Kırklareli University
Discipline

Electrical and Electronics Engineering

Kırklareli University

2,524

Archived Theses

1

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

İşlemcilerde düşük güç tüketimine yönelik yöntemler

Üniversitesi :TOBB Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiEnstitüsü :Fen BilimleriAnabilim Dalı :Elektrik ve Elektronik Mühendisliğ igTez Danışmanıs :Doç. Dr. M. Önder EFETez Türü ve Tarihi :Yüksek Lisans - Haziran 2007Y. Sinan HANAY˙ş ˙ ˙˙ ˙ISLEMCILERDE DÜSÜK GÜÇ TÜKETIMINE YÖNELIK YÖNTEMLERşÖZETBu tez mikroiş lemcilerde düşük güç tüketimine yönelik bazı yöntemler önerip, onlarıs sayrıntılı bir sekilde inceleyip ele almaktadır. Günümüzde daha yüksek işlem gücüneş stalep sürerken aynı zamanda daha düşük güç tüketimi de istenmektedir. Mooresyasasına göre 18 ayda bir, birim tümleşik devreye sığ dırılabilecek transistör sayısıs g2 katına çıkmaktadır. Bu işlemcilerin üstel olarak hızlanmasına olanak verirken,sdiğ er taraftan işlemcilerin daha yüksek frekanslarda çalışması tükettiğ i gücü deg s s gartırmaktadır. Dolayısıyla işlemcilerde güç tüketimine yönelik yeni yöntemleresihtiyaç duyulmaktadır. Genel olarak iki teknik öne sürülecektir; mikroişlemcilerdesdar değ erlerin açığ a çıkarılıp kullanılması ve hızlı karşılaştırıcı devre yapılarınıng g sskullanılması. Mikroişlemcilerde, dar değ erlerin varlığ ından faydalanarak güç tüke-s g gtiminin %36 oranında azaltıldığ ı gösterilecektir. Bu yöntem işlemcilerde üretilen veg stüketilen değ erlerin yazmaç genişliğ inden daha dar bir sekilde ifade edilebilmesineg sg şdayanır. Dar değ erler sayesinde işlemci yazmaçlarının üst kısımları kapatılarak, bug skısımların tükettiğ i durağ an güç azaltılmış olur. Çeşitli denek programlarla idealg g s syazmaç genişliğ i saptanıp bunun kullanılmasıyla elde edilecek güçten kazanım ortayasgkonacaktır. Buna ek olarak, dar değ erlerden faydalanılarak yazmaçlarda hatalaragkarşı önerilen hızlı bir sekilde değ er eşitliğ i üretme yönteminden bahsedilecektir.s ş g sgSon olarak da, güç kesintisi uygulayan uyku transistörlü devrelerin uyanma zamanınıbelirleme süresinin kısaltılması için devrelerin polinomlarla modellenmesi önerilecek,ve sonuçlar sunulacaktır.Anahtar Kelimeler: Mikroişlemciler, Düşük Güç Tüketimis siv

Yusuf Sinan Hanay
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Optik fiberlerde dejenere dört dalga karışımı ve kuvantum gürültüsü analizi

Parametrik amfiler ve osilatörler teorik olarak uzun süredir araştırılan bir alan olsa da, fiberler kullanılarak yapılan parametrik amfiler daha yeni yeni dikkat çekmeye başlamıştır. Bu tezde, fiberlerde görülen doğrusal olmayan davranışlar genel olarak anlatılmış ve bu davranışların uygulamalarından olan parametrik yükseltme ve parametrik osilasyon işlemleri incelenmiştir. Optik fiberlerde parametrik işlemin kaynağı dört dalga karışımıdır. Dört dalga karışımında dejenere ve dejenere olmayan durumlar için klasik bağlaşık alan denklemleri çıkarılıp, dejenere durum için bağlaşık denklemler normalize edilip sayısal olarak çözümlemesi yapılmıştır. Bu denklemlerin analiz sonuçları kullanılarak, dejenere dört dalga karışımını kullanan fiber optik parametrik amfi ve osilatörlerde kuvantum gürültüsü analizi yapıldıktan sonra hem amfilerde hem de osilatörlerde genlik sıkıştırması olan bölgeler bulunduğu sayısal olarak gösterilmiştir.

Fiber optikKuantum istatistiği
Halil Volkan Hünerli
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2009
00
Master'sOpen AccessTR

Dönerkanat tipinde bir insansız hava aracının tasarımı, modellenmesi ve kontrolü

Bu tez çalışması dönerkanat tipinde bir insansız hava aracının modellenmesini,tasarımını ve kontrolünü ele almaktadır. Dönerkanat dinamik modeli Newton-Euleryöntemi yardımıyla türetilmiş ve model katsayıları gerçek zamanlı sistem temelalınarak hesaplanmıştır. İnsansız hava aracı uygulamalarında önemli bir yere sahipolan eyleyici itki dinamikleri sınırlı güç koşulları altında ayrıntılı şekildeincelenmiştir. İtki modelleme işlemi fırçasız doğru akım motoru (FDAM) tarafındantüketilen güç nedeniyle meydana gelen batarya gerilim düşümünü ve modülasyonubertaraf etmek, eyleyici ayırıcı özelliklerini dönerkanat dinamik sistemine yansıtmayıamaçlamaktadır. Geçici ve sürekli rejimde eyleyicilerin gösterdiği davranış,parametreleri Levenberg-Marquardt en iyileme yöntemi tarafından ayarlanan yapaysinir ağı (YSA) yardımıyla ifade edilmektedir. Dönerkanat üzerinde kontroluygulamaları benzetim ve gerçek zamanlı olmak üzere iki farklı şekildegerçekleştirilmektedir. Benzetim çalışmaları esnasında kontrol yöntemleriyle berabertüretilen dönerkanat dinamik modelinin ve YSA tabanlı eyleyici modelinindoğruluğu da gerçek zamanlı uygulamalar öncesi sınanmıştır. Sırasıyla oransalintegral ve türevsel (PID) kontrol yöntemi, kayan kipli denetim (KKD) yöntemi,geriadımlamalı kontrol yöntemi ve geribesleme ile doğrusallaştırmayla kontrolyöntemleri irdelenmiş; gezinge takip performansı, kontrol sinyallerininuygulanabilirliği ve geçici tepkilerinin uygunluğu açısından karşılaştırmalıdeğerlendirilmeleri yapılmıştır. Gerçek zamanlı uygulamalarda ise benzetimçalışmaları uygulanan PID ve KKD yöntemleri seçilmiş ve aracın kararlılığınıkoruyarak istenilen yörüngede kalması sağlanmaya çalışılmıştır. Gerçek zamanlıuygulamalarda ayrıca karşılaşılan donanımsal sorunların üstesinden nasıl gelindiğianlatılmıştır.

Mert Önkol
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Kablosuz algılayıcı ağlarda bağlantı sayısının sınırlandırılmasının ağ ömrü üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Kablosuz algılayıcı ağlar, en az bir baz istasyonundan ve algılayıcıları vasıtasıylaortamdan ürettikleri veriyi baz istasyonuna iletmekle görevli çok sayıda düğümdenolusan ağlardır. Enerji gereksinimlerini bataryalarından karsılayan bu düğümler,genellikle sarj etmenin mümkün olmadığı ve uzun süre hizmet vermesi beklenenortamlarda çalısmaktadırlar. Dolayısıyla enerji verimliliği, uzun ağ ömrü sağladığı içinçok büyük önem arz etmektedir. Kablosuz algılayıcı ağlarda ağ ömrünün eniyilenmesi,düğümlerin enerjilerini dengeli bir tarzda tüketmesi ile mümkün olmaktadır. Dengelienerji tüketimi de düğümlerin verilerini baska düğümler üzerinden, onları röle olarakkullanarak, baz istasyonuna ulastırmalarını gerektirmektedir. Bunun sonucu olarak bazıdüğümler çok fazla sayıda düğümden veri almakta ve bazıları da çok fazla sayıdadüğüme veri göndermektedirler. Bu durum, pratik uygulamalarda ağ karmasıklığınasebep olması ve büyük rotalama tabloları gerektirmesi nedeniyle istenilmemektedir. Buçalısmada, öncelikle bir doğrusal programlama altyapısı kullanılarak, ağ ömrününoptimal değerinde, düğümlerin verilerini dağıtma karakteristiği incelenmistir. Dahasonra ise bir tamsayı-doğrusal programlama modeli kullanılarak, ulasılabilecek en uzunağ ömrünün, düğümlerin olusturdukları giris ve çıkıs bağlantı sayısınınsınırlandırılmasıyla nasıl etkilendiği irdelenmistir.

Mehmet Burak Akgün
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Yapay potansiyel fonksiyonlar ve panel metodu kullanarak robot dizilim kontrolü ve seyrüseferi

Bu tez çalışmasında, potansiyel akış hesaplamaları robot sürülerine çarpışmasız seyrüsefer algoritması geliştirmek için kullanılmıştır. Akışkanlar mekaniğinde iyi bilinen, sıkıştırılmayan viskoz olmayan potansiyel akış genel denklemlerini akışın yüzeyine paralel olma koşulunu sağlayarak çözen panel metodu kullanılarak, sürü erkinleri için hedefe giden güvenli yollar bulunmaktadır. Ayrıca, yapay potansiyel fonksiyonları robot sürüsünün önceden belirlenmiş bir geometrik şekli koruması için kullanılmaktadır. İki tür algoritma geliştirilmiştir, çevrimdışı ve çevrimiçi algoritmalar. Çevrimdışı algoritmada, ortamın haritasının önceden bilindiği kabul ederek geliştirilmiştir ve deneyler karmaşık engeller içeren ortamda e-puck küçük robotlar kullanılarak yapılmıştır. Çevrimiçi algoritmada ortamda bulunan engelleri algılamak için lazer algılayıcı ile donatılmış üç adet kheperaIII gezgin robot kullanılmıştır. Daha sonra, karmaşık şekilli rijit cisimler etrafındaki potansiyel akış tabanlı çizgilerini hesaplamak için gerçek zamanlı panel metodu kullanılarak, robotları hedef noktasına götüren güvenli yolları bulmuştur. Robot sürüsünün önceden belirlenmiş bir geometrik şekli koruması için yapay potansiyel fonksiyonlar kullanılmıştır. Potansiyel akış algoritmalar hedefe doğru düzgün yollar ile seyrüseferi sağlar. Çevrimdışı algoritma ortamda olan değişiklikleri algılayabildiği için gerçek zamanda değişen ortamlarda da kullanılabilir. Son olarak, algoritmadaki hataları azaltmak için bağıl konumlandırmaya dayalı bir yöntem kullanılmıştır.

Akışkanlar dinamiğiPanellerPotansiyel akım+3
Abdel-razzak Merheb
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Çok erkinli bir sistem sınıfında uyarlanır iç model tabanlı çıktı denetimi yöntemi ile hareket ve dizilim denetimi

Bu tez çalışmasında genel doğrusal olmayan dinamiklere sahip erkinlerden oluşan çok erkinli bir sistem sınıfında dizilim oluşturma ve dizilimi koruyarak gezinge takibi problemleri ele alınmıştır. Ele alınan problem çıktı denetim problemi olarak formüle edilmiştir. Sistem dinamiklerinde ve referans gezingeyi oluşturan sanal lider dinamiklerinde bilinmeyen parametreler olduğu varsayımı altında problemin çözümü için uyarlanır iç model tabanlı bir denetim tekniği kullanılmıştır. Ele alınan ilk durum belirli bir dizilimi oluşturma ve bu dizilimde periyodik gezingelerin takibi problemidir. Daha sonra genişleme/daralma, dönme ve yeni bir dizilim oluşturma gibi değişik dizilim görevlerini gerçekleştirerek periyodik gezingelerin takibi sağlanmıştır. Bir sonraki çalışmada periyodik gezingeleri oluşturan sistemler arasında anahtarlama yapılarak daha karmaşık gezingelerin takibi sağlanmıştır. Son olarak erkinler arasında değişik komşuluk yapıları kullanılarak dağıtık uzlaşma problemi ele alınmıştır. Komşulukların belirlenmesi için çember, bütünsel, en yakın komşular ve rastgele belirleme yaklaşımları kullanılmıştır. Kullanılan yaklaşımın ele alınan problemlerin çözümü üzerindeki etkinliği sayısal benzetimler ile sınanmıştır.

Kontrol teorisiRobot denetimRobot sistemleri+2
Esma Gül
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Dönerkanat tipinde bir insansız hava aracının görüntü tabanlı kontrolü

İnsansız hava araçlarından alınan görüntülerde video tabanlı uygulama geliştirme araştırmacılar tarafından yaygın bir şekilde tercih edilmektedir ve havadan alınan görüntüler kullanılarak gözetleme ve yöngüdüm üzerine yapılan çalışmalarda karşılaşılan problemler bu konuları ilgi odağı haline getirmiştir. İnsansız hava araçlarına duyulan ihtiyacın giderek artmasından ötürü bu tez çalışmasında dinamik modeli kullanılan dönerkanat tipindeki bir insansız hava aracının Google Earth® üç boyutlu sanal ortamında engellere çarpmadan belirlenen başlangıç noktalarından hedef noktalarına otonom olarak ulaşabilmesi amacıyla uygulamalar yapılmıştır. Dönerkanat yöngüdümünün gerçeklenmesi öncesinde havadan yeri gözetleyen kameradan alınan görüntüdeki nesnelerin sınıflandırılması yapılmaya çalışılmıştır. Basit arka plan farkı ve yerel eşik değeri yöntemleri kullanılarak arka plandan ayrıştırılan nesnelerin istatistiksel özellikleri çıkartılmış ve yapay sinir ağları ile iki farklı destek vektör makinesi kullanılarak örüntülerin araç olup olmadığı belirlenmiştir. Yapılan karşılaştırmalı testler sonucunda destek vektör makinelerinin yapay sinir ağlarına nazaran daha güvenilir sonuçlar ortaya koyduğu görülmüştür. Yapılan ikinci çalışmada dinamik modeli bilinen dönerkanat tipindeki İHA Google Earth® üç boyutlu sanal ortamında sınırlı bir arama alanı içerisinde uçurulmuş ve ölçekten bağımsız özellik dönüşümü tekniği kullanılarak hedefin konumu bulunmaya çalışılmıştır. Hedef alanının tespit edilmesinin ardından hedef bir süre gözetlendikten sonra ilgili alana dönerkanatın inişi yapılmıştır. Son çalışmada ise Google Earth® 3D sanal ortamında binaların arasında dönerkanatın başlangıç noktasından farklı hedef noktalarına herhangi bir ön bilgi olmadan ulaşması amaçlanmıştır. Optik akış yöntemi kullanılarak yapılan çalışmada dönerkanatın engellerden uzak olarak uçuşu sağlanmış ve hedef noktasına ulaşabilmek için gerekli dönüşler görüntü bilgisinden faydalanarak belirlenmiştir. Sonuçlar sistemin yüksek başarımını ortaya koymuştur.

