76
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Diyabetik retinopatinin erken algılanması için mikroanevrizmaların görüntü işlemeyle bulunması
Şeker hastalığı vücutta pankreas organının yeterince insülin hormonu salgılayamaması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Bu hastalığın yan etkilerinde biri zamanla gelişen diyabetik göz hastalıklarıdır. Diyabetik göz hastalığı, ciddi görme kaybı ve hatta körlüğe neden olabilecek bir grup göz rahatsızlığını ifade etmektedir. Diyabetik retinopati, diyabete bağlı göz hastalıkları içerisinde en sık görülenidir. Ayrıca 16-85 yaş arası yetişkinlerde en önemli körlük sebeplerindendir. Diyabetle birlikte diyabetik retinopatinin ortaya çıkma ve görme kaybına gidebilecek ciddi retina problemlerinin görülme olasılığı artmaktadır. Diyabetik retinopati de damar yapılarının ve retina görüntülerinin doğru analiz edilmesi hastalığın erken teşhisi için önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada diyabetik retinopati hastalarından toplanan fundus kamera görüntülerinden oluşan veri seti ile OpenCV Kütüphanesi kullanılarak bir android tabanlı bir algoritma geliştirilmiştir. Bu algoritma ile mikroanevrizma görüntülerinde bulunan lezyon ve sızıntıların Hough dönüşümü ile tespit edilmesi ve hastalığın erken teşhisine yardımcı olunması amaçlanmıştır.
Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik web tabanlı uygulama
Tezin amacı; Türkiye'deki işyeri ve bu işyerlerinde çalışanların, çalışma esnasında yaptığı işin sağlıklı ve güvenli bir şekilde yapılmasını; olası tehlike ve risklere karşı alınması gereken tedbirler konusunda bilgi sahibi olmalarını sağlamak aynı zamanda kültürel anlamda web tabanlı uygulama ile ülkemiz genelinde yaygınlaştırmaktır. Yapılan araştırma sonucunda; ülkemizdeki tüm işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlenmesi henüz tam teşekküllü değildir. Ülkemizde TÜİK 2014 yılı raporuna göre 1.628.124 işyeri sayısı mevcut olup, bu işyerlerini denetleyen müfettiş sayısı ise sadece 500 ile sınırlıdır. Denetleyici başına düşen işyeri sayısı 3256'dır. Bu durum denetim mekanizmasının ne kadar yetersiz olduğunu göstermektedir. Bunun ülke ekonomisine olan zararı ise ayrı bir boyuttur. Bu konuda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı personelin doğru denetim planlaması ile etkin kullanılması hedefi başarıya ulaştıracaktır. Bakanlık tarafından yapılan teftiş programları, riski yüksek olduğu tahmin edilen alan ve sektörlerde genel bir gözlem ile yapılmaktadır. Bu sorunu çözmenin yolu işyerlerinin iş güvenliği risklerini, bilimsel olarak hesaplayabileceğimiz bir bilgi altyapısı oluşturmaktan geçmektedir. Web ortamında oluşturulan bu altyapı ile kurumsal ya da kişisel üyelerimiz, iş sağlığı ve güvenliği hakkında her türlü bilgi donanımına sahip olacak ve işyerleri ile ilgili risk analizleri yapıp rapor halinde ulaşabileceklerdir. Burada ihtiyaç duyulan bilgi, işletmeler tarafından elde edilen veriler toplanarak işlenecektir. Web tabanlı uygulama sistemi ASP.NET yazılımı kullanılarak geliştirilmiştir. Yazılımda belirli fonksiyonları tüm kullanıcılara açık olup, tüm fonksiyonlardan faydalanmak isteyen kullanıcılar daha önce oluşturmuş olduğu kurumsal ya da kişisel üyelikle giriş yapabilmektedir. Web tabanlı uygulama sisteminin içeriğinde mevzuat konuları, eğitim takvimi, eğitim başvurusu, ders videosu, soru bankası ve risk analiz bölümleri yer almaktadır. Ayrıca konuyla ilgili eğitim alan üyeler "Soru Bankası" bölümünde kendi sorularını oluşturup sistem yöneticisine gönderebilir. Gönderilen her soru yönetim panelinde değerlendirilip, ilgili konu testlerine uygun görülen sorular eklenmiş olur. Böylece kullanıcının da bizlere test sorusu oluşturmasında yardımcı olması sağlanır. Web tabanlı uygulama sisteminin en önemli özelliği kurumsal veya kişisel üyelik yapmış olan kullanıcıların işyerleri ile ilgili risk analiz uygulamasını kullanabilmesidir. Sonuç olarak; yapılan tez çalışması İSG uzmanlarına, işverenlere ve çalışanlara yönelik kolay kullanıma sahip, çevrimiçi olarak kullanıcılara hitap eden; iş sağlığı ve güvenliği alanında sorunları çözmeyi kolaylaştıran bir web tabanlı yazılımdır.
