin yapılaşmasına katkı sağlamak amacıyla geliştirilen özel çeviri stratejilerine ek olarak, bir yandan çeviri öğreticilerinin Arapça özel alan çevirisi derslerinde kullanabilecekleri temalar ile bu temaları kahir ekseriyetle temsil eden tematik bir sözlük oluşturulmuş ve diğer yandan da araştırmacıların koşut metin çevirisi alanında başvurabilecekleri bir araştırma modeli geliştirilmiştir. "Koşut Metinler Araştırma Modeli" adlı bu model bu alanda gelecekte yapılabilecek araştırmalara ilişkin önerilerle birlikte sonuç kısmında gösterilmiştir.
Current pedagogical tendencies and practices in interpreter training: A study on Turkey
The literature in the field of translation and interpreting indicates the intensification of constructivist approaches underpinning the efficiency of collaborative learning, situated learning, and project-based learning, particularly on the part of translator training. Tracing the reflections of the shift to constructivist pedagogy in interpreter training, this thesis aims to scrutinize the general pedagogical tendency of interpreter trainers, main practices applied, along with possible problems and solutions to overcome them, and thus contribute to improve interpreter training in Turkey at the undergraduate level. To serve this purpose, a qualitative research design was used to reach the experiences and views of trainers in-depth, and discuss the obtained data within the theoretical framework of theories of learning, interpreting skills, interpreting competences, competence models, main training, and assessment practices of interpreter training. Within the scope of the first data collection method, interviews were held with 26 interpreter trainers who serve in T&I programs at the undergraduate level in Turkey. Among qualitative data analysis methods, (Reflexive)Thematic Analysis was used for the analysis of the interview data. To this end, thematic coding was conducted via MaxQda software, and 862 codes were created under 3 main themes. In the second step of the data collection, 4 different interpreting courses were observed by the researcher in terms of course content, class participation of students, constructivist activities applied in the class, and trainer feedback. The observational data were interpreted and discussed against the interview data by indicating parallelism and contradiction between the two datasets. It was found that the trainers adopt both behaviorist and constructivist approaches in different aspects of the training based on varying criteria such as the elective/compulsory status of the course, physical means, students' language levels, and contact hours among others. The targeted skill and competence acquisitions highlight the idea that undergraduate interpreter training targets basic interpreting skills rather than training professional interpreters. The most commonly encountered challenges in interpreter training and recommendations of the trainers to overcome them for now and the future are also listed at length.
The feasibility and strategies of humour effect through translation in subtitling: A case study of the American sitcom 'Friends' in terms of humour elements from English to Turkish
This study aims to investigate the subtitle translation strategies used to approach cultural and linguistic aspects in the translation of humour between English and Turkish in an audiovisual context by means of qualitative and quantitative analysis. The corpus of the study was the Turkish-subtitled version American popular sitcom "Friends" (2004). The data was collected by watching randomly chosen 2 episodes from 9 seasons. The analysis consisted of an in-depth comparison of each humorous source text segment with its corresponding translation and was performed by means of humour charts, in which a taxonomy of humour categories Patrick Zabalbeascoa (1993 and 1996) and elaborated by Juan José Martínez-Sierra, and Gottlieb (1992)'s subtitle translation strategies. The types of humour identified in the series were Community-and-Institutions Elements, Community-Sense-of-Humour Elements, Linguistic Elements, Visual Elements, Graphic Elements, Paralinguistic Elements, Non-Marked (Humorous) Elements, and Sound Elements. The results revealed that the most used type of humour was non-marked (humorous) elements, and the most used translation strategy was the transfer. Key Words: Translating Humour, Translating Jokes, Subtitle Humour, Audiovisual Humour, Audiovisual Translation
The shaping role of retranslations in Turkey: The case of Robinson Crusoe
This thesis aims to problematize the shaping role of the retranslations of Robinson Crusoe (1719) in the Turkish culture repertoire. To explore this role, a database of the Turkish translations of Robinson Crusoe published between 1864 and 2006 was prepared. Despite its various interpretations, this almost 290 years old literary classic has not received enough criticism in Turkey, considering the large number of different Turkish translations. It was found that the retranslations maintained an ambivalent status in the Turkish literary polysystem, and that the different versions can be categorized into three groups: abridged translations intended for children, abridged translations of non-canonized adult literature, and the unabridged translations produced as literary classics of canonized literature. Three unabridged retranslations (published in 1950, 1968, and 2005, respectively) were analyzed as a case study, and two abridged versions were also included. It was shown that the ambivalent status was a consequence of making retranslations for different purposes, such as contributing to culture-planning activities, making ideological manipulations, and trying to make the retranslations acquire the position of a literary classic. It was also found that the different readings of this novel affect both the paratextual elements and the translated texts. Furthermore, this study revealed that retranslations affected the culture repertoire; and other deserted-island novels were translated and similar indigenous works were produced as new options. This thesis intends to complement the studies of the notion of retranslations, and encourage further researchers to work on this concept.Key words: Robinson Crusoe, Daniel Defoe, Retranslation, Ambivalent status, Paratext, Culture Repertoire, Culture-planning, Option, Polysystem Theory.
Fantastik çocuk kitabı çevirilerine bir bakış: Oz Büyücüsü örneği
21. yüzyıl fantastik edebiyat açısından dikkate değer gelişmelerle başlamıştır. Bu alanda verilen eserler kitleleri peşinden sürüklemiş, ticari anlamda büyük bir piyasa oluşturmuştur. Buradan yola çıkarak çocuklara yönelik fantastik yazın alanında yaptığımız bu tez çalışmasında, ülkemizde çok tanınmayan ancak Amerikan çocuk edebiyatının önemli eserlerinden olan The Wonderful Wizard of Oz adlı eserin Türkçe'ye dört farklı çevirisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Çevirmenleri ve yayınevleri farklı olan kitapların seçildiği araştırmamız fantastik çocuk kitabı çevirilerinde uyarlama yapılıp, yapılmadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Öncelikle çocuk edebiyatının ve fantastik türün özellikleri üzerinde durulduktan sonra tarihsel süreç içinde fantastik çocuk kitaplarının yeri belirlenip, eser incelemesine geçilmiştir. İlk olarak kitaplar biçimsel özellikleri açısından karşılaştırılmış ve İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkan kitap dışındaki çevirilerle orijinal kitap arasında büyük farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır. İçerik incelemesinde ise, çevirmenlerin fantastik çocuk kitabı çevirilerinde karşılaştıkları problemlere getirdikleri çözümler normlar ile uyarlama kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme neticesinde fantastik çocuk kitabı çevirilerinde tüm çevirmenlerin uyarlama yöntemlerinden yararlandığı ortaya çıkmıştır. Ancak bu uyarlamalardan bazıları okunabilirliği arttırmak adına çevirinin gerekliliğiyken, diğerleri metnin biçimini ve içeriğini bozacak boyutlardadır. Buradan hareket ederek tezimizde, uyarlamaların olumsuz etkileri vurgulanmıştır.Bu tezin amacı çocuk kitapları çevirisinde uyarlamanın tek bir yöntem olarak kullanılmasının olumsuz yönüne dikkat çekmek, aynı zamanda da kitapların biçimsel ve içeriksel olarak iyileştirilmesine katkıda bulunmaktır. Bunun dışında, tezimizin, çocuk kitabı çevirmenliğinin uzmanlaşma isteyen bir alan olduğunun fark edilmesi hususunda da yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Fantastik Çocuk Edebiyatı, Çeviri, Uyarlama, Çeviri Normları, Oz Büyücüsü.
Türk masallarındaki kültürel ögeler: Çevirilerindeki güçlük
Bu tezin amacı, Türk masalları bünyesinde bulunan kültürel ögelerin Almanca çevirisinde izlenen yolu ve yaşanan güçlükleri betimleyici bir yaklaşımla incelemektir. Bu incelemeyi gerçekleştirebilmek için Halkbilimci Pertev Naili Boratav'ın derlemiş olduğu Türk Halk Masallarının arasından seçilmiş ve Türkische Volksmärchen (1990) adı altında Almanca olarak yayınlanmış olan kırk adet masalın çevirisi incelenmiştir.İnsan hayatında yadsınamaz bir öneme sahip olan kültürel ögelerin en belirgin özelliği, farklı bir kültüre mensup bir insan için tamamen yabancı ve bilinmeyen bir kavram oluşturmasıdır. Bir çevirmen için çeviri esnasında yaşayacağı en büyük güçlüklerden birisi hiç tanımadığı bir kavram veya olayla karşı karşıya kalmasıdır. Kültürel ögeler olarak adlandırılabilen bu kavram veya olayların, toplumların kültürlerinin bir yansıması olarak öne çıkan Halk masallarında fazlaca bulunduğundan bu çalışmadaki kaynak, masallar olarak belirlenmiştir. Kültürel ögelerin çevirideki önemini ve hangi sebeplerle güçlük yaşatabileceğini daha iyi idrak edebilmek için onun tanımlanması, masalın kültür ile olan ilişkisinin betimlenmesi ve nihayetinde masalların çevirisinde izlenen yol ve tutumun incelenmesi yoluna gidilmiş ve bir takım öneriler getirilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: masal, masal ve kültür, kültürel ögeler, çeviri yöntem ve problemleri,
Strategies and errors in simultaneous interpreting: A student oriented experiment in English-Turkish language pair
The objective of this thesis is to analyze and describe the strategies and errors in simultaneous interpreting performances of the students in English and Turkish language pair and to explore the relationship between the effect of directionality and omissions, additions, substitutions and errors in students' performances. A small-scale experimental study was conducted with 10 interpreting students. A control group of 4 professionals was added to the study in order to benchmark the results of the students. The study relies on triangulation of multiple sources of data (i.e. recordings of the interpreting sessions, pre- and post- experiment surveys, and retrospective interviews). As a result, the study has revealed that all of the student and professional participants resort to omissions, additions, substitutions and make errors. The most frequently observed strategy that the student participants resorted during their interpreting performances was omissions. This was followed by errors, substitutions, and additions. With respect to the effect of directionality, it was observed that the students make significantly more comprehension/production omissions, delay omissions, mild phrasing changes and substantial phrasing changes while interpreting from Turkish into English compared to the opposite direction. In the light of the discussion within the context of the Effort Models, this study demonstrates that the Production Effort requires less cognitive load for the students while interpreting into L1. However, the results of the t-test and the self-assesments of the professional interpreters indicate that interpreting direction does not have an effect on the omissions, additions, substitutions and errors of the professional interpreters. The present study sets a ground basis for further research and paves the way for more detailed comparisons of interpreting students and professionals with regards to directionality and abovementioned strategies and errors. Keywords: Interpreting, Simultaneous Interpreting, Strategy Use in Simultaneous Interpreting, Omissions, Additions, Substitutions, Errors, Directionality
1945'ten günümüze kadar Alman edebiyatından dilimize yapılan çeviriler ve çeviribilim çalışmaları
Herşeyin hızla gelişip değiştiği çağımızda, her alanda olduğu gibi AlmanEdebiyatı'ndan dilimize yapılan çeviriler ve ülkemizde yapılan çeviribilimçalışmaları ile ilgili de birçok gelişme kaydedilmiştir.1945'ten günümüze kadar Alman Edebiyatı (Alman, Avusturya, sviçre)'ndan dilimize yapılan çeviriler ve aynı tarihler arasında ülkemizde yapılançeviribilim çalışmaları ile ilgili bilgileri kapsayan bu bibliyografya çalışması, bualanlarda kaydedilen gelişmeleri daha somut bir biçimde göstermek, bualanlarda çalışma yapacaklara kolaylık sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.Edebiyat ve felsefe alanları arasında sıkı bir bağ bulunduğu için, aynı zamandilimi içerisinde Alman Felsefesi'nden dilimize yapılan çevirilere de buaraştırmada yer verilmiştir.Bu araştırmada, Yüksek Öğretim Kurulu'nun dokümantasyonmerkezinden, Türkiye'nin üç büyük ilinde bulunan büyük kütüphanelerin vebüyük yayınevlerinin arşiv kayıtlarından, tez konusunun alanlarıyla ilgiliçalışma yapan bilim adamlarının çalışmalarından ve konuyla ilgili internetsitelerinden faydalanılmıştır.Söz konusu kaynaklardan elde edilen bilgiler sistematik bir şekildedüzenlenerek bir bibliyografya çalışması oluşturulmuş ve ulaşılan bilgilerışığında da sonuç kısmında değerlendirilerek istatistiksel ve somut bilgiler eldeedilmiştir.
Çevirmen kimlikleri: Tarihsel, dizgeci ve eleştirel bir yaklaşım
Çevirmen kimliklerini ele alan bu araştırma kuramsal yaklaşımlardakiçevirmen söylemleri üzerine odaklanmaktadır. Çevirmenler, çevirmen-kuramcılar ve kuramcıların söylemlerinin tarihsel, toplumsal ve kültüreletkenler tarafından biçimlendirildiği, ardından söylemsel uygulamalar olarakdevreye girdiklerinde bu kez kendilerinin dönemlerin toplumsal yapısınıbiçimlendirdiği ve çevirmen imgesini oluşturduğu savından yola çıkan buçalışma, çevirmenle ilgili söylemlerin nasıl bir çevirmen kimliği ortayakoyduğunu irdeleyerek Batı çeviri geleneğindeki çevirmenin tarihsel izinisürmeyi ve çevirmenin bir ?değişim öznesi? olduğunu göstermeyiamaçlamaktadır. Çoğuldizge Kuramı'nın çatısı altında Lawrence Venuti'nin?görünmezlik? ve buna ek olarak getirilen ?görünürlük? kavramlarınıkullanan ve Eleştirel Söylem Çözümlemesi yönteminden yararlanan bu çalışma,çeviri tarihinde yakın zamana kadar ihmal edilen bir konu olan çevirmenlertarihine farklı bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Oldukça geniş birbütüncede, Antik Çağ'dan günümüze çeviri yaklaşımları ve kuramlarındaçevirmen söyleminin incelenmesi, hem çevirmenlik mesleğinin toplumdaki yerive statüsü hem de toplumun çeviriye bakış açısı hakkında ışık tutacaktır.
A source text analysis and translator decisions through three different Turkish translations of Jane Austen`s Pride and Prejudice
Translation which has been the meeting point of different culturesand civilizations for centuries, is recently on its way to become anautonomous discipline under the name of science of translation. In theseefforts, Gideon Toury?s target-oriented translation theory is noteworthy.Toury?s theory has changed the point of view particularly to literarytranslation and has played an important role in putting aside the formerprescriptive attitudes to criticism of literary translation. According to targetoriented theory every translation carries some kind of equivalence with itsoriginal since they are examined in a broader social and culturalframework. In a descriptive analysis of a literary translation the startingpoint of the study is the translated text themselves which are likely to revealthe translational norms of the translator.The main goal of this study is to conduct a descriptive translationcriticism based on the target-oriented theory. This study is made up of threeparts.The first part of the study opens with some detailed information on thebasic theoretical framework, Gideon Toury?s target-oriented theory. In thesecond part some useful information about the source text, Pride and Prejudiceand the source text writer, Jane Austen, will be given so as to determine theprobable problem areas for the translators. The third part is devoted topresent an example for criticism of literary translation by means of acomparative analysis of three different translations of the novel Pride andPrejudice with its original in the framework of the target-oriented theory.Key Words: 1) Target-oriented theory, 2) Target culture,3) Translational norms, 4) Comparative Analysis, 5) Translation Criticism
A stylistic analysis of translation of Hilmi Yavuz's poetry
This thesis deals with criticism of poetry translation focusing on Seasons of the Word which consists of selected poems of Hilmi Yavuz translated into English by Prof. Walter G. Andrews. In this study, some of the important issues regarding poetry translation are explored and the importance of translation criticism is emphasized. Models for translating poetry are presented and stylistics as a criticism theory for poetry translation is suggested, explained, and applied to ten poems chosen from each of the ten cycles in Seasons of the Word. Stylistics, the first part of which is applied in the analyses of the poems in this thesis, is a theorotical approach within literary criticism. In accordance with the first part of this theory applied in this thesis, the poems are analysed on three levels. These are graphological, phonological, syntactical and lexical levels respectively. On the graphological level, all the typographical features including punctuation and orthography are analysed. On the phonological level, rhyme schemes, rhyming words, and alliterations in the original poems and their translations are compared and contrasted. On the lexical and syntactical levels, the lexical choices and syntactical features of the poems are explored. As a result, the reasons of diversions from the original poems are discussed emphasizing the significance of intertextual and extratextual elements with respect to the target reader?s reception of the translated work. Interviews with the poet Hilmi Yavuz and the translator Walter G. Andrews are attached to this thesis since it is thought that their comments on poetry translation and its criticism will be useful. Besides, this thesis can provide a comprehensive model for those who want to make similar studies in criticism of poetry translation. With stylistic analysis, it may also help for more objective criticisms in literary world where the translated literary works have usually been evaluated simply as `good? or `bad? so far
A comparative analysis of Mike Hammer in Turkish translation
This study on comparative analysis of Mike Hammer in Turkish ?Translation? concentrates on the translations and pseudotranslations of Mike Hammer published in Turkish polysystem after 1940. This study, which is based on the assertion that the translations done at different times by different translators and published by different publishing houses can bear similarities and discrepancies between each other, aims to define the policies adopted by the translators as the correspondents of the notion of ?agency? as well as the policies adopted by the publishing houses as the correspondents of the notion of ?institution? in this study. By analyzing Mike Hammer pseudotranslations within the scope of this thesis, it is aimed to offer insight concerning the cases in which pseudotranslations can function as a ?translation?. Analyzing Mike Hammer pseudotranslations marking the period between the years 1940 and 1960 when the concepts of translation and pseudotranslation were overlapping with each other provides information concerning the translation strategies of the publishing houses and the translators as well as their perspectives towards translation.
Türkiye'deki çeviri politikaları üzerine bir inceleme
Her alanda oldugu gibi çeviri alanında da Türkiye'de son yıllarda önemli gelismeler yasanmıstır. Bugüne kadar çeviribilim alanında yapılan çalısmalar gösteriyor ki, çeviri, edebiyata yeni türler kazandırmıs, yalnızca kültürel, düsünsel bilgiler aktarmakla kalmamıs, kültürlerin gelismesine ve edebiyatların içerik ve biçimsel açıdan beslenmesine de katkıda bulunmustur. Türkiye'de Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar çeviri çalısmalarındaki hızlı ilerlemeler sayesinde Türk edebiyatı farklı kültürlerden eserlerin çevirileriyle zenginlesmistir. Türkiye'deki çeviri politikalarını yayıncıların ve çevirmenlerin bakıs açısıyla inceleyen bu tezin amacı, Türkiye'de belli bir çeviri politikasının olup olmadıgını, varsa nasıl bir politika oldugunu arastırmaktır. Bugüne kadar kültür aktarımı adı altında yayınlanan çeviri eserlerin herhangi bir ideolojinin etkisi altında çevrilip çevrilmedigini incelemektir. Bu arastırmada Türkiye'nin üç büyük ilindeki önemli yayınevleri ve çevirmenlerle görüsülmüs, onların verdigi bilgiler dogrultusunda günümüzde yayıncılık sektöründe yasanan gerçekler ve izlenen çeviri politikası gözler önüne serilmeye çalısılmıstır. Anahtar Kelimeler: 1)Çeviri, 2)Çeviri Politikası, 3)Çevirmen, 4)Çevirmenlik Meslegi, 5) Yayınevleri
Çeviri eğitiminde kuram ve uygulama= Theory and experience in Translationdidactics
?Türkiye'de Çeviri Egitimi? baslıgını tasıyan bu çalısma, Türkiye'deki mevcut akademik alanda faaliyetini sürdüren çeviri bölümleri üzerine odaklanmaktadır. Çagımızın ve ülkemizin gereksinimleri ve beklentileri dogrultusunda sekillenen çeviri egitiminin tarihsel süreci, yapısı, sorunları ve çözüm önerilerinin irdelendigi bu çalısmanın amacı Türkiye'deki çeviri egitiminin konumunu belirlemek, karsılasılan güçlükleri dile getirmek ve gelecekteki önemini anlatabilmektir. Tez dilinin Almanca olması da yabancılar için bulunmaz bir kaynak teskil edecektir. Çünkü bu alanda yapılan genis kapsamlı arastırma ve çalısmaların yabancı dilde sayısı oldukça sınırlıdır. Türkiye'deki çeviri bölümleriyle yapılan anketler neticesinde karsılastırmalı metoda dayanarak birinci kaynaktan edinilen bilgiler dogrultusunda sekillenen bu çalısma, Türkiye'deki çeviri egitimi hakkında bir bakıs açısı kazandırmayı hedeflemektedir. Türkiye'de çeviri egitiminin öneminin toplumsal ve bireysel anlamda ortaya çıkarılmasıyla bu alanda yapılan ve yapılacak olan çalısmalara ısık tutacak ve kaynak olacaktır. Birinci bölümde, Türkiye'deki çeviri egitiminin geçmisten günümüze tarihsel süreci irdelenmistir. Çeviri egitimi hangi asamalardan geçtigi, nasıl kurumsallastıgı, geçmisteki konumu gibi sorulara karsılık bulmaya ve bunları sorgulamaya çalısılmıstır. kinci bölümde, Türkiye'deki üniversitelerin çeviri egitim bölümleri; kurulusları, yapıları ve özellikleri açısından irdelenip karsılastırılmıstır. Üçüncü bölümde, ikinci bölümden elde edilen bilgiler dogrultusunda bölümlerin özellikleri, karsılasılan güçlükler, ihtiyaçlar ve beklentiler gün yüzüne çıkarılmaya, sonuç kısmında ise karsılastırmaya ve elestirel biçimde ele almaya ve çözüm önerileri verilmeye çalısılmıstır.
A pragmatic analysis on the translations of Alice in wonderland and pygmalion
The present thesis is on the translation of implicatures and illocutionary act, as the main topics in pragmatics, which has not been much studied in the field of translation criticism yet. For this purpose, the English literature classic Alice in Wonderland and a famous play Pygmalion were selected. The two books were considered to be rich sources of implicatures taking account of the fact that one of them was play, which means it is based on dialogues and the other was a classic including plenty of conversations. In this study, almost 40 examples were examined within the framework of Speech Act Theory and Conversational Maxims and Implicature, combining these theories with the functionalist linguistic theories. The thesis discusses meaning in communication which might not always be stated explicitly. The importance of implicit meaning and awareness of implicatures and illocutionary act in translation is emphasized. Whether the implicatures are preserved or lost in the translation process, the important thing is that the function of the utterance in the source text is also the same in the target text.
"The History Man" in Türkçe çevirisine kuramsal bir yaklaşım
ÖZET Yaklaşık üç bin yıllık bir geçmişi olduğu düşünülen çeviri, her zaman kültürlerarası iletişimde önemli bir rol oynamıştır. İnsanlar binlerce yıldır bir yandan çeviri etkinlikleriyle uğraşırken bir yandan da çevirinin nasıl yapılması gerektiği üzerine frmüller geliştirmeye çalışmışlardır. 'Kuralcı yaklaşım' diye adlandırılan bu anlayış, 1970'lerde yerini çevirinin nasıl yapılması gerektiği değil, nasıl yapıldığını incelemeyi amaçlayan 'betimleyici yaklaşım'a bırakmıştır. Yazınsal dizgenin ve çeviri-yazın'ın işleyişini, etkileşimini ve değişimini incelemek için bir model sunan Çoğul-dizge kuramı, betmleyici çeviri kuramlarının ilk ve en önemli örneklerinden biri sayılmaktadır. Çoğul-dizge kuramı, kendisinden sonraki bir çok kurama esin kaynağı olmuştur. Bunlardan bir tanesi de Çoğul-dizge kuramının bir uzantısı olarak görülen Norm kuramıdır. Norm kuaramı çeviriye erek-odaklı bir bakış açısıyla yaklaşarak bir kültürel dizge içerisinde çevirilerin biçimlenmesini gerçekleştiren etkenleri ve kısıtlamaları (normları) betimlemektedir. Ayrıca, bir erek metinle kaynak metin arasında eşdeğerlik olup olmadığının değil, ne tür bir eşdeğerlik olduğunun incelenmesi gerektiğini ileri sürmesi çeviri çalışmalarına yapılan önemli bir katkı olarak görülmektedir. Bu çalışmada, yazınsal bir çeviri kaynak metinle Norm kuramı için önerilen yöntem modellerine göre karşılaştırılarak çevirmenin çeviri kararlarım alırken hangi normların etkisinde kaldığı ve erek metinle kaynak metin arasındaki eşdeğerliğin derecesi saptanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca, çevirmenle yapılan bir görüşmeden elde edilen bilgiler de ulaşılan sonuçları güçlendirmek için kullanılmaktadır. VI
A Study on J.D. Salinger's novel The Catcher in the Rye and its two translations
It is a well-known fact that the studies carried out in the field of translation in the world and especially in our country so far are not adequate. This study is an attempt to present a new tool to academics and students of Translation Studies. To this end Jerome David Salinger's novel The Catcher in the Rye and its two different translations have been analyzed, using the model of translation criticism according to Skopos Theory. In the first chapter of this three-partite study, first the basic concepts necessary to understand Hans J. Vermeer's Skopos Theory are described; then, the levels of the translation criticism of this theory are explained along with the key concepts in translation criticism. In the second chapter of the study, readers are informed about Salinger and his cult novel The Catcher in the Rye. Then, Holden's language in the Anglo- American and the Turkish cultures and the speech elements in the target and source texts are discussed so as to equip the reader with necessary concepts used in the following section. In the third chapter, which concerns the critical analysis of the target and source texts, the function of target texts is discussed. The next step involves the study of speech elements in order to question the intra-textual coherence of the target texts. Since the second chapter of the study gives additional information which aims at clarifying the function of the source text, only the intra-textual coherency of the source text is questioned in this part. In the last part of the third chapter, a comparative analysis is carried out. Finally, the issues as to how far the commissioners and the translators have reached their skopos and whether the skopos is ever reachable are questioned in the conclusion part, parallel to the target described in the introduction. VI
City of Glass çevirisi üzerine bir inceleme
Literary translation differs from other kinds of translation for it is found at the core of complex social and cultural practices, and thus the translator employs his imagination, intelligence and common sense together with steadily refreshed linguistic and non-linguistic knowledge to figure out what lies underneath a writer's choice of language. To succeed in his task, the translator has to use stylistics as a method of analysis. In order to recreate the source text in the social and cultural context of the target language, the translator treats the text as a linguistic and communicative phenomenon; and after determining the socio-cultural framework to which the text belongs, he interprets and analyzes the linguistic signs via critical and linguistic study and thus uses stylistics as a method. Only after this sort of analysis will the translator be able to comprehend the social, cultural and historical setting, function, nature, meaning, messages and intertextual feature of the source text and also the writer's specific use of language such as collocation, image, rhyme, metaphor, and will he be well equipped to transfer the writer's mental structure, thinking and world experience into another language as closely as possible. In this thesis, the stylistic study will cover not only the source text, City of Glass, written by Paul Auster, but also the recreated text, Cam Kent, by Yusuf Eradam with the aim of investigating to what extent the linguistic features of the original text as regards the main word classes, the nouns, adjectives, verbs and adverbs, grammatical categories, sentence types, sentence complexity, clause structure, minor word classes, pronouns, conjunctions, prepositions, postpositions, figures of speech, metaphors, context, the relation between the writer, the reader and the character, and cohesion, cross- reference, linkage, are carried into the translated text.
Kulturübertragung und interkulturelle kommunikation in literarischen übersetzungen
Edebi çevirilerde çevirmenlerin karşılaştıkları zorlukların diğer çeviri türlerinde karşılaştıkları zorluklardan daha fazla olduğu çeviri kuramcıları tarafından kabul edilmektedir. Bu zorluklar çevirmenin amacı doğrultusunda verdiği çeviri kararlan neticesinde hafifletilebilir ve aşılabilir. Edebi çevirilerde çevirmen kararlan diğer çeviri türlerinde olduğundan daha önemlidir. Bu edebi eserlerin kendine özgü özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Edebi eserlerde kaynak dilin ve dilin ait olduğu toplumun taşıdığı kültür öğeleri genellikle daha belirgindir. Kaynak dile ve kültüre ait bu özelliklerin çeviriye yansıyıp yansımayacağı çevirmenin. aldığı kararlar doğrultusunda belirlenir. Bu çalışmada hangi çevirmen kararlarının ve hangi çeviri metotlarının kültürlerarası iletişime ve kültür aktarımına katkıda bulunduğu saptanmaya çalışılacaktır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm konuya ilişkin genel bir tarihçe niteliğindedir. Bu bölüm günümüzde kültürlerarası iletişime ve kültür aktarıma neden oldukları bilinen çeviri metotlarının fikir tohumlarının nasıl ve kimler tarafından atıldıklarını tespit etmek ve gelişimlerini izlemek amacıyla oluşturulmuştur. İkinci bölüm çalışmanın teorik çatısını oluşturmaktadır. Bu bölümde Alman çeviri kuramcıları Katharina ReiB ve Hans J. Vermeer'in beraberce geliştirdikleri "Einheitliche Translationstheorie" kuramı incelenmiş ve edebi çeviride kültürlerarası iletişim ve kültür aktarımı açısından yorumlanmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölüm çalışmanın teorik çatısından faydalanılarak yapılan bir uygulamayı sergilemektedir. Edebi çeviride kültürlerarası iletişim ve kültür aktarımı başlığım taşıyan bu bölümde Aziz Nesin' in "Surname" adlı eseri ve Almanca' ya yapılan çevirisi incelenmiştir. Yapılan bu uygulamalı çalışma doğrultusunda hangi çeviri metotlarının edebi çeviride kültürlerarası iletişime ve kültür aktarımına katkıda bulundukları ve hangi çeviri stratejilerinin kültür aktarımını engelleyici özellikler taşıdıklarını tespit etmeye çalışılmıştır.
Kişiye özel tercüme modelleme (KÖTM)
Çeviribilim (ÇB) üst alanı ve tercümebilim (TB) alt alanı alanında yaşanan gelişmeler domino etkisiyle birbirini etkilerken, modern dünyanın gereklilikleri doğrultusunda pratikle teoride arasındaki aşmaz bilim insanlarınca doldurulmaya, farklı ve yenilikçi kavram, yöntem, teori veya modellerle gerektiğinde teknolojiye başvurarak çağın gereklilikleri sağlanmaya çalışılmaktadır. Özellikle süre kısıtlılığı ve çoğu zaman en ufak bir hatayı tolere etmeyen, tercümanları bilişsel yük konusunda zorlayan konferans tercümesi (KT) ve her iki modu olan eşzamanlı tercüme (ET)ve ardıl tercümede (AT) de bütünce tabanlı, yapay zekâ destekli hatta nöral ağların kullanıldığı teknolojilerle en verimli ve en kolay tercüme süreci ve çıktısının elde edilmesi konusunda bilimsel çalışmalar son hızıyla devam etmektedir. Tercüme (işleme) süreci kapsamında başlarda yoğunlukla (ET) olmak üzere KT' nin her iki moduna yönelik modeller üretilmeye II. Dünya Savaşı ve Nuremberg Mahkemeleri akabinde hız kesmeden ivme kazanmıştır. Bu modellerin hem tercüme sürecini hem de tercümanları zorlayan konuları çözümleyebilmek ve bunlara çözüm üretmek için ortaya konduğu bilinmekle beraber, günümüzde sürdürülen çalışmalarda ÇB geneli ve TB özelinde teorik ve pratiğin birçok yönden hala birleştirilemediği konusu eleştirilmektedir. Bu çalışmada şimdilik TB alt alanı olan konferans tercümesi KT ve iki modu olan ET ve AT ye özel (tezin nihai hedefi olarak sonraki çalışmalarda ÇB dahilindeki tüm pratiklerde esneyebilme kabiliyeti sebebiyle) Kişiye Özel Tercüme Modelleme (KÖTM) adıyla yeni bir tercüme ön hazırlık modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. KÖTM bir tercüme ön hazırlık modeli olma iddiasında olsa da önerdiği hazırlığın saç ayaklarının zenginliği sayesinde tercümenin en başından sonuna kadar tüm aşamalarına yönelik süreç öncesi-esnası-ve sonrasına yönelik bir sistematik oluşturma hedefindedir. KÖTM ulusal veya uluslararası düzeyde önemli konuşmacıların geçmişteki sözlü metinlerinden hareketle kendilerine has konuşma stillerinin birey dili (idiolect)ne ait, söylemsel, söz sanatsal (retoriksel) ve deyimsel ifadelerinin önceden analiz edilerek erek dildeki en uygun söylemsel ve bağlamsal karşılıklarının bulunarak ve tercümanlara iletilmesiyle AT ve ET 'de kaliteyi artırmayı hedefler. Bu tezin nihai hedefi olan yapay zekâ destekli KÖTM (YZD-KÖTM)' e doğu ilerlerken, KÖTM ün ilk kez bir model olarak tanıtımı gerçekleştirileceği için bu aşamada araştırma öncelikle manuel sürümü ve yeni kavramlarıyla temellendirilecektir. Bu deneysel araştırmada metodolojik olarak keşfedici sıralı karma yöntem kullanılmıştır. İlk olarak tezin konusu olan KÖTM analizi yapılmış, buradan elde edilen nitel veriler sonrasında KÖTM kavramının işlerliği ölçebilmek için ulusal ve uluslararası çapta çalışan tercümanlar üzerinde bir anket uygulanmıştır. Buradan çıkan nitel-nicel verilere tamamlayıcı olarak mülakat gerçekleştirilmiştir. Çıkan sonuçlar değerlendirildiğinde KÖTM' ün bir model olarak olabilirliği ve uygulanabilirliği onaylanmış, konferans tercümesinde tercümanlara sistemli bir ön hazırlık sağlayabileceği, performans anında oluşabilecek söylemsel aktarım zorlukları (olan birey dili, retorik, kültüre özgü ifade, başka eserlerden yapılan alıntıların tercümesi) konusunda tercümanlara katkı sağlayabileceği düşüncesine varılmıştır.
Türkiye'de toplum çevirmenliği ağı: Meslekleş (Eme) meye yönelik algılar ve ötesi
The need for communication across the world leads the need for community interpreters to increase especially in governmental institutions, such as courts, hospitals, and immigration offices. Considering the cruciality of such settings in terms of the lives of the language deficient people, community interpreting is of high importance, and the profession requires the application of ethical principles for quality interpreting accordingly. Therefore, this study aims to analyze how the community interpreters from different subfields perceive the ethical principles, the conditions within the field and the actors involved in this process. It is presumed that there is a lack of professionalization in the field of community interpreting. In this sense, the perceptions of 12 community interpreters were analyzed through semi-structured in-depth interviews by adopting a phenomenological approach to understand how they perceive the phenomenon of ethical principles and professionalization. The interview questions consist of 5 parts as General Qualifications and Experiences, Role, Ethical Principles, Actors, and Institutionalization and Professionalization. Within the framework of Actor-Network Theory by Callon and Latour, these questions were used to map the network of community interpreting in Turkey and to define the actors within with the aim of understanding how the interpreters see the profession and the effect of other human and non-human actors. Through the data obtained from these interviews, it is aimed to demonstrate whether it is possible to speak of norms in the field within the concept of professional norms by Chesterman. According to the findings, each sub-network has its own human and non-human actors that vary depending on their interests in the network. The lack of professionalization in Turkey leads the interpreters to adapt themselves to the expectations of the other actors causing their roles to change continuously and to turn into more active than necessary. As a result, the adoption of ethical principles also varies according to these expectations which shows that the actors through their expectations affect the perceptions, behaviors and roles of the community interpreters. It is concluded that the lack of an association in the field of community interpreting in Turkey causes the prevalence of other actors' expectations to exercise control over the behaviors of the community interpreters. This study is thought to contribute to the field in terms of understanding the perceptions of the community interpreters as the central actor, but the perceptions of the other actors need to be analyzed to understand and evaluate the network thoroughly as a whole.
İngilizce-Türkçe nöral makine çevirisi için son-düzenleme becerileri
This study examines the performance of Neural Machine Translation (NMT) in Turkish as well as the post-editing skills that may be required particularly for Turkish post-editing. A machine translation (MT) test is performed with five online NMT systems, namely Google Translate, Bing Translator, Yandex.Translate, Reverso, and Watson Language Translator. For this purpose, two technical, two legal, and two medical texts are machine- translated. The raw MT outputs are then assessed using the SCATE MT error taxonomy. The results are analyzed from a post-editing standpoint, demonstrating which mistake types are most frequently amended in the post- editing process. Furthermore, the abilities required to correct faults in these areas are highlighted. The results reveal that agglutinative nature and orthography rules are essential elements of post-editing in Turkish. The three fluency categories that involve the greatest number of errors are grammar, lexicon, and orthography, and their most erroneous subcategories are found to be word form, extra word, and missing word for grammar; lexical choice for lexicon; and punctuation, capitalization, and spelling for orthography. In terms of accuracy, omission, mistranslation, and mechanical categories are the three most erroneous categories. For their subcategories, word sense disambiguation is dominant for mistranslation, and for mechanical, capitalization and other come to the forefront. According to the findings, the necessary Turkish post-editing skills are a thorough understanding of the use and role of Turkish suffixes, grammar and orthography rules, terminology, and lexicology.
Uzaktan sözlü çeviri teknolojilerinin Türkiye'deki konferans tercümanları tarafından alınımı
Remote Simultaneous Interpreting has become the common mode for most conferences after the Covid-19 pandemic started. This study at hand aims to find how conference interpreters who work in Turkey think of Remote Interpreting. It first gives a history of simultaneous interpreting starting with the first experiments conducted in the 1920s and gives an account of simultaneous interpreting becoming widespread in the 1940s at the United Nations. It also provides definitions for Remote Interpreting, categorizing various definitions given by several scholar to describe different settings Remote Interpreting can be used in. The definition selected for the thesis is any kind of simultaneous interpreting setting in which the conference interpreter is required to work in another location than where the conference is taking place. The thesis uses Gile's Effort Model as its theoratical background to describe the issues faced by the interpreters during a Remote Interpreting session. This allows us to put some of the problems faced during a remotely interpreted event in context. The study is built on a pilot study (Kıncal & Ekici, 2020) and further investigates the issues faced by the conference interpreters in Turkey. The thesis is a case study that focuses on seven interpreters' experiences in Remote Interpreting as it gathered its data through a set interviews done with these seven interpreters. The study at hand gives a detailed chronological history of Remote Interpreting experiments and lists common problems found in the literature. One of the common problems found in the literature is that the feeling of being there and in control is largely diminished and the onset of fatigue happens earlier than an on-site setting (Moser-Mercer, 13, 2003). This thesis confirmed that conference interpreters feel more stress due to having more responsibilities and lack of human touch. This study also elaborates the issue of incorporating Remote Interpreting into existing curricula in interpreting departments.
Çeviri aracılığıyla Türkiye'de drakula imgesi
Bram Stoker's Dracula (1897) is one of the most influential works in vampire and gothic fiction. This work established a foundation for the vampire figure, a stereotypical vampire who can turn into bats, drinks blood, has superhuman strength, but is weak against the crucifixes and garlic cloves. These vampiric characteristics has affected future works in vampire fiction and been followed in popular culture. Moreover, being translated and retranslated into various languages, Dracula as a novel and Dracula as an image have traveled into multiple cultures and literary systems, which ensures its popularity still today. This research revealed that paratextual materials surrounded Dracula in diverse cultural settings might have shown differences. Accordingly, this study aims to investigate the paratexts of Dracula in the Turkish literary system, analyze what kind of message these paratexts give, and find out whether the Turkish public considers Dracula, both as a novel and a character, as an element of horror. Itamar Even Zohar's concepts of "culture-making" and "repertoire" (2002) were used to establish the study's theoretical background. All Turkish publications related to Dracula, presented as an option to the repertoire of vampire fiction, were investigated, among which the complete re/translations were chosen as a case for this study. "Paratextual" (Genette, 2001) elements of 13 Turkish retranslations were then meticulously analyzed where the agents involved in choosing these paratexts and the message they have tried to provide to the reader were questioned. Additionally, an online survey is also conducted to collect the necessary data that shows the perspective of the Turkish public regarding Dracula. Results showed that certain paratextual elements could have more impact on the image-building process. While paratexts can influence the reader by directing a message, they are not excluded from the trends and tendencies of the time, culture, or setting they are published. Therefore, at times, paratexts are affected and changed for reasons such as marketing strategies and politics; thus, their message changes along with them. The survey results demonstrated the influence of the Dracula movies and any visual media adaptations. There were clear differences between the two groups, which were separated as book readers and movie viewers. The survey results also revealed that Dracula was not considered only as an evil character who brings fear, but there was also a surprising number of participants who had a positive perspective towards the character. Key Words: Bram Stoker, translations of Dracula, image, paratextual analysis, repertoire
Ute Birgi-Knellessens übersetzungsstrategie beim übersetzen von redewendungen. Eine analyse zu ihrer Deutschen übersetzung von Sabahattin Alis roman Kuyucaklı Yusuf
Birçok edebi eserde yer alan deyimler, çeviri sürecinde bir sorun oluşturmaktadır. Deyim çevirisi sorununun aşılmasında çevirmenin dilsel, kültürel ve mesleki bilgi birikimi kadar deyim çevirilerinde izleyeceği çeviri stratejisi ve kullanacağı çeviri teknikleri de erek metnin niteliği açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, deyim çevirisi sorununu çeviri stratejisi bağlamında bir edebi eser örneğinde incelemektir. Çalışmada Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf romanının Almanca çevirisi Yusuf'ta çevirmen Ute Birgi-Knellessen'in deyim aktarımında izlediği çeviri stratejisi ele alınacaktır. Çalışmanın kuramsal kısmında deyim çevirisi sorununa değinen ve bu alana katkıda bulunmuş çeviribilimcilerin yaklaşımları tanıtılmış ve çeviri eserin değerlendirmesinde kullanılan Ch. Nord'un "işlevsellik" ("Funktionsgerechtigkeit") ve "bağlılık" ("Loyalität") ölçütleri açıklanmıştır. Yazar ve kaynak eser tanıtımı ve bunu takip eden çeviri eserin yan metin incelemelerinin ardından, çalışmanın uygulama bölümünde Kuyucaklı Yusuf romanında yer alan ve eserin birinci bölümünden seçilen 20 deyim Almanca çevirileri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Seçilen deyimler önce J. Korhonen'nin deyim çevirisi sorunları kategorilerine göre sınıflandırılmış ve daha sonra Birgi-Knellessen'in sunduğu deyim karşılıkları incelenerek, çevirmenin yararlandığı çeviri teknikleri ve izlediği çeviri stratejisi irdelenmiş ve değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada, Birgi-Knellessen'in Almanca çeviride sunduğu deyim çevirilerinin Nord'un "işlevsellik" ve "bağlılık" ölçütlerini karşıladığı tespit edilmiştir.
Türkiye bağlamında Suriyeli mültecilerin iletişim ihtiyaçlarını karşılayan toplum çevirmenleri
The need for public service interpreters in Turkey has gradually increased in recent years following the inflow of a large number of Syrian refugees. In the most general sense, public service interpreters are individuals establishing communication between refugees/migrants and the host country's public officials. Turkey does not have an institutionalized public service interpreting policy with comprehensive training programs, certification examinations, accreditation, and professional organizations, since the country has only recently faced such a large mass-migration movement. Yet still certain initiatives have been undertaken to meet Syrian refugees' communication needs, and public service interpreters have been recruited at various institutions to this end. In this regard, the present doctoral research addresses the interpreters bridging refugees' communication needs in the units of the Association for Solidarity with Asylum Seekers and Migrants (ASAM), in the legal context including courthouses and police stations, and in the healthcare institutions within the scope of the EU-funded SIHHAT project. The study aims to explore the interpreters' social, cultural, educational, and professional backgrounds; the institutional and other external conditions surrounding them; and the implications of the mentioned issues for the interpreters' interpreting activities and for their attitudes, perceptions and expectations towards public service interpreting. As an agent-oriented study conducting a discussion in the realm of the sociology of translators/interpreters proposed by Chesterman (2006, 2009), the current doctoral research intends to foreground the place and importance of the social context in public service interpreting and to discuss the problem of professional identity formation within this framework. In the study, which adopts a qualitative research method, the data was obtained through an extensive fieldwork conducted in the provinces of İzmir, Mersin, Adana and Gaziantep. Semi-structured interviews conducted with the interpreters in the mentioned contexts are used as the main data source. The descriptive questionnaires for the interpreters, the interviews with the relevant officials/service providers involved in interpreting processes in the mentioned contexts, and the context-specific documents regarding the interpreters' work procedures are used as supplementary data sources. The findings relevant to the research aims are discussed through the French sociologist Pierre Bourdieu's concepts of habitus (Bourdieu, 1977, 1984, 1998, 2000), capital (Bourdieu, 1986, 1989, 1998), and illusio (Bourdieu and Wacquant, 1992; Bourdieu, 2000). And accordingly, the present study has revealed that public service interpreting in general is an unrecognized and undervalued service area in Turkey, and most of its practitioners lack the relevant resources to form a professional identity. Keywords: public service interpreters, Turkish context, habitus, capital, illusio, professional identity
Türkiye'deki sesli betimleme derneklerinin işlevsel bir incelemesi
Audio description, a type of audio-visual translation, enables blind and partially sighted people to access many materials, especially TV series and movies. The aim of this thesis is to examine from a functional perspective how audio description of audiovisual products is practiced in Turkey, and compare it with the practices in the world. In the first place, audio description associations, including their commissioners, translators and target audiences, will be studied. After the selection of audiodescriptive content and its analysis, how translation decisions affect cultural change in the target audience is explored. In the literature review, the activities of Sesli Betimleme Derneği that has introduced the concept of audio description to our country are explained. Moroğlu is another actor that makes audio descriptions. This thesis is based on the Skopos Theory and the concept of patronage. Semi-structured interviews were conducted to study the audio description institutions. Described TV series and films are analyzed using the Schema Theory, Cognitive Development Theory and paratextual elements. According to the research, Sesli Betimleme Derneği is an actor and power holder that aims to implement the principle of equality with a variety of audiovisual materials. Moroğlu, on the other hand, considers audio description a social responsibility. Differences in practices stem from legal gaps and lack of specialized knowledge. Within this framework, the research suggests a number of description strategies and steps for designing an audio description course.
Sahne arkasında bir çevirmen: Üretken bir çeviri öznesi olarak Seçkin Selvi
Drawing on Pierre Bourdieu's concepts of "field", "habitus" and "capital" (Bourdieu, 1990), this thesis positions Seçkin Selvi as a female agent of translation. Selvi has proved to be a versatile and prolific agent as she has been active in the literary field since 1957 as a translator, editor and theatre critic as well as publisher and journalist. Hence, this thesis argues that Selvi has been subject to the conditions of the field she has been in, and that her success and survival as an agent of translation in the field has been guaranteed by her rich symbolic capital and professional habitus. To do so, this study draws on a rich extratextual (Toury, 1995) analysis of Selvi's extensive corpus, biographical and archival data, the interviews she gave, the events she participated, the newspaper reports she appeared in, events, organizations, fairs she participated in, as well as the e-mail interview I conducted with her. To that end, it first reviews agent-oriented studies, which have been in a growing trend with the social turn in translation studies, and then examines the Bourdieusian concepts of field, habitus and capital. Further, this study scrutinizes Selvi's agency and her cultural, social and symbolic capital. It lastly explores her primary and secondary (translatorial) habitus and concludes with a critical discussion of Selvi's case in regards to the relationship between the concepts of field, habitus and capital. Bringing a female agent of translation from backstage to stage, the findings of this study will hopefully inspire further studies on female agents in translation studies and contribute to a more humanized translation studies in general. Key words: Seçkin Selvi, Agent of Translation, Agency, Translatorial Habitus, Symbolic Capital
1970'lerden 2015'e kadar Türkçe'ye yapılan edebi çevirilerde kuirliğin yolculuğu
This dissertation aims at discovering the way that queer identities were represented in the six Turkish translations between the years of 1970 and 2015. Queer translation studies is a relatively new field of study and thus, the studies on the representations of queer characters in the translations are very limited. Taking this notion as a starting point, this study selects six English and American novels which have queer protagonists and their Turkish translations as a case study. These novels are Midnight Cowboy by James Leo Herlihy, The Color Purple by Alice Walker, A Single Man by Christopher Isherwood, Maurice by E.M. Forster, Oranges Are Not The Only Fruit by Jeanette Winterson and Call Me By Your Name by André Aciman. In order to reveal the progression of the translations within the target culture, the analysis will be carried out in a chronological order in accordance with the publication dates of the Turkish translations. The translations will be evaluated within the sociopolitical and historical conditions in which they are embedded. For the analysis of the texts, the concepts of "habitus" (Bourdieu, 1990: 53) and "capital" (Bourdieu, 1986: 241) as well as the concept of "agent" (Milton & Bandia, 2009: 1) are employed as the theoretical framework of the study. The methodological approach that is adopted for the textual analysis of the translations is the "three modes" (2018: 157) for translating queer literary texts suggested by Marc Démont. The research has revealed that the translators from the 70s and early 80s employed translation strategies of omission and euphemism under the influence of sociopolitical conditions at the time while this tendency altered during the late 1980s and 1990s in parallel with the more tolerant climate in Turkey and the increasing popularity of the Queer movement. On the other hand, the translations from 2000 to 2015 displayed an act of resistance and revealed the translators and the Sel Yayıncılık as agents of translation.
Türkiye'de hastane çevirmenlerinin rolünün (Ortak) inşası: Üçlü görüşmelerde etkileşimsel dinamikler
It is undisputable that there is a growing need for interpreters due to the increasing global mobility between countries. In this respect, Turkey is no different, as an important destination for vacation and, increasingly, for healthcare services as well. Against this background, this study seeks to analyze the ways in which the role of interpreters both shapes and is shaped by triadic interactions in healthcare settings in Turkey. More specifically, recognizing the phenomenon of healthcare interpreting as "social action or social inter-action" (Wadensjö, 1995), the research questions raised in this study seek answers to how the role of the interpreter is (co)-constructed with the other parties-at-talk. To this end, the focus is not only on naturally- occurring data, but also on the user expectations and perceptions, as well as on the interpreters' self-perceptions of role. To this end, the study employs various ethnographic data collection methods such as questionnaires for medical doctors and hospital executives, interviews with healthcare interpreters, participant observation, and audio-recordings of interpreter- mediated encounters. The data collected from the users and the interpreters was triangulated with the observation and the audio-recordings of real- life situations. This data was analyzed in accordance with Chesterman's (1997) expectancy norms and professional/process norms as well as Goffman's (1981) participation framework, shedding light on the relatively unexplored field of healthcare interpreting in Turkey. This study revealed discrepancies in the role perceptions of users and interpreters; nevertheless, the interpreters conform to users' expectancy norms. Moreover, the interpreters emerge as active and competent participants in the triadic encounters, and thus, this study has the potential to inspire for further research in this neglected area. Keywords: Healthcare interpreting, role, norm, participation framework, ethnography, user perception, expectations, self-perception
Çeviri kuramlarının çeviri pratiğindeki yeri ve önemi
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kültürlerarası iletişimin doğal bir sonucu yoğun bir çeviri etkinliği yaşanmaktadır. Çeviri etkinliği ülkemizde de içinde çeşitli kurumları barındıran dev bir sektör haline gelmiştir. Bir bütün olarak düşünüldüğünde bu etkinliğin en önemli bölümünü çevirmenler oluşturur. Çevirmenlik aynı zamanda tarih sürecinde de önemli meslekler arasındadır; çünkü farklı dil ve kültürdeki toplumların çeviri etkinliği olmadan etkileşim sürecine girebilmeleri mümkün değildir.Bu tezin amacı, günümüzde çevirmenin konumunu çevirmenin etkinlik içinde bulunduğu çeviri sektöründeki farklı kurumları yapısal özellikleri içinde ve o kurumların bakış açısından belirleyerek çevirmen kimliğini kurumlar arası bağlantılar düzeyinde incelemek, farklı kurumlarda oluşan farklı kimlikleri bağlantı noktalarında ele almak ve yeniden betimlemektir. Daha sonra, günümüz çeviri anlayışını yansıtan çeviri kuramları çerçevesinde çevirmenin belirlenen konumu ile çeviri sektörü ve eğitim kurumları arasındaki etkileşim süreçleri incelenmiş, kuram ve uygulama arasında reel bağlantıların varlığı araştırılarak çağdaş kuramların ülkemizde uygulamadaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.Tezin amacı doğrultusunda ilk olarak çevirmenin tarih sürecindeki kimliği ve tarih sürecinde farklı kültürlerde farklı çeviri anlayışlarıyla sürdürülmüş çeviri etkinlikleri, daha sonra da günümüz çeviri anlayışını yansıtan çeviri paradigmaları incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise ortaya çıkan sorunların bağlantı noktalarındaki bakış açısından elde edilen olası çözümlere yer verilmiştir.Yaptığımız araştırmalardan elde ettiğimiz veriler, günümüz Türkiye'sinde yoğun olarak sürdürülen çeviri etkinliğinde kurumlar arasında ülkemizin sosyo-ekonomik koşullarından kaynaklanan kopuklukların bulunduğunu, bu ekonomik ve hukuki koşullar ve kurumlararası kopukluk sebebiyle çağdaş bir çevirmen kimliğinin oluşmadığını, çağdaş çeviri kuramlarının da yine aynı sebeplerden uygulamada yalnızca kısmen yer bulduğunu göstermektedir.
Güneşte Gölgenin Yokoluşu isimli romanda kullanılan Türk isim, motif ve kavramların Alman kültüründeki karşılıkları
Tezimde ana konu olarak 'Güneşte Gölgenin Yok Oluşu' isimli romanın çevirisinde geçen Türk isim, motif ve kavramlarının analizini yapmakla birlikte kitabın orijinalinde nasıl ele alındıklarını, belirtildiklerini gösterip karşılaştırma yapacağım. Yazar Barbara Frishmuth, kimi zaman aynı kelimeler olmasına rağmen, bazı Türkçe kelimeleri Türkçe ses uyumuna uygun biçimde, bazılarını hiç değiştirmeden, bazılarını ise Almanca karşılıkları ile vermiştir. Bunların çeşitli cümleler içerisinde nasıl kullanıldıklarını örneklerle gösterip uygulamalı olarak karşılaştıracağım.Yazar Barbara Frischmuth'un biyografisini, yaşam hikayesini ve eserlerini ( romanları, çocuk kitapları, tiyatro eserleri, radyo dinletileri ve filmleri ) ele alarak Türk kültürüne olan eğilimini ve nedenlerini göstermeye çalışacağım.Sonuç olarak ise yazarın sadece bu esere özgü olarak orijinal ve hedef metin kavramlarını nasıl değiştirdiğini ve okuyucuların karşılaşabilecekleri, yaşanabilmesi muhtemel sorunları göstermeye çalışacağım.
Kâmuran Şipals Übersetzungsstrategie beim Übersetzen von Realien anhand von Hermann Hesses Erzählung „Narziß und Goldmund" ins Türkische
Kültürel öğeler en çok bilinen edebî çeviri sorunları arasında yer almaktadır. Kültürel öğeleri çevirmek, çevirmen açısından yüksek düzeyde çeviri edinci gerektirmektedir. Bu noktada çevirmenin sözü edilen çeviri sorununu çözmek için çeviri sürecinde kullandığı çeviri teknikleri büyük rol oynamaktadır. Nitekim çevirmenin belirleyeceği çeviri stratejisi çeviri niteliği açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Hermann Hesse'nin Narziß und Goldmund (Narziss ve Goldmund) romanın Türkçe çevirilerinden hareketle ünlü çevirmen Kâmuran Şipal'in kültürel öğeler çevirilerini incelemek ve bunları kullanarak Şipal'in çeviri stratejisini tespit etmektir. Çalışmanın kuramsal bölümünde edebî çevirinin temel özellikleri ve çeviribilimin kültürel öğelerin çeviri sorununa yaklaşımı ele alınmaktadır. Çalışmanın uygulama bölümünde, anılan romandan seçilen kültürel öğeler ele alınarak Christiane Nord'un "işleve uygunluk" ve "bağlılık" ölçütlerine göre değerlendirilmektedir. Yapılan inceleme, Şipal'in yüksek çeviri edincine sahip olduğunu ve kültürel öğe çevirilerinin Nord'un "işleve uygunluk" ve "bağlılık" ölçütlerini karşıladığını göstermektedir. Şipal'in kültürel öğe çeviri sorunu ele alış biçimi, Şipal'in erek okuyucu odaklı ve aynı zamanda kaynak metni koruyan bir çeviri stratejisi kullandığını ve böylece edebi çeviriden genel beklentileri karşıladığını ortaya koymaktadır.
Türkiye'de medya içi kültürlerarası yeniden çevrim diziler: Amerikan TV dizisi Desperate Housewives ile dizinin Türkçe yeniden çevrimi Umutsuz Ev Kadınları'nın yorumlayıcı temelli karşılaştırmalı analizi
The growing pre-eminence of audiovisual media has led the field of audiovisual translation (AVT) to grow in significance and visibility since the 1990s. AVT has become a mature subject field in translation studies, considering the exponential increase in audiovisual content in diverse forms (such as subtitling, dubbing, adaptation and remake) and a wide spectrum of research on these varied forms of AVT. However, translation studies researchers have mostly neglected remakes as a form of translation. This research approaches remakes as a sphere of interest in translations studies by problematizing these cultural goods from the perspective of translation studies. Given that one of the primary aims of this study is to call attention to the relevance of remakes to translation studies research, this study initially builds up and presents a corpus of intra-medial transcultural television remakes on Turkish television and, benefiting from Lawrence Venuti's model, it offers a methodological framework for analyzing multiple dimensions and complexities of the remake process. In order to demonstrate the integral role of television remakes on Turkish television, the role of translation in the history of television series in Turkey was first analyzed starting from 1968 until 2020. The period between 2000 and 2020 was then investigated in detail since, during this era, Turkish television became home to a new form of programming, namely television remakes. Considering the proliferation of television remakes in Turkey since the 2000s, this dissertation questions the position of intra-medial transcultural television remakes within the Turkish television repertoire, with particular attention to whether "interference" (Even-Zohar, 1990) has taken place in the course of remaking and, if any, what (conservative/innovative) role(s) remakes have played in the Turkish "culture repertoire" (Even-Zohar, 2002). Undertaking a case study that seeks to comparatively analyze a Turkish remake [Umutsuz Ev Kadınları (Kanal D/FOX, Turkey 2011-2014)] and Desperate Housewives (ABC, USA 2004-2012), first on macro and then micro levels, this research ultimately aims at investigating how, and in what aspects "interference" has occurred following the introduction of television remakes as "options" (Even-Zohar 2002) within the Turkish television series repertoire.
Sanatçının Türkiye bağlamında bir portresi: James Joyce'un De Yayınevi ve Yeni dergi aracılığıyla modernist bir yazar olarak sunuluşu üzerine Bourdieucü bir analiz
James Joyce is widely known for his radically experimental sense of style. What makes his works so difficult and complicated is rooted in the fact that he is one of the most prominent figures of literary modernism. Marking his transition from realist to modernist literature, it was his first novel A Portrait of the Artist as a Young Man (1916) where he started to challenge traditional norms of writing in both form and content. Moreover, among Joyce's works, it was the first unabridged translation and the first novel translation into Turkish. Therefore, the discussion around Joyce's introduction to the Turkish culture repertoire as a modernist writer was held around this particular work. This interdisciplinary research pursued a sociocultural approach to translation within the historical context by combining Pierre Bourdieu's field theory and Itamar Even-Zohar's polysystem theory. Firstly, genesis of the habituses of human agents were reviewed as the first Turkish translation of A Portrait of the Artist as a Young Man was initiated by the owner of De Yayınevi and Yeni Dergi, Memet Fuat, and done by Murat Belge in 1966, exactly fifty years after its publication. Secondly, the position of the literary field within the field of power was scrutinized. Accordingly, in the 1960s, there was a relatively free atmosphere in Turkey due to the new constitution and the rights and freedoms it provided. It was found out that the rise of the left during that period paved the way for the establishment of De Yayınevi and Yeni Dergi and then the radicalization of the left led to the closure of them. Thirdly, the structure of literary field itself was examined to demonstrate the general dynamics and tendencies and to contextualise De Yayınevi and Yeni Dergi in a wider frame. When the publishing activities and policies of them were scrutinized in the light of paratextual and extratextual materials, it was revealed that Memet Fuat put a specific emphasis on modernist works, whether indigenous or translated. Thus, they both addressed a special kind of audience with their mostly translated modernist content of which Joyce's work was a part and operated with an intellectual mission rather than commercial motives. In this respect, Memet Fuat engaged in deliberate culture planning activities with a specific agenda that aspired to keep up the Turkish reader with the modern contemporary world. Finally, despite criticism and ostracism he received, by actively promoting modernist literature in a time when social realist literature dominated the literary field and offering new options to the Turkish culture repertoire by mainly publishing translated works in the 1960s, Memet Fuat emerged as a controversial agent of change.
Bir çeviri şekli olarak uyarlama: Shakespeare'in Macbeth adlı eserinin sahneden sinemaya uyarlanmasında ortaya çıkan değişikliklerin yapıları
The purpose of this thesis is to scrutinize the assumption that in the process of adapting Shakespeare's plays into screen, in contrast to stage adaptations, changes in the original text occur. Shakespeare wrote his plays to be staged; so transferring them into another medium results in various modifications in the text. Though it is not impossible, preserving the original text as it is in an intra-lingual screen adaptation of Shakespeare is not appropriate or efficient in terms of an image-foregrounded visual art. Stage-specific textual characteristics of Shakespeare's plays such as his poetic language, lengthy dialogues, asides and soliloquies prevent preserving the full text in the adaptation. Apart from textual characteristics, different norms and structures of the two media is another factor in the need for change. To this end, this thesis will investigate what kind of changes are done in the text in the process of adaptation, the reasons for and results of these changes, common and idiosyncratic characteristics of the changes between different screen adaptations of Macbeth will be investigated. On the other hand, fidelity issue will be examined thoroughly in intra-lingual screen adaptations of Shakespeare in its effect on the patterns of change. In an attempt to provide a theoretically valid place to adaptation in the field of Translation Studies, the idea that adaptation can be seen and accepted as a form of translation will be scrutinized. Keywords: Adaptation and Translation, Shakespeare, Macbeth, Stage and Screen, Fidelity and Intertextuality, Changes In The Original, Norms.
Farklı metin türlerinin çevirisinde karşılaşılan sorunlara eleştirel bir bakış
Tezimizde çeviri nedir ile başlayan teorik bilgilerden yola çıkarak farklı metin türlerine kadar çeviri ile ilgili pek çok bilgiye değindik.Özellikle yüksek lisans ders yılında karşılaştığım edebiyat metinleri ile ilgili sorunlar beni bu tez çalışmasını yapmaya teşvik etti.Pek çok mahkeme kararını, bilgilendirici bir metni, edebiyat metinleri ve orjinallerini yabancı dilde, genelde İngilizcede ve bazen Almancada çevirileri ile inceledik. Özellikle yabancı dilde ve kendi dilimizde yapılan çevirilerdeki işlemleri ve yazıları karşılaştırıp eleştiriler yaptık.Son olarak da hukuk ve yazın alanındaki metinleri ve çevirilerini dil ve üslup, yazım vb. birçok açıdan yorumları ile ele aldık.
Diliçi çeviride kültürel ve dilsel değişimden kaynaklanan çeviri sorunları
Her yazın eseri belli bir tarihsel ortamın, kültürün, dilin ve yazın geleneğinin ürünüdür. Bir yazınsal eser kendi çağının okuru içindir; ancak aradan geçen zamanın, dilde ve kültürde değişimler meydana getirmesi kaçınılmazdır. Bu değişim sonucu yazın eseri okur tarafından anlaşılmaz olabilir.Bu çalışmanın araştırma problemi, içinde bulunulan zaman dilimine göre geçmişte kalmış bir yazın ürününün, çağdaşı olmayan okuyucuya nasıl sunulacağı olarak ifade edilebilir.Bu bağlamda çalışmamızın amacını şu şekilde ifade edebiliriz:a)Eski metni çağdaşı olmayan okuyucuya ulaştırmak için izlenecek yöntem ne olmalıdır?b)Eser özgün haliyle mi basılmalıdır, yoksa yeni okur kitlesinin anlayacağı dilde yeniden mi yazılmalıdır?Bu sorulara cevap bulabilmek için çeviribilim kuramları incelenmiştir. Çünkü çeviri sadece diller arasında değil, bir dilin geçmişte kalan kültürel unsurlarını yeni kuşaklara aktarabilmek için de yapılır. Bunun adı da ?diliçi? çeviridir.Bu çerçevede diliçi çeviride kültürel ve dilsel değişimden kaynaklanan çeviri sorunlarını ortaya koymak amacıyla Türk Edebiyatı edebi roman türünün ilk örneği olan ?İntibah?ı inceledik.Osmanlıca diline vakıf olamadığımız için eseri özgün metinden incelememiz mümkün olamadı. Bu yüzden, eserin Latin harfleriyle basılan ilk örneğinden günümüze kadar çeşitli düzeylerde sadeleştirilmiş ya da gününün Türkçesine çevrilmiş basımlarından altısı üzerinde işlevsel ve erek odaklı çeviribilim kuramları doğrultusunda çalışma yaptık.Yapılan bu çalışmada eski yazın yapıtının daha sonraki kuşaklara sunumunda çevrilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Çünkü yazın eseri okunmak içindir. Okur metni okuyup anlamak ister. Çevirinin işlevini yerine getirmesi, okurun beklentisini karşılaması demektir.Bu da kaynak metnin erek okurun anlayacağı dilde aktarılmasıyla gerçekleşir. Çalışmamızdan elde edilecek sonuç geçmişten gelen değerlerimizin güncelleştirilmesi çalışmalarına bir örnek oluşturabilir.
Çeviriler yoluyla kültür transferi: Okot P'bitek'in Song of Lawino ve Song of Ocol'u; bir Uganda örneği
The aim of the present study is to investigate the role of translation in the culture transfer in the postcolonial texts. To achieve this aim, the study focuses on the prominent poems of Okot p'Bitek, Song of Lawino (1966) and Song of Ocol (1967), and the Turkish translation entitled Lawino'nun Türküsü (1996) by Yusuf Eradam and Güler Siper. The theory of postcolonial translation is taken as the theoretical framework of the study which also consists of other concepts such as "hybridity" (Bakhtin, 1981; Bhabha, 1984). The methodological tools which are employed in the present study are "translation procedures" proposed by Jean-Paul Vinay and Jean Darbelnet (Vinay and Darbelnet, 1958) and "paratexts" introduced by Gerard Genette (Genette, 1997). Furthermore, the interviews with Yusuf Eradam, one of the translators of the Turkish translation and Frank Horley, the designer of the illustrations included in Song of Lawino and Song of Ocol are utilized to expand on the translation analysis. The excerpts chosen from the English source text and its Turkish translation are compared under the titles of borrowings, calques, literal translations, equivalences, adaptations and explicitations with the aim of highlighting the culture transfer in the process. The findings of the study emphasize the fact that translation has a crucial role in reflecting the cultural elements of African society in distant languages and cultures. Key Words: Postcolonial Literature, Postcolonial Translation Studies, Hybridity, Self-translation, Translation Procedures, Culture Transfer.
Diyalekti çevirmek: Toni Morrison'ın Tar Baby (Katran Bebek) ve Nadine Gordimer'in July's People (July'ın İnsanları) başlıklı romanlarının İlknur Özdemir tarafından yapılan Türkçe çevirileri üzerine bir vaka çalışması
This thesis aims to explore the nonstandard linguistic features of African American Vernacular English (AAVE) and South African Black English (SABE) in the novels by Toni Morrison and Nadine Gordimer. It also gives insights about the translations of the dialects used in the novels by focusing on the role of the translator, İlknur Özdemir, during the translation process. Katran Bebek, the Turkish translation of Morrison's Tar Baby, and July'ın İnsanları, the Turkish translation of Gordimer's July's People, are used as a case study in my study. Gideon Toury's Translational Norms and Textual Analysis serve as a significant methodological framework for Özdemir's Turkish translation of the novels. Furthermore, the theories of Edward Said, Gayatri C. Spivak and Homi Bhabha, the use of dialect in postcolonial literature as well as in translation are adopted in the theoretical framework of the thesis. Known as the winners of the Nobel Prize in Literature, Morrison and Gordimer who employed the dialects in order to portray the black characters in their own novels have contributed to bring the indigenous cultures to the international level. The purpose of this thesis is to indicate whether the speech of the African American and South African characters created in the original texts is recreated in the TTs. This thesis serves as the first to analyze the nonstandard linguistic features of AAVE and SABE. The results of the analysis have displayed that the nonstandard linguistic features of the dialect are important for the message of the novel and these features need to be regarded in translation. Keywords: Toni Morrison, Nadine Gordimer, Tar Baby, July's People, Dialect, Translational norms.
Türkiye'de özel sektörde ve kamu sektörü'nde çalışan çevirmenlerin statüye ilişkin öz algıları
The translation literature indicates a negative perception regarding the translator status and the translation profession. This low status perception is due to low degrees of professionalisation, status and recognition, and the current working conditions. The present study sets out to explore how the state and private sector translators' social, symbolic, cultural capital and translatorial habitus are related to their self-perceptions of status as a professional group in Turkey. To this end, I conducted semi-structured in-depth interviews with thirteen translators who work in the state and private sectors in Turkey. The findings of the interviews are discussed in the light of Dam and Zethsen's four well-established status parameters and Pierre Bourdieu's key concepts of capital and habitus. According to my findings, translation is not still a fully established profession in Turkey and translators believe that translation as a profession has a lower and middling status in society. In a Bourdieusian sense, the findings reveal that they possess different types of capital with different amounts and based on these different forms of capital, they have developed a habitus of proud, satisfied, committed but unrecognized experts The sample analyzed is too small to lead to certain conclusions, but a series of hypotheses are formed regarding the factors affecting translators' low or middling status perceptions.
Ursula K. Le Guin'in Yerdeniz Serisi'nin toplumsal cinsiyet açısından söylem analizi: Dil bilimsel ve kültürel cinsiyet adaptasyonu
This study aims to analyse Earthsea Series, written by Ursula K. Le Guin, regarding how language is used by the author and its transference in Turkish translation in terms of cultural and linguistic elements of gender. Although series contain six separate books, the last two books are excluded from the research as they are not related to the main plot of the story. Since the case books of the series were written in 22 years which correspond with the spring of feminist movements' effect on literature, they might, within themselves, indicate a considerable amount of differences in language use. Therefore, the translation of the series might possibly adapt those differences in accordance with target culture's transformation in that time shift. The source text and the target text are both examined with Critical Discourse Analysis approach with respect to linguistic and cultural gender. The target text is also analysed through source text adaptation in Turkish translation as well as feminist translation strategies. The fact that English and Turkish are two highly different languages, it is possible to talk about significant differences in both their linguistics and cultures. Thus, this study seeks to find out and show those notable differences in the source text and its transference in the target text as well as whether the translator has adopted feminist translation strategies, or the language of the source text has remained.
Mevlânâ'nın Divan-ı Kebir'i ile Dante'nin İlahi Komedya'sında "aşk nesnesinin" metaforik temsillerinin çevirisine ilişkin karşılaştırmalı bir çalışma
Mawlana Jalal-al-din Rumi and Dante Alighieri's unusual experience of the transformative power of love encompasses humanity and divinity, emotion and intellect, the secular and the heavenly, revealed through the striking lines that endow Rumi and Dante's poetic corpus with new insights. Shams-i Tabrizî and Beatrice Portinari are the prominent symbols for much of Rumi and Dante's well-known works. With deep spiritual insight, both Rumi and Dante write about the divine presence in simple experiences. This study aims to analyze Turkish and English versions of Rumi's "Divan-i Kebir" and Dante's "Divine Comedy'' through tracing the footprints of Shams-i Tabrizî and Beatrice Portinari as objects of love in terms of the translation of the metaphors. A comparative analysis is also carried out to determine to what extent the domestication and foreignization strategies of Venuti (1995) in the light of Lakoff and Johnson's (1980) conceptual metaphor theory on the "object of love" has been implemented in the translation of metaphorical expressions in ''Divan-i Kebir'' and ''Divine Comedy.'' The analysis is conducted to show the importance of metaphorical elements used in works from two different cultures in terms of shaping the translations. Thus, it is concluded that the one of the most prominent features of the transition from an emphasis on linguistic transfer to emphasis on cultural transfer manifests itself in metaphor translation. Both Rumi's and Dante's works portray how sayr (journey) aids the spreading of ideas and how this sayr (journey) affects the translation of works of literature and customs across cultural boundaries.