Aydın Eresen
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Eeg sinyallerinin epilepsi durumunun model-tabanlı spektral analiz teknikleri ile belirlenmesi

Elektroensefalografi (EEG), beynin elektriksel aktivitesini yansıtan önemli bir sinyaldir. Birçok beyin hastalığının teşhisinde yararlı bilgiler sağlamaktadır ve teşhisinde önemli olduğu hastalıklardan biri de epilepsi hastalığıdır. Bu tez çalışmasında, sinyallerin spektral analizinde geniş yer alan model tabanlı sinyal işleme yöntemlerinden özbağlaşımlı yöntem?AR kullanılmıştır. AR yöntemi özellikle dar bantlı olan sinyalleri daha iyi karakterize edebilmesi ve keskin tepelere sahip spektrumları daha iyi tahmin edebilmesi, aynı zamanda doğrusal işlemler içerdiği için kolay hesaplanabilen kestirim yöntemlerine sahip olması sebebiyle sıkça tercih edilen bir yöntemdir. Epilepsi hastası ve hastalıklı olmayan (kontrol) bireylerden alınan EEG sinyalleri AR yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Epilepsi hastası olan ve hastalıklı olmayan (kontrol) bireylere ait EEG kayıtlarının güç yoğunluk spektrumlarının kestirimleri Yule-Walker ve Burg yöntemleri kullanılarak hesaplanmıştır. Epileptik ve Epileptik olmayan EEG verilerinin ayrımının yapılabilmesi için öznitelik çıkarmak oldukça önemlidir. Bu amaçla Epileptik ve Epileptik olmayan EEG sinyallerinin öznitelikleri güç yoğunluk spektrumlarından çıkarılmıştır ve öznitelik çıkarılması açısından Yule-Walker ve Burg yöntemlerinin başarısı incelenmiştir. Model tabanlı yöntemlerde güç yoğunluk spektrumunun doğru tahmin edilebilmesi, model derecesinin uygun bir biçimde seçilmesiyle mümkündür. Bu sebeple, kullanılan AR yönteminin model derecesini belirlemek üzere AIC (Akaike's Information Criterion), MDL (Minimum Description Length ), FPE (Akaike's Final Prediction Error), CAT (Parzen's Criterion of Autoregressive Transfer function), BIC (Bayesian Information Criterion) ve KIC (Kullback Information Criterion) yöntemleri kullanılmıştır. Model derecesi belirlemede kullanılan yöntemlerin, Yule-Walker ve Burg yöntemleri için başarısı incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre model derecesi belirleme ve öznitelik çıkarma başarısının kullanılan EEG verisine bağımlı olarak değiştiği gözlenmiştir. Her EEG veri seti için her bir yöntemin başarısı yorumlanmıştır.

Sabahat Duran
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Eeg sinyallerinin analizinde performansı yüksek olan dalgacık tipinin belirlenmesi

Beynin sinirsel faaliyeti sonucu elde edilen biyoelektrik işaretlere Elektroensefalogram (EEG) adı verilir. EEG sinyali, epilepsi gibi çeşitli sinir hastalıklarının teşhisi ve araştırılmasında önemli rol oynayan, beyinsel aktiviteler hakkında önemli bilgi sağlayan non invasif (yüzeyden) bir yöntemdir. EEG sinyalleri, alfa, beta, teta, delta ve gama olmak üzere 5 adet frekans bandı içeren belli bir dalga şekline sahip olmayan sinyallerdir. Spektral analiz yöntemleri ile EEG sinyallerinden bilgi çıkarılması teşhise yardımcı olmaktadır. Epileptik nöbet beyindeki hücrelerin kontrol edilemeyen, ani, aşırı ve anormal deşarjlarına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Epilepsi nöbetleri beklenmeyen elektriksel uyarı olarak da düşünülebilir. Bu çalışmada, sağlıklı insanlara ve epilepsi hastalarına ait EEG sinyallerinin spektral analizi, EEG gibi durağan olmayan sinyallerin analizinde oldukça başarılı olması sebebiyle ayrık dalgacık yöntemi (ADD) ile yapılmıştır. Üzerinde çalışılan EEG sinyallerinin dalgacık ayrışımında ayrışım seviyesi 6 olarak alınmıştır. Ayrıntılı ve yaklaşık dalgacık katsayıları, 6 ayrıntılı ve 1 yaklaşık alt band üzerinden hesaplanmıştır. Dalgacık katsayıları EEG sinyallerini tanımlayan öznitelikleri vermektedir. EEG sinyallerinin ayrık dalgacık dönüşümü ile analizinde Daubechies, Coiflet, Symmlet, ayrık Meyer gibi farklı dalgacık tipleri kullanılmıştır. Bu analizlerde epileptik EEG sinyallerinin tespitinde herbir dalgacığın başarı oranı değişim göstermektedir. Çalışmanın sonucunda yapılan analizler ile elde edilen bulgulara göre en iyi performansı gösteren dalgacık tipi ve derecesi belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak sağlıklı ve epileptik EEG kayıtları arasındaki ayrımı en iyi gösteren dalgacık tipi Daubechies ve derecesi 44 olarak bulunmuştur. Dalgacık katsayılarını belirlemek ve bu katsayıların çeşitli istatiksel hesaplamalarını yapmak için Matlab yazılımı kullanılmıştır.

Merve Yasemen Türkoğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Basamak Frekanslı Yere İşleyen Radar (GPR) için seyreklik tabanlı hızlı yer altı görüntüleme yöntemindeki problemlere çözümler

Basamak Frekanslı Yere İşleyen Radarlar (SF-GPR) ile az sayıda rastgele frekans ölçümü gerektiren Sıkıştırılmış Algılama (CS) tabanlı görüntüleme yöntemi kullanılarak hedef uzayının görüntüsü oluşturulabilmektedir. Bu yöntem veri toplama zamanını fazlasıyla düşürmesine rağmen görüntülemede çok süre harcamaktadır. CS tabanlı görüntüleme yöntemine alternatif olarak daha hızlı bir yöntem olan Dik Eşleme Takibi (OMP) yöntemi önerilmiştir. OMP ile çok daha hızlı bir şekilde benzer görüntüler elde edilebilmiştir. Ayrıca, seyreklik tabanlı yeraltı görüntüleme yöntemleri yeryüzü yansımalarını toplanan GPR verisinden çıkartmamaktadır. Frekans düzleminde az ve rastgele ölçüm alındığı için yeryüzünden yansıyan sinyallerintoplanan GPR verisinden çıkartılması için kullanılan standart yöntemler direkt uygulanamamaktadır. Az ve rastgele ölçüm alındığı zaman yeryüzünden yansıyansinyalleri frekans alanında GPR verisinden çıkartabilen biryöntem geliştirilmiş ve bazı bilinen yöntemlerle performansıkarşılaştırılmıştır. Son olarak dalganın yeraltındaki gerçek hızı ile varsayılan yayılım hızı arasındaki uyumsuzluğun ve hedef pozisyonlarının ızgara noktalarında olmamasının CS tabanlı görüntüleme yönteminin performansına etkileri analiz edilmiş ve bazı olası çözümler önerilmiştir. Geliştirilen OMP tabanlı yöntemle hedef pozisyonlarının doğru şekilde bulunabildiği gösterilmiştir.

Izgara
Mehmet Ali Çağrı Tuncer
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2011
00
Master'sOpen AccessTR

Özgün fotonik dalga kılavuzlarının ışığın hızını yavaşlatmak gayesiyle tasarımı ve bu tasarımların biyosensör alanına uyarlanması

Son yılların popüler konuları arasında yer alan fotonik kristallerle ilgili dünya genelinde birçok araştırmacı tarafından araştırmalar yapılmaktadır. Işığın hızı, yönü, fazı gibi özelliklerinin değiştirilebildiği fotonik kristaller bu özellikleri sayesinde haberleşme, tıp alanı, elektronik devreler gibi bir çok alanda kullanılmaya uygundurlar. Günümüzdeki elektronik elemanlardan ısınma probleminin olmaması, çok daha hızlı veri iletişiminin gerçekleştirilmesi, oda sıcaklığında çalışabilmeleri ve çok küçük boyutlara sahip olmaları gibi birçok üstün özelliğe sahip olan fotonik kristallerin gelecekte elektronik elemanların yerini alması bekleniyor.Bu tez çalışmasında, kare ve üçgen örgü yapısındaki fotonik kristallerin özellikleri sonlu farklar zaman düzlemi (FDTD) metodu ve düzlemsel dalga açılım metodu (PWEM) kullanılarak incelenmiştir. Kare örgü fotonik kristal ortasına çift taraflı simetrik oluklu dielektrik levha yerleştirilmiştir. Oluşturulan yapının bant diyagramında bulunan keskin rezonans özelliği kullanılarak belli bir frekanstaki tek mod profiline sahip ışığın yerelleşmesi sağlanmıştır. Yapının pratikte kullanılabilmesi için çift modu tek moda dönüştüren bir yapı yapının tek tarafında bulunan oluk yarıçapları değiştirilerek oluşturulmuştur. Çalışmanın başka bir aşamasında kare örgü yapısında fotonik kristal ortasına tek tarafı oluklu fotonik kristal yerleştirilmiş yapının özellikleri analiz edilmiştir. Yapılan analizlerle yapının küçük yasaklı bant aralığının olduğu görülmüştür. Buna bağlı olarak iletim bandında 4nm gibi dar bir dalga boyu aralığında 30 dB düşüşün olduğu gözlenmiştir. Ortaya çıkan bu özelliklerle oluşturulan yapının farklı oluk yarıçap değerleri için farklı frekans aralıklarını doğru bir şekilde ayırabilmektedir. Barındırdığı bu özellikleri sayesinde yapının DEMUX olarak tasarlanabileceği gösterilmiştir. Yukarıdakilere ilave olarak yaptığımız bir çalışmada ise üçgen örgü fotonik kristal kullanılarak dalga kılavuzu komşuluğundaki ve zemin üzerindeki hava boşluk yarıçap parametreleri taranmıştır. Yapılan çalışmayla yüksek grup hızı, düşük grup hızı dağılımı ve yüksek bant genişliğine sahip yapı tasarlanması için bir yol gösterilmiştir. Analizler sonucunda dalga kılavuzu komşuluğundaki ve diğer hava boşlularının yüksek yarıçap değerlerinde grup indeksi ile bant genişliği çarpım değeri 0.30 değerine kadar yükseltilmiştir.

Fotonik kristaller
Lokman Ayas
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2011
00
Master'sOpen AccessTR

SRAM tabanlı cihazlarda 2-boyutlu EG-LDPC kodlarından yararlanılarak uzay'ın radyasyon ortamından kaynaklanan geçici hatalara karşı koruma sağlanması

Bu tez çalışmasında uzay sistemleri elektronik donanımlarında yer alan SRAM tabanlı belleklerde uzayın radyasyon ortamı nedeniyle görülebilecek geçici hatalara karşı korunma sağlayan yeni yöntemler önerilmektedir. Öncelikle hataların SRAM bellek yongaları ve SRAM tabanlı FPGA'ler üzerindeki etkilerini, hata özellik ve yapılarını gösterilecektir. Daha sonra hata özellikleri göz önünde bulundurularak hata etkilerini düzeltecek etkin yöntemler sunulacaktır. Önerilen çözüm, EG-LDPC kodları temel alınarak 2-boyutlu bir kod yapısı oluşturulması ve verinin kodlanarak SRAM belleklerde saklanmasıdır. Bahsi geçen 2-boyutlu kod yapıları sayesinde SRAM belleklerde saklanan veri veya FPGA yapılandırma belleğinin içeriklerinde görülen hataların etkileri ortadan kaldırılmıştır. Benzer amaçla kullanılan kod yapılarıyla karşılaştırıldığında; bu çalışmada önerilen kod yapısının daha yüksek hata tespit ve düzeltme kapasitesine sahip olduğu görülmüştür. Aynı zamanda, elde edilen kod çözücüler, EG-LDPC kodlarının donanımla gerçeklenmeye çok uygun olması nedeniyle düşük gecikmeye sahiptir ve daha az karmaşıktır.

Bellek hatalarıHata düzeltme kodlarıRadyasyon etkileri
Mustafa Demirci
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Sıkıştırılmış algılamanın kablosuz algılayıcı ağların enerji tüketimi ve yaşam süresi üzerindeki etkinliğinin incelenmesi

Kablosuz Algılayıcı Ağlar (KAA) çeşitli fiziksel olayların ölçümünü yaparak ortam ve durum gözetleme amacıyla sivil, askeri birçok uygulamada kullanılmaktadır. KAA kısıtlı enerjiye sahip ölçüm yapan algılayıcı düğümlerden ve ölçümlerin toplandığı en az bir baz istasyonundan oluşur. KAA yaşam sürelerini artırmak, algılayıcı düğümü alt-sistemlerinde haberleşme ve hesaplama işlemlerini gerçekleştirmek için harcanan enerjiyle doğrudan ilişkilidir. Sıkıştırılmış Algılama (CS) kuramı, ölçülen fiziksel sinyal eğer seyrekse, sinyalin klasik sinyal geri oluşturma yöntemlerine göre daha az sayıda rastgele doğrusal ölçümlerle geri oluşturulabildiğini öne sürer. Bu önerinin, algılayıcı düğüm enerji tüketimi ve dolayısıyla ağ yaşam süresinin artırılması üzerinde etkileri vardır. Bu tezde, CS tabanlı yöntemin ölçme, veri işleme ve haberleşme işlemleri üzerindeki etkileri klasik sinyal işleme yaklaşımları ile karşılaştırılarak incelenmiştir. İlk aşamada, CS eniyileme problemini çözen yinelemeli algoritmalar incelenmiştir ve algoritmaların sinyali doğru geri oluşturma temelinde birbirleri üzerindeki başarımları benzetimlerle gösterilmiştir. Daha sonra, CS tabanlı yöntem ile klasik sinyal geri oluşturma yöntemlerinin enerji tüketim modelleri oluşturularak, veri akış eniyilemesi temelinde Karışık Tamsayılı Programlama (MIP) ile CS yönteminin KAA yaşam süresi üzerindeki etkinliği incelenmiştir. Parametre uzayı (seyreklik seviyesi, ağ yarıçapı, algılayıcı düğüm sayısı) üzerinde farklı durumlar için nümerik analizler gerçekleştirilmiştir. Nümerik analiz sonuçlarına göre, yeterince seyrek sinyaller için ve ağ yarıçapının küçük olduğu uygulamalarda CS enerji etkinliği sağlayarak ağ yaşam süresini artırmaktadır.

Celalettin Karakuş
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Kablosuz algılayıcı ağlarda gözlemlenememe olgusu ve veri sıkıştırmanın doğrusal programlama ile incelenmesi

Teknolojik gelişmeler kablosuz algılayıcı ağların kullanım alanlarının artmasına neden olmaktadır. Güvenlik problemi ile enerji kapasitelerinin sınırlı olması kablosuz algılayıcı ağların en önemli dezavantajları olarak gösterilmektedir. Gözlemlenememe (İng. unobservability) olgusu ile ilgili önlemler düğümlerin veri iletim mesafesini kısıtlayarak yaşam süresi üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bu tez çalışmasında bir algılayıcı ağın yaşam süresi, verilen gözlemlenememe kısıtları ve kullanılan veri işleme yöntemleri yardımıyla doğrusal programlama ile eniyilenmeye çalışılmıştır. Yapılan testler sonucunda veri sıkıştırma yöntemleri kullanılarak veri güvenliğinin yaşam süresi üzerindeki negatif etkilerinin azaltılabileceği görülmüştür.

Tuna Han Özdemir
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Kablosuz algılayıcı ağlarda atlama sayısını kısıtlamanın yaşam süresi üzerine etkileri

Kablosuz Algılayıcı Ağlar (KAA), bulundukları ortamdaki çeşitli olayların ölçümlerini yapan ve verilerinin bir merkezde toplandığı ağlardır. KAA?lar su kaynakları ve ormanların korunmasında, askeri uygulamalarda, sağlık sektöründe, doğa olaylarının tahmininde, canlıların doğal ortamlarında izlenmesinde kullanılabilir. KAA ölçüm yapabilen algılayıcı düğümlerden ve verilerin toplandığı baz istasyonlarından oluşur. Algılayıcı düğümler enerjilerini dahili bataryalarından sağlarlar. Düğümlerin bulundukları ortamların koşullarından dolayı bataryalarını değiştirmek çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle düğümlerin yaşam süreleri bataryalarında bulunan enerjileri bitinceye kadardır. Tüm ağın yaşam süresini en uzun yapabilmek için düğümler enerjilerini en verimli biçimde kullanmalıdır. Düğümler baz istasyonuna ürettikleri verileri doğrudan (tek atlamalı) veya diğer düğümleri röle olarak kullanarak çok atlamalı şekilde ulaştırabilirler. Enerjilerinin büyük kısmını kablosuz olarak veri göndermek için kullanan düğümler, enerjilerini daha verimli kullanmak için en yakındaki düğüme veri göndererek baz istasyonu ile iletişim sağlamaya çalışacaktır. Bu durumda ağda yapılan toplam atlama sayısı artacaktır. Ağın yaşam süresi en uzun olurken toplam atlama sayısı da çok fazla olacaktır. Toplam atlama sayısının artışı bir kablosuz algılayıcı ağ için önemli olan gecikme, gürbüzlük, karmaşıklık, girişim, güvenlik, servis kalitesi gibi değişkenleri olumsuz etkileyecektir. Bu çalışmada yaşam süresini en uzun yaparken atlama sayısını belirli değerlerin altında tutmak hedeflenmiştir. İlk kısımda toplam atlama sayısı en düşük olduğu değerinden kademeli olarak artacak bir şekilde kısıtlanırken yaşam süresi en uzun yapılmaya çalışılmıştır. İkinci kısımda ise en uzun yaşam süresinin belirli değerlerine ulaşmak için gereken en düşük atlama sayıları analiz edilmiştir. Çalışmada tüm ağ bir en iyileme problemi olarak modellenmiş ve Karışık Tamsayılı Programlama (KTP) ile çözümlenmiştir. Sonuçlarda, en uzun yaşam süresi ve en küçük atlama sayısı arasında optimum bir nokta önerilmiştir.

Enerji optimizasyon modeliKablosuz ağlar
Murat Temiz
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Fonksiyonel fotonik kristal aygıt tasarımları

Fotonik kristaller kullanılarak birçok alanda uygulanabilir aygıt tasarımları yapılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, farklı tasarıma sahip kare örgü fotonik kristaller kullanılarak entegre optikte kullanılabilecek çeşitli cihazlar önerilmiştir. İlk olarak fotonik kristal yapıda asimetrik ışık iletiminin deneysel ve numerik sonuçları sunulmuştur. Fotonik kristal birim hücrelerinin pozisyonlarının değiştirilmesi ile asimetrik ışık yayılımı elde edilmiştir. Dalga kılavuzunun çıkışında toplanan güç miktarı, ileri ve geri yayılma yönünde birbirinden farklı olmuştur. Çalışmada ayrıca gökkuşağı yakalama olarak adlandırılan başka bir fotonik kristal uygulaması da araştırılmıştır. Yeni tasarlanmış iki boyutlu fotonik yapıda gökkuşağı yakalama olayı nümerik sonuçlarla incelenmiştir. Yapı parametreleri ayarlanarak ışığın yapı içerisinde hapsolması sağlanmıştır. Geniş bantlı elektromanyetik dalga hapsolması için her birim hücrenin yapı içerisindeki konumu ve dielektrik doluluk oranı düzgün bir şekilde ayarlanmıştır. Önerilen yapının tamamen geçirgen dielektrik malzemeden oluşması efektif kırılma indisinin pozisyona bağlı olarak değişmesi ile farklı elektromanyetik bölgelerdeki ışığın hapsolmasını sağlanmıştır. Bu çalışmalara ek olarak tezde dereceli kırılma indisine sahip fotonik kristal yapı kullanılarak dalga boyu seçici bir ortam tasarlanmıştır. Hiperbolik sekant indeks profiline sahip tasarımda farklı dalga boyları farklı yollar izleyerek x-ekseni doğrultusunda yapıyı farklı pozisyonlarda terk etmiştir. Bu durum dalga boyu seçici ortam tasarımı için derecelendirilmiş kırılma indisine sahip fotonik kristallerin kullanılabildiğini göstermiştir.

Döne Yılmaz
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Kablosuz algılayıcı ağlarda haberleşme/hesaplama ödünleşmesi: Düğüm-seviye ve ağ-seviye stratejilerinin karşılaştırması

Tipik bir kablosuz algılayıcı ağdaki (KAA) düğümlerin kısıtlı batarya gücüne sahip olması nedeniyle ağ ömrünün eniyilenmesi için, düğümlerden toplanan verinin baz istasyonuna efektif bir enerji çözümü ile iletilmesi gerekir. Baz istasyonuna iletilen verinin miktarı genellikle düğümler üzerinde gerçekleştirilen yerel işlem miktarına bağlıdır. Bazı durumlarda yerel işlem için harcanan enerji, haberleşme için harcanan enerjiden fazla olurken, bazı durumlarda ise bu durumun tam tersi bir durum söz konusu olabilir. Bu analiz ağ-seviyesinde, yani KAA'daki tüm düğümlerin tek bir algoritma kullanması durumunda, incelenebilirken düğüm-seviyesinde de, yani farklı düğümlerin farklı algoritma kullanması durumunda, incelenebilir. Bu tez çalışmasında, ağ tasarımcıların yukarıda bahsedilen ödünleşmeyi etkili bir şekilde kullanabilmesi adına, düğüm-seviye stratejisini incelemek için özgün bir Karışık Tamsayılı Doğrusal Programlama (KTDP) modeli tasarlanmıştır. Yapılan analizler sonucu düğüm-seviye stratejisi ile ağ ömrünün, ağ-seviye stratejisine göre %22.50 kadar arttırılabileceği gözlenmiştir. Ayrıca, bu çalışmada KTDP modelinin getirdiği hesaplama zorluğunun etkisini azaltmak adına polinom zamanlı sezgisel bir yöntem geliştirilmiştir. Sezgisel yöntem ve KTDP yöntemleri ile elde edilen ağ ömür değerleri arasındaki farkın %1.29'dan daha az olduğu görülmüştür.

Hüseyin Uğur Yıldız
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Yüksek genlikli odaklı ultrason transdüser dizinine verilecek fazların MR görüntüleri yardımı ile oluşturulması

Günümüzde, yüksek genlikli odaklı ultrason (HIFU) doku ısıtma, doku yakma, kan pıhtılaştırma ve taş kırma gibi pek çok uygulamada kullanılmakta ve önemi her geçen gün artmaktadır. HIFU uygulamalarında karşılaşılan önemli problemlerden biri faz hataları nedeni ile odak noktasının kayması ve dağılmasıdır. Homojen ortamlarda herhangi bir noktaya doğru bir şekilde odaklamak için ultrasonik transdüser elemanlarına uygulanacak fazlar kesin olarak hesaplanabilir. Fakat insan vücudu gibi homojen olmayan ortamlarda dokular arası ses hızı farklılıkları faz hatalarına sebep olur. Transdüser dizini ile hedef nokta arasında bulunan dokunun her bir noktasındaki ses hızlarını bilmemiz durumunda bu faz hatalarının oluşması engellenebilir. Manyetik Rezonans (MR) görüntüleri bize dokudaki ses hızı ile ilgili bilgileri sağlayabilir ve bu sayede MR güdümlü Isıl tedavi (MRgFUS) sürecinde bu faz hatalarının olması engellenerek bu süreç hızlandırılabilinir. Bu çalışmada MR görüntülerinden dokudaki su ve yağ ağırlıkları belirlenerek dokunun ses hızının bulunmasına çalışılmış ve bulunan ses hızları ile yaratılan ortamlarda ters yayılım methodu ve sesin kırılmadığı varsayımı ile çeşitli denemeler yapılarak istenilen hedef noktası için transdüser dizinine verilmesi gereken fazlar başarı ile hesaplanmıştır.

Serkan Aykul
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Yüksek genlikli odaklı ultrason uygulamaları için sürüş elektroniği dizini geliştirilmesi

Yüksek genlikli odaklı ultrason çalışmaları günümüzde ısıl doku tedavisi, kan pıhtılaştırması, hücrelere ilaç aktarımı gibi konularda kullanılmaktadır. HIFU, belirlenen bölgedeki dokunun yakılması, etraftaki dokulara zarar verilmemesi sebebiyle son yıllarda özellikle kanser tedavisi ile anılır hale gelmiştir. HIFU tedavileri genellikle sabit bir noktaya odaklama yapan tekli ultrason transdüseri yerine elektronik odaklama ve tarama yapabilen ultrason transdüser dizinleri tarafından yapılır. HIFU?nun önemli bir bölümü de her bir dizin elemanını bağımsız olarak sürebilecek, yeterli gücü verebilecek ve yeterli faz çözünürlüğünü sağlayabilecek elektronik sürücü devresidir, bu sayede HIFU odaklama ve yönlendirme yapabilmektedir. HIFU tedavisi için görüntü rehberlik yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir ve bunun için günümüzde ultrason rehberlik ve manyetik rezonans rehberlik yöntemleri kullanılmaktadır. Yüksek görüntü kalitesi ve ısıl görüntüleme yapabilmesi sebebiyle MR rehberlik yöntemi tercih edilmektedir. Pahalı olmasına yanı sıra MR rehberlik yöntemi aynı zamanda HIFU transdüserinin ve elektronik sürücüsünün MR ile uyumlu olması şartını gerektirir. MR rehberlik yöntemi ısıl tedavilerde odaklanan noktanın yer bilgisini gerçek zamana yakın verebilmektedir. Bu geri bildirim daha sonra elektronik sürücü devresini kontrol etmek için kullanılmaktadır. Bu yüzden de sürücünün parametreleri hızlı güncellemesi gerekmektedir. Bu tezde 7.50 faz çözünürlüğü ve 256 seviye genlik çözünürlüğü kullanılarak 64?lü transdüser dizinini sürebilecek PWM tabanlı, kolay programlanabilir, düşük maliyetli ve portatif bir demetleyici sürücüsü tasarımı yapılmıştır. Bu sürücü elektroniği 64 elemanlı transdüser dizini MR uyumludur ve MR rehberliğinin gerektirdiği şekilde çalıştığı görülmüştür.

Arda Koçak
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Elektronik destek sistemleri için darbe tekrar aralığı modulasyonunun algılanması

Bu çalışmada Elektronik Destek sistemleri için Darbe Tekrar Aralığı Modulasyonu Algılama Methodu geliştirilmiştir. Ayrıca ilgili Modulasyonun kritik parametrelerini çıkartma çalışmaları yapılmıştır. Elektronik Harp günümüz koşullarında bir kuvvet çarpanı olarak değerlendirilmekte ve önemini gün geçtikçe arttırmaktadır. Yoğun elektromanyetik sinyal ortamında Elektronik Destek sistemlerin radar parametrelerini algılayıp ilgili parametreleri Elektronik Taarruz sistemleri ile paylaşması beklenmektedir. Radar sistemleri Elektronik Korunma altında algılanmasını veya karıştırılmasını engelleyecek yöntemler uygulamaktadır. Bunlardan bir tanesi ise Darbe Tekrar Aralığına çeşitli modulasyonlar uygulamaktır. Elektronik Taarruz sistemleri tarafından gelişmiş teknikler uygulanabilmesi için bu modulasyonların çözülmesi gerekmektedir. Bu çalışmada söz konusu modulasyonların ayırımı kayıp ve hatalı darbeler ve gürültü altında başarı ile sağlanmıştır.

Mert Can Aktaş
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Oransız kodlar kullanılan kablosuz ağlarda yol atama

Gelişen teknoloji ile birlikte mobil cihazlarda talep edilen veri akış hızının sürekli olarak artması ve arzı karşılamak için kullanılan tekniklerin sınırlı enerjiye sahip cihazların kullanım sürelerini doğrudan etkilemesinden dolayı kullanılan iletişim tekniklerinin enerji verimli olması son derece önem arz etmektedir. Enerji tüketimi konusunda verimli bir haberleşme ortamı yaratırken sistemin performansını da kullanıcıları tatmin edici seviyelerde tutmak gerekmektedir. Bu amaçla kullanılan tekniklerin karmaşıklık seviyelerinin asgari düzeyde tutulması gerçek zamanlı uygulamaların uygulanabilirliğini arttırmaktadır. Bu bağlamda, enerji verimliliği ve sistem performansı üzerine yapılan eniyileme tabanlı çalışmalar son zamanlarda bir hayli ivme kazanmıştır. Bu çalışmada, oransız kodlar kullanılan kablosuz ağlarda; yol atama, kullanıcılar arası eşleşme ve Dikgen Frekans Bölmeli Çoklu Erişim (DFBÇE) tabanlı çoğa gönderim problemleri ele alınmaktadır. Oluşturulan eniyileme problemlerinin en iyi çözümleri MATLAB ve GAMS gibi çeşitli yazılım tabanlı araçlar kullanılarak bulunup bu çözümlere kıyasla daha az karmaşıklığa sahip ve enerji verimli algoritmalar önerilmiştir. Yapılan benzetimlerle, önerilen algoritmaların en iyi çözüme oldukça yakın başarıma sahip oldukları gösterilmiştir.

Ahmet Cihat Kazez
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Hızlı tek akı kuantum teknolojisi ile kogge-stone toplama devresi tasarımı ve özgün birleşik kapı geliştirilmesi

Geçmişten günümüze, gelişen bilgisayarlardaki aritmetik ve mantık işlemlerinin hesaplama zorluğu, işlemci tasarımında önde gelen problemlerden biri olmuştur. Bu problem, daha hızlı ve verimli devreler tasarlanması üzerinde çalışılmasına ve farklı yapılarda, toplama ve çarpma devreleri gibi özelleştirilmiş mantık devreleri tasarlanmasına yol açmıştır. Günümüzde kullanılan yarı iletken teknolojisi, işlem hızı ve bu hıza bağlı enerji tüketiminde teorik öngörülen limitlere yaklaşmaktadır. Yarı iletken teknolojisine alternatif olan Hızlı Tek Akı Kuantumu (RSFQ) teknolojisi ise, düşük enerji tüketimi, yüksek operasyon ve iletim hızı ile öne çıkmaktadır. Bu teknoloji kullanılarak özellikle son 20 yıl içerisinde yüksek hızlarda çalışabilen ve yarıiletken eşdeğerlerine göre enerji tüketimi 10000'de 1'i kadar olan çeşitli devreler geliştirilmiştir. Ancak halen gelişim aşamasında olan RSFQ teknolojisi, tasarım araçlarının az ve yetersiz olması sebebiyle, birçok noktada el ile tasarlamayı gerektirmektedir. Bu çalışma kapsamında dalga boru hattı yöntemi ile çalışan 8 bitlik özgün bir Kogge-Stone toplama devresi ve devrede kullanılan Tam Toplayıcı mantık bloğu gibi özgün mantık bloklarının tasarımları yapılmıştır. Bu çalışmadaki mantık blokları ve bağlantı hatları tamamen el ile tasarlanmıştır. Tasarlanan blokların devre parametreleri, Parçacık Sürüsü Optimizasyonu (PSO) aracı kullanılarak optimize edilmiştir. Böylece toplama devresinin performansının arttırılması hedeflenmiştir. Ayrıca, tamamlanan toplayıcı devresinin veriminin ve çalışma toleransının artırılması amacıyla İstatistiksel Zamanlama Analiz Aracı (STATS) kullanılarak iyileştirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak hedef frekansı 25GHz olan ve 6581 Josephson Eklemi'nden oluşan 8 bitlik bir Kogge-Stone toplayıcı devresi tasarlanmıştır.

Bilgisayar aritmetiğiSüper iletkenlerSüper iletkenlik
Murat Özer
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Bulut bilişim modeli kurumsal kullanım uygulanması ve ıntserv / dıffserv eşlenmesi ile performans arttırımı

Bulut bilişim bilgi, yazılım ve donanımın çevrim içi kullanımı fikrinin temelinde yükselen günümüzün ve geleceğin en parlak girişimidir. Bulut bilişim kullanıcılara altyapı hizmetleri, platform hizmetleri ve yazılım hizmetleri olmak üzere üç çeşit farklı ve istenildiğinde beraber de çalışabilen hizmet modelleri sunarak kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Artan güvenlik, sağlayıcı tarafından sağlanan altyapı tekniklerinin izlenmesi ve devamlılığı, masraf tasarrufu, kaynakları etkin kullanma, yüksek esneklik, erişim ve cihaz özgürlüğü bulut bilişimin yararlarıdır. Bu çalışmada bulut bilişim teknolojisinin özellikleri ve iş yaşamındaki avantalar anlatılmaktadır. Orta büyüklükteki bir şirketin trafiği, LAN ağı ve bulut bilişim ağı olmak üzere iki ağda tasarlanmıştır. Bu iki ağ, OPNET kullanılarak Ftp, E-mail, HTTP trafikleri ve Ethernet gecikmesi üzerinden karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde, DiffServ ve IntServ QoS mekanizmaları bulut bilişim modeli üzerine uygulanmıştır. Yeni yaklaşımlar çalışılmış ve orta büyüklükteki bir şirket trafiği için 3 farklı model bulut ağ teknolojisini geliştirmek için DiffServ ve IntServ aynı ağ üzerinde birleştirerek çalışılmıştır. Bu üç model bulut bilişim teknoloji kullanan iş uygulamalarının gelişmesini sağlamaktadır.

Abdullah Sinan Yıldırım
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

APCO telsiz sistemlerinde oransız kodların kullanımı

Kamu Güvenliği İletişimi Kurumu'nun (Association of Public-Safety Communications Officials-APCO) Proje25 standardı kamu güvenliği ve acil durum haberleşme sistemlerinde telsiz haberleşmesini tanımlamaktadır. Bu haberleşme standardı sayısal ses ve veri iletişimini desteklemektedir. Telsiz uygulamaları arasında teke gönderimin yanısıra çoğa gönderim gerektiren veri uygulamaları da vardır. Her bir kullanıcıdan her paket için onay mesajı almak mümkün olmadığından APCO P25 sisteminde çoğa gönderim genellikle onaysız olarak yapılır. Gönderilen bilginin önemine göre veri ya arttırılmış bir kodlama ile alındı onayı olmaksızın gönderilmekte ya da her kullanıcı sıraya alınarak teker teker gönderim yapılmaktadır. Onaylı veri iletiminde ortaya çıkan trafikte bütün kullanıcılardan onay almak zorunda olmak, noktadan noktaya sırayla aynı veriyi sistemden defalarca göndermek sistem yükünü aşırı derecede artırmaktadır. Oransız kodlama özellikle çoğa gönderim uygulamalarında sistem yükünü azaltan bir tekniktir. En büyük avantajı her alınan paket için geri bildirim mesajı gönderilmesine gerek olmamasıdır. Alıcının sadece orijinal veriyi çözmeyi başardığı anda olumlu geri bildirim yapması yeterlidir. Diğer bir avantaj ise yeniden iletime gerek duyulmamasıdır. Bu avantajlardan dolayı bu çalışmada APCO P25 sisteminde çoğa gönderim uygulamalarında oransız kodların kullanımı incelenmiştir.

Gülay Çığırkan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Tek ve çift katmanlı kiplemeler için ideal olmayan bozulum etkileri

Telsiz haberleşme sistemlerinde verici ve alıcı devreleri ile kanalda meydana gelen ideal olmayan etkiler gönderilen sinyalin faz ve genliğinde ideal olmayan bozulmalara yol açmaktadır. Verici devrelerindeki güç yükselteçleri ve darbe şekillendirmesi, kanalda meydana gelen sönümlenme ve gecikmeler, alıcı devrelerindeki eşzamanlama hataları ile kestirim hataları gibi etmenler başarım oranını etkilemektedir. Bu çalışma kapsamında, bir telsiz haberleşme sisteminin fiziksel katmanında bir uçtan bir uca meydana gelebilecek ideal olmayan etmenler modellenmiştir. Her aşamada sinyal iletiminin başarımı, sistemde kullanılabilecek tüm tek ve çift katmanlı kiplemeler için bit/sembol/paket hata oranları cinsinden incelenmiş, en iyi başarımı sağlayacak parametre, model ve yöntemler belirlenmiştir. Sonuçta, baştan sona bir sistem tasarımı ve benzetimi, ara aşamalarda belirlenen en anlamlı parametreler kullanılarak, gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler ile bir telsiz haberleşme sisteminin fiziksel katmanında meydana gelen bozulum, tek ve çift katmanlı kiplemeler için bit/sembol/paket hata oranları üzerindeki etkilerini gösteren bir kütüphane oluşturulmuştur. Böylece, tezin kapsamında olduğu projenin kavramsal tasarımı için gerekli olan parametrelerin elde edilmesi ve geleceğe yönelik bilgi birikimi oluşturulması amaçlanmıştır.

Elektronik haberleşme
Şeyda Çankaya
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

8 kanallı tümleşik yüksek yeğinlikli odaklı ultrason hüzme şekillendirici sürücü

Yüksek Yeğinlikli Odaklı Ultrason (YYOU) tekniği, hastalıklı dokuları yakma, vücutta istenilen bölgelere ilaç iletimi, safra kesesi taşı kırma, kan pıhtısı çözme gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Odaklı ultrason sistemleri ultrason frekansında üretilen dalgaları kullanır ve bu dalgaları dokuların çok küçük bir kısmında odaklayarak o noktada yüksek sıcaklık artışı sağlarken etrafında yer alan doku kısımlarında hiç ya da önemsiz derecede az sıcaklık artışına sebep olur. YYOU sistemleri kullanım amacına bağlı olarak noninvaziv olduğu gibi invaziv de olabilir. Ultrason katater içi ablasyon sistemleri gibi invaziv YYOU sistemleri için cihaz boyutları çok önemlidir. Ultrason katater içi ablasyon sistemlerinde transdüser dizileri ve sürücü elektroniği boyut gereksinimlerini sağlayabilmek adına, hüzme şekillendirme için gerekli kanal sayısını sağlamak koşuluyla, olabildiğince küçük tutulmalıdır. Boyut sınırlamalarına karşın, bu problemler ASIC teknolojisi ile aşılabilmektedir. Bu tezde, basit bir 8 kanallı yüksek frekanslı yüksek voltaj sürücü ve dijital olarak kontrol edilebilen bir hüzme şekillendirici tümleşik devresinin AMS tarafından sağlanan H35 kütüphanesi kullanılarak yapılan tasarımı sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: yüksek yeğinlikli odaklı ultrason tedavi, YYOU,hüzme şekillendirme, hüzme şekillendiren sürücü, kapasitif mikromekanik transdüser, CMUT, yüksek genlikli sürücü, odaklı ultrason, HIFU, tüm devre tasarımı, VLSI

Hasan Yetik
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

En kritik düğümün bertaraf edilmesinin kablosuz algılayıcı ağının yaşam süresine etkisi

Kablosuz Algılayıcı Ağları (KAA) paradigması, yaygın bilişimin (ubiquitous com- puting) ve Makineden-Makineye (Machine-to-Machine) haberleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır. KAA'ların anayurt güvenliği, askeri uygulamalar, yeni nesil elekt- rik şebekeleri, kritik altyapı izleme sistemleri alanlarında yaygın olarak kullanıl- masından dolayı saldırganlara ilgi çekici gelmektedir. Ayrıca zorlu topolojilerden kaynaklı doğa koşullarına karşı savunmasızdır. Servis dışı bırakma saldırılarının tek ve birden çok algılayıcı düğüme yapılmasına karşı çözümler oluşturulsa da KAA'lar daha karmaşık saldırılara karşı zayıf bir şekilde korunmaktadır. Müda- hale ve yedek sistemlerin çalışma sürelerinin hesaplanması için saldırı altındaki algılayıcı ağın ayakta durma süresi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada tek düğüm saldırılarının ağ yaşam süresine olan etkisinin modellenmesi ile ilgili bir doğrusal programlama yaklaşımı teklif edilmektedir. Doğrusal programlama mo- deli kullanılarak en önemli düğümün bertaraf edilmesinin KAA yaşam süresine etkisi ölçülmektedir.

Anıl Yüksel
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

İki eksenli hassas gimbal stabilizasyonu için bozucu-etki gözleyicisi ile güçlendirilmiş LQG/LTR kontrol sistemi tasarımı

Gimbal yapıları ile veri aktarımı ve lazer atımı gibi çeşitli kavramlar son yıllarda büyük bir önem arz etmektedir. Bu kapsamda aktarılan/gönderilen verinin daha sağlıklı ve anlamlı olabilmesi için geçmişten günümüze çeşitli metotlar önerilmiştir. Bu çalışma kapsamında, savaş uçaklarına takılan ve dört-eksenden oluşan hassas hedefleme ve gözlemleme sisteminin hassaslığını sağlayan iki iç ekseni için, sistem tanımlama ile sistem dinamiği elde edilmiştir. Sistem dinamiğinin belirlenmesinin ardından sistemin kontrolü için bozucu-etki gözleyici yapısı ile güçlendirilmiş bir optimal kontrolcü önerilmektedir. Bu optimal kontrolcünün yapısı ise LQG/LTR yapısındadır. LQG/LTR yapısı klasik LQG yapısının gürbüzlük eksikliğini kapatmaktadır. Yapının temel önerilme amacı, görüş hattı hız kontrolü için gürbüz, sistem isterlerini karşılayan ve iyi bir bozucu etki giderim özelliği olan bir stabilizasyon döngüsünün tasarlanmasıdır. Tasarlanan bu kontrolcü ile sistemin, aerodinamik etkileri ve mekanik aksam kaynaklı ortaya çıkan bozucu etkileri bastırması, sistemde mevcut doğrusal olmayan etkileri minimize etmesi ve sistemin çalıştığı ve/veya çalışmasının amaçlandığı frekans bölgesinde gürbüz davranması hedeflenmektedir. Yukarıda belirtilen bu koşullar altında tasarlanan bozucu-etki gözlemleyicisi ile güçlendirilmiş LQG/LTR kontrol sistemi gerçek platforma uygulanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda sistem performansına dair çeşitli sonuçlar elde edilmiştir. Önerilen tezin literatüre olan en büyük katkısı ise var olan LQG/LTR yapısının, bozucu-etki gözleyicisi ile güçlendirilmesi ve gerçek sisteme uygulanmasıdır.

Burak Kürkçü
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Lazer Epilasyon için Optik Görüntüleme ile Öznitelik Tabanlı Kıl Bölgesi Tespiti

Lazer epilasyon, kıl folikülüne ve şaftına termal yolla hasar verilerek, bu yapıların kalıcı bir şekilde yok edilmesini amaçlayan ve son yıllarda kullanımı oldukça yaygınlaşmış olan cerrahi olmayan bir operasyondur. Lazer epilasyon tekniğinin temel amacı kıl foliküllerinin hasarlanması olmasına rağmen, günümüzde kullanılmakta olan lazer epilasyon cihazları çevresel deri katmanlarını da sağlık riski oluşturacak şekilde etkilemektedir. Lazer epilasyon işleminin cilt üzerindeki yan etkilerinin asgari düzeye indirgenebilmesi için lazer ışınının sadece önceden tespit edilmiş kıl bölgelerine yönlendirilmesi önerilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, önerilmekte olan lazer epilasyon yönteminin bir alt parçası olarak kullanılmak üzere, optik bant görüntü üzerinden görüntü işleme ve örüntü tanıma teknikleri kullanılarak kıl bölgelerinin tespit edilmesidir. Kıl bölgesi tespit işlemi için, makine öğrenme tekniklerine dayanan öznitelik tabanlı iki basamaklı sınıflandırma yöntemi önerilmektedir. Önerilmekte olan iki basamaklı sınıflandırma yöntemi sayesinde, sınıflandırıcı performansının artırılması hedeflenmektedir. Yöntem başarımları, denek-taşı oluşturulmuş görüntüler üzerinde algoritma sonuçlarının duyarlılık ve özgüllük analizlerinin yapılması ve sınıflandırma işlem süresinin hesaplanması ile belirlenmektedir. Elde edilen sonuçlar, önerilmekte olan sınıflandırma tekniğin öznitelik tabanlı kıl bölgesi tespit işleminde performans artışı sağlayabildiğini göstermektedir.

Sayısal görüntü işleme
Murat Avşar
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Eş dağılımlı olmayan fotonik ortamların tasarımı ve incelenmesi: Kip dönüştürücülerden optik gizlemeye

Lord Rayleigh tarafından bir boyutta dönemli olarak dizilmiş katmanların yasak-bant karakteristiği gösterildikten yaklaşık bir yüzyıl sonra, modern optikteki yasak-bant cihaz ihtiyacı, araştırmacıları iki ve üç boyutlu frekans seçici cihazların elde edilmesine yöneltmiştir. Yablonovitch ve John tarafından başlatılan öncü çalışmalar, elektromanyetik dalgaların ilerleyişi üzerindeki kontrolü fotonik kristal (FK) adı verilen yapılarla sağlamışlardır. Dağınım çizenekleri göz önüne alındığında, bu dönemli dielektrik yapılar ve foton dalgaları arasındaki etkileşim, yarıiletken kristaller ve elektron dalgaları arasındaki etkileşime oldukça benzerdir. Yarıiletken kristallerde olduğu gibi, FK'lerde de yasak ve izinli frekans/enerji bölgeleri vardır. Ancak, fotonik cihazların bant genişliği elektronik olanlarla karşılaştırıldığında genellikle daha geniş olmaktadır. Bu bant genişliklerindeki farklılık ve günümüz elektronik elemanların tepki süresinin artık indirgenemez sınırlarına ulşmalarından dolayı, fotonik cihazlara, ayrıca FK'lere, büyük bir ilgi uyanmıştır. Bazı optik/fotonik tasarımlar, konum alanında kırılma indisine göre eş-olmayan bir dağılıma ihtiyaç duymaktadırlar. Tek biçimli yasak-bant cihaz olmanın yanında FK, eş dağılımlı olmayan fotonik ortamları üretmek için de elverişlidir, örneğin derecelendirilmiş indisli dalgakılavuzları. Uzun dalgaboylarının ayrık FK'lerdeki davranışını açıklayan etkin ortam teorisi, sürekli derecelendirmeyi taklit etmek için kullanılmaktadır. Frekans ve zaman alanında uygulanan sayısal yöntemler sayesinde geniş bantta çalışabilen ve yüksek iletim verimliliklerine sahip fotonik tasarımlar ortaya konmuştur.

Bilgehan Barış Öner
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Süperiletken entegre devreler için çok kanallı, kararlı, düşük maliyetli, düşük gürültülü, yüksek hassasiyetli, geniş aralıklı akım kaynağı geliştirilmesi

Tek akı kuantum (SFQ) mantık devreleri, icadından bu yana, birçok uygulamada kullanılarak gelişmekte olan teknolojilerden biri haline gelmiştir. SFQ devrelerin çekirdeğini Josephson eklemi oluşturmaktadır. Bu nedenle SFQ devreler akım beslemeli devrelerdir. SFQ devreler, Josephson eklemlerini anahtarlama aracı olarak kullanırlar, bu sayede daha az güç ile daha hızlı işlemler gerçekleştirirler. Karmaşık SFQ devrelerde termal yüke bağlı olan Joule ısınma etkisinin düşük olması için devreye birçok noktadan akım beslemesi gerekmektedir. Bu akım beslemesi için gerekli olan seviye, kapı seviyesindeki birimler için μA mertebesindeyken, mikroişlemci devreler için birkaç A mertebelerinde olabilir. Oda sıcaklığında çalışan yarıiletken devreler voltaj kutuplamalı devrelerdir. Dolayısı ile termal yük problemleri ve çok noktadan akım beslemesine ihtiyaçları yoktur. Bu nedenle piyasadan, süperiletken devreler için, kompakt, düşük gürültülü, çok kanallı ve geniş aralıklı gibi özellikleri olan bir akım kaynağı bulmak çok mümkün değildir. Bu çalışmada, süperiletken entegre devrelerin akım beslemeleri için, düşük gürültülü, yüksek hassasiyetli ve geniş aralıklı akım kaynağı geliştirilmiştir. Burada akım kaynağından daha kararlı ve düşük gürültülü bir akım çıkışı elde etmek için geribesleme algoritması kullanılmıştır. Akım kaynağının çıkışları FPGA ile kontrol edilmektedir. Kullanıcı istediği akımı bilgisayar üstündeki bir arayüzden girebilmektedir. Bilgisayar kullanıcının istediği akım için gerekli parametreleri hesaplayıp FPGA'e gönderir. Bu çalışmada, 1 mA akım çıkışı için, 1.5 mHz'den 10 Hz'e kadar ölçülen toplam gürültü akımı 13.9 nA/√Hz'dir.

Ufuk Yumrukaya
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Çevresel ve operasyonel koşullara uyarlı mikro doppler veri işleme

Radar gözetleme sistemlerindeki asıl zorluk insanların hayvanlardan ayrılması olduğu kadar farklı insan hareketlerinin ayrılmasını da kapsamaktadır. Bu nedenle hedef mikro-Doppler imzalarının otomatik hedef sınıflandırması için yüksek başarıma sahip olduğu gösterilse de sonuçlar operasyonel koşulların ideal olduğu durumlar ve belirli öznitelik kümeleri için verilmektedir. Geçmiş yıllarda çok sayıda öznitelik mikro-Doppler imzalarının sınıflandırılması için önerilmiştir. Ancak önerilen özniteliklerinin tümünün kullanılması maksimum sınıflandırma başarımının verilmesini garanti etmemekte ve ideal öznitelik alt kümesinin seçilmesi ise senaryoya bağımlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada, kapsamlı olarak mikro-Doppler öznitelik çıkarım yöntemleri ve çıkartılan özniteliklerin radar sistem parametleri ve operasyonel koşullara – merkez frekansı, menzil ve Doppler çözünürlüğü, anten hedef geometrisi, sinyal gürültü oranı ve hedef üzerinde kalma süresi – olan bağımlılıklarını incelemektedir. İnsan mikro-Doppler imzalarına uyarlı bir öznitelik dizaynı gerçekleştirilmiştir. Sınıflandırma performansını en iyileştirecek, azaltılmış sayıda olan özniteliklerin çıkartılması için algoritmalar önerilmiş ve iyi seçilmiş bir öznitelik alt kümesinin daha iyi başarımlar ortaya konduğu gösterilmiştir. Durum çalışması yapılarak önerilen uyarlanabilir öznitelik seçim algoritmasının sınıflandırma performansını arttırılabileceği gösterilmiştir.

Barış Erol
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Doğrusal olmayan kavşak tespitinde iki tonlu uyarı sinyalinin tespit performansına etkisi

Doğrusal olmayan kavşak detektörleri, p-n kavşakların tehdit unsuru olarak kullanıldıkları alanlarda, bu kavşakların tespit edilmesi amacıyla geliştirilmişlerdir. Çalışma prensipleri harmonik radar mantığı ile tasarlanan bu detektörler, hedef kavşağın küçük olması durumunda ve birçok hedef dışı doğrusal olmayan kavşak yapılarında yanlış alarm verebilmektedir. Bu çalışmada, doğrusal olmayan kavşak detektörlerinin performansına etki eden faktörler irdelenmiş, bu faktörlere bağlı olarak farklı frekanslarda ve güçlerde çalışan detektörler karşılaştırılmıştır. Ayrıca, doğrusal olmayan kavşakların tespitinde, genellikle kullanılan tek tonlu uyarı sinyali yerine iki tonlu uyarı sinyali kullanımına dair benzetim yapılmış, oluşan harmonik sinyallerinin zirve genlik değerleri ve bu değerlerin oluşumunda etkili olan kavşak türlerinin karakteristik özellikleri incelenmiştir. Daha sonra, elektromanyetik gürültüden arındırılmış bir odada, farklı iki kavşak türü üzerine ışıtılan iki tonlu uyarı sinyallerinden, kavşak tarafından oluşturulan harmonik sinyaller ve iki tonun karışık harmonikleri incelenmiştir. Deneysel sonuçlar ışığında, tek tonlu uyarı sinyali kullanan klasik doğrusal olmayan kavşak detektörlerinin kavşak tespit ve ayrıştırma performansının, iki tonlu uyarı sinyalleri kullanılarak oluşturulan karışık harmonikler ile yükseltilebileceği gözlemlenmiştir. Tez çalışması, p-n kavşak tespiti ve p-n kavşakların diğer doğrusal olmayan kavşak yapılarından ayırt edilmesi amacıyla iki tonlu sinyal kullanımı ve bunların karışık harmonikleri ile tespit ve sınıflandırma yapılmasını önermektedir.

Coşkun Aydemir
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlık durumu gözlemleme için düşük maliyetli kablosuz radar ile insan mikro-doppler sınıflandırması

Son yıllarda sağlık durumu gözlemleme için kapalı ortam insan aktivitelerinin gözlemlenmesinin amaçlayan radar uygulamaları sıklıkla araştırılmaktadır. Kızılötesi, akustik, titreşim/sismik ve görsel sensörler uzun zamandır insan tanıma ve algılama sistemlerinde kullanılmaktadır. Fakat bu sensörlerin aksine, radarlar insan algılama uygulamalarında daha uzun mesafelerde algılama yapabilmesi, daha kapsamlı olması ve bütün hava koşullarında çalışabilmelerinden dolayı daha büyük avantajlar sunarlar. Evlerde ve klinik ortamlarda acil sağlık durumu tespiti için radar uygulamaları kullanılarak insan gözetimi gittikçe önem kazanmaktadır. Bu çalışmada düşük güç tüketimli, kablosuz, ergonomik ve ucuz BumbleBee radarlar kullanılarak kapalı ortamda emekleme, yürüme, koşma gibi normal insan hareketleri ile aksak yürüme, baston ile yürüme, tekerlekli sandalye ve yürüteç ile yürüme gibi yaşlı, hasta ve engelli insan hareketleri radar ile gözlemlenerek farkları tartışılacaktır. Bu hareketlerin farklı görüş açıları ve duruş zamanlarının bu hareketlerin sınıflandırma başarımlarına olan etkisi sunulacaktır.

Bahri Çağlıyan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Çoklu yeniden ayarlabilir çok girişli çok çıkışlı sistemlerde dizayn ve performans analizi

Yeniden yapılandırılabilir çoklu anten sistemleri (MR-MIMO), ısıma örüntüsü, frekans bandı ve polarizasyon özelliklerini degistirebilen akıllı anten elemanları ile olusturulan MIMO anten sistemleridir. Böyle bir MR-MIMO anten sisteminde, hem element örüntüsü, F( ; ), hem de dizin örüntüsü, A( ; )), degistirilerek etkin anten örüntüsü, F( ; ) A( ; ), istenilen bir sekilde elde edilebilecektir. Bu çalısmada, sonlu sayıda element örüntüsü, Fl( ; ); l = 0; : : : ;L 􀀀 1, olusturabilen bir piksel anten teknolojisi ile elde edilen MR-MIMO üzerinde çalısılmıstır ve bu MR-MIMO için gerekli anten örüntü seçimi ve önkodlama islevi için çesitli verici/alıcı tasarımları yapılmıstır. MR-MIMO anten sistemi ile, MIMO kanal özellikleri, her bir anten örüntü modu için farklı bir gerçekleme ile neticelenebildiginden, MR-MIMO tasarımlarını etkin kılabilecek kanal kestirim metodu tasarımı, ve kanal kestirim yükünün bu sistemin performans kazancına etkisi incelenmistir. Anten mod seçimini ve önkodlama matris tasarımını birlikte basarabilen metotlar da önerilmistir. Simülasyonlarla, MR-MIMO antenlerin, geleneksel MIMO antenlere göre daha yüksek SNR performansı sagladıgı gösterilmistir.

Ekim Kurtulmaz
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Sismik sensör ağı kullanılarak insan düşmesinin tespit edilmesi

İnsanlar yaşlandıkça düşme, büyük bir sağlık tehdidi oluşturmaktadır. Bu konudaki çalışmalar düşmelere hızlı tepki vermenin ölümle sonuçlanan vaka sayısında kritik azalma sağladığını göstermektedir. Bu nedenle sağlık gözetleme yapan biyomedikal uygulamalarında kullanılan sensörler yardımıyla sinyal işleme algoritmalarının geliştirilmesi önemli bir araştırma alanına dönüşmüştür. Bu çalışmada sismik sensör ağı kullanılarak hareket sınıflandırılması ve düşme tespiti için yeni bir algoritma önerilmiştir. Daha ayrıntılı olarak, insan düşmesinin yanında kapı çarpması, pencere çarpması ve bir nesnenin düşmesi gibi parazit sinyallerin sınıflandırılması değerlendirilmektedir. Bu tez çalışmasında spektral istatistik ve ayrık dalgacık dönüşümü ile öznitelik çıkarma metotları önerilmiştir. Sismik sensör ağı kullanılarak alınan gerçek verilerin performans sonuçları verilmiştir. Bu algoritma ile özellikle karışıklığa sebep olabilecek parazit sinyallere karşı yanlış alarm sayıları düşürülmüştür. Yapılan çalışmalar sonucunda insan düşmesi %99,4 doğruluk oranıyla tespit edilmiştir.

Halil İbrahim Sümer
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
DoctorateOpen AccessTR

Kablosuz algılayıcı ağlarda link seviyesinde tokalaşma için iletim güç kontrolü

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda (KAA) link seviyesinde veri iletişiminin temel mekanizması tokalaşma ile gerçekleşmektedir. Ağ yaşam süresini eniyilemek için veri ve alınan veriyi onaylayan paketlerin (ACK) iletim güç seviyelerinin en iyi şekilde seçilmesi gerekmektedir. Eğer en yüksek iletim güç seviyesi kullanılırsa tokalaşmanın başarısız olma olasılığı minimize edilir. Ancak bu durum bazı linklerde gereksiz güç harcanmasına neden olacağı için her zaman en yüksek ağ yaşam süresini sağlamayabilir. Bu tez çalışmasında veri ve ACK paketlerinin iletim güç seviyelerinin en iyi şekilde ayarlanmasının ağ yaşam süresine olan etkileri sistematik bir şekilde incelenmiştir. Bu kapsamda pratik varsayımlar altında KAA'ların enerji tüketiminin matematiksel programlama yöntemleri ile özgün bir şekilde modellenmesi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu tez çalışmasında kablosuz haberleşme ve ağ araştırmalarında sıkça karşılaşılan kayıpsız geri besleme kanalı varsayımının (ACK paketlerinin kayıpsız bir şekilde kanaldan iletilmesi) geçerliliği incelenmiştir. Bu tez çalışması sonucunda bir KAA'da veri ve ACK paketleri için çözülmesi zor bir problem olan global güç seviye atamasının yapılması yerine, çözümü daha basit bir problem olan link bazında güç seviye atamasının yapılmasının ağ yaşam süresini global duruma göre ciddi boyutlarda düşürmediği tespit edilmiştir. Ayrıca ACK paketlerinin kayıpsız bir şekilde iletildiği varsayım olan kayıpsız geri besleme kanalı varsayımının pratik uygulamalarda yanıltıcı olduğu görülmüştür

Hüseyin Uğur Yıldız
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Sıkıştırılmış algılama tabanlı yüksek çözünürlüklü radar streç işleme

Streç işleme(Sİ) yüksek menzil çözünürlüğü sağlarken Analog Dijital Çevirici(ADÇ) oranını düşürüp, geniş bantlı sinyalleri dar bantlı alıcılar ve teknikler kullanarak işleyen bir darbe sıkıştırma tekniğidir. Geniş bantlı sinyallerin yüksek menzil çözünürlüğü, sınırlı bir menzil penceresi aralığı boyunca incelenip, analog tabanda geri rampa işleminin yapılması ile elde edilir. Streç işleme, yüksek bant genişlikli dalga formlarının sinyal işlemesi için orta seviyede veri oranı sunmaktadır. Ayrıca, streç işleme her ne kadar yüksek menzil çözünürlüğü sunsa da, sahnedeki hedeflerin hız bilgisinin eksikliği durumunda frekans kaymaları oluşabilir ve buna bağlı olarak da menzil bilgisinde belirsizliklere neden olabilmektedir. Çözünürlük seviyesi korunarak, menzil bilgisine ilaveten hız bilgisinin de kestiriminin yapılabilmesi için darbe Doppler yönteminin streç işleme yöntemi ile birlikte kullanılmalıdır. Streç işleme örnekleme oranını düşürürken, yüksek veri toplama periyodunun artmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla, ötüş sinyalinin demodülasyon sonrasındaki zaman bant genişliği çarpımı yaklaşık olarak sabittir. Bu nedenle streç işleme tam anlamıyla bir sıkıştırma tekniği olarak düşünülemez. Bunun yanında, incelenen pencere aralığındaki hedef uzayı seyrekse, Sıkıştırılmış Algılama(SA) ölçüm sayısını büyük ölçüde azaltmak ve seyrek sahneler için hem darbe Doppler hem de streç işlemenin genel uygulamalarında kullanılan Fourier tabanı gibi bilinen bir taban ile hedefleri seyrek şekilde geri oluşturmada kullanılan çok önemli bir araçtır. Her ne kadar klasik sıkıştırılmış algılama yöntemleri ele alınan probleme doğrudan uygulanabilirse de, sıkıştırılmış algılama tabanlı geri oluşturulmalar hedeflerin ızgara dışında olmasıyla oluşan model uyuşmazlıklardan bir hayli etkilenmektedir. Model uyuşmazlığı problemine çözüm olarak menzil veya Dopplerde ızgara dışında olan hedeflerde gürbüz olan seyreklik tabanlı yinelemeli parametre uyarlayan tekniğin Sİ için kullanılması önerilmiştir. Sunulan bu algoritma, incelenen sahnelerdeki ızgara dışı hedeflerin Doppler ve menzil parametrelerini gradyan azaltma yoluyla kestiren yinelemeli bir algoritmadır. Gerçek ve geri oluşturulan sahneler arasındaki hatayı hesaplamak için, Earth Mover's Mesafesi(EMM) metriği kullanılmıştır. Önerilen tekniğin performansı, klasik streç işleme ve sıkıştırılmış algılama tekniklerinin performansları ile farklı sinyal gürültü oranı, sinyal kargaşa oranı, seyreklik seviyesi ve kullanılan ölçümün yüzdeleri için karşılaştırılmıştır. Hedeflerin ızgara dışında olduğu farklı simülasyon sahneleri için, sunulan yöntemin aynı veri oranında klasik streç işleme ve sıkıştırılmış algılama yöntemlerine karşı oldukça gürbüz ve yüksek çözünürlüklü geri oluşturma sonuçları sunduğu gözlemlenmiştir.

İhsan İlhan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

Şebekeden bağımsız fotovoltaik sistemlere yönelik çok girişli çok çıkışlı modelleme ve gürbüz kontrolcü tasarımı

Bu çalışmada, sık kullanılan şebekeden bağımsız çalışan ve sabit DC gerilim çıkışa sahip bir fotovoltaik (FV) sistemin etkenliğini artırmaya yönelik, sistemin yeni bir yöntemle çok girişli çok çıkışlı (Multiple Input Multiple Output - MIMO) yapıda matematiksel modellenmesi ve MIMO kontrolcülerin tasarlanarak uygulanması irdelenmiştir. Şebekeden bağımsız fotovoltaik sistemlere yönelik kontrolcüler incelendiğinde literatürdeki genel yaklaşımın tek girişli tek çıkışlı (Single Input Single Output - SISO) modelleme ve kontrolcü tasarımına yönelik olduğu görülmektedir. Ancak çok girişli çok çıkışlı yapıda olan bir sisteme yönelik tek girişli tek çıkışlı kontrolcüler uygulandığında, değişken yük, güneş ışınımı ve ortam sıcaklığı koşulları altında beklenmeyen sonuçlarla karşılaşılabilmektedir. Sisteme yönelik söz konusu beklenmeyen çalışma durumları, günlük olarak değişen ve değiştirilmesi mümkün olmayan çevresel koşulların güç üretimine doğrudan etkisi sonucu oluşmaktadır. Ayrıca çok girişli çok çıkışlı fotovoltaik sistem darbe genişlik modülasyon (Pulse Width Modulation - PWM) ile tetiklenen anahtarlamalı DC/DC dönüştürücüler içerdiği için geleneksel doğrusallaştırma teknikleri ile bu sistemlerin sağlıklı sonuçlar veren doğrusal modellerinin elde edilmesi ve uygun SISO model tabanlı kontrolcülerin tasarlanması oldukça zordur. Belirtilen sorunları çözmeye yönelik bu çalışmada MIMO Hammerstein-Wiener (HW) doğrusal olmayan sistem tabanlı bir modelleme yaklaşımından yararlanılmıştır. Elde edilen model, FV paneller, DC/DC dönüştürücüler, akü ve DC yük gibi tüm sistem bileşenlerini içermektedir. Ayrıca söz konusu modellemeye, giriş/çıkış doğrusalsızlıklarının terslenebilir olmaya zorlanması ve yeterli koşulların türetilmesine yönelik özgün bir ekleme gerçekleştirilmiştir. Bu sayede terslenebilir fonksiyonlar kullanılarak HW modelin doğrusal kısmına göre MIMO kontrolcü tasarımları gerçekleştirilmiş ve daha sonra doğrusal olmayan tüm HW modeline adresleme yapılarak sisteme yönelik doğrusalsızlıklar da modele dahil edilebilmiştir. Bu yöntem yardımıyla H∞ çevrim şekillendiren ve Linear-Quadratic-Gaussian (LQG) servo MIMO gürbüz kontrolcüleri tasarlanmıştır. Söz konusu gürbüz MIMO kontrolcülerin değişken yük ve atmosferik koşullar altındaki performans değerleri, sisteme yönelik tasarlanan Proportional-Integral (PI) ve PI/LQG hibrit SISO kontrolcüler ile kaşrılaştırılmıştır. MIMO ve SISO kontrol tasarımlarına yönelik, çıkış gerilimi düzenlemesinin gürbüzlüğü ve performansının yanısıra sistem bileşenlerinin parametrelerindeki belirsizliklere karşı hassasiyeti gibi sonuçlar ele alınmıştır. Sonuç olarak tasarlanan H∞ çevrim şekillendiren MIMO kontrol sisteminin değişken yük ve atmosferik koşullar altında, FV panellerin maksimum güç noktasını sürekli takip etmesini sürekli sağladığı, çıkış geriliminin diğer sistemlere göre daha kararlı olduğu ve bozucu etkenlere ve sistem belirsizliklerine daha dayanıklı olduğu görülmüştür.

Onur Deveci
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Fotonik yapıların eniyileme algoritması ile tasarımı

Doğada bulunan malzemelerin farklı karakteristik özellikleri bulunmaktadır. Bu özelliklerden biri de maddenin ışık ile etkileşimine sebep olan kırıcılık indisidir. Farklı kırıcılık indislerine sahip dielektrik malzemelerin bir araya gelmesi ile fotonik kristaller oluşur. Fotonik kristaller bir, iki veya üç boyutlu periyodik ve dielektrik malzemelerden oluşan yapılardır. Fotonik kristaller ile ışığın hareketini farklı şekillerde kontrol etmek mümkündür. Fotonik kristallerin ortaya çıkışında etkili olan en büyük özellikleri fotonik yasaklı band aralıklarına sahip olmalarıdır. Bunun anlamı, bir fotonik kristal üzerine gelen ışığın frekansı bu fotonik yasaklı bant aralığında bulunuyor ise gelen ışık fotonik kristal içerisinde ilerleyemez. Fotonik yasaklı bant aralığı özelliğinden faydalanarak farklı fotonik kristal yapılar tasarlanabilmektedir. Örneğin; fotonik kristaller üzerinde nokta kusur oluşturulduğunda fotonik kristal kavite yapıları tasarlanabilir. Bir başka örnek; fotonik kristal üzerinde bir çizgi kusur oluşturulursa fotonik kristal dalgakılavuzu yapısı elde edilebilir. Fotonik kristaller ile tasarlanabilen yapılar sadece fotonik yasaklı bant aralığı esasına göre tasarlanmazlar. Örneğin bir fotonik kristal yapısı ile gelen ışığı odaklayabilen lens yapısı elde edilebilir. Fotonik kristallerde özkolimasyon, süper prizma, negatif kırılma ve yavaş ışık gibi alışılmadık ışık hareketlerini gözlemlemek de mümkündür. Ayrıca, fotonik kristaller ile biyokimyasal algılayıcı yapılar da tasarlanabilir. Fotonik kristaller genellikle elle tasarlanan basit yapılardır. Karmaşık fotonik kristallerin daha iyi sonuçlar verebildiği bilinmektedir. Ancak yüksek performansa sahip karmaşık fotonik kristalleri analitik teori ve tahminler ile tasarlamak oldukça sınırlıdır. Bu sebeple, yüksek performansa sahip karmaşık fotonik kristalleri tasarlarken bir eniyileme algoritması kullanmak iyi bir çözüm olabilir. Eniyileme algoritmaları, bir sistemin istenilen özelliklerini artırırken istenmeyen özelliklerini azaltmak için tasarım aşamasında kullanılan yöntemlerdir. Eniyileme algoritmaları genellikle doğadan veya evrim teorisinden esinlenilerek oluşturulan algoritmalardır. Eniyileme algoritmaları karmaşık tasarım problemleri için iyi birer aday sonuç verebilmektedir. Fotonik kristal tasarımı da karmaşık bir problem olduğu için eniyileme algoritmaları kullanarak fotonik kristal tasarlama fikri son yıllarda oldukça dikkat çekmiştir. Çünkü eniyileme algoritması ile tasarlanan fotonik kristaller oldukça iyi özelliklere sahip olabilmektedirler. Bu tez kapsamında eniyileme algoritması kullanılarak çeşitli fotonik kristal yapıları tasarlanmıştır. Eniyileme algoritması olarak bir çeşit evrimsel algoritma olan Diferansiyel Evrim algoritması kullanılmıştır. Diferansiyel Evrim algoritmasının yaygın olarak kullanılan diğer eniyileme algoritmalarına kıyasla daha iyi sonuçlar üretebildiği gösterilmiştir. Diferansiyel Evrim algoritması kullanılarak dalgaboyu altında odaklayan fotonik kristal lens yapıları tasarlanmıştır. Fotonik kristallerin birim hücrelerinde eniyileme yapılarak fotonik yasaklı band aralığı genişletilmiş ve bir fotonik kristal dalgakılavuzu yapısı tasarlanmıştır. Fotonik kristal kavite yapısının kavite bölgesi eniyileme algoritması ile değiştirilerek yüksek kalite faktörü elde edilmiştir. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda tasarlanan yapılar literatüre bir katkı yapmıştır. Ayrıca, Diferansiyel Evrim algoritmasının fotonik kristal tasarımlarında uygulanabilir olduğu gösterilmiştir ve literatüre yeni bir tasarım yöntemi kazandırılmıştır. Elde edilen sonuçlar ileride tasarlanacak fotonik kristal yapıları için umut vericidir.

Fotonik kristaller
Emre Bor
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Elektronik destek sistemlerinde gerçek zamanlı tehdit radar parametreleri çıkarımı

Elektronik destek sistemleri için en önemli ve temel görevlerden biri, radar işaret parametrelerinin çıkarımıdır. Bu parametrelerin analiz edilmesi, elektronik harp sistemlerinde tehdit radarın karakteristik özelliklerinin tespit edilmesi ve sınıflandırılması açısından önem arz etmektedir. Darbe tanımlama kelimesi (DTK) olarak adlandırılan bu parametreler darbe geliş zamanı (TOA), darbe genişliği (PW), darbe genliği (PA), frekans (RF) ve geliş açısı (AOA) olarak sıralanabilir. Elektronik harp sistemlerinde elektronik taarruz (ECM) tekniklerinin gerçekleştirilebilmesi için radar ikaz alıcısı (RWR) ve elektronik destek (ESM) sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Taarruz tekniklerinin gerçek zamanlı olarak gerçekleştirilebilmesi için alıcı antenler tarafından algılanan işaretlerin, parametre çıkarıcı bloğunda işlenerek tehdit radarların DTK'larının bulunması ve tehdit radarın kimliklendirilmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında TOA, PW, PA, RF ve AOA gibi en temel DTK parametreleri farklı SNR durumları için FPGA ortamında geliştirilen sinyal işleme algoritmalarıyla gerçek zamanlı olarak çıkarılmış ve sonuçlar hata analizleriyle beraber verilmiştir.

İsmail Emre Ortatatlı
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Çok atlamalı kablosuz algılayıcı ağlar için dağıtık bir eşzamanlama tekniğinin deneysel incelenmesi

Genelde tüm haberleşme ağları, özelde ise Kablosuz Algılayıcı Ağlar (KAA), sağladıkları hizmetlerin sıkı gereksinimlerini yerine getirebilmek için eşzamanlamaya ihtiyaç duyarlar. KAA'larda eşzamanlama birden çok amaç için gereklidir (örneğin, uyuma-uyanma çizelgelemesi, olay tespit etiketlemesi). Literatürde KAA'lar için çeşitli eşzamanlama protokolleri önerilmiş ve bunların bazıları da deneysel olarak test yataklarında sınanmıştır. Fakat, KAA'larda çok-atlamalı eşzamanlama deneysel olarak hiç incelenmemiştir. KAA literatüründeki bu açıklığı kapatmak amacıyla bu çalışmada özgün bir eşzamanlama tekniğinin tasarım ve gerçeklemesi sunulmuştur. Ayrıca, önerilen tekniğin başarımı doğrudan deneylerle irdelenmiştir. Sonuçlarımız önerilen tekniğin üstün başarısını ortaya koymaktadır.

Muhammed Fatih İnanç
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Kurbağa siyatik sinirini mikrofabrikasyon yöntemle üretilen esnek elektrot kullanarak canlı ortamda elektrokimyasal yöntemle bloklama

İstatistiklere göre, mevcut ABD nüfusunun (% 1,9) yani 5,6 milyon kişi felçlidir. Fonksiyonel Elektriksel Uyarım (FEU) sinir sisteminde kayıp fonksiyonları onarmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde sinirler kasları hareket ettirmek için elektrotlar tarafından uyarılır. Ancak uyarımın lokalizasyonunu sağlamak zordur. Bundan dolayı komşu sinirlerde de istenmeyen uyarımlar oluşmakta ve bu uyarımlar ağrıya neden olmaktadır. Bu nedenle, istenmeyen uyarımları sonlandırmak için bloklama akımı uygulanmalıdır. Bloklama akımı yüksek değerlerde uygulandığında sinirlere kalıcı hasar verdiğinden bloklama akımının olabildiğince düşük değerlerde olması arzu edilir. Bloklama akımını düşürmek için elektrokimyasal yöntem kullandık. Bu yöntem içinde öncelikli olarak mikrofabrikasyon yöntemiyle üretilen düzlemsel ve esnek elektrotlar üreterek klasik metoda göre bloklama akımını düşürmeyi amaçladık. Klasik yöntemde bloklama için kablolar kullanılır. Diğer bir içerik olarak da ISM(iyon seçici zar) kullanarak bloklama akımını kimyasal olarak düşürmeyi amaçladık. Araştırmamızda, gerekli minimum bloklama akımlarını karşılaştırdık. Bloklama akımlarının uygulanması için; Esnek elektrotlar, düzlemsel elektrotlar ve kablolar kullandık. Gerekli deneyler kurbağa siyatik siniri üzerinde in-vivo ve in-situ olarak yapıldı. Geniş yüzey alanı ve siyatik sinir ile temas açısından, düzlemsel elektrot kablolardan daha uygundur. Sonuçlara bakıldığında, düzlemsel elektrotların bloklama akımı klasik yöntemle karşılaştırıldığında % 50-70 oranında bir düşüş görülmektedir. Esnek elektrotların bloklama akımı değerlerini, düzlemsel elektrotların ve kabloların bloklama akımı değerleriyle karşılaştırdık. Esnek elektrotlar siniri daha iyi kavradığından diğerlerine kıyasla daha fazla temas yüzeyi oluşturmaktadır. Esnek elektrotların bloklama akımı kablolarla karşılaştırıldığında% 80-95 oranında düşüş gözlemlenmektedir. Sinir sisteminde iç ve dış ortamdaki iyon konsantrasyonları ve bu iyonların aksiyon potansiyeli oluşumundaki rolleri bilinmektedir. Bu iyonlardan en etkin role sahip olanlardan başlıcaları ise Na+, K+, Cl- ve dolaylı olarak da Ca2+ iyonlarıdır. Fakat etkinlik bakımından en etkili olanı Ca2+ iyonu olduğu için Ca2+ iyonu için ISM(iyon seçici zar) kullanarak bloklama akımını düşürdük. ISM kullanarak bloklama akımında yalın elektrota göre % 40-50 arası bir düşüş sağladık. Sonuç olarak, esnek elektrotların, planar elektrotlara ve klasik yöntemlere kıyasla bloklama akımını azaltmak için daha etkili olduğunu gözlemledik. Ayrıca elektrokimyasal yöntem olarak kullandığımız ISM Ca2+-ISM (Kalsiyum-iyon seçici membran) membrane sayesinde bloklama akımında yalın elektrotlara göre düşüş elde ettik. Böylece yüksek değerlerde uygulanan DC bloklama akımının sinir üzerinde oluşturacağı kalıcı hasarlardan kurtulmak mümkün olmaktadır. Bunlara ek olarak ISM, bloklama akımını düşürmedeki etkisi göz önüne alındığında, daha küçük boyutlarda üretilecek esnek elektrotlarımız aracılığıyla ileride felçli yüz kasları gibi küçük yapılı sinirler içeren dokularda kullanılmak üzere implant edilebilir tıbbi uygulamalar için uygun görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel elektriksel uyarı (FEU), İyon-seçici elektrot (ISE), Sinir sistemi, İmplant, Esnek elektronik.

Zafer Soybaş
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Kızılötesi dedektör tasarımı için doğadan esinlenmiş göz yapılarının dalga analizi

Biyomimetik bilimi ile doğanın işleyişindeki sistem, hayatımızı kolaylaştıracak teknolojiler için ipucu sunabiliyor. Doğadaki materyaller ihtiyaç duyulan sağlamlık, hafiflik, esneklik gibi özelliklere sahiptir. Doğal görme yapıları özellikle küçük omurgasız hayvanlar, örneğin sinekler veya arılar için bileşik gözler, beyinlerini görüntü işleme ile aşırı yüklemeden kendi çevreleri hakkında yeterince görsel bilgi elde etmek için mükemmel Şekilde uyarlanmış uzman görme tasarımına sahiptirler, aynı zamanda küçük hacimli optik birimlerden oluşmasına rağmen daha geniş açılı elektromanyetik dalgaları algılamasından, yansıtmaları daha düşük ve yüksek absorbsiyonlu olmasından ve çözünürlüğe paralel maliyete sahip olmasından dolayı büyük avantajlar sunarlar. İnsan gözü ve doğadaki göz yapıların ışık ile etkileşimi daha çok ray analizi ile yapılmaktadır. Işığın dalga özelliğinin dikkate alınmadığı bu tür analizlerde enerjinin odaklanması, yansıma ve soğurulmadan kaynaklanan kayıpların dikkate alınmaması gibi özellikler incelenememektedir.Zaman Düzleminde Sonlu Farklar (Finite-Difference Time-Domain (FDTD)) yöntemi, elektromanyetik problemlerin çözümünde kullanılan, popüler ve Maxwell denklemlerinin diferansiyel formunu ayrıklaştırmaya yarayan sade ve yaygın bir sayısal yöntemdir. Yapılan kaynak taramalarında, bileşik görme yapılarında bu yöntem kullanılarak dalga analizi simulasyonları konusunu işleyen bir bilgiyle karşılaşılmamıştır.Geleceğin elektronik ve fotonik bağlılığı, elektriğin, optik sinyallere verimli bir şekilde geçişini sağlamalıdır. Grafen malzemesi, bu iş için en uygun elektronik ve fotonik özellikleri ve önemli geniş çalışma bant genişliği ile bağlı sistemler için uygun bir malzemelerden biridir.Kızılötesi dedektörler cisimlerden yayılan kızılötesi radyasyonu algılayan sensörlerdir. Kızılötesi görüntüleme yada algılama yapabilmek için atmosferin geçirgen olduğu bir dalga boyu aralığında soğurma yapmak önemlidir ve bu sensörler veya algılayıcılar uzun zamandır savunma sanayii sistemlerinde; hedef tespiti, gözetleme, atış kontrolü ve füze arayıcı başlığı gibi uygulamalarda kullanılmaktadır. Kızılötesi dedektör özgün tasarımların gerçekleştirilmesi öngörülen bu tez kapsamında, doğadaki problem çözme yetenekleri taklit edilerek, zaman düzleminde sonlu farklar metodu ile iki ve üç boyutlu yapılarda elektromanyetik dalga yayılımının simülasyonu yapılacak ve bileşik göz yapısının, orta kızılötesi ve uzak kızılötesi bölgede, dalga yayılım analizleriyle optik özelliklere etkisi araştırılmıştır.

Askeri malzemelerBiyo-optik özelliklerElektromanyetik dalgalar+7
Takiyettin Oytun Kılınç
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Milimetrik dalga ağlarda çoklu kullanıcılara iletimlerde adil hüzme tahsisi ve ölçeklenebilir video kodlamali video çoğa gönderimlerde deneyim kalitesi temelli hüzme planlaması

Bu çalışmanın bir bölümü, milimetrik dalga (mmDalga) anahtarlamalı hüzme tabanlı ağlarda orantılı adil hüzme tahsisi problemini ele almaktadır. mmDalga bandında çalışmak Baz İstasyonunda (Bİ) çok sayıda anten elemanı kullanmayı kolaylaştırır. Büyük anten dizilerinde hüzmelemenin kullanılması, alıcılarda yüksek yönlendirilebilirlik ve artmış Sinyalin Gürültü-Girişim Toplamına Oranı (SINR) sağlar. Bu doğrultuda kullanıcılara adil hız tahsisi için çoklu zaman aralıklarında akıllı hüzme tahsisi gereklidir. Birden fazla hüzmenin aynı anda etkinleştirilmesi, hüzmeler arası girişimi hesaba katan bir algoritmayı gerektirir. Biz orantılı adil hüzme tahsisini, alınan ortalama hızların logaritmik toplamını arttırmayı hedefleyen karışık tamsayılı doğrusal olmayan programlama olarak formüle ediyoruz. Her zaman aralığında alınan hızları hesaplamak için ise hüzmeler arası girişim dikkate alınarak Shannon kapasitesini kullanıyoruz. Ayrıca girişime karşı duyarlı olan adil hüzme tahsisi algoritmamız olarak MINLP tabanlı modelimize yakın bir çözüm önermekteyiz. Benzetim sonuçları, önerilen oransal adil hüzme tahsisi algoritmasının MINLP tabanlı çözüme çok yakın bir performans gösterdiğini ve göz önüne alınan kıyaslama algoritmalarından çok daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çok gruplu hüzmeli ağlarda çoğa Ölçeklenebilir Video Kodlamalı (ÖVK) video yayını yapmak için hüzmeleri ve kaynakları planlamak zor bir konudur. Geçmişte benzer konular üzerinde olup çoklu grupları dikkate almamış ve farklı hedefleri ele alan çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmanın diğer bölümünde, çok gruplu çoğa yayın yapılan mmDalga ağları için bir Deneyim Kalitesi (QoE) tabanlı hüzme planlama problemi incelenmiştir. Her bir kullanıcının minimum bir QoE ile garanti edildiği tüm grupların ortalama kullanıcı QoE'lerinden minimum olanını arttırmayı amaçlayan doğrusal bir programlama formülasyonu geliştirilmiştir. Ayrıca daha az karmaşıklıkla sezgisel bir algoritma önerilmiştir. Benzetim sonuçları doğrusal programlama modelimizin karşılaştırma modellerine kıyasla minimum ortalama QoE'yi arttırdığını ortaya koymaktadır. Benzetimler ayrıca geliştirmiş olduğumuz sezgisel algoritmanın doğrusal programlama modeline yakın çalıştığını göstermektedir.

Fırat Karababa
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Enerji verimli iletişim için optimal gönderme gücü seviye kümesi tasarımı

Kablosuz algılayıcı ağlarda (KAA) ağ yaşam süresinin en iyilenmesi önemli performans özelliklerinden biridir. Veri transferi için algılayıcıların alıcı-verici tasarımında mevcut bulunan en yüksek enerji seviyesinin kullanımı , sınırlı batarya enerjisine sahip olan algılayıcılarda büyük ölçüde enerji sarfıyatına neden olur. Bu nedenle link seviyesinde optimal enerji seviyesinin atanması ağ yaşamsüresini uzatmak için gereklidir. Kablosuz algılayıcı ağ düğümleri gönderme gücü kontrolünü algılayıcı gönderme gücü seviyelerinden seçim yaparak sağlar. Algılayıcı alıcı-vericilerin gönderme gücü seviye kümesi enerji veriminde önemli bir role sahiptir, fakat KAA ağ yaşamsüresi üzerindeki etkileri gözetilmeden tasarlanmışlardır. Bu tez çalışmasında, optimal gönderme gücü seviye kümesi tasarımı KAA ağ yaşamsüresi eniyilenmesi amacıyla araştırılmıştır.

Karışık tam sayılı doğrusal programlama
Çağla Tantur
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Odaklı ultrason terapisinde frekans eniyilemesi için dokuda ısı yayılım modeli geliştirilmesi ve manyetik rezonans yardımı ile doğrulanması

Yüksek yoğunluklu odaklı ultrason (HIFU), günümüzde pek çok hastalığın tedavisi için umut vadeden bir teknolojidir. Doku eritmesi ve ilaç teslimatı gibi iki temel tedavi yöntemi üzerine çalışılan bu teknolojide, süre ve dozaj önemli bir rol oynamaktadır. Doku eritmesinde kısa sürede çok yüksek derecelere ulaşılmasına karşın ilaç teslimatı gibi uygulamalarda daha uzun süreli düşük derecelerde terapi uygulanır. Her iki terapide de önemli olan nokta ise hedef dışındaki dokulara zarar vermemektir (örn. Deri). Bu sebeple geliştirilen pek çok yöntemlerden birisi de frekans eniyilemesidir. Frekans eniyilemesi, hedef dokunun derinliğine bağlı olarak verilen frekansı ayarlayarak sadece istenilen noktayı yakmak için verilen akustik gücü ayarlamaya yarar. Literatürdeki çalışmalarda frekans eniyilemesinin analitik çözümü mevcuttur fakat deneysel olarak gösterilen çalışmalar henüz bu frekans eniyilemesi teorisini tam olarak doğrulamamıştır. Bu tezde, bir HIFU sisteminin doku ile birlikte modellenmesi ve bu modelin Manyetik Rezonans (MR) kullanarak doğrulanması amaçlanmıştır. Böylelikle verimli bir HIFU terapisi için sıcaklık artışının frekans ile ayarlanabileceği ve en verimli noktanın bulunduğunun modellenmesi ve doğrulanması amaçlanmıştır. Model ve deneyler ex vitro tavuk göğsü kullanarak yapılmıştır. Modelde COMSOL yazılımı kullanılmıştır ve deney ortamı taklit edilmeye çalışılmıştır. 2-Boyutlu aksisimetrik yapı çözülmüştür ve dokuda akustik yayılım ve dokuda ısı yayılımı sonuçları elde edilerek MR termometri verileri ile karşılaştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre dokuda ısı yayılım modeli doğrulanmış ve dokuda ısı artışının frekans bağımlılığı gösterilmiştir. Sonuç olarak verimli bir HIFU terapisi için dokudaki sıcaklık artışının önceden tahmin edilebileceği ve sıcaklık artışının akustik frekans ile değiştirilebileceği gösterilmiştir.

Berk Silemek
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
DoctorateOpen AccessTR

Nano-boyuttaki düşük simetrili fotonik yapılarla ayarlanabilir aygıt tasarımı ve parite zaman simetri etkisi

Nanoteknoloji; 1-100 nanometre mertebesinde olan yapıları inceleyen, çeşitli bilim ve mühendislik dallarını kapsayan bir disiplindir. Yapı boyutsal olarak küçüldükçe; yüzey/hacim oranı ve malzemenin kuantum etkileri artmakta ve dolayısıyla nanomalzemeler; alışılmadık fiziksel, kimyasal, biyolojik ve optik özellikler sergileyebilmektedir. Nanoteknoloji alanındaki çalışmaların amacı da; nanoboyutlu yapıların kullanılmasıyla fonksiyonel, verimli ve üstün özelliklere sahip cihazlar ve entegre devreler üretebilmektir. Suni nanoyapılardan olan, periyodik ve "Fotoniğin yarıiletkenleri" olarak da isimlendirilen Fotonik Kristaller (FK) ise; üstün optik özellikleri sayesinde nanoteknolojide yaygın olarak kullanılmaktadır. FK yapılarının simetrisinin düşürülmesi, alışılmadık optik özelliklerin gözlemlenmesini sağlamaktadır. FK tabanlı optik aygıtlara sıvı kristal infiltrasyonu ve bu hibrit yapıya harici voltaj uygulanması sayesinde; ayarlanabilir odak noktasına sahip optik lens, fotonik nanojet gibi fotonik entegre devrelerde önemli rolü olan aygıt tasarlamak mümkündür. Ayrıca Parite zaman simetri özelliği, FK yapılarında özellikle asimetrik ışık iletimi üzerine incelenen popüler konulardan biridir.

İbrahim Halil Giden
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Çok-yol sömürüsü radar ile bilgi destekli uyarlamalı algılama

Radar, elektromanyetik dalgayı ilgilenen hedefe veya bölgeye gönderen ve hedeflerden yansıyan elektromanyetik dalgaları alarak hedef ve bölge hakkında tespit, takip, görüntüleme gibi fonksiyonları gerçekleştiren bir sistemdir. Radar bir çok elemandan oluşur ve içerisinde bulunan bu elemanlardan biri de algılayıcıdır. Algılayıcı, hedeften yansıyan elektromanyetik dalgaları aldıktan sonra hedef tespiti hakkında karar verir. Ortamda bulunan gürültü biçimine ve istenmeyen dış kaynaklı sinyallerin etkisine göre algılayıcılar hatalı çalışabilir ve ciddi performans kaybı yaşayabilir. Bu yüzden zor şartlarda çalışabilecek uyarlamalı algılayıcı tasarlamak günümüzde elektronik harp sistemlerinde ciddi önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, literatürdeki mevcut uyarlamalı algılayıcılardan farklı olarak ortamdaki çok-yol sinyallerini sömürmek için yeni bir yöntem sunulmuş ve çok-yol yansımalarını sömüren, ortamın bilinmeyen gürültü değişkenlerini kestiren ve kendisini buna göre uyarlayan yeni bir algılayıcı tasarlanmıştır. Elde edilen algılayıcının performansı, var olan çeşitli uyarlamalı algılayıcılar ile tespit olasılığı cinsinden karşılaştırılmıştır. Belirgin ve ayırt edilebilir çok-yol yansımalarının olduğu ortamlarda daha iyi tespit performansı sağladığı gösterilmiştir.

Utku Kumbul
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Süper iletken şerit-çizgi dedektör matrisi için eş zamanlı adresleme mimarisinin tasarımı ve gerçeklenmesi

Mevcut Tamamlayıcı Metal Oksit Yarı İletken (Complementary Metal Oxide Semiconductor, CMOS) adresleme devreleri, işlem hızı ve güç tüketimi gibi bazı dezavantajlara sahiptirler. Bunun yanısıra Hızlı Tek Akı Kuantum (Rapid Single Flux Quantum, RSFQ) teknolojisi, CMOS teknolojisinin yetersiz olduğu işlemci hızı ve güç tüketimi bakımından gelecek vaadeden bir alternatiftir. Bu çalışmada, Süperiletken Şerit Çizgi Dedektör (Superconducting Stripline Detector, SSLD) matrisinin tepkilerini gözlemleyebilmek için eş zamanlı adresleme devresi tasarlanmıştır. Bu adresleme devresi sayaç, azlayıcı (demultiplexer) ünitesi ve Tek Eklemli SQUID Benzeri Devre'lerin ( Quasi-One Junction SQUID, QOS) dizisini içermektedir. QOS karşılaştırıcı devresi, girişinde belirli bir eşik değerinin üzerindeki akımın olması durumunda mantık "1" çıktısı oluşturur. İlk olarak, sayaç devresi QOS karşılaştırıcı devrelerinin saat darbelerini zamanda çoklanmış şekilde tetikler. Ardından QOS çıktıları, D-Flip Flop (DFF) mantık kapılarının girişlerine transfer edilir. Demultiplexer ünitesi dışardan kontrollü saat darbelerinin frekansında DFF'lerin saat darbelerini tetikler. Son olarak DFF'lerin çıktıları, merger hücreleri tarafından seri darbe trenine çevirilir. Aynı zamanda, sayaç devresi gelen ışının düştüğü pikselin adresini gösterir. 2 bitlik adresleme devresi tasarlandıktan sonra, bu devre 4 bitlik adresleme devresine genişletilmiştir. 4 bitlik adresleme devresi 2 GHz frekansına kadar çalışabilirken, 2 bitlik adresleme devresi 11.7 GHz frekans dolaylarında çalışabilmektedir. 4 bitlik adresleme devresi kullanılarak geliştirilen 16x16 piksel görüntüsü, 1MHz'lik bir çerçeve hızında okunabilir.

Eren Can Aydoğan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00