Bir fazlı paralel aktif güç filtresi devrelerinin modellenmesi ve benzetimi
Güç elektroniği uygulamalarında çoğu zaman tercih edilen yarı-iletken malzemelerin yaygın olarak kullanımı enerji iletim hatlarında harmoniklerin oluşmasına neden olmaktadır. Gerilim ve akım dalga şekillerinin temel dalga şekillerinden uzaklaşmasına sebep olan bu harmonikler, güç faktörünün düşmesine, güç kayıpların artmasına ve elektrik-elektronik sistemlerinin zarar görmesine sebep olmaktadır. Şebekede oluşan bu harmoniklerin giderilmesi için pasif filtreleme(PF) ve aktif filtreleme(AF) sistemleri kullanılmaktadır. Bobin ve kondansatörden oluşan geleneksel PF belirli frekans aralıklarındaki harmonik bileşenleri ortadan kaldırırken, AF' ler birçok frekansta harmonik bileşenlerini ortadan kaldırmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılmaya başlayan aktif güç filtreleri(AGF), seri aktif güç filtreleri(SAGF), paralel aktif güç filtreleri(PAGF) ve bunların birleştirilmesiyle meydana gelen, hibrid filtre(HF) çeşitlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, doğrusal olmayan yüklerin kaynakta oluşturduğu harmoniklerin, PAGF yardımıyla giderilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle MATLAB/Simulink benzetim programında doğrusal olmayan tek fazlı bir yük modeli oluşturulmuş ve kaynakta oluşan harmonikler gözlemlenmiştir. Kaynakta oluşan bu harmoniklere karşı yine bir fazlı PAGF modeli oluşturulmuş ve bu sistemin benzetimi yapılmıştır. Söz konusu harmoniklerin giderilmesinde uluslararası standartlarda belirtilen sınır değerlerin altında harmonik değerler elde edilmiştir.
Göğüs ultrason görüntülerinde benek gürültülerin giderilmesi
Ultrason görüntülerinin çözünürlüğünü ve kontrastını düşüren en önemli faktör benek gürültüsüdür. Benek gürültü tıbbi ultrason görüntüleme sisteminde rasgele dalgalanma ile meydana gelir. Benek gürültü özellikle yumuşak doku organlarında meydana gelir. Düzgün yansıyan ve kısmen saçılan ses demetleri ultrason görüntüsünün alışılmış grenli yapısını oluşturur. Ancak bu durum kontrastı ve görüntü netliğini azaltır. Görüntü kalitesinin düşmesinden dolayı tanılama işleminde zorluklar yaşanır. Günümüzde ultrason görüntülerinde ki benek gürültüsünün giderilmesi için kullanılan yöntemler dört ana başlık altında toplanır. Bunlar sırası ile filtre tabanlı yöntemler, dalgacık dönüşümü tabanlı yöntemler, bölge büyütme yöntemleri ve model tabanlı yöntemlerdir. Bu tez çalışmasında, benek gürültüsünün azaltılması için bulanık küme teorisine dayanan maksimum entropi ilkesi, dokusal analiz teknolojisi ve homojenlik ölçütü kullanılarak yeni bir yaklaşım ele alınmıştır. İncelenen yöntemin başarımını test etmek için çok sayıda klinik meme ultrason görüntüleri kullanılmıştır. Deneysel sonuçlar çeşitli kriterleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen yöntemin kenar ve doku bilgilerini koruyarak etkili bir şekilde benek gürültüsünü azaltabildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Benek Azaltma, Homojenlik, Ultrason görüntüsü, Model Tabanlı Yöntem
Suç haritası ve ilişkisel suç analizi üzerine bir uygulama
Günümüzde suç teşkil eden olaylar giderek artmaktadır. Çevremizde şahit olduğumuz, çoğu zaman farkında bile olmadığımız bu istenmeyen olaylara, emniyet birimlerinin anında müdahalesi zor olabilmektedir. Emniyet birimleri olay yerine geldiklerinde olay ya bitmiş ya da suçu işleyen kişi suçun işlendiği bölgeden uzaklaşmıştır. Suçlunun tespitindeki en önemli etkenlerden birisi muhakkaktır ki başta şahitler ve geriye bırakılan delil niteliğindeki materyallerdir. Uygun görgü tanığı ifadeleri, etkin deliller neticesinde zanlıya ulaşmak daha kolay olacaktır. Bu tez çalışmasında öncelikle mevcut suçlar ve bu suçları işleyen kişilere ait bazı genel ve özel bilgiler toplanmıştır. Daha sonra gerekli formlar ve uzman sistem tasarlanmıştır. Verileri kaydetmek için veri tabanı yönetim sistemi kullanılmıştır. Yazılım Delphi XE IDE ortamında geliştirilmiştir. Ayrıca harita işlemleri için Google Maps API JavaScript V3 arabirimini kullanan TMS WebGMaps bileşen paketi kullanılmıştır. Verileri kaydetmek için SQL Server 2014 veri tabanı yönetim sistemi programı kullanılmıştır. Geliştirilen yazılım amacı yeni bir suç işlendiğinde veya henüz suçu işleyen kişinin tespit edilemediği durumlarda, suç noktasını merkez alacak şekilde çizilecek bir çember alanına dâhil edilen suçlar ile mevcut suçu belli ölçütlere göre kıyaslamak, ilişki kurmaktır. İlişki seviyesi istenilen oranda kabul edilirse, zaman kaybetmeden suçu işleme ihtimali yüksek olan kişiye müdahale kolay olacaktır.
Meslek yüksekokulu bilgisayar teknolojileri bölümü öğrencilerinin bilişim teknolojilerini kullanma becerilerinin sektör ve öğrenci açısından değerlendirilmesi (Diyarbakır ili örneği)
Araştırmanın amacı, Meslek Yüksekokulları bünyesindeki Bilgisayar Teknolojileri Programlarında öğrenim gören öğrencilerin bilişim teknolojileri kullanma becerilerini ortaya koymak ve sektör ihtiyaçları açısından değerlendirmektir. Araştırmanın evreni; 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Dicle Üniversitesi Meslek Yüksekokulları Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Bilgisayar Programcılığı programında öğrenim gören öğrenciler (N=630) ve öğrencilerin staj çalışmalarını tamamladıkları ve kurum veya iş yerleri oluşturmaktadır. Çalışma örneklemini ise, Diyarbakır İli, Dicle Üniversitesi bünyesinde Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Bilgisayar Programcılığı programında bulunan 4 Meslek Yüksekokulu 2. Sınıf öğrencileri (n= 280) ile öğrencilerin staj çalışmalarını yaptıkları kurum veya iş yerlerindeki yöneticiler (n= 60) oluşturmaktadır. Uygulanan anketlerin güvenirlik derecesi, öğrenci anketi, işveren anketi, sırasıyla α=0,869 ve α=0,803 elde edilmektedir. Toplanan araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel istatistik ve karma anket yöntemi ile frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve t-testi kullanılmaktadır. Anlamlılık düzeyi ise 0,05 olarak kabul edilmektedir. Araştırma bulgularına göre; öğrenci ve yönetici görüşleri arasında, öğrencilerin bilişim teknolojileri kullanabilme becerileri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı gözlenmektedir. Hem yöneticiler hem de öğrenciler sektörün ihtiyaçlarını karşılama konusunda öğrencileri kısmen yeterli görmektedirler.
Fpga denetimli düşürücü da-da dönüştürücünün tasarımı ve gerçekleştirilmesi
ÖZETBu tez çalışmasında, kararlı ve yük değişimlerinden etkilenmeyen bir çıkış gerilimi üreten düşürücü DA-DA dönüştürücü devresi tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, paralel çalışabilmesi ve programlama üstünlüklerinden dolayı, denetleyici ve PWM sinyal üreteci olarak Alan Programlanabilir Kapı Dizileri (FPGA) tercih edilmiştir. FPGA olarak, Xilinx üretici firmasına ait XC3S500E-4FG320 FPGA elemanı kullanılmıştır. Bu FPGA'la 24.4kHz frekansa sahip ve değişken görev periyotlu PWM sinyali üretilmiş ve IGBT anahtarın sürücü devresine uygulanmıştır. FPGA'nın programlanması için donanım tanımlama dili olarak, Çok Yüksek Hızlı Tüm Devre Donanım Tanımlama Dili (VHDL) kullanılmıştır. VHDL dili kullanılarak hem Spartan-3E Starter Kiti üzerindeki ADC modülü kontrol edilmiş hem de çıkış akım ve voltaj bilgisi alınarak sayısal denetim sağlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Düşürücü DA-DA Dönüştürücü, PWM, FPGA, VHDL
Termal kamera görüntülerinin iyileştirilmesi
Tüm cisimler yapılarına göre az veya çok kızılötesi ışınım yayar. Termal kameralar farklı optik spektrumlarda çalıştıkları için insanların gözle göremediği ancak cisimlerden salınan bu kızılötesi ısıyı algılayarak cisimlerin bir renk haritasını çıkarırlar. Bu sayede ısı farklılığı mantığından yararlanarak nesnelerin ayrıştırılması mümkün olur ve canlı/cansız nesneler ayrı ayrı tespit edilebilir. Ancak çoğu zaman termal kameralar ile alınan görüntülerin olumsuz hava şartlarından etkilendiği, gürültülü olduğu, parlaklık seviyesinin düşük/yüksek olduğu ve karşıtlık ayarlarının düzgün olmadığı tespit edilmiştir. Özellikle siyah renkli şemsiye gibi, nesnelerden salınan ısıyı engelleyici cisimler görüntüyü algılamayı daha da zorlaştırmaktadır. Bütün bu olumsuz nedenlerden dolayı nesneleri birbirinden tam olarak ayırt etmek ve nesneleri gözle görülür bir şekilde rahatça seçmek, elbette güçleşecektir. Bu tez çalışmasında, termal görüntüler türev işlemleri ve Fourier değişimi kullanılarak iyileştirilmiştir. Geliştirilen teknik ile görüntüdeki termal nesneler belirginleştirilmiştir. Ayrıca görüntüde var olan gürültü, karşıtlık eksikliği ve diğer nesneler ortadan kaldırılmıştır. Deneysel sonuçlar termal görüntünün iyileştirilmesinde geliştirilen yöntemin oldukça başarılı olduğunu göstermektedir. Geliştirilen bu uygulama yönteminin yardımı ile uygulamada karşılaşılan görüntü yanılması sonucu oluşabilecek çeşitli olumsuzluklarında önüne geçilebilecektir. Anahtar Kelimeler: Görüntü işleme, Termal görüntüleme, Görüntü iyileştirme, Termografi
Gauss karışım modeli kullanılarak hareketli nesnelerin tespiti
Bilgisayarlı görme, hassas güvenlik ve önlem gerektiren alışveriş merkezleri, bankalar, otoyollar, okullar ve hastaneler gibi kamuya açık kalabalık alanları izlemek için uzun süredir kullanılmaktadır. Bilgi işlem gücündeki artış, video dosyalarından içerik çıkarımında bilgisayarların kullanımını oldukça popüler bir hale getirmiştir. Bilgisayarların dijital video dosyalarının saklanmasında kullanımı oldukça yaygın olmasına rağmen, dijital videolardan istenilen bilgilerin çıkarımı konusunda kullanımı oldukça yenidir. Dijital video dosyalarından elde edilebilecek en temel veri, hareketli nesnelerdir. Bu çalışma dijital video dosyalarındaki arka plan modelleme ve hareketli nesne çıkartım algoritmaları üzerine yapılmış bir çalışmadır. Yapılan çalışmada, bir piksel değeri, zamandaki ve uzaydaki komşularından bağımsız olarak ele alınmakta ve görüntüdeki arka plan ışıklandırmasının değişken olabileceği göz önünde tutulmaktadır. Bu sebeplerle, boyutları sabit olan görüntüdeki her piksel için gauss karışım dağılım modeli uygulanmaktadır. Genel olarak bir Gauss karışımlar modeli, incelenen verinin ortalama ve varyans değerleri farklılık gösteren ve model içinde farklı ağırlıklara sahip birkaç gauss dağılımının toplamı ile betimlenmiştir. İstatiksel veri analizi ise BM algoritmasıyla yapılmıştır. Çeşitli sayısal videolar üzerinde deneyimler yapılmıştır. Bu deneyim sonuçları, önerilen metodun verimli bir şekilde hareketli nesnelerin tespitini belirlediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Arka Plan Çıkarımı, Hareketli Nesnelerin Tespiti, Gauss Karışımlar Modeli
Parmak damar tanıma teknolojisi
Teknolojideki hızlı gelişmeler, insanlığı hem olumlu hem de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Özellikle siber ortamlarda işlenen suçların artmasıyla dünyada bilgi güvenliği konusunda önemli güvenlik çalışmalarının yapılmasına itmiştir. Bu nedenle günümüzde birçok şirket ve kurum güvenliklerini korumak amacıyla biyometrik tanıma sistemlerinden yararlanmakta ve bu cihazları kullanmaktadır.Literatürdeki çalışmalara göre parmak içerisindeki damarların dağılım görüntüsü, her insan için farklıdır. Parmak Damar Tanıma Sistemi bu temel özellik üzerinden hareket ederek, parmak damar görüntüsünü elde eden ve bu görüntüyü kullanarak kimlik doğrulaması ve tanıması yapabilen bir biyometrik sistem olarak gün geçtikçe hızla gelişmektedir.Bu tez çalışmasının genel amacı, geliştirilen bir uzman sistem yazılımı sayesinde, otomasyona girilen her parmak damar görüntüsünün sistemde kayıtlı bulunan diğer parmak damar görüntüleriyle karşılaştırılarak, güvenliği sağlamaktır.Anahtar Kelimeler: Biyometri, Parmak Damar, Parmak Damar Tanıma Sistemi
Şeker hastaları için cep telefonlarında kullanılabilecek bir uzman sistem tasarımı
Diyabet, sürekli takip ve kontrol gerektiren bir hastalıktır. Hastalar ve aileleri alışageldikleri hayatlarını yeniden şekillendirmelidir. Hastaların takip, kontrol ve rutin muayenelerinde doktor veya hemşirelere yardımcı olmak amacıyla bir uzman sistem geliştirilmiştir.Bu tez çalışmasında öncelikle şeker hastalığı, tedavi, kontrol ve takip süreci ile ilgili bilgiler toplanmıştır. Daha sonra gerekli literatür taraması yapılarak formlar ve uzman sistem motoru tasarlanmıştır. Verileri kalıcı kaydetmek için veritabanı değil, daha fazla platformda çalışabilmesi için Record Management Store (RMS: Kayıt Yönetim Deposu) kullanılmıştır.Yazılım, Oracle Firması'na ait NetBeans 6.9 ortamında geliştirmiştir. Ayrıca mobil uygulama kütüphaneleri için Oracle Java Platform Micro Edition SDK 3.0.5 kullanılmıştır. Emülatör olarak CLDC/MIDP, DefaultCldcPhone1 seçilmiştir.Geliştirilen yazılım gönüllülük esasına dayalı olarak şeker hastaları tarafından denenmiştir. Sonuç olarak hastaların; diyet listesine, ölçüm ve yemek saatlerine daha kolay uydukları, kan şekeri ortalamalarının normal seviyeye daha yakın seyrettiği gözlemlenmiştir.
Parmak izi ve ses tanıma sayısal kanıt işlemlerinin analizi
Bilişim teknolojilerinin baş döndürücü bir hızla geliştiği günümüzde bilgi güvenliği en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. Bilginin elde edilmesi kolaylaştıkça, muhafaza edilmesi zorlaşmıştır. Gelişen teknoloji insanlara yarar sağlamanın yanı sıra yeni suç türlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu suçların faillerinin ortaya çıkarılmasında mevcut sistemler yetersiz kalmış hem güvenlik güçleri hem de adli merciler, bilişim yoluyla işlenen bu suçların, tespitinde ve değerlendirilmesinde yine bilişim teknolojilerine ihtiyaç duymuşlardır. Dijital delillerin elde edilmesi ve analizi son derece önemli hale gelmiş ve klasik yöntemlerin yerine daha modern tekniklerin kullanılması zorunluluğu doğmuştur. Gerek güvenliğin sağlanması için önleyici tedbirlerin alınmasında gerekse suçluların kimliklerinin tespit edilmesinde biyometrik sistemler kullanılmaya başlanmıştır. Bu tezde adli bilişimin değerlendirme aşamasında kullanılmak üzere parmak izi ve ses biyometriklerinden kimliklendirme yaparak suçluların tespit edilmesine yardımcı olacak bir sistem tasarlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla MATLAB? da geliştirilen yazılımın parmak izi ve ses olmak üzere iki ayrı fonksiyonu bulunmaktadır. Parmak izi tanıma sisteminde; parmak izi resimleri, görüntü işleme teknikleri kullanılarak iyileştirilmekte ve iki parmak izi resmi karşılaştırılarak aralarındaki benzerlik yüzdesi bulunmaktadır. Konuşmacı tanıma sisteminde ise dosyadan ya da mikrofondan girilen ses ile daha önceden veri tabanına kaydedilmiş sesler arasında eşleştirme yapılmakta ve sesin kime ait olduğu tespit edilmektedir.
Arı koloni optimizasyon yöntemi ile gri seviyeli görüntü bölütleme
Gri seviye ve renkli görüntülerin sayısal olarak değerlendirilmesinde bölütleme önemli bir basamaktır. Görüntü bölütleme işlemi, verilen bir resmi benzer özelliklere sahip farklı bölgelere ayırmaktır. En temel bölütleme yöntemi eşikleme tekniği olsa da zaman içerisinde bu yöntem yetersiz kalmıştır. Bu tez çalışmasında gri seviyeli görüntülerin bölütlenmesinde dalgacık dönüşümü, entropi fonksiyonu ve yapay arