Başkent University
Discipline

Computer Education and Instructional Technology

Başkent University

287

Archived Theses

1

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Çoklu ortam uygulamaları destekli farklı öğretim stratejilerinin akademik başarı, öğrenmeye yönelik motivasyon ve materyale bağlanmaya yönelik etkisinin incelenmesi

Araştırmada çoklu ortam uygulamaları destekli farklı öğretim stratejileri ile yürütülen öğrenme sürecinin, öğrencilerin akademik başarılarına, yapılandırmacı öğrenme ortamı algılarına, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına ve çoklu ortam materyaline bağlanma durumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desen ile tasarlanan çalışmanın nicel araştırma boyutunda öntest-sontest-kalıcılık testli kontrol gruplu yarı deneysel desen ve nitel araştırma boyutunda durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Tekirdağ ili Marmaraereğlisi ilçesinde bulunan bir ortaokulun iki ayrı sınıfında öğrenim gören 46 yedinci sınıf öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan 24 öğrenci deney grubunu, 22 öğrenci ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan güvenirlilik ve geçerliliği test edilmiş "Akademik Başarı Testi", "Yapılandırmacı Öğrenme Ortamlarını Değerlendirme Ölçeği", "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği", "Çoklu Ortam Öğrenme Materyaline Bağlanma Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Uygulama öncesinde deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilerin süreç öncesinde yapılandırmacı öğrenme ortamlarına yönelik algıları, fen öğrenmeye yönelik motivasyonları ve akademik başarı düzeyleri ön test olarak ölçülmüştür. Uygulama sürecinde deney grubunda çoklu ortam destekli buluş yoluyla öğretim, kontrol grubunda ise çoklu ortam destekli sunuş yoluyla öğretim süreci yürütülmüştür. Uygulama süreci 5 hafta yaklaşık 20 ders saati süresinde tamamlanmıştır. Çoklu ortam destekli farklı öğretim stratejilerinin uygulandığı süreç sonrasında deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilerin yapılandırmacı öğrenme ortamlarına yönelik algıları, fen öğrenmeye yönelik motivasyonları, çoklu ortam materyaline bağlanma durumları ve akademik başarı düzeyleri son test olarak ölçülmüştür. Deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilere son test uygulamasından yaklaşık 5 hafta sonra öğrenilen bilgilerin hatırda kalıcılığını değerlendirmek amacıyla akademik başarıları kalıcılık testiyle ölçülmüştür. Nicel verilerin analizinde bağımlı örneklemler t-testi ve bağımsız örneklemler t-testi kullanılırken, nitel veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, deney ve kontrol gruplarının son test ile ön test akademik başarı puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde son test lehine farklılık ortaya çıkmıştır. Deney ve kontrol gruplarının son test akademik başarı puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir farklılaşma olmadığı görülürken, benzer durum kalıcılık testi akademik başarı puan ortalamalarında da görülmüştür. Yapılandırmacı öğrenme ortamlarına ilişkin deney ve kontrol grupları arasında son test puan ortalamaları ve her bir grubun son test ile ön test puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı görülmüştür. Fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına ilişkin olarak kontrol grubunun son test puan ortalamaları ile ön test puan ortalamaları arasında son test lehine anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülürken, deney grubunda ise anlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı görülmektedir. Grupların fen öğrenmeye yönelik motivasyonları son test puan ortalamaları arasında da anlamlı düzeyde farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilerin çoklu ortam materyaline bağlanmaya yönelik puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir farklılaşma ortaya çıkmamıştır. Bununla birlikte öğrenci görüşlerinden elde edilen bulgularda; öğrencilerin çoklu ortam uygulamalarına yönelik genel olarak öğrenmeyi kolaylaştırdığı, aktarılan bilgiyi somutlaştırdığı, eğlenceli öğrenme ortamı yarattığı ve bilgide kalıcılık sağladığı yönünde düşündükleri görülmüştür. Çalışmada ayrıca öğrenci görüşleri kapsamında buluş yoluyla öğretim sürecinin kısmen zor bulunmasıyla birlikte, düşünmeye sevk ettiren, verimli ve eğlenceli bir strateji olarak görüldüğü belirlenirken, sunuş yoluyla öğretimin ise verimli, eğlenceli ve öğrenmeyi kolaylaştıran bir strateji olarak görüldüğü tespit edilmiştir.

Buluş stratejisiTüretimci çoklu ortam öğrenme kuramı
Cüneyt Can
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Algoritma ve kodlama eğitiminin bilgi işlemsel düşünme, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme ve kodlamaya yönelik tutuma etkisi

Algoritma ve kodlama eğitimi kapsamında ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlik algıları, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve kodlama eğitimine yönelik tutumlarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen çalışmada karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel karma yöntem deseninden yararlanılmıştır. Karma yöntem desenin nicel boyutunda zayıf deneysel desen ve nitel boyutunda ise durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada "Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisine Yönelik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği", "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünce Becerisi Ölçeği", "Kodlamaya Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel katılımcı grubu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir resmi okulun ortaöğretim kademesinde öğrenim görmekte olan 5. sınıf öğrencilerinden 172 öğrenci ve nitel katılımcıları yine aynı örneklem içerisinde yer alan 12 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde nicel veriler için bağımlı örneklem t- testi, bağımsız örneklem t- testi, Anova testi ve Pearson korelasyon analizinden yararlanılırken, nitel verilerin analizi ise içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda, algoritma ve kodlama eğitimi sonrası öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik algıları, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve kodlamaya yönelik tutumlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın oluştuğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca algoritma ve kodlama eğitimi öncesi ve sonrasında öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik algıları, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve kodlamaya yönelik tutumlarında cinsiyet, bilgisayar ve/veya tablet kullanım süresi ve günlük internet kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farkın olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel bulguları incelendiğinde, algoritma ve kodlama eğitimi alan öğrencilerin, blok tabanlı kodlama programlarıyla yapılan çalışmaları keyifli, eğlenceli ve ilgi çekici buldukları görülmüştür. Öğrencilerin, almış oldukları eğitim kapsamında kendi oyunlarını tasarladıkları ve gelecekte bilişim teknolojileri alanında meslek edinmeyi düşündükleri belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca algoritma ve kodlama eğitimin diğer derslerin öğrenilmesine katkı sağladığı ve algoritma öğrenmenin kodlama becerilerini geliştirmekte faydalı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Kaan Kipriye
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı, dijital yeterlikleri, hayat boyu öğrenme eğilimleri ve mesleki doyumları arasındaki ilişki

Öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı, dijital yeterliği ve hayat boyu öğrenme becerileri mesleki anlamda büyük önem arz etmekte olup mesleki doyumlarını da olumlu olarak etkileyebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı, dijital yeterlikleri, hayat boyu öğrenme eğilimleri ve mesleki doyumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya Isparta ilinde farklı kademelerde görev yapan 473 öğretmen katılım sağlamıştır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği, Dijital Yeterlik Ölçeği, Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği ve Mesleki Doyum Ölçeği uygulanmış elde edilen veriler SPSS ve AMOS programlarında analiz edilmiştir. Bilgi okuryazarlığı, dijital yeterlik, hayat boyu öğrenme ve mesleki doyum arasındaki ilişki yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yoluyla sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre Hayat boyu öğrenme toplam varyansın %33'ünü; mesleki doyum ise %9'unu açıklamaktadır. Bilgi okuryazarlığı, dijital yeterlik, hayat boyu öğrenme ve mesleki doyum birbirini tamamlayan birçok unsurdan oluşmaktadır. Bilgiyi bulma, kullanma ve değerlendirme becerisine sahip öğretmen dijital araçları kullanarak bilgi okuryazarlığı ile dijital yeterliliğe sahiptir. Bu iki yeterlik, öğretmenlerin sürekli öğrenme ve kendini geliştirme süreçlerini destekler. Hayat boyu öğrenme, öğrenen ve gelişen öğretmenin mesleki motivasyonunun artmasına da neden olur. Mesleki doyuma ulaşan öğretmen işinde daha başarılı, daha mutludur. Motivasyon ile de ilişkili olan mesleki doyum, öğretmenlerin mesleki başarılarının yanı sıra kişisel gelişimlerini de olumlu yönde etkilemektedir. Bu bağlamda öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı ve dijital yeterliliği yaşam boyu öğrenmeyi, yaşam boyu öğrenmede mesleki doyumu doğrudan etkilemektedir. Dijital yeterliliğin ise mesleki doyumu yaşam boyu öğrenme aracılığı ile dolaylı olarak etkilediği görülmektedir. Sonuç olarak, öğretmenlerin bilgi okuryazarlıklarının ve dijital yeterliliklerinin hayat boyu öğrenmelerini pozitif yönde etkilediği ve bu değişkenlerin ise doğrudan veya dolaylı olarak öğretmenlerin mesleki doyumlarını olumlu yönde etkilediği anlaşılmaktadır.

Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü
Hasine Hilal Yücel
Süleyman Demirel University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Okul öncesine yönelik geliştirilen bilgisayarsız kodlama etkinliklerinin motivasyon, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerine etkilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocuklarla gerçekleştirilen elektronik materyal tabanlı bilgisayarsız kodlama etkinliklerinin motivasyon, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırmada, elektronik materyal tabanlı kodlama bilgisayarsız kodlamanın bir türü olarak tanımlanmıştır. Bu kategoriye ait olan Cubetto materyalinde, okul öncesi dönemin gelişimsel özelliklerine uygun iyileştirmeler yapılmıştır. Ayrıca, tamamı etkileşimli olan sekiz farklı kodlama etkinliği geliştirilmiştir. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunda, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise deney grubunda görev yapan iki öğretmenle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın deneysel süreci 2022-2023 öğretim yılı güz döneminde bir anaokulunda öğrenim gören 5-6 yaş arası toplam 69 çocukla (33'ü deney, 36'sı kontrol) gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda haftada bir ders saati olmak üzere toplam sekiz hafta süresince Cubetto materyaliyle bilgisayarsız kodlama etkinlikleri yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, motivasyon ölçeği, bilgi işlemsel düşünme becerisi testi ve problem çözme becerisi ölçeğiyle; nitel verileri ise odak grup görüşmesi formuyla elde edilmiştir. Mantık yürütme, algoritma, parçalara ayırma, örüntü tanıma, temsil ve hata ayıklama bileşenlerinden oluşan bilgi işlemsel düşünme becerisi testi araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre deney grubunda yer alan çocukların etkinlik sonrası motivasyon, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerinde anlamlı bir artış yaşanmıştır. Son testlerde içsel motivasyona yönelik bileşenler, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerileri deney grubu lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler, kodlama etkinliklerinin çocuklara olumlu katkıları olduğunu doğrulamaktadır. Araştırmada ulaşılan sonuçlara dayanarak, okul öncesi dönemde bilgisayarsız kodlama eğitiminin kapsamı ve etkililiğiyle ilgili öneriler sunulmuştur.

Şenol Saygıner
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Özel yetenekli öğrenciler için yapay zekâ öğretimine yönelik bir öğretim sisteminin geliştirilmesi

Bu çalışmada özel yetenekli öğrenciler için yapay zekâ öğretimine yönelik bir öğretim sisteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca dayalı olarak bir yapay zekâ çerçeve öğretim programı geliştirilmiştir. Bu doğrultuda çeşitli öğrenme etkinlikleri, içerikler ve materyaller hazırlanmış, hazırlanan öğretim sisteminin uygulaması yapılarak sonuçları değerlendirilmiştir. Yöntem olarak gelişimsel araştırma yönteminin Tip1 türü kullanılmıştır. Araştırma sürecinde bir çerçeve tasarım modeli olan ADDIE tasarım modelinden yararlanılarak; analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme basamakları izlenmiştir. Çalışma, 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında Türkiye'de özel yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü 10 farklı BİLSEM'de uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, bu BİLSEM'lerde görev yapan 11 öğretmen ve öğenim gören 142 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama süreci üç aşamada gerçekleştirilmiş ve 10 hafta sürmüştür. Öğrencilerin öğrenme performanslarını değerlendirmek için uygulama öncesinde ve sonrasında bir başarı testi uygulanmıştır. Ayrıca her bir öğrenme etkinliği sonunda öğrencilerin öğrenme görevlerini yapmaları sağlanmıştır. Uygulamanın her bir aşaması sonunda öğretmenlerden öğretim sisteminin uygulama sürecine ve uygulanan her bir etkinliğe yönelik görüşleri alınmıştır. Öğrencilerin başarı testi puan ortalamaları ve öğrenci görevi puan ortalamalarına göre genel olarak başarılı oldukları görülmüştür. Geliştirilen öğretim sisteminden, BİLSEM'lerde bilişim teknolojileri ve yazılım alanında yapılan yapay zekâ çalışmalarında yararlanılması önerilmektedir.

Mehmet Aydın
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Algoritma öğreniminde gruplar arası işbirliğini destekleyen çevrimiçi bir ortamın tasarlanması ve geliştirilmesi

Sosyal Yapılandırmacı Öğrenme Kuramına göre öğrenmenin merkezinde sosyal etkileşim yer almaktadır. Bu nedenle işbirlikli öğrenme sürecinde gruplar arası etkileşime de yer verilmesi önerilmektedir. Bu tez çalışmasında, gruplar arası eşzamanlı işbirliğini destekleyen çevrimiçi ortamların tasarımında dikkat edilmesi gereken hususların ortaya çıkarılması amacıyla, ALLgorithm isimli bir algoritma öğrenme ortamı geliştirilmiştir. Bunun ardından, lisans düzeyinde "Algoritma Tasarımı ve Geliştirme" dersini alan 38 gönüllü 1. sınıf öğrencisinin ALLgorithm üzerindeki deneyimleri incelenerek ortamın kullanılabilirliği, öğrenci memnuniyeti, gruplar arası işbirliği, çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi ve tüm bunları etkileyen tasarım unsurları ele alınmıştır. Ulaşılan sonuçlar, bu tür bir ortamın kullanılabilir olduğunu ve faydalarını göstermek adına olumlu olmuştur. Öğrenciler öğrenme deneyimlerinden yüksek düzeyde memnun kalmış ve sınıf genelinde yüksek düzeyde çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi yaşamışlardır. Grup içerisinde tıkandıkları noktalarda diğer gruplardan yardım alabileceklerini bilmek onları motivasyon düşüşü yaşamaktan kurtarmıştır. Öğrenciler ALLgorithm'de özellikle öğretim elemanına yardım talebi gönderilebilmesi, diğer grupların çalışmalarını görüntüleyebilme ve problemin çözümüne ilişkin tartışabilme ögelerinden memnun kalmışlardır. Gruplar arası yardımlaşmayı en olumlu etkileyen arayüz unsurları öğretim elemanına yardım talebi gönderilebilmesi, problemin çözümüne ilişkin tartışabilme ve öğretim elemanının etkinlikleri canlı olarak izleyebilmesi olmuştur. Öğrencilerin gruplar arası yardımlaşmaya yönelik en büyük motivasyonları ise çözüm bulma ihtiyacı, yardım etme isteği, oyunlaştırma ögeleri, sevilen arkadaşların diğer gruplardaki varlığı ve takdir görme arzusudur. Bu doğrultuda, gruplar arası işbirlikli ortamlarda öğrenen-öğretmen etkileşiminin yüksek tutulması, gruplara ortak amaç verilmesi, oyunlaştırma kullanımı ve yakın arkadaşların farklı gruplara dağıtılması dâhil olmak üzere bazı tasarım önerileri ortaya konmuştur.

Ceylan Dalgıç
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Zihinsel döndürme ve görsel uzamsal belleğin sanal gerçeklik ortamlarında geri getirme performansına etkisi

Bu araştırma kapsamında görsel uzamsal bellek ve zihinsel döndürme kapasitelerine göre öğrenenlerin farklı sanal gerçeklik ortamlarında aldıkları anatomi eğitimine ilişkin geri getirme performansı incelenmiştir. Sanal gerçeklik (SG) ortamı olarak başa takılan gözlük ekipmanı kullanılan sarmalayıcı sanal gerçeklik (S-SG), sesli S-SG ve fare ve klavye ile kontrol edilebilen masaüstü SG olarak üç farklı SG ortamı kullanılmıştır. Araştırma yöntemi 3x2 faktöryel desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu gönüllü lisans öğrencilerden oluşan ve hiç anatomi eğitimi almamış 167 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Bu araştırmanın veri toplama araçlarını demografik bilgi formu, görsel uzamsal bellek-sayı döndürme testi ve geri getirme performans görevi oluşturmaktadır. Sonuçlar, farklı SG ortamlarında, farklı görsel uzamsal bellek ve zihinsel döndürme kapasitelerine sahip öğrencilerin geri getirme performansları üzerinde etkisinin olmadığını göstermektedir. Bu çalışmadan çıkarılan sonuç, aynı eşdeğer içeriğe, materyale ve etkileşime sahip SG ortamları ve tasarımları sunulursa, öğrenenlerin bu tür ortamlarda aynı veya benzer öğrenme performanslarına ulaşabileceğidir. Bu bağlamda, SG teknolojileri öğrenme sürecine entegre edildiği zaman bedensel katılım düzeyi (bedensel hareket veya fare, klavye ile hareket) veya sarmalayıcılık derecesinden ziyade (masaüstü ekran veya başa takılabilen gözlük) sunulan içeriğin, görselin, materyal ve ortamın etkileşim tasarımı ve eş değerliğinin önemli olduğu söylenebilir. Bu bağlamda bu araştırmanın sonuçları ile hem SG öğrenme ortamlarındaki bireysel farklılıkları dikkate alması açısından, hem alanyazında raporlanan tutarsızlıkların giderilmesine getirdiği katkılar açısından hem de SG ortamlarının tasarım ve eş değer ortamların yaratılmasındaki önemin vurgulanması açısından eğitim teknolojileri, eğitim politikaları ve uygulamaları alanlarında ve teknolojileri kullanarak yatırım yapmak isteyen eğitim ve öğretim kuruluşlarına rehberlik edeceği öngörülmektedir.

Perihan Tekeli
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Üretken yapay zekâ araçlarının kodlama eğitiminde kullanımının incelenmesi: ChatGPT örneği

Üretken yapay zekâ araçları günümüzde eğitimde çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Bu araçlardan biri olan ChatGPT günümüzde eğitimde farklı alanlarda kullanılmaya başlanan yapay zekâ destekli bir sohbet botu olarak karşımıza çıkmaktadır. Erişime açıldığı tarihten itibaren yüksek bir kullanıcı kitlesine ulaşmıştır. Kullanıcının yazdıklarını anlayıp anlamlı cevaplar sunabilmesi eğitsel olarak farklı alanlarda kullanımına imkân sağlamaktadır. Bununla birlikte ChatGPT'nin kod üretebiliyor olması onu diğer sohbet botlarından ayırmaktadır. ChatGPT'nin kod üretebiliyor olması onu programlama eğitiminde de kullanılabilecek bir araç konumuna getirmiştir. Bu çalışmada ChatGPT'nin bu yönü analiz edilerek kodlama eğitimi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma İstanbul'da bulunan özel bir üniversitedeki Dijital Oyun Tasarımı bölümünde eğitim görmekte olan 21 öğrenci ve daha önce ChatGPT kullanmış aynı bölümden 5 akademisyen ile gerçekleştirilmiş, 11 başlık altında 99 kod oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda ChatGPT'nin kodlama öğreniminde rehberlik yapma, hata ayıklama ve anlık geri bildirim sağlama gibi konularda etkili bir araç olarak kullanılabileceği, öğrencilerin öğrenme hızını artırırken bağımsız öğrenme becerilerini geliştirmelerine de katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğretmenler açısından, ders planlamasında zaman tasarrufu sağlama ve öğretim süreçlerinde destek olma gibi çeşitli avantajlar sunmaktadır. ChatGPT'nin olumsuz yönleri olarak da bu aracın bağımlılığa yol açabileceği ve problem çözme becerilerini zayıflatabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, eksik veya hatalı bilgi sunma riski, yanlış öğrenmelere yol açabilecek bir durum olarak görülmüştür. ChatGPT'nin motivasyonu artırabileceği ancak aşırı kullanımında yüzeysel öğrenmelere yol açabileceği belirlenmiştir. Yaratıcılık üzerinde ise doğru kullanıldığında olumlu etkiler sağlayabileceği, ancak aşırı bağımlılık durumunda yaratıcı düşünmeyi olumsuz etkileyebileceği belirtilmiştir. ChatGPT'nin eğitimde etkili bir araç olabilmesi için stratejik ve dengeli kullanımı önemli görülmüştür.

Mehmet Özçetin
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Özel yetenekli öğrencilerin robotik öğrenme sürecindeki duygularının sosyal duygusal öğrenmelerine ve bağlılıklarına etkisinin modellenmesi

Çalışmanın amacı özel yetenekli öğrencilerin bağlılıklarını artırmak için robotik öğrenme sürecinde deneyimledikleri duyguların derinlemesine araştırılarak duygu, öğrenme yaklaşımları ve sosyal duygusal öğrenmenin öğrenci bağlılığına etkisini test eden bir model ortaya koymaktır. Tez iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada duygular derinlemesine irdelenmiş; ikinci aşamada duygu, sosyal duygusal öğrenme ve öğrenme yaklaşımlarının bağlılık üzerindeki etkisine yönelik bir model oluşturularak test edilmiştir. Birinci aşamada 72 özel yetenekli öğrenciyle sekiz hafta görev tabanlı robotik etkinlikleri yürütülmüştür. Veriler toplanırken, görüşme, gözlem, yansıma raporları ve ölçekler kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, eşli gruplar t-testi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğrencilerin duygularının, öğrenme yaklaşımlarının ve sosyal duygusal öğrenmelerinin bağlılık üzerinde önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin %81'inin derin öğrenme yaklaşımını benimsediği; sosyal duygusal öğrenme puanlarında dönem sonunda, dönem başına göre anlamlı bir artış olduğu ve öğrencilerin robotik etkinliklerini yaparken olumlu duygular deneyimledikleri; korku, kaygı ve üzüntü gibi olumsuz duyguların çok az öğrenci tarafından ifade edildiği belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında duygu, sosyal duygusal öğrenme ve öğrenme yaklaşımlarının bağlılığa etkisini ölçmeye yönelik bir model oluşturularak yapısal eşitlik modeliyle test edilmiştir. Veriler 231 özel yetenekli öğrenciden çevrimiçi toplanmıştır. Modelin uyum indislerinin kabul edilebilir ve mükemmel değerler arasında olduğu belirlenmiştir. Duyguların bağlılık üzerindeki etkisine sosyal duygusal öğrenme ve öğrenme yaklaşımlarının aracılık ettiği saptanmıştır. Modelin, öğrenci bağlılığındaki varyansın %87'sini açıkladığı ortaya konmuştur. Buradan hareketle özel yetenekli öğrencilerin bağlılığını artırmak için, öğrencilerin olumlu duygular deneyimleyebileceği, derin öğrenme yaklaşımının ve sosyal duygusal öğrenmelerinin dikkate alındığı öğrenme ortamlarının tasarlanması önerilebilir

Gülay Yavuz
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Kendi kendine öğrenme bağlamında bilgisayar okuryazarlığının incelenmesi: Bilişsel etnografik çalışma

Bu tez çalışmasında daha önce hiç bilgisayar kullanmayan çocukların bilgisayarı kendi kendine öğrenme süreçleri, yaşadıkları kültürel bağlam çerçevesinde incelenmiştir. Teknolojinin hayatın her alanında etkili olduğu ve insanların daha çok "kendi kendine öğrenme"ye yöneldiği günümüz koşulları, araştırma konusunu bilgisayar eğitimi açısından önemli kılmaktadır. Araştırma konusuna uygun olarak daha önce hiç bilgisayar kullanmayan çocuklara ulaşmak amacıyla ülkemizin sosyoekonomik düzeyi düşük ve dijital uçurumun belirgin biçimde hissedildiği bölgelerinden olan Güney Doğu Anadolu Bölgesi kırsalındaki bir köy tercih edilmiştir. Araştırma deseni olarak nitel araştırma yöntemlerinden etnografinin bir türü olan "bilişsel etnografi" kullanılarak, bilişsel süreçlerin kültürel temelleri değerlendirilmiş ve otantik verilere ulaşılmıştır. Araştırma etnografik çalışmaların doğasına uygun olarak, iki seneye yayılan uzun süreli bir katılımlı gözlem sürecini içermektedir. Çalışma grubu 46 çocuktan (17 kız, 29 oğlan) oluşmakta olup yaşları 6-11 arasında değişmektedir. Çalışma süresince çocukların bilgisayarla baş başa kaldıklarında, kendi öğrenmelerini nasıl organize ettikleri ayrıntılı olarak gözlemlenmiştir. Süreç içerisinde öğrencilere basit ipuçları verilerek, merak uyandırmaya yönelik sorular sorularak ve gruplar oluşturmalarına müsaade edilerek, öğrenme durumlarının bu yönlendirmelerden ve işbirlikli çalışmalardan nasıl etkilendiği incelenmiştir. Verilerin analizinde, açık kodlama ve aksiyal kodlama yöntemleri kullanılmıştır. Açık kodlama ile elde edilen 853 kod, yapılan revizyonlarla 174 koda indirgenmiş ve 10 kategori altında toplanmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan bulgular, çocukların kendi kendine bilgisayar öğrenme süreçlerinde basit yönlendirmeler yapılmasının ve gruplar oluşturmalarının, genel olarak olumlu sonuçlar doğurduğu yönündedir. Yaş ve cinsiyet değişkenine göre çocukların öğrenme davranışlarında önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Çalışma sonuçları, kültürel altyapının eğitsel süreçlere etkisi ve bu etkinin ülkemizin eğitim politikaları açısından değerlendirilmesi bağlamında derinlemesine veriler sunmaktadır.

Bilgisayar okuryazarlığıDüşünümsel etnografiEtnografya+5
Buket Taşkın
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Video-içi biçimlendirici değerlendirme ortamında öğrenen-değerlendirme etkileşimlerinin incelenmesi

Öğretimsel video 20. yüzyılın başlarından itibaren kullanılmaya başlanmış ve elde edilen sonuçlarla öğrenme sürecindeki etkililiği üzerine günümüze kadar birçok araştırma yapılmıştır. Özellikle e-öğrenme ortamlarında video kullanımı gelişen teknoloji ile artmış, zaman ve mekan esnekliği sağlayan e-öğrenme ortamlarına entegre edilmiştir. Kullanılan öğretimsel videolar ortamın sunduğu etkileşim ile öğrenene sunulmuş, öğrenenlerin içerik ile etkileşimleri ortam ve video oynatıcı ile sınırlandırılmıştır. Eğitimde yeni yaklaşımlarla birlikte öğrenen-öğrenme ortamı arasındaki etkileşim öğrenenlerin daha iyi yapılandırılmış ortamlarda, sadece ortam ile sınırlandırılmadan içeriklerle de etkileşime girmelerine olanak sağlamaktadır. Bu etkileşim için içerikler öğrenenlere etkileşimli öğretimsel videolar olarak sunulmaktadır. Yapılan alan yazın taraması sonucunda etkileşimli öğretimsel video kullanımlarının sadece içerik olarak değil de değerlendirme sürecinin bir parçası olarak da kullanıldığı, ancak bu süreçte etkileşimli videonun öğrenene sunulup değerlendirme sürecinin klasik yöntemle yapıldığı görülmüştür. Bu çalışmanın temel amacı, öğretimsel video içeriklerinin etkileşimli olarak öğrenene sunulacağı biçimlendirici değerlendirme ortamının oluşturulması ve bu ortamda öğrenenlerin ortam ve öğretimsel video içerikleriyle etkileşim davranışlarının incelenmesidir.

Bilgisayar destekli eğitimBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi BölümüEtkileşimli öğretim teknikleri+6
Haluk Kuzudişli
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Başa takılan görüntüleyiciler için geliştirilmiş sanal gerçeklik ortamlarının öğrenme ve buradalık algısı üzerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada başa takılı görüntüleyiciler için geliştirilmiş sanal gerçeklik uygulamalarının etkili bir ders destek materyali olma potansiyeli incelenmiştir. Çalışmada biçimlendirici araştırma yönteminin tasarım vakası alt yöntemi kullanılmıştır. Çalışma iki pilot uygulama ve bir nihai uygulama olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci pilot uygulamada Oculus Rift DK2, ikinci pilot uygulamada Samsung Gear VR SM-R323, nihai uygulamada ise Oculus Rift DK2 ve VR Box 2.0 sanal gerçeklik gözlükleri kullanılmıştır. Her birine beş olmak üzere pilot uygulamalara toplam 10 öğrenci katılmıştır. İki deney (deney 1 ve deney 2) ve bir karşılaştırma grubunun her birine 32 olmak üzere nihai uygulamaya toplam 96 öğrenci katılmıştır. Bunun yanında ilk pilot uygulamaya bir, nihai uygulamaya üç öğretim elemanı dâhil olmuştur. Deney 1 grubu kuramsal ders anlatımı ve sanal gerçeklik uygulamalarına, deney 2 grubu sadece sanal gerçeklik uygulamalarına, karşılaştırma grubu ise sadece kuramsal ders anlatımına katılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası bütün öğrencilere yangın bilgi testi uygulanmıştır. Uygulama sonrası ise deney gruplarında ek olarak sanal ortamda buradalık ölçeği ve üç boyutlu sanal öğrenme ortamları değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla öğrenci ve öğretim elemanlarından sanal gerçeklik uygulamalarına yönelik görüşleri alınmıştır. Uygulama sonrası deney ve karşılaştırma gruplarının ders başarıları istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştır. En yüksek artış deney 1, en düşük artış ise karşılaştırma grubunda bulunmuştur. Sanal gerçeklik uygulamaları, deney gruplarında bulunan öğrencilerin tamamında yüksek seviyede buradalık algısı yaratmıştır. Katılımcılar genel olarak sanal gerçeklik uygulamalarına yönelik olumlu görüş bildirmiştir. Bulgular incelendiğinde sanal gerçeklik uygulamalarının sınıf ortamında etkili bir ders destek materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Bilgisayar destekliBilgisayar destekli eğitimBilgisayar destekli öğretim+7
Tansel Tepe
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Mobil öğrenmenin akademik başarıya etkisi üzerine yapılan deneysel çalışmaların karşılaştırılması

Geçmişten günümüze kadar mobil öğrenme alanında sürekli gelişmelerin olduğu dikkat çekmektedir. Bu çalışma mobil öğrenme alanında yapılan deneysel çalışmalara ait verileri farklı açılardan karşılaştırmayı ve elde edilen sonuçlara göre mobil öğrenmenin akademik başarı üzerindeki etkisine göre yeni çalışmalara zemin oluşturmayı amaçlamaktadır. 2005-2016 yılları arasındaki 12 yıllık süreçte mobil öğrenme alanında uygulanan deneysel çalışmalar bu tez kapsamında incelenmiş ve sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmada "Tarama Yöntemi" kullanılmış ve bu yöntemle çalışma kapsamına dahil edilen veri tabanları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Mobil öğrenme alanında ulaşılan 381 adet çalışma deneysel olup olmaması açısından incelenmiş ve sadece deneysel olan 73 adet çalışmaya ait veriler kullanılmıştır.Veriler ortak özelliklerine göre 3 ayrı tabloda gruplandırılmış ve SPSS 22.0 Programı ile birçok farklı analiz yapılmıştır. Çalışmalar yapıldıkları yıllara göre incelendiğinde deney grubuna yapılan mobil öğrenme sonucunda akademik başarıdaki artışın anlamlı düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yerli ve yabancı literatürdeki yayınlarla yapılan analizler sonucunda yerli literatür için anlamlı farklılık bulunmazken yabancı literatürde yapılan çalışmalar için anlamlı farklılık bulunmuştur. Deneysel çalışma türlerine göre yüksek lisans tezleri için anlamlı farklılık bulunmazken, doktora tezleri, makale ve bildiriler için mobil öğrenmenin akademik başarıya etkisi anlamlı düzeyde bulunmuştur. Çalışma türleri üzerinde ön test-son test uygulanarak yapılan deneysel çalışmalar sonucunda ise doktora tezleri, makale ve bildiriler için anlamlı farklılık bulunurken, yüksek lisans tezleri için anlamlı farklılık bulunamamıştır. Tek gruba yapılan deneysel çalışma türündeki çalışmalarda ise anlamlı farklılık bulunmuştur. Son olarak yerli ve yabancı literatürde yapılan çalışmalardan ön test- son test uygulanan deneysel çalışmalara ait sonuçlarda yerli literatür için p değeri hesaplanamadığından farkın anlamlı olup olmadığıyla ilgili yorum yapılamazken, yabancı literatürdeki çalışmalar için anlamlı farklılık bulunmuştur.

Akademik başarıAkademik çalışmalarMakale+2
Fatma Şeylan
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Etkileşimli e-kitap oluşturulması, öğretmen adaylarının gelecekte etkileşimli e-kitap kullanımı hakkındaki düşünceleri

Bu çalışmanın amacı Bilişim Teknolojileri öğretmen adaylarının etkileşimli e-kitap oluşturulması sürecindeki deneyimlerini ve gelecekteki etkileşimli e-kitap kullanım durumlarına yönelik görüşlerini belirlemektir. Çalışma grubunu 2017-2018 döneminde Eğitimde Materyal Tasarımı ve Kullanımı dersini almış olan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 16 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki öğretmen adaylarına etkileşimli e-kitap oluşturmaya yarayan uygulama ve etkileşimli e-kitabın yapım aşamaları anlatılmıştır. Öğretmen adaylarından, 2018-2019 öğretim yılı güz dönemi içerisindeki Özel Öğretim Yöntemleri dersi kapsamında proje ödevi olarak etkileşimli e-kitap oluşturmaları ve kullanmaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının etkileşimli e-kitap oluşturması ve kullanmasının ardından çalışma kapsamında yapılacak tüm aşamalar bittikten sonra, öğretmen adaylarının etkileşimli e-kitap hakkındaki görüşleri yapılandırılmış sorulardan oluşan bir görüş formu yardımı ile toplanmıştır. Bu formlardan elde edilen veriler detaylı olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının büyük bir çoğunluğu atandığında etkileşimli e-kitapları kendi derslerinde kullanacağını ifade etmiştir. Etkileşimli e-kitap hazırlarken karşılaşılan en büyük zorluğun kullanılan uygulamaya yabancılık çekmeleri ve en sıkıcı tarafının titiz bir tasarım ortaya koymanın olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmen adayları etkileşimli e-kitap hazırlamanın en eğlenceli yanının öğrenciler için faydalı ve özgün bir şey yapmak olduğunu ve etkileşimli e-kitap kullanılan derslerin ilgi çekici olduğunu düşünmektedirler. Aynı zamanda öğretmen adayları yazılı ve sözlü anlatımın yoğun olduğu pedagoji derslerinin etkileşimli e-kitap kullanmak için uygun olduğunu ve bu derslerde etkileşimli e-kitabın daha faydalı olacağı kanaatindedirler. Anahtar Sözcükler Eğitimde materyal tasarımı, etkileşimli e-kitap, z-kitap, proje tabanlı öğrenme

Aday öğretmenlerBilgisayar destekliBilgisayar destekli eğitim+5
Meriç Boynukara
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmen adaylarının STEM (FeTeMM) eğitimine yönelik görüş ve tutumları

Bu çalışmada Türkiye'de bir üniversitenin Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde 7. ders dönemine kayıtlı olan 30 öğretmen adayının 'Eğitim Ortamlarında Teknoloji Uygulamaları' dersinde bir dönem boyunca STEM (FeTeMM) eğitimi ve uygulamaları, mühendislik, teknoloji ve bu disiplinler arasındaki ilişkiye yönelik tutumlarını ve görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının STEM eğitimi ve uygulamaları hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla karma desen kullanılmıştır. Çalışmada veriler, uygulamalı ders öncesinde ve sonrasında demografik veri anketi, STEM tutum ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının; cinsiyet, kişisel bilgisayar sahibi olma durumlarının STEM eğitimine yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Sadece 20 yaş grubundaki öğrencilerin STEM öntest ve fen öntest sonuçlarının 22 yaş grubuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. STEM eğitimi ve uygulamaları sayesinde bu eğitime yönelik düşüncelerinin olumlu yönde değiştiği, önyargılarının azalıp bu alanlara yönelik ilgilerinin arttığı tespit edilmiştir. STEM eğitiminin öğretim programlarında yer alması gerekliliğini vurgulayıp, bu eğitimi alan öğretmenlerin; öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmede, problem çözme becerilerinde ve derslere yönelik ilgilerini arttırmada önemli rol oynayacağını belirtmişlerdir. Öğretmen adayları mezun olduktan sonra STEM eğitimini kendi derslerinde de kullanmak istediklerini belirtmişlerdir.

Aday öğretmenlerBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi BölümüFeTeMM+3
Özge Özgüner
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Oyunlaştırma yöntemiyle tasarlanan blok tabanlı robotik ve kodlama eğitiminde ortaokul öğrencilerinin bilgisayarca düşünme becerileri ve kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algılarının incelenmesi

Çalışmanın amacı, BTRK kursundaki kazanımlardaki konuları oyunlaştırma yöntemi ile öğrencilerin kodlamaya ilişkin bilgisayarca düşünme becerilerine ve öz-yeterlik algıları arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin cinsiyet değişkeni açısından incelenmesi de çalışmanın diğer amacı arasında yer almaktadır. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Van ilinin Muradiye ilçesinde yer alan Fatih Sultan Mehmet Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 6.sınıf öğrencilerinden toplam 48 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma Muradiye Robotik ve Kodlama Atölyesinde BTY öğretmeni tarafından iki faklı grupla yapılmıştır. Araştırmanın katılımcıları kolay ulaşılabilir örneklem tekniği ile belirlenmiştir. Katılımcılar Halk Eğitim bünyesinde açılan BTRK kursuna kayıt yaptıran öğrencilerden gönüllü olarak çalışmaya katılım gösterenler arasından seçilmiştir. Araştırmanın deneysel uygulama süreci 2022-2023 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Halk Eğitim bünyesinde açılan BTRK kursu kapsamında 6 hafta süresince planlar, etkinlikler, rozetler, madalyalar, unvanlar ve ödüllerle zenginleştirilmiştir. Çalışmada kodlama becerilerini öğretmek için eğitim sürecinin robotik öğretiminde Arduino tabanlı programlanabilir eğitim robotları tercih edilmiştir. Bu robotların programlanmasında ise Mblock 5 yazılımı kullanılmıştır. Çalışmada yer alan tüm çalışma grubu sınıflarda süreç aynı anda başlayıp aynı anda bitmiştir. Deney grubuna oyunlaştırma yöntemi kontrol grubuna ise geleneksel öğrenme yöntemi kullanılarak ders verilmiştir. Veri toplama aracı olarak çalışma grubunun demografik verilerinin elde edildiği kişisel bilgi formu, Korkmaz, Çakır ve Özden (2016) tarafından geliştirilen Bilgisayarca Düşünme Ölçeği ve Altun ve Kasalak (2018) tarafından geliştirilen "Blok Tabanlı Programlamaya İlişkin Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 26 paket programı aracılığıyla bağımlı örneklem t-testi, bağımsız örneklem t-testi, iki yönlü varyans analizi ve korelasyon testi kullanılmıştır. Yapılan deneysel işlem öncesinde deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algıları ve bilgisayarca düşünme becerilerinin ortalama puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Dolayısıyla deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin öğretim öncesi bilgisayarca düşünme becerilerinin ve kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algıları benzer olabileceği varsayılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda deney grubu öğrencilerinin son test puanları kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış göstermiştir (p<0,05). Bu durum oyunlaştırma yönteminin öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri ve kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algıları üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin deney-kontrol grubunda olmalarının ve cinsiyetlerinin öğrencilerin kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algıları ve bilgisayarca düşünme becerileri üzerinde ortak etkisinin anlamlı düzeyde olmadığı sonucuna varılmıştır (p>0,05).

Demet Ayyıldız Kaya
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Yapay zekâ uygulamaları ile kodlama eğitiminin algoritmik düşünme yeterlikleri ve derse yönelik tutumlara etkileri

Bu çalışmanın amacı yapay zekâ uygulamaları ile kodlama eğitiminin algoritmik düşünme yeterlikleri ve derse yönelik tutumlara etkilerini incelemektir. Bu çalışmada kontrol gruplu ön test son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Van ili Muradiye ilçesinde bir ortaokulda 2022-2023 eğitim-öğretim yılında 5. sınıfta eğitim gören 60 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubu deney ve kontrol grubuna ayrılmıştır. Deney grubu öğrencileri ile yapay zekâ uygulamalarından Pictoblox AI ve Mblock AI programları ile çalışılmıştır. Kontrol grubu öğrencileri ise MEB Bilişim ve Yazılım dersi programındaki etkinliklere dayalı olarak bilgisayarsız kodlama ve akış diyagramları kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Akkuş, Özhan ve Kan (2019) tarafından geliştirilen "Ortaokul Öğrencileri İçin Kodlamaya Yönelik Tutum Ölçeği", Gülbahar, Kert ve Kalelioğlu (2018) tarafından geliştirilen "Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisine Yönelik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" ve öğrencilerin demografik bilgilerinin alındığı "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Kontrol ve deney grupları karşılaştırıldığında kodlamaya yönelik tutum ve algoritmik düşünme yeterlik ön test puanlarında fark gözlemlenmezken, son test puanlarında deney grubu lehine fark gözlemlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutum son test puanları, ön test puanlarından yüksek çıkmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutum ön test ve son test puanları arasında fark çıkmamıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin cinsiyete göre algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutumlarında ön test ve son test puanları arasında fark gözlemlenmemiştir. Deney grubu öğrencilerinin cinsiyete göre algoritmik düşünme yeterlik son test puanlarında erkekler lehine fark tespit edilse de kodlamaya yönelik tutumlarının cinsiyete göre ön test ve son test puanları arasında fark bulunmamıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin BİT (bilgi ve iletişim teknolojileri) kullanma sürelerine göre algoritmik düşünme yeterlilik puanları arasında fark çıkmazken, BİT kullanma süreleri ile kodlamaya yönelik tutum puanları arasında son testte fark çıkmıştır. Bu farklılığın 1 yıl ile 4 yıl, 1-2 yıl ile 4 yıl ve 3 yıl ile 4 yıl arasında olduğu görülmüştür. Ancak BİT başında harcanan ortalama sürenin algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutum puanları üzerinde bir fark bulunmamıştır. Deney grubu öğrencilerinin BİT kullanma sürelerine göre algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutum ön test puanları arasında fark bulunmazken, son testte bir fark tespit edilmiştir. Bu farklılığın BİT kullanan öğrencilerin algoritmik düşünme yeterlik son test puanları 1 yıl ile 1-2 yıl, 1-2 yıl ile 4 yılları arasında görülürken, kodlamaya yönelik tutum son test puanlarında ise 1 yıl ile 4 yıl, 1-2 yıl ile 4 yılları arasında görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin BİT Başından harcanan ortalama süreye göre algoritmik düşünme yeterlik ön test-son test puanları arasında fark çıkmamıştır. Benzer şekilde kodlamaya yönelik tutum ön test-son test puanları arasında da fark gözlemlenmemiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin algoritmik düşünme yeterlik ve kodlamaya yönelik tutum düzeylerinin arttırılması amacıyla eğitim programlarında yapay zekâ uygulamalarına daha fazla yer verilmesi önerilebilir. Anahtar sözcükler: algoritmik düşünme becerisi, kodlama, tutum, yapay zekâ

Fatih Gören
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki duygu durumları ve işlemsel uzaklık algılarının incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması

Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki duygu durumları ve işlemsel uzaklık algıları incelenmiştir. Çalışmada sıralı açıklayıcı karma yöntem deseni kullanılmış ve çalışma için gerekli veriler 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde öğrenim gören 468 öğrenciden toplanmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda Online Dersler İçin Ergen Duygu Ölçeği ve Revize Edilmiş İşlemsel Uzaklık Ölçeğinin Uyarlama Çalışması, nitel boyutunda ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak veriler toplanmıştır. Toplanan nicel veriler SPSS 23 programı ile nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonrasında elde edilen veriler doğrultusunda genel olarak öğrencilerin duygu durumları orta seviyededir. Kadın öğrencilerin kaygı düzeyleri erkek öğrencilere göre daha yüksek olarak bulunmuş ve yaşa bağlı olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Öğrencilerin çevrimiçi derste kullandıkları cihazın duygu durumları üzerinde etkisi gözlemlenmiş; bilgisayar kullanan öğrenciler genellikle daha olumlu duygular yaşarken akıllı telefon kullanan öğrenciler daha yüksek sıkıcılık ve umutsuzluk duygularını deneyimlemişlerdir. Kişisel bilgisayara sahip olan öğrenciler daha olumlu hissetmişlerdir. İşlemsel uzaklık algısı genel olarak yüksek düzeydedir; öğrenci-öğretmen etkileşimine yönelik işlemsel uzaklık seviyeleri en yüksek, öğrenci-öğrenci etkileşimine yönelik işlemsel uzaklık seviyeleri ise en düşük olarak belirlenmiştir. Ders materyalleri konusunda öğrencilerin genellikle olumsuz bulgular vermesi, iletişim problemleri, teknik sorunlar ve materyal eksikliği gibi faktörler öğrencilerin işlemsel uzaklık algılarını etkileyebileceğine işaret etmektedir.

Tülay Bulut
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Öğretmenlerin yapay zekaya yönelik farkındalık düzeyi ve algıları

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin YZ teknolojilerine yönelik farkındalık ve algı düzeylerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli çerçevesinde desenlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, YZ farkındalığı ile algısına yönelik ifadeler içeren 51 maddelik Likert tipi " YZ Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Türkiye'deki devlet ve özel okullarda görev yapan çeşitli branşlardan 440 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama süreci çevrim içi anket formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS 26.0 paket programı ile analiz edilmiş; betimsel istatistiklerin yanı sıra verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Değişkenler arası farkın test edilmesinde T testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca, farkındalık ve algı puanları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin YZ'ye yönelik farkındalıklarının branş değişkeninde ve kıdem yılı değişkeninde anlamlı farklılık gösterdiği; algı düzeylerinin ise cinsiyet ve öğrenim durumu gibi demografik değişkenlerden etkilenmediği bulunmuştur. Ayrıca, farkındalık ile algı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin hem teknik hem de pedagojik yönden donanımlarını artıracak, YZ okuryazarlığını destekleyecek hizmet içi eğitimlerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Alime Yaman
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaöğretim öğrencilerinin dijital ayak izi farkındalıkları ve bilgi güvenliği farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim düzeyindeki öğrencilere yönelik olarak dijital ayak izi farkındalık ölçeği geliştirmek ve dijital ayak izi farkındalığı ile bilgi güvenliği farkındalığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Dijital ayak izi, bireyin çevrimiçi ortamlardaki davranışlarının tamamının kayıt altına alınması ile birey adına oluşan sanal bir kimliktir. Bilinçsiz internet kullanımı ile olumsuz bir sanal kimlik oluşmakta ve bireyin hayatını farklı dönemlerde olumsuz anlamda etkileyebilmektedir. Olumlu sanal kimlik oluşmasın da farkındalığın artmasının önemi büyüktür fakat bu farkındalık düzeyinin ne seviyede olduğunun da bilinmesi de önem arz etmektedir. Bu kapsamda ortaöğretim düzeyindeki öğrencilere yönelik bir DAFÖ (dijital ayak izi farkındalık ölçeği) geliştirilmiştir. Ölçek kişisel veri paylaşımı farkındalığı, kişisel veri paylaşımı uygulaması, sosyal medya kullanım farkındalığı ve sosyal medya kullanım uygulaması olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın ikinci boyutu olan dijital ayak izi farkındalığı ile bilgi güvenliği farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenebilmesi için Güldüren, Çetinkaya ve Keser (2016) tarafından geliştirilen ve gerekli izinleri alınan Ortaöğretim Öğrencilerine Yönelik Bilgi Güvenliği Farkındalık Ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen Dijital Ayak İzi Farkındalık Ölçeği farklı bir gruba birlikte uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında dijital ayak izi farkındalığı ve bilgi güvenliği farkındalığı arasındaki ilişkinin yüksek olduğu görülmüştür. Sosyal medya kullanımı ve veri paylaşımı konularında farkındalığa sahip olan katılımcıların bunu uygulama oranları da yüksektir. Araştırma sonuçları arasında en düşük sayılabilecek ilişkinin saldırı ve tehditler ile mahremiyet arasında olduğu görülmüştür.

Bilgi güvenliğiBilgisayar destekli eğitimFarkındalık+3
Eda Sanin
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Anımsatma istemlerinin öğrencilerin çevrimiçi akademik yardım arama davranışlarına etkisinin öğrenme analitikleri ile incelenmesi

Çevrimiçi öğrenmede, öz düzenleme süreçlerinin etkili kullanılabilmesi oldukça önemli görülmekte ve öğrenenlerin bu bağlamda desteğe ihtiyaç duydukları araştırma bulgularıyla desteklenmektedir. Akademik Yardım Arama (AYA), akademik başarı ile de ilişkilendirilen öz düzenlemeli öğrenme (ÖDÖ) stratejilerinden biridir ve bu stratejilerin desteklenmesinde, anımsatma istemlerinin etkili bir araç olduğunu araştırmalar ortaya koymaktadır. Ancak, mevcut araştırmalar gözden geçirildiğinde, öğrenme analitiklerine dayalı çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. Bu araştırmanın amacı, yüksek öğrenim öğrencilerinin, çevrimiçi AYA davranışlarını teşvik etmek amacıyla kullanılan anımsatma istemlerinin etkisini, öğrenme analitiklerine dayalı olarak incelemektir. Araştırma, deneysel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Yüksek öğrenim lisans öğrencisi otuz dokuz katılımcı deney ve kontrol gruplarına rastgele atanmıştır. Çevrimiçi öğrenmede AYA davranışları bağımlı değişken, bu davranışları teşvik etmek amacıyla kullanılan anımsatma istemleri ise bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında, belirli uygulama görevleri, deney grubu için anımsatma istemi eklenerek farklılaştırılmıştır. Araştırmanın veri seti, AYA davranışlarının vekil göstergesi olarak kabul edilen dijital iz verileri ve aynı bağlamda toplanan öz bildirime dayalı verilerden oluşmaktadır. Bulgular, öğrencileri yardım aramaya davet eden, yardım arayışında olanlara, yardıma daha hızlı ve kolay erişmeleri için yönlendirmeler sunan istemlerin, AYA davranışlarını teşvik ederek, çevrimiçi yardım kaynaklarından faydalanma durumunu olumlu etkilediğini, görevi tamamlama çabasını artırdığını ve görevin başarıyla tamamlanmasında etkili olduğunu desteklemektedir. Bulgular alanyazın temelinde tartışılmış, uygulama ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.

Akademik kullanımAkademik tutumBilgisayar destekli eğitim+6
Asuman Önder
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Çevrimiçi proje tabanlı infografik tasarlama etkinliklerinin özdüzenleme ve paylaşımlı üstbiliş becerilerine etkisi

Çevrimiçi derslerin yoğun bir şekilde kullanıldığı günümüzde, öğrencilerin özdüzenleme ve paylaşımlı üstbiliş becerilerinin gelişimi büyük önem taşımaktadır. Öte yandan bu becerilerin gelişimiyle ilgili olarak alanyazında proje tabanlı öğrenme etkinliklerine vurgu yapılmaktadır. Öğrenciler web 2.0 araçlarını kullanarak kolaylıkla infografik tasarım projeleri gerçekleştirebilmektedirler. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı çevrimiçi proje tabanlı infografik tasarlama (ÇePTİT) sürecinin öğrencilerin özdüzenleme ve paylaşımlı üstbiliş gelişimlerine etkisini belirlemektir. Araştırma 2021-2022 öğretim yılı güz döneminde 34 meslek yüksekokulu öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda öncelikle bir pilot çalışma yapılmış ve kazanılan deneyimler ışığında haftada 3 saatlik çevrimiçi dersler şeklinde 3 aşamadan oluşan 12 haftalık bir araştırma süreci tasarlanmıştır. Karma desen kullanılan araştırmanın nicel bölümünde ölçek verileri tek gruplu ön test–son test deneysel desen ile toplanarak analiz edilmiştir. Nitel bölümde ise katılımcılara bir gözlem formu uygulanmıştır. Daha sonra bir süreç değerlendirme formu ile öğrencilerin görüşleri alınmıştır. Verilere yönelik tematik analizler yapılmıştır. Gerçekleştirilen uygulamalardan sonra öğrenciler etkileşime yönelik özdüzenleme becerilerini anlamlı derecede geliştirmişlerdir. Ayrıca oluşturulan yakınsal gelişim alanı ile birlikte öğrencilerin paylaşımlı üstbiliş becerileri de gelişim göstermiştir.

Bilişüstü beceriEş zamanlı çevrimiçi eğitimProje temelli öğrenme yöntemi+5
Hasan Çoruk
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Yapay zekâ uygulamaları dersi müfredatına yönelik bilişim teknolojileri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi

Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı ilerlemeler, insan yaşamında köklü değişiklikleri sebep olurken eğitim gibi kritik alanlarda da çeşitli dönüşümler yaratmaktadır. Eğitimin bu yeni teknolojilerden etkilenmesi, hem öğretim yöntemlerini çeşitlendirme hem de öğrencilerin çağın gerektirdiği becerilerle donatılmasını gerektirmektedir. Bu araştırmanın amacı, 7. ve 8. sınıflar seçmeli ders havuzuna yeni eklenen "Yapay Zekâ Uygulamaları" dersi müfredatına yönelik bilişim teknolojileri öğretmenlerinin görüşlerini derinlemesine incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma, on bilişim teknolojileri öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular; altyapı sorunları, eğitim içeriği, eğitim paydaşları ve etik sorunlar temaları altında toplanmaktadır. Yapay zekânın eğitim süreçlerine entegrasyonu, öğrenme deneyimlerinin yeniden yapılandırılmasını sağlayarak öğrencilerin ihtiyaçlarına göre uyarlanmış yenilikçi müfredatların geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu araştırmanın, yapay zekâ müfredat geliştiricilerine, uygulayıcılarına ve gelecek araştırmalara katkı sunması beklenmektedir.

Aslıhan Karataş
İstanbul University-Cerrahpaşa · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Azerbaycan'da kitlesel açık çevrimiçi dersler; yükseköğretim bağlamında bir değerlendirme

Azerbaycan'da Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslerin (KAÇD) kullanımı, bu kurslardan yükseköğretim gören öğrencilerin ne kadar faydalandıklarını, yükseköğretime nasıl entegre edilebileceğini ve öğretmen görüşlerini kapsayan bu çalışma nicel ve nitel veri toplama toplanarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Azerbaycan'da 2024-2025 eğitim-öğretim yılında yükseköğretim gören 216 lisans ve yüksek lisans öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerden verilerin toplanmasında Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler Bağlılık Ölçeği Google Forms kullanılmıştır. Ayrıca nitel veri toplamak için beş öğretim üyesi ile ZOOM platformu üzerinden görüşülmüştür. Öğrencilerden elde edilen verilerin betimsel ve parametrik istatistiki yapılmıştır. Elde edilen bulgular cinsiyetin çevrimiçi derslere katılım üzerinde anlamlı etkisinin olmadığını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra eğitim düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyinin, ortalama puanın çevrimiçi derslere katılımda etkili olmadığını yapılan analizlerle ortaya koymuştur. Araştırmada ölçek toplam puanı ve alt boyutların ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerlerine göre betimleyici istatistikleri tablolar halinde sunulmuştur. Yapılan ANOVA testi sonucunda ölçeğin alt boyutlarından olan duyuşsal bağlılığın ortalama puan üzerinde anlamlı fark yarattığı tespit edilmiştir. Bu bilgiler yorumlanmış ve post-hoc testleri EKLER kısmında verilmiştir. Öğretim üyelerinden elde edilen bilgilere göre Azerbaycan'daki yükseköğretim kurumlarında KAÇD'yi henüz gelişme aşamasında olduğu, yükseköğretime tam olarak entegre edilmediği görülmüştür. Ancak KAÇD'nin öğrencilerin başarılarına olumlu etki göstermesi, öğretim üyelerinin bu platformlara olumlu yönde bakması ve ek kaynaklar olarak her zaman kullanabilmeleri vb. değerli bilgiler araştırma kapsamında elde edilmiştir. KAÇD'nin Azerbaycan'da daha yaygın kullanılabilmesi için bulgular ve literatürdeki bilgiler doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Elmır Mammadov
İstanbul University-Cerrahpaşa · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Çoklu ortam öğrenme materyalinde öğreticinin duygu durumlarının öğrenenlerde oluşturduğu etkilerin göz takip yöntemiyle incelenmesi.

Özet Teknolojinin ilerlemesi ile elektronik öğrenme kaynaklarına ilgi artmış; çoklu ortamların özellikle eğitim dünyasında kullanımı artış göstermiştir. Gazeteler, kitaplar, bilgi kaynakları, dersler elektronik ortamlara aktarılmaktadır. Maliyet, zaman kısıtlılığı, daha çok kaynağa ulaşma noktasında çevrimiçi kaynaklara yönelim artmaktadır. Çoklu ortamların eğitimde kullanımındaki artış, etkili tasarımların ortaya koyulması için araştırmacıları daha çok değişkenin incelenmesine yönlendirmiştir. Modern eğitim uygulamaları üzerine çalışmalar ve dönüşümler hızlanmıştır. Öğrenmenin etkili olabilmesi için gerekli uygun uyarıcı ortamlar ve durumlar çalışılan konular arasında görülebilmektedir. Video içerikli öğretimin hız kazandığı günümüzde video içerikli öğretici kaynaklarda öğrenmeyi etkili kılacak temel birtakım ilkeler oluşturulması için çalışmalar yapılmaktadır. Hangi uyarıcı ortamda, nasıl bir duygu ile içeriğin sunulması gerekliliği bir inceleme alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, çoklu ortamlarda kullanılan sanal öğreticilerin sergiledikleri duygusal ifadelerin öğrenme, odaklanma, motivasyon ve pozitif- negatif duygular açısından değerlendirmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla pozitif ve negatif duygu ifadelerine sahip sanal öğreticilerin olduğu iki ayrı çoklu ortam tasarlanmıştır. Üniversite öğrencilerinden gönüllü olarak 68 katılımcının rastgele pozitif ve negatif gruplara atandığı deney sürecinde göz izleme cihazı ile kayıt alınmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden iki gruplu öntest-sontest deneysel model ve tarama yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'nın farklı programlarından gönüllü 68 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak; öğrenme testi, Yükseköğretimde Öğretimde Motivasyon Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) ve deneysel sürecin görüş kısmı kullanılmıştır. Her iki gruba da uygulama öncesinde ön test, uygulama sonrasında ise son test uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Pozitif duygudaki sanal öğreticinin anlatmış olduğu video içeriğini izleyen katılımcılar ile negatif duygudaki sanal öğreticinin anlatmış olduğu video içeriğini izleyen katılımcıların Pozitif-Negatif Duygu, Öğrenme Motivasyonu ve özel olarak izletilen konu içeriğiyle ilgili hazırlanmış olan Öğrenme Testi puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Grupların uygulama öncesi ve sonrası duygu durumlarına bakıldığında, negatif duygudaki sanal öğreticinin anlatmış olduğu video içeriğini izleyen grubun uygulama sonrası negatif duygu puanlarının arttığı görülmüştür. Pozitif duygudaki sanal öğreticinin anlatmış olduğu video içeriğini izleyen grubun ise uygulama sonrası negatif duygularının azaldığı görülmüştür. Genel olarak pozitif duygudaki sanal öğreticinin olduğu video içeriğini izleyenlerin pozitif duygu ortalamaları negatif duygudaki sanal öğreticinin olduğu videoyu izleyenlerin pozitif duygularına oranla daha yüksek çıkmıştır. Grupların göz hareketleri incelendiğinde; negatif video içeriğini izleyen öğrencilerin sahnelerde öğreticiye daha fazla odaklandıkları görülmüştür. Öğrenme alanına odaklanmanın pozitif video içeriğini izleyen katılımcılarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların öğrenme süreci ile ilgili görüşlerini almak üzere yapılan anket sonuçlarına göre, her iki grup da öğreticinin sanal olmasının kendilerini motive ettiğini belirtmişlerdir. Pozitif duygudaki içeriği izleyen katılımcılar öğreticiyi mutlu, öğretmeye hevesli, ilgili bulduklarını belirtmişlerdir. Negatif duygudaki içeriği izleyen katılımcılar öğreticiyi, sıkıcı, yorgun ve sinirli bulmuşlardır.

Dilek Beygo
İstanbul University-Cerrahpaşa · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Bilişim teknolojisi öğretmen ve öğretmen adaylarının sayısal ayak izi kavramlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, bilişim teknolojisi öğretmen ve öğretmen adaylarının sayısal ayak izi kavramlarının incelenmesidir. Sayısal ayak izi çevrimiçi ortamlarda var olmanın doğal bir sonucudur ve çevrimiçi eylemlerin neticesinde izlenmesine izin verilen kişisel bilgilerden oluşan bir sanal kimliktir. Paylaşımların ya da bırakılan izlerin hayatı birçok açıdan etkileyeceğini bilmek ise bireylerin sahip olması gereken bir farkındalıktır. Bireylerin sanal bir temsilini oluşturduğu bu durum aslında çevrimiçi itibarın yönetilmesini bilmek ile yakından ilgilidir. Bu araştırmanın evrenini Türkiye'deki bilişim teknolojileri öğretmenleri ve öğretmen adayları oluşturmaktadır. Bu araştırmada elverişli örnekleme ile BT öğretmenlerine ve öğretmen adaylarına ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında, araştırma verileri 2019-2020 öğretim yılında görev yapan 78 Bilişim Teknolojileri öğretmeni ve 266 Bilişim Teknolojileri öğretmen adayından toplanmış ve 4 Bilişim Teknolojileri öğretmeni ile de nitel görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada EAVI - Avrupa İzleyicileri Bilgilendirme Derneği ve DLEARN - Avrupa Sayısal Öğrenme Ağı tarafından geliştirilen "Sayısal Ayak İzi Farkındalık Anketi" kullanılmıştır. Söz konusu anket için kullanım izni onayı alınmış ve anket Türkçeye uyarlanmıştır. BT öğretmen ve öğretmen adaylarının sayısal ayak izlerini yönetebildikleri görüşü elde edilse de aslında verilerin silinmeme ihtimalini düşünenlerin az sayıda olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularının var olan durumu ortaya koyması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir.

Aday öğretmenlerBilişim teknolojileri dersiBilişim teknolojisi+6
Bahar Acele
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Dikkat ağlarının ve göz hareketlerinin hata ayıklama performansı üzerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı Türkiye'de mesleki ve teknik liselere bağlı Bilişim Teknolojileri bölümlerinde okuyan öğrencilerin dikkat ağlarının hata ayıklama performanslarına etkisi ve hata ayıklarken göz hareketlerinin incelenmesidir. Bu çalışmada katılımcıların hata ayıklama performanslarını belirlemek üzere üç derleme zamanı hatası, üç çalışma zamanı hatası ve dört mantık hatası içeren on maddeden oluşan "Hata Ayıklama Performans Testi (HAPT)" geliştirilmiştir. Öğrencilerin dikkat ağları düzeyleri "Dikkat Ağı Testi" ve hata ayıklama performansları geliştirilen HAPT ile ölçülmüştür. Dikkat ağları düzeylerinin hata ayıklama performanslarını yordama durumunun incelendiği çalışmaya 108 öğrenci katılım göstermiştir. Daha sonra öğrencilerin hata ayıklarken göz hareketlerini belirlemek için Gazepoint GP3 göz izleme aracı kullanılmıştır. Göz izleme uygulamasına 51 öğrenci katılmıştır. Veriler Basit Doğrusal Regresyon, Çoklu Doğrusal Regresyon, Bilgi Kazancı, Kazanç Oranı ve Gini Katsayısı analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda genel dikkat ağı ve farklı dikkat ağları (uyarıcı dikkat ağı; yönlendirici dikkat ağı ve yürütücü dikkat ağı) düzeylerinin hata ayıklama performansının yordayıcısı olmadığı görülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin hata ayıklama performanslarında önemli göz izleme davranışlarının hata türlerine göre değişiklik gösterdiği görülmüştür. Öğrencilerin sergiledikleri göz izleme davranışları incelendiğinde hata türlerinin yapısal özelliklerini yansıttığı söylenebilir.

Bilişim teknolojisiDikkat ağıGöz hareketleri+3
Arif Akçay
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Oyunlaştırılmış İngilizce dersinde başarı, tutum ve motivasyon değişkenlerinin incelenmesi

Oyunlaştırma, oyun bileşenlerinin oyun olmayan ortamlarda kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmaların çoğu eğitimde oyunlaştırmanın öğrenen başarısı üzerinde olumlu etkisi olduğunu ortaya koysa da anlamlı bir fark yaratmadığını söyleyen çalışmalar da mevcuttur. Bu yüzden oyunlaştırmanın öğrenen başarısı üzerindeki etkisini derinlemesine inceleyen araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma oyunlaştırılmış bir öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarısı, motivasyonu ve tutumu üzerinde etkisinin olup olmadığı ve oyunlaştırmanın farklı başarı düzeyindeki öğrencilerin üzerindeki etkisinin değişip değişmediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma tek gruplu ön test - son test zayıf deneysel desende planlanmıştır. Çalışma kapsamında, bir vakıf üniversitesinin ön lisans programları birinci sınıfında okuyan 36 öğrenci ile yürütülen İngilizce dersinin 5 haftası oyunlaştırılmıştır. Veri toplama aracı olarak 20 soruluk bir başarı testi, oyunlaştırılmış uygulamaya dair sorular içeren bir anket, motivasyon ölçeği ve tutum ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar oyunlaştırmanın başarı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bu etkinin öğrencilerin başarı düzeyine göre bir fark göstermediği bulunmuştur. Öğrencilerin oyunlaştırılmış derse ve oyun bileşenlerine dair tutumları olumludur, tutum ve motivasyon puanları yüksektir. Öğrencilerin tutum ve motivasyon puanları da ders başarı düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Öğrenci görüşlerine dayalı olarak, oyunlaştırılmış dersin içerdiği rekabetin olumlu karşılandığı, öğrenciler tarafından ilgi çekici ve eğlenceli bulunduğu; oyunlaştırmanın öğrencileri motive etmede, öğrenmelerine destek olmada, sosyalleşmelerini sağlamada, özgüvenlerini artırmada ve derse katılmalarında etkili olduğu söylenebilir. Anahtar sözcükler: oyunlaştırma, başarı, tutum, motivasyon, oyun bileşenleri

Akademik başarıMotivasyonOyunlaştırma+7
Kübra Ertan
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil eğitimi için geliştirilmiş bir mobil e-kitabın kullanılabilirlik durumunun hedef kitle deneyimi üzerinden incelenmesi

Bu araştırmanın amacı yabancı dil eğitiminde kullanılan e-kitapların kullanılabilirlik durumlarının ve öğrencilerin memnuniyet düzeylerinin incelenmesidir. Bu amaçla, Ankara'da bir vakıf üniversitesinden İngilizce eğitim gören gönüllü 16 öğrenci ve bu kurumda kullanılan, tabletlere yüklü bir e-kitap seçilmiştir. Çalışma kapsamındaki e-kitaplar, Android tablete yüklü, video ve ses dosyalarını içeren, çevrimiçi ve çevrimdışı çalışabilen e-kitaplardır. Kullanılabilirlik, Uluslararası Standartlar Örgütü'nün, kullanılabilirliğin tanımlamalarında yer alan etkililik, verimlilik ve kullanıcı memnuniyeti kriterlerine göre ölçülmüştür. Çalışma grubundan nicel ve nitel yöntemler kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler, katılımcı bilgi formu ve kullanıcı testi ile, nitel veriler yüz yüze görüşme yolu ile toplanmıştır. Sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Kullanıcı testi görevlerden oluşmaktadır. Kullanıcılar bu görevleri tamamlarken izlenmiş, her görev için tamamlama durumu, tamamlama süresi ve yapılan hata sayısı not edilmiştir. Bu verilere göre e-kitabın etkililik ve verimlilik durumu değerlendirilmiştir. Yüz yüze görüşme yönteminde katılımcılara 8 soru yöneltilmiştir ve memnuniyet düzeyi sorulara verilen cevaplar derlenerek çıkartılmıştır. Araştırma sonucunda e-kitabın etkililik düzeyinin genel olarak yüksek, verimlilik düzeyinin e-kitabın kullanılan özelliğine göre değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Katılımcıların e-kitapla ilgili öne çıkan memnuniyetsizlikleri, sanal kalemi etkili bir şekilde kullanamamalarıyla ilgilidir. Memnuniyet düzeylerini olumlu etkileyen etkenlerden biri ise çoklu ortam araçlarıdır. İleride yapılacak çalışmalarda, kullanıcı testi dışında başka yöntemler uygulanarak kullanılabilirlik değerlendirilebilir. E-kitap kullanımının gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmanın başka e-kitapların kullanılabilirlik değerlendirmesine öncülük edeceği düşünülmektedir.

Bilgisayar destekli dil eğitimiElektronik kitapKullanılabilirlik+5
Hakan Tilgel
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Video dönüt uygulamasının algılanan dönüt kalitesi, dönüt kullanım düzeyi ve motivasyona etkisi

Bu çalışmanın amacı video dönüt uygulamasının öğrencilerin algıladıkları dönüt kalitesi, dönüt kullanım düzeyi ve derse karşı motivasyonlarına etkisinin incelenmesidir. Çalışma 2019/2020 öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinin Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde öğrenim gören 43 lisans öğrencisi ile "Bilişim Etiği ve Güvenliği" dersi kapsamında 10 hafta boyunca uzaktan eğitim biçiminde yürütülmüştür. Karma araştırma yöntemlerinden yakınsak paralel desene göre gerçekleştirilen çalışmanın ilk 6 haftasında video grubundaki öğrenciler haftalık ödevlere video tabanlı dönüt, metin grubundaki öğrenciler ise metin tabanlı dönüt almışlardır. Her bir haftalık ödevden sonra öğrencilere "Biçimlendirici Geri Bildirim Algı Ölçeği" uygulanmıştır. Öğrencilerin dönüt kullanım düzeyleri ise araştırmacı tarafından geliştirilen bir form ile belirlenmiştir. 6. haftanın sonunda öğrencilerin motivasyon düzeylerini belirlemek için "Motivasyon Ölçeği" uygulanmıştır. Çalışmanın 6-8 haftaları arasında tüm öğrencilerin video ve metin dönütleri deneyimleyebilmesi için video ve metin grupları yer değiştirilmiş ve bu kapsamda iki adet haftalık ödev daha verilerek sürece devam edilmiştir. Bunun ardından ise gönüllü öğrencilerden video dönüt uygulaması hakkında görüşler toplanmıştır. Çalışmanın nicel bulgularına göre video dönüt uygulamasının dönüt kullanım düzeyi ve algılanan dönüt kalitesi değişkeninin teşvik etme alt boyutu üzerine anlamlı etkisi gözlenmiş, diğer değişkenler için ise video grubu lehine sonuçlar ortaya çıkmasına rağmen bu farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ulaşılan bulgular nitel bulgular ile de birleştirilmiştir. Çalışmanın nitel bulguları video dönütlerin metin dönütlere göre dönütün anlaşılır olması, geliştirmeye olanak tanıması ve düzeltmeye teşvik etmesi açısından daha avantajlı olduğunu göstermektedir.

Geri bildirimMotivasyonVideo+5
Mehmet Fatih Yiğit
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Programlama öğretiminde bilgisayımsal düşünme becerilerinin geliştirilmesine yönelik oyun tabanlı bir tasarım modeli önerisi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin bilgisayımsal düşünme becerilerinin gelişimine yönelik oyun programlama etkinlikleri temelli bir öğrenme ortamının tasarlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve bu tür ortamlara ilişkin tasarım ilkelerinin üretilmesidir. Tasarım tabanlı araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada, öğrenciler için inşacılık temelli bir öğrenme ortamı tasarlanmıştır. Bu kapsamda, öğrenme sürecinde öğrencilerin parçalara ayırma, örüntü tanıma, soyutlama, algoritma tasarımı ve hata ayıklama becerilerine ilişkin çeşitli etkinliklere katılarak ürünler (hikâyeler, hikâye tahtaları, oyunlar vs.) oluşturdukları ve süreç sonunda görsel bir programlama aracı (Kodu Game Lab) kullanarak kendi oyunlarını tasarladıkları atölyeler düzenlenmiştir. İki yıl boyunca katılımcılarla işbirliği içinde gerçekleştirilen dört yinelemeli döngü ile tasarım iyileştirilmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı araştırmada, çalışma grubu ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından çalışma kapsamında geliştirilen beceri testi, çalışma yaprakları, rubrikler, görüşme formu ve öz değerlendirme formu kullanılmıştır. Nicel ve nitel veri analiz yöntemleri ile hem eğitsel çıktılar hem de uygulama süreci değerlendirilmiş ve sonuçlar sistematik bir biçimde raporlanmıştır. Sonuç olarak, öğrenmenin etkililiğini artıracak ve inşacılık temelli oyun programlama sürecinde bilgisayımsal düşünme becerilerinin gelişimine yardımcı olabilecek, tasarım süreci ve yapıldığı bağlamla ilişkili tasarım ilkeleri geliştirilmiştir. Ayrıca, geliştirilen öğrenme deneyimi tasarımının bilgisayımsal düşünme becerilerinin gelişiminde olumlu etki yarattığı görülmüştür. Böylece, inşacılık temelli oyun programlama etkinliklerinin bilgisayımsal düşünme becerilerinin geliştirilmesindeki önemi ve katkısı hakkında hem teorik hem de pratik kanıtlar elde edilmiştir. Anahtar sözcükler: bilgisayımsal düşünme, bilgi-işlemsel düşünme, oyun programlama, problem çözme, inşacılık, tasarım tabanlı araştırma

Bilgi işlemsel düşünmeBilgisayar programlamaOrtaokul öğrencileri+7
Büşra Özmen
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin öğretim programı dışı etkinliklere yönelik deneyimlerinin incelenmesi

Bu çalışmada programlama eğitiminde program dışı etkinliklerin kullanılmasına yönelik öğrenci deneyimleri incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel tekniklerin birlikte kullanıldığı sıralı dönüşümsel karma yöntemi kullanılmıştır. Nicel veri toplama sürecinde "Program Dışı Etkinliklere Yönelik Tutum Ölçeği", "Katılım Motivasyonu Ölçeği" ve "Program Dışı Etkinliklerin Sağladığı Katkılar Anketi" kullanılırken, nitel kısım için yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubununu, İç Anadolu Bölgesindeki bir devlet üniversitesinde Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'ne bağlı "Temel Programlama" dersini alan 2.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya toplam 37 kişi katılmıştır. Öte yandan nitel araştırma yöntemlerinden amaçsal örneklemeye bağlı tipik örnekleme yönteminin kullanıldığı çalışmada toplam 12 kişi ile gerçekleştirilen görüşmede öğrenci görüşleri derinlemesine incelenmiştir. Verilerin analizinde nicel boyut için istatistiksel analiz programları kullanılırken, nitel boyut için içerik analizi tercih edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; program dışı etkinliklerin kullanılmasına yönelik öğrenci tutumlarının ve katılım motivasyonlarının (durumsal güdülenme) yüksek olduğu anlaşılmıştır. Öğrenciler program dışı etkinliklerin kullanılmasının, derse karşı ilginin artması, kariyer planlaması, yetkin insanlar ile etkileşim, sosyalleşme ve eğlenme gibi birçok katkıyı kendilerine sağladığını düşünmektedir. Bu durum nitel veriler ile örtüşmektedir.

EtkinlikOkul dışı etkinliklerProgramlama+5
Ozan Adıgüzel
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Çevrimiçi öz-düzenlemeli öğrenme süreci ve üstbilişsel yargı eğitiminin performans ve üstbilişsel yargılara etkisi

Üstbiliş, kişinin kendi öğrenme süreçlerinin ve bilgisinin farkında olması ve bunu kontrol edebilmesidir. Üstbilişsel yargı ise bireylerin bilişsel etkinliklerini izleyerek ve yansıtarak değerlendirme yapmalarını sağlayan, üstbilişsel izleme süreçlerinin sonuçlarını ölçmek için kullanılan bir araçtır. Üstbilişsel yargı ile ilgili yapılan çalışmalar, öğrencilerin çoğu zaman gerçek performanslarının farkında olmadığını ortaya koymuştur. Bu durum öğrencilerin herhangi bir konu hakkında kendilerine aşırı güven göstermelerine neden olmaktadır. Aşırı kendine güven, üstbilişsel becerileri eksik olan öğrencilerin, sahip oldukları bilgilerin nesnel olarak doğru ve eksiksiz olup olmadıklarına bakmaksızın performansları konusunda kendilerinden emin olmalarıdır. Alan yazında öz-düzenlemeli öğrenme süreçlerinin üstbilişsel beceriler üzerinde olumlu ve kalıcı etkileri olduğu bilinmektedir. Öz-düzenlemeli öğrenme kişinin kendi öğrenme sürecini ve bu sürecin sonuçlarını etkili kontrol edebilmesi anlamına gelmektedir. Bu çalışma, çevrimiçi öz-düzenlemeli öğrenme sürecinin öğrencilerin performans ve üstbilişsel yargılarına (ön-yargı ve mutlak doğruluk) olan etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 48 üniversite öğrencisi ile Öğretim Tasarımı dersi kapsamında 16 hafta süreyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak 35 soruluk bir başarı testi, üstbilişsel yargı testi, görüşme, öz-düzenlemeli öğrenme dokümanları, proje raporları ve akran değerlendirme formları kullanılmıştır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin sınav performansları ve üstbilişsel yargıları nicel yöntemler kullanarak analiz edilirken, öz-düzenlemeli öğrenme süreci hakkındaki görüşlerini analiz etmek için nitel yöntemler kullanılmıştır. Sonuçlar, çevrimiçi öz-düzenlemeli öğrenmenin performans ve üstbilişsel yargılar üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenci görüşlerine dayalı olarak çevrimiçi öz-düzenlemeli öğrenme süreçlerinin görev dağılımı yapma, plana uymak için çaba gösterme, eksiklerini görme, kontrollü ilerleme ve kendilerinden ne beklendiği konusunda fikir sahibi olmalarını sağlaması açısından faydalı olduğu söylenebilir.

Aşırı güven hipoteziPerformansÇevrimiçi öğrenme+5
Fatma Çağla Dönmez
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Dönüt türünün içsel motivasyon, performansa yönelik öz-yeterlik ve dönüte yönelik yarar algısı üzerine etkisi

Bu tez çalışmasında üniversite öğrencilerine biçimlendirmeye dönük değerlendirmede sadece detaylı dönüt ve duyuşsal dönütle birlikte verilen detaylı dönütün öğrencilerin duruma yönelik içsel motivasyon, dönüte yönelik yarar ile öğrenme ve performansına yönelik öz-yeterlik algısı üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak zayıf (statik) kontrol gruplu sontest deseni kullanılmıştır. Çalışmaya "Eğitimde Araştırma Yöntemleri" ve "Bilimsel Araştırma Yöntemleri" dersini alan 74 üniversite öğrencisi katılmıştır. Kullanılan veri toplama araçları, Bilimsel Araştırma Yöntemleri Başarı Testi, Durumsal İçsel Motivasyon Ölçeği, Dönüte Yönelik Yarar Algısı ve Öğrenme ve Performansa Yönelik Öz-Yeterliği Ölçeğidir. Durumsal İçsel Motivasyon Ölçeği ve Dönüte Yönelik Yarar Algısı Ölçeği Türkçeye uyarlanma çalışması yapıldıktan sonra kullanılmıştır. Uyarlama çalışmasına 84 üniversite birinci sınıf öğrencisi katılmış ve doğrulayıcı faktör analizi ile model test edilerek geçerlik ve güvenirlik sonuçları raporlanmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklem t testi, Mann-Whitney U analizi ve Kruskal-Wallis H analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda dönüt türü (sadece detaylı dönüt ve duyuşsal dönütle birlikte verilen detaylı dönüt) ve öğrencilerin ön bilgi seviyesinin öğrencilerin duruma yönelik içsel motivasyon, dönüte yönelik yarar ile öğrenme ve performansına yönelik öz-yeterlik algısı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı görüşmüştür.

Biçimlendirmeci değerlendirmeDetaylı dönütDuyuşsal dönüt+7
Deniz Yeşil
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2021
00
DoctorateOpen AccessTR

Tasarım odaklı düşünmenin gelişimi için çevrimiçi proje tabanlı bir öğretimin tasarımı ve etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin tasarım odaklı düşünme becerisini geliştirmek üzere yapılandırmacı öğrenme tabanında çevrimiçi, işbirlikli, proje tabanlı bir ortam ve süreç tasarlamak ve uygulamanın etkililiğini sınamaktır. Araştırmada tasarım odaklı düşünme becerisi, senaryo yazımı ve animasyon oluşturma üzerine kurulu süreçlerle çevrimiçi ortamda geliştirilmeye çalışılmıştır. Tasarım odaklı düşünmenin doğası gereği disiplinlerarası işbirlikli çalışmaya ihtiyaç duyulduğundan çalışma; 7 tarih, 7 coğrafya ve 8 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşan bir katılımcı grupla ve 6 takımla yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından, öğretmenlere 2019-2020 yaz döneminde 12 gün, günlük 90 dakikadan toplam 1080 dakika çevrimiçi proje tabanlı tasarım odaklı düşünme öğretimi verilmiştir. Araştırma iç içe gömülü kompleks karma yöntemler araştırma deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmada; nicel veriler uygulamanın başında ve sonunda toplanırken, nitel veriler ise; uygulama öncesi, esnası ve sonunda toplanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak tasarım odaklı düşünme ölçeği, materyal geliştirme kılavuzu değerlendirme ölçeği, memnuniyet formu, çalışma seyir defteri, video kayıtları, web portalı forum kayıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada beş alt probleme cevap aranmıştır. Öne çıkan bulgular: Süreçte etik ihlalleri yaşanmış olmasına rağmen tasarım odaklı düşünme ölçeği etik boyutu ön test ve son test değerleri oldukça yüksek sonuçlanmış; geliştirilen takım ürünlerinin niteliği, akran ve öğretici değerlendirmeye göre bilimsellik boyutunda farklılık oluşturduğu saptanmış; süreç sonunda kendi animasyonunu üretebilme, tasarım odaklı düşünmeye dair yol haritası ve proje fikirleri, disiplinlerarası ve takım çalışması, dijital teknoloji kullanımına yönelik özgüven artışı gibi mesleki gelişime dair katkılar elde edildiği görülmüştür. Araştırmanın bulgularının, tasarım odaklı düşünme öğretimi açısından alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Proje temelli öğrenme yöntemiTasarım odaklı düşünmeÇevrimiçi eğitim+4
Yeşim Sürmelioğlu
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2021
00
DoctorateOpen AccessTR

Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların bilişsel ve sosyal becerilerinin geliştirilmesinde mobil sosyal öykü haritaları kullanımı

Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı konulmuş çocukların bilişsel ve sosyal becerilerini geliştirecek mobil teknoloji tabanlı bir öğrenme ortamı geliştirmek ve etkililiğini sınamaktır. Bu amaçla, sosyal öyküler üzerine kurulu öykü haritası yönteminin kullanıldığı bir tablet uygulaması geliştirilmiştir. Bilişsel beceriler kapsamında dinlediğini anlama, sosyal beceriler kapsamında ise sosyal iletişim becerisi üzerinde durulmuştur. Mobil sosyal öykü haritası, animasyonlu anlatı ve animasyonsuz anlatı desteği ile sunularak, iki yöntemin hem dinlediğini anlama becerisi hem de sosyal iletişim becerisi üzerindeki etkililik ve verimlilikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada tek denekli deneysel modellerden olan dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, yaşları 6-7 arasında değişen ve OSB tanısı konulmuş üç çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada etkililik, verimlilik ve sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırma bulguları, mobil sosyal öykü haritasının OSB olan çocukların dinlediğini anlama ve sosyal iletişim becerilerinin gelişimine katkısı olduğunu göstermiştir. Mobil sosyal öykü haritalarının animasyonlu anlatı ya da animasyonsuz anlatı destekli sunulması, etkililik açısından farklılık oluşturmamıştır. Verimlilik açısından değerlendirildiğinde ise iki sunuş yöntemi arasında bir katılımcıda farklılık görülmezken, iki katılımcıda animasyonlu anlatı destekli mobil sosyal öykü haritalarının daha verimli olduğu görülmüştür. Çalışma sonunda hem aileler hem çalışmaya katılan öğretmen, gerçekleştirilen uygulamanın çocuklara katkı sağladığı yönünde olumlu görüş belirtmişlerdir.

Bilişsel becerilerEngelli kişilerHikaye haritası yöntemi+7
Tülay Dargut Güler
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Kitlesel açık çevrimiçi derslerle ilgili yapılan araştırmaların incelenmesi: Tematik içerik analizi çalışması

Bu çalışmanın amacı, kitlesel açık çevrimiçi derslerle (KAÇD) ilgili olarak son 10 yılda yapılan araştırmaların sonuçlarını toparlayıcı bir bakış açısıyla bütünleştirebilmek ve böylece genel eğilimleri belirleyebilmek, ayrıca elde edilen bulgulardan hareketle KAÇD alan yazınının gelişimine katkıda bulunacak ileriye dönük öneriler geliştirebilmektir. Dolayısıyla nicel bir bakış açısıyla yürütülmüş olan bu araştırmada KAÇD'ler hakkında bir içerik analizi çalışması yapılmıştır. Bu çalışmada, bir içerik analizi türü olarak tematik içerik analizi kullanılmıştır. Web of Science veritabanı üzerinden yapılan taramada, ulaşılacak olan makalelerin SSCI, AHCI, SCI-E ve ESCI atıf indekslerinde taranması beklenmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen 123 makale, belirlenen ölçütler bakımından ele alınmış ve içerikleri analiz edilerek sınıflandırılmıştır. Araştırma bulguları KAÇD çalışmalarının çoğunlukla üniversite öğrencileriyle veya KAÇD eğitimcileriyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu araştırmada, genellikle küçük ölçekli ve daha az açık olan KAÇD'ler ile çalışmalar yapıldığı, bu KAÇD'lerin 200-500 öğrenen ile sınırlı olduğu görülmüştür. KAÇD araştırmalarında genellikle kuramsal temellerin vurgulanmadığı bulgusuna ulaşılmış, bu bulgu alan yazınla da desteklenmiştir. KAÇD araştırmalarında genellikle tarama türünde görgül araştırmaların yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulguya paralel olarak, araştırmalarda çoğunlukla betimsel istatistiklerin kullanıldığı ortaya konmuştur. KAÇD çalışmalarının % 20'sinin tasarım nitelikli çalışmalar olduğu görülmüştür ve burada tasarımdan kastedilenin KAÇD'lerin tasarlanması süreci olduğu bilinmektedir. Son olarak bu araştırmanın tarama sürecine dâhil edilen KAÇD çalışmaların çoğunluğunun henüz hiç atıf almamasından hareketle, alan yazında daha nitelikli araştırmalara gereksinim duyulduğu ifade edilebilir.

Bilgisayar destekli eğitimEğitim yöntemleriKitlesel açık çevrimiçi dersler+2
Burcu Haymana
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin öğrenme nesneleri kullanımlarının öğrenme nesnesi kabul modeline göre incelenmesi

2000'li yıllardan bugüne çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki gelişmelerle birlikte, yükseköğretim kurumları e-öğrenme ortamlarında, önemi günden güne artan öğrenme nesnelerinin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin çevrimiçi öğrenme ortamlarının öğretim materyalleri olan öğrenme nesnelerini kullanma eğilimlerine etki eden değişkenleri tespit etmek ve bu değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri incelemektir. Çalışma grubu 427 üniversite birinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, Lau ve Woods (2008a) tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul Modelinin (Davis, 1989) genişletilmiş versiyonu olan Öğrenme Nesnesi Kabul Modeli-ÖNKM (Learning Object Acceptance Model - LOAM) Türkçe'ye uyarlanarak araştırmada kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Türkçe'ye uyarlanan ölçeğe ilişkin bulgular incelendiğinde, Öğrenme Nesnesi Kabul Ölçeği'nin (ÖNKÖ), 35 madde ve 7 faktörden oluştuğu bulunmuştur. ÖNKÖ; "pedagojik kalite", "teknik kalite" ve "içerik kalitesi" harici değişkenleri ile "yarar algısı", "kullanım kolaylığı algısı", "davranışsal niyet" ve "gerçek kullanım" asıl değişkenlerinden oluşmuştur. Ölçeğin genel Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,93 olarak elde edilmiştir. Araştırma modeli Lisrel 8.0 kullanılarak oluşturulan yapısal eşitlik modeli (YEM) ile sınanmıştır. Araştırmanın bulguları, yarar algısının doğrudan ve kullanım kolaylığı algısının dolaylı olarak öğrenme nesnelerinin kullanım niyetinin belirleyicileri olduğunu göstermektedir. Kullanım kolaylığı algısının, öğrenme nesneleri kullanımı için doğrudan niyet üzerinde bir etkisi olmadığı görülmektedir.

Bilgisayar destekli eğitimEğitim araçlarıTeknoloji kabul ve kullanım modeli+4
Muhammed Emin Akpolat
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Web tabanlı dinamik değerlendirme sisteminin tasarımı, geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanması

Bu çalışmada ortaokul düzeyindeki öğrencilerin matematik öğrenmelerine yönelik olarak web tabanlı dinamik değerlendirme sisteminin nasıl tasarlanacağının ve geliştirilen sistemin etkililiğinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin; matematik dersi konularını öğrenmeye yönelik internet teknolojileri aracılığıyla zaman ve mekândan bağımsız kendilerini test edebilecekleri bir öğretim ortamı hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında geliştirilen dinamik değerlendirme algoritması ile birlikte, dinamik değerlendirme ve oyunlaştırma ilkelerini birleştiren web tabanlı bir ortam geliştirilmiştir. Ayrıca ortamın etkililiği deneysel bir çalışma ile sınanmıştır. Bu araştırmada benimsenen web tabanlı dinamik değerlendirme sistemi, bir kek türü müdahaleci (interventionist) dinamik değerlendirme olarak tasarlanmıştır. Deneysel çalışma 558 ortaokul 5.sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sistemi kullanan 12 öğrenci ile odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ortaokul öğrencilerinin sistemle etkileşim durumları, sistemin etkililiği, öğretimsel yönlendirme durumları ile lag ardışık analizleri neticesinde web tabanlı statik değerlendirme sistemine kıyasla web tabanlı dinamik değerlendirme sistemini kullanan öğrencilerin tutarlı öğrenmeler gerçekleştirdiği, belli bir noktadan itibaren yardım almadan öğrenme performansı ortaya koyduğu, başarılarını artırdığı ve daha etkili öğrenme ve değerlendirme yaşantıları geçirdikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrenciler bilemediği sorularda soruları çözerken sistem tarafından doğru çözüme yönlendirildiklerini, çözüm için öğretimsel yönlendirmelerin çok yardımcı olduğunu, sistemde bulunan görsel öğelerin (maymun, robot ve muz) ilgi çekici, eğlenceli ve güzel olduğunu ve diğer dersler içinde bu sistemi kullanmak istedikleri belirtilmiştir. Bu çalışmada sunulan öğretimsel yönlendirmeler sadece 5. sınıf matematik dersi ile sınırlı kalmayıp diğer sınıflara yönelik tüm dersleri kapsayacak şekilde daha bütüncül bir yapıda ve videolar, animasyonlar, konu anlatımları, vb. içerik tasarımları da geliştirilerek öğrencilere sunulabilir.

Bilgisayar destekli eğitimBilgisayar destekli tasarımBiçimlendirmeci değerlendirme+7
Arif Tuluk
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Lise öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek ve elde edilen sonuçlardan hareketle ileriye dönük öneriler geliştirmektir. Araştırmanın değişkenleri bilgi güvenliği farkındalığı, dijital okuryazarlık durumu ve araştırma grubunun diğer özellikleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalık durumları, dijital okuryazarlık durumları, diğer özellikleri (cinsiyet, İnternet kullanımı, sosyal medya kullanımı, çevrim içi araçları kullanmada kendini yeterli hissetme) ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu lise düzeyinde öğrenim gören 187 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere çevrimi içi ortamlarda gönüllülük esasına göre ulaşılmıştır. Bu araştırmanın yöntemini nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli oluşturmaktadır. Çalışmaya veri toplamak için "kişisel bilgi formu", "bilgi güvenliği farkındalık ölçeği" ile "dijital okuryazarlığa ilişkin bir anket" kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde nicel verileri analiz etmek için bir elektronik istatistik programı kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek ve elde edilen sonuçlardan hareketle ileriye dönük öneriler geliştirmektir. Araştırmanın değişkenleri bilgi güvenliği farkındalığı, dijital okuryazarlık durumu ve araştırma grubunun diğer özellikleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalık durumları, dijital okuryazarlık durumları, cinsiyet, İnternet kullanımı, sosyal medya kullanımı, çevrim içi araçları kullanmada kendini yeterli hissetme gibi diğer özellikleri ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu lise düzeyinde öğrenim gören 187 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere çevrimi-içi ortamlarda gönüllülük esasına göre ulaşılmıştır. Bu araştırmanın yöntemini nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli oluşturmaktadır. Çalışmaya veri toplamak için "kişisel bilgi formu", "bilgi güvenliği farkındalık ölçeği" ile "dijital okuryazarlık anketi" başlıklı bir anket" kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde nicel verileri analiz etmek için bir elektronik istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçek ve anketten elde edilen veriler, değişken türlerine göre yüzde, frekans, ANOVA, korelasyon ve Man Whitney-U testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu analizlerden sonra elde edilen bulgulardan hareketle ulaşılan sonuçlara göre bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlık durumu arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan, öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalığı cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Cinsiyete göre farklılaşma ölçekte yer alan "saldırı ve tehditler" alt boyutunda olmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalığının iyi durumda olduğu anlaşılmıştır. Çevrim içi araçları kullanma konusunda kendini yeterli görmede erkek öğrenciler lehine bir fark bulunmaktadır. Bu konu hakkında çalışmak isteyen araştırmacılar için farklı eğitim kademeleri ve farklı değişkenler kullanılarak araştırma yapılması önerilmiştir.

Bilgi güvenliğiDijital okuryazarlıkDijital okuryazarlık+3
Gülhan Dönmez
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Harmanlanmış e-öğrenme ortamı bilgi sistem kalitesinin öğrencilerin psikososyal algılarına etkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, harmanlanmış e-öğrenme ortamlarında, bilgi sistem kalitesinin öğrencilerin ortama yönelik psikososyal algılarına etkisini incelemektir. Bu amaçla, harmanlanmış e-öğrenme ortamının, öğrencilerin psikososyal algılarına etkisini test etmek için Walker (2003) tarafından geliştirilen uzaktan eğitim öğrenme ortamları ölçeğinin Türkçe versiyonu DELES-TR (Özkök vd, 2009) ve Dağhan ve Akkoyunlu (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan bilgi sistemleri başarı modeli (DeLone ve McLean, 2003; Chang, 2013) ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, uluslarararası statüye sahip yarı özel bir devlet üniversitesinde lisans ve yüksek lisans öğrenimi gören 536 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri 2017-2018 öğretim yılı güz döneminde toplanmıştır. Kurulan hipotetik model yapısal eşitlik modeli ile sınanmıştır. Araştırma bulgularıyla, Moos'un (1976) sosyal ortam kuramı temel alınarak kurulan hipotetik model doğrulanmıştır. Araştırma sonucunda, hizmet kalitesi, bilgi kalitesi ve sistem kalitesinin öğretmen desteği, öğrenci etkileşimi ve işbirliği, bilgi kalitesi, özgün öğrenme, aktif öğrenme ve öğrenci özerkliği değişkenlerini doğrudan açıklayabildiği ve ortaya çıkan modelin geçerli, güvenilir ve iyi bir uyum sağladığı görülmüştür. Araştırma modeline göre; öğretmen desteği değişkeninin %51'inin ve öğrenci etkileşimi ve işbirliği değişkeninin %20'sinin hizmet kalitesi değişkenince açıklanabildiği, kişisel ilgi değişkeninin %79'unun, otantik öğrenme değişkeninin %72'sinin ve aktif öğrenme değişkeninin %42'sinin bilgi kalitesi değişkenince açıklanabildiği, öğrenci özerkliği değişkeninin ise %47'sinin sistem kalitesi değişkenince pozitif ve anlamlı açıklanabildiği görülmüştür.

Bilgi sistemleriElektronik öğrenmeHarmanlanmış öğrenme+6
Hidayet Tütüncü
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkileşim değeri ölçeğinin geliştirilmesi

Yüz yüze ve çevrimiçi öğrenme ortamlarının üstün yönlerinin bütünleştirildiği harmanlanmış öğrenme uygulamalarının etkin biçimde gerçekleşmesi için çeşitli harmanlanmış öğrenme ortamları kullanılmaktadır. Bununla birlikte, harmanlanmış öğrenme ortamlarının sağladığı etkileşimin öğrenen algısı açısından düzeyi diğer bir deyişle harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkileşim değerinin belirlenmesine yönelik ölçme araçlarıyla ilgili alanyazında eksiklik saptanmıştır. Bu nedenle çalışmanın amacı; öğretmen adaylarına göre harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkileşim değerini ölçmeyi hedefleyen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Alanyazından ve uzman görüşlerinden yararlanılarak ilk hali 36 madde olan aday ölçek, ön uygulamanın ardından 266 Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümü öğrencisine uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analiziyle son şekli 27 madde olan ölçek; Çaba beklentisi, Kullanma niyeti, Sosyal etki, Performans beklentisi şeklinde dört faktörlüdür. Ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı ise 0,97 olarak bulunmuştur. İstatistiksel analizlerle, Harmanlanmış Öğrenme Ortamlarının Etkileşim Değeri Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Harmanlanmış ve/veya uzaktan öğrenme-öğretme uygulamalarıyla ilgilenen araştırmacılar ve uygulayıcılar açısından kullanışlı ve yararlı olacağı düşünülmektedir.

Bilgisayar destekli eğitimBilgisayar destekli öğrenmeEtkileşim+7
Meltem Koç
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Görsel veya sözel öğrenme stiline göre düzenlenen öğretimin akademik başarıya etkisi

GÖRSEL VEYA SÖZEL ÖĞRENME STİLİNE GÖRE DÜZENLENEN ÖĞRETİMİN AKADEMİK BAŞARIYA ETKİSİ Bu araştırma görsel veya sözel öğrenme stiline göre düzenlenmiş olan öğretimin öğrenci akademik başarısına etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma ön test - son test kontrol gruplu desende gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemesi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, üç devlet okulunda okumakta olan 4. sınıf öğrencileri ile 2014-2015 eğitim - öğretim yılı güz döneminde altı haftalık bir uygulama yapılmıştır. Bu bağlamda, öğrenciler için, 4. sınıf Sosyal Bilgiler dersi kapsamında görsel veya sözel öğrenme stilini destekleyecek şekilde öğretim planlanmış ve öğretmenin anlatım yöntemine ek görsel veya sözel çoklu ortam öğeleri kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 4. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde, "Sözel veya Görsel Baskın Öğrenme Stilini Belirleme Ölçeği" (Akgün, Küçük, Çukurbaşı ve Tonbuloğlu, 2014) kullanılarak görsel veya sözel öğrenme düzeyleri belirlenmiş, öğrencilerin sözel veya görsel öğrenme düzeylerinin öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisi "Sosyal Bilgiler Dersi Yaşadığımız Yer Ünitesi Akademik Başarı Testi" ile incelenmiştir. Çalışma sonunda, görsel veya sözel baskın öğrenme stiline göre düzenlenen öğretimin öğrencilerin akademik başarıları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Bu anlamlı farklılığın baskın öğrenme stili görsel olan deney grubu ile baskın öğrenme stili görsel olan kontrol grubu arasında deney grubu lehine; baskın öğrenme stili sözel olan deney grubu ile baskın öğrenme stili sözel olan kontrol grubu arasında kontrol grubu lehine olduğu görülmüştür.

Esma Çukurbaşı Çalışır
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Harmanlanmış öğrenme ortamlarında bilgisayar cebiri sistemlerinin matematik öğretimine etkisi

Bu araştırmanın amacı, harmanlanmış öğrenme ortamlarında kullanılan Bilgisayar Cebiri Sistemlerinin (BCS), belirli integral konusunun öğretiminde öğrencilerin akademik başarıları, kavramsal anlamaları, işlemsel becerileri ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma için BÖTE Bölümü birinci sınıf öğrencilerinden 43 kişi seçilmiş ve genel matematik konularına yönelik hazır bulunuşlukları ve matematiğe yönelik tutumları denk seviyede olan 21 ve 22'şer kişilik iki grup belirlenmiştir. Harmanlanmış öğrenme ortamlarında BCS'nin etkisini araştırmak amacıyla deney grubuna yapılandırmacı yaklaşım ilkelerine göre BCS destekli öğretim yapılırken, kontrol grubuna ise sadece yapılandırmacı yaklaşım ilkelerine göre öğretim yapılmıştır. 7 haftalık (28 ders saati) uygulama sonucunda Belirli İntegral Testi ve tutum ölçeği uygulanmış, elde edilen nicel ve nitel veriler analiz edilerek yorumlanmıştır. Belirli İntegral Testi ve bu testin alt boyutlarının değerlendirilmesi sonucu deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilerden istatistiksel olarak daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Matematiğe yönelik tutuma ise BCS desteğinin istatistiksel olarak olumlu bir etkisi olmamıştır.

Harmanlanmış öğrenmeMatematik öğretimi
Kemal Şimşek
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Mobil ölçme sistemi geliştirilmesi ve kullanılabilirlik analizinin yapılması

Araştırmada mobil ölçme sistemi geliştirilmesi ve kullanılabilirlik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Mobil ölçme sistemi; mobil uygulama, web sitesi ve veri tabanı olmak üzere üç bileşenden oluşmaktadır. Mobil uygulama iOS işletim sistemi için, Xcode tümleşik geliştirme ortamı ve Swift programlama dili kullanılanılarak geliştirilmiştir. Mobil uygulamada öğrenci ve öğretim elemanları için iki ayrı modül bulunmaktadır. Sistemin işleyişini sağlamak, kullanışlılığını artırmak ve tanıtımını yapmak amacıyla bir web sitesi tasarlanmıştır. Öğretim elemanları web sitesinde bulunan soru yazım editörü aracılığıyla sorularında matematik formüllerini kullanabilmektedir. Araştırma amacı doğrultusunda Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği lisans programı birinci sınıfında öğrenim gören, Matematik II dersine kayıtlı 12 öğrenci ve Eğitim Fakültesi'nde görev yapan 2 öğretim elemanından oluşan çalışma grubu oluşturulmuştur. Ek olarak, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünden 3 öğretim elemanı buluşsal değerlendirme sürecinde uzman olarak yer almıştır. Araştırma modeli olarak biçimlendirici kullanılabilirlik çalışması seçilmiş ve geliştirilen mobil ölçme sisteminin kullanılabilirlik durumu değerlendirilmiştir. Sistemin kullanılabilirliği etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutları bakımından değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Mobil ölçme sisteminin etkililiği, görevlerin tamamlanma oranlarıyla; verimliliği, görevlerin ortalama tamamlanma süreleriyle; memnuniyet düzeyi ise katılımcıların beklenti ve ihtiyaçlarının karşılanma düzeyi ve mobil ölçme sistemini kullanmaya yönelik istekleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. Tasarımı yapılan mobil ölçme sistemi hem test aşamasında hem de analiz aşamasında değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Test aşamasında, kullanılabilirlik konusunda uzman üç öğretim elemanı ile buluşsal değerlendirme tekniği uygulanmıştır. Uzmanların önerileri doğrultusunda sistemde düzeltmeler yapılarak analiz aşamasına geçilmiştir. Analiz aşamasında öğrenci ve öğretim elemanlarıyla görev analizi tekniği uygulanmıştır. Görev analizi aşamasında katılımcılara verilen görevlere ilişkin metrikler web tabanlı görev takip aracı ile kayıt altına alınmıştır. Bununla birlikte, görev analizi tekniğinin bir parçası olarak katılımcılarla görüşme yapılmıştır. Görüşme sürecinde katılımcıların mobil ölçme sistemine ilişkin memnuniyet durumları ve görüşlerine dair veriler toplanmıştır. Çeşitli veri toplama araçlarıyla elde edilen verilerin analizi neticesinde; geliştirilen mobil ölçme sisteminin, etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutlarını karşılamak suretiyle, kullanılabilirliğinin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Melih Karasu
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Dijital cihazların hayatın farklı alanlarında kontrolsüz kullanımı sonucunda dijital bağımlılıkla birlikte fiziksel, zihinsel ve sosyal olarak bazı olumsuz sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Bu bağlamda dijital bağımlılık ve sosyal beceri arasındaki ilişki durumunun ortaya çıkarılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkininin incelenmesidir. Ayrıca öğrencilerin dijital bağımlılık düzeyleri ve sosyal beceri düzeyleri cinsiyet, teknolojik cihaza sahip olma durumu ve kardeş sayısı gibi çeşitli değişkenler açısından da karşılaştırılmıştır. Nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak hazırlanan bu çalışmada araştırmanın örneklemini Mersin ili merkez ilçelerindeki 1262 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Uygun örnekleme yoluyla veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Hawi, Samaha ve Griffiths (2019) tarafından geliştirilen "Çocuklar için Dijital Bağımlılık Ölçeği" ve Kocayörük (2000) tarafından geliştirilen "Sosyal Beceri Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS 22 ve Amos 21 kullanılarak katılımcıların dijital bağımlılık ve sosyal beceri düzeyleri belirlenmiştir. Öğrencilerin cinsiyete, teknolojik cihazlara sahip olma durumuna ve kardeş sayılarına göre dijital bağımlılık ve sosyal beceri düzeyleri incelenmiştir. Dijital bağımlılık ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişki için korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin dijital bağımlılığı ile sosyal beceri düzeyleri arasında orta düzeyde negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan erkek öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerinin kız öğrencilerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte kız öğrencilerin sosyal beceri düzeylerinin erkek öğrencilerden daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları incelendiğinde özellikle ilkokul seviyesinde öğrencilerin dijital bağımlılık düzeyleri artıkça sosyal beceri açısından sorunlarla karşılaşabilecekleri şeklinde yorumlanabilir.

BağımlılıkSayısal bağımlılıkSosyal beceri+4
Özcan Durmaz
Mersin University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Meslek lisesi öğretmenlerinin dijital öğretim materyali geliştirme öz-yeterlikleri açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Meslek ve Teknik Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin dijital öğretim materyali geliştirme ile ilgili öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmada betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Korkmaz, Arıkaya ve Altıntaş (2019) tarafından oluşturulmuş olan "Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Mersin İl'inde bulunan Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan 248'i erkek, 112'si kadın olmak üzere toplamda 360 öğretmen oluşturmuştur. Veriler 2021-2022 eğitim-öğretim yılında toplanmıştır. Veriler analiz edilirken SPSS 25 paket programından yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Örneklem t Testi kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin eğitim durumlarının ve mesleki kıdemlerinin farklı olması ile dijital öğretim materyali geliştirme öz-yeterlikleri görüşleri açısından istatistiksel olarak farklılığa sebep olduğu saptanmıştır. Ancak araştırmaya katılan öğretmenlerin çalıştıkları okul türlerinin ve cinsiyetinin farklı olması "Olumsuz Bakış" görüşleri açısından istatistiksel olarak farklılığa sebep olduğu ancak öğretmenlerin "Web 2.0 Geliştirme" ve "Tasarım" görüşleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sebep olmadığı tespit edilmiştir.

Emrah Karayılan
Mersin University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Bilgisayar ortamında testler ile ilgili çalışmaların bibliyometrik analizi

Bu çalışmanın amacı bilgisayar ortamındaki testler ile ilişkili kavramları belirlemek, kavramlar arasındaki ilişkileri göstermek, elde edilen kavram kümelerini tanımlamak ve bilgisayar ortamındaki testler ile ilgili çalışmaların yıllar içindeki eğilimini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 1980-2024 yılları arasında Web of Science (WOS) veri tabanında dizinlenen SSCI, SCI-Expanded, ESCI indeksli dergilerde yayınlanan İngilizce dilinde yazılmış 477 makalenin kapsamlı bir bibliyometrik analizi sunulmuştur. Analizler bilimsel haritalama yöntemlerine fırsat veren VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar zaman içinde farklı kavramlar öne plana çıkmasına rağmen genel olarak durum belirleme, geçerlik ve güvenirlik kavramlarının önemini koruduğu, son yıllarda Alzehimer, yanıtlama süresi ve dikkat kavramları ile ilgili çalışmaların yoğunlaştığını göstermektedir. Çalışmadan elde edilen bulgular bilgisayar ortamında testler ile ilgili kavramların temel anlamda (1) eğitsel bağlamlar, (2) araştırma parametreleri ve (3) analitik çerçeve olmak üzere üç kümede gruplandırılabildiğini göstermektedir. Bu araştırma bilgisayar ortamında testler ile ilgili çalışmaların alanın sürekli gelişen ve disiplinler arası etkileşimle genişleyen bir yapıya sahip olduğunu sunması bakımından önemli görülmektedir. Anahtar kelimeler: bibliyometrik analiz, bilgisayar ortamında test, VOSviewer

Bilgisayar eğitimi
Mina Lara Afşin Tekelioğlu
Niğde Ömer Halisdemir Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sekizinci sınıf TIMSS uygulamalarında öğretimsel açıklık ile tutumun fen başarısı üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı, TIMSS 2015 ve TIMSS 2019 uygulamalarına Türkiye'den katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin öğretimsel açıklık ve tutumunun fen başarıları üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında tutumun feni sevme, fende kendine güvenme ve fene değer verme alt boyutlarının başarı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Uygulamalar arasındaki ortak maddeler kullanılarak yürütülen madde tepki kuramı analizleri sonrasında yetenek kestirimleri elde edilmiş ve sonrasında yapısal eşitlik modeli analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular 2015 uygulaması ile karşılaştırıldığında 2019 uygulamasında fen başarısı ile fende kendine güven puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığını ortaya koymaktadır. Yapısal eşitlik modeli analizleri gerek 2015 gerek 2019 uygulamasında feni sevme ve fene değer verme değişkelerinin fen başarısını olumsuz etkilediği, fende kendine güvenme ve fene yönelik öğretimsel açıklık algısının ise fen başarısı üzerinde olumlu etki yaptığı sonucunu ortaya koymuştur. Feni sevme ve fene değer vermenin fen başarısı üzerinde olumsuz etkiye sahip olmasının ebeveynlerin öğrencilerin duyuşsal özellikleri üzerindeki etkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışma, duyuşsal değişkenlerin başarı üzerindeki etkisini izleme fırsatı vermesi bakımından önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: fen başarısı, öğretimsel açıklık, TIMSS, tutum, yapısal eşitlik modeli.

Eyüp Bayrambeğ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Yaygın eğitim kurumlarında interaktif uzaktan eğitim veren öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarının ve öğrencilerin uzaktan eğitim görüşlerinin belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı, yaygın eğitim kurumlarında interaktif uzaktan eğitim veren öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarını ve öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma betimsel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya Büyükşehir Belediyesi Meslek Edindirme Kursları Uzaktan Eğitimlerinde eğitim veren 73 öğretmen ve eğitim alan 270 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların kişisel bilgilerini elde edebilmek adına "Demografik Bilgi Formu"'ndan yararlanılmıştır. Öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarını belirlemek için Gök (2011) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Algı Ölçeği" ve öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerini belirlemek için Yıldırım ve diğerleri (2014) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Görüş Ölçeği" ile Google Form teknolojisi kullanılarak veriler toplanmıştır. Veri analizi için betimsel istatistikler ve bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), KruskalWallis H testi, Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarının ölçeğin eğitim öğretimi planlama faktöründe yüksek, diğer faktörlerde ve ölçeğin tamamında normal düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarının yaş, eğitim verdikleri şehir, branş(alan), kişisel bilgisayara sahiplik durumu, günlük internet kullanım sıklığı, internete bağlandıkları cihaz bakımından anlamlı bir farklılık göstermezken; cinsiyet, meslek ve mezuniyet düzeylerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin, ölçeğin kişisel uygunluk ve etkililik faktörlerinde yüksek, yatkınlık faktöründe düşük, öğreticilk faktöründe ve ölçeğin tamamında ise normal düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin cinsiyet, yaş, eğitime katıldıkları şehir, meslek, mezuniyet düzeyleri, kişisel bilgisayara sahiplik durumu, günlük internet kullanım sıklığı, internete bağlandıkları cihaz bakımından anlamlı bir farklılık göstermezken; eğitime katıldıkları branşa göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak öğretmenlerin uzaktan eğitim algılarının cinsiyet, meslek ve mezuniyet düzeyleri değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermesinin, uzaktan eğitime hazır olma, uzaktan eğitimle ilgili yeterli bilgiye sahip olma ve bireysel gelişimin etkili olmasından kaynaklandığı söylenebilir. Öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin eğitime katıldıkları branş açısından anlamlı farklılık göstermesi, öğrencilerin uzaktan eğitim için gerekli teknolojik altyapıya ship olamaması, derslere devam etmekte güçlük çekmesi ve eğitimden aldıkları verimlilik hakkında bireysel beklentilein farklılaşmasından kaynaklandığı söylenebilir.

Mesleki kurslarUzaktan eğitimYaygın eğitim+4
Mine Ünüvar
Necmettin Erbakan University · Institute of Educational Sciences
2023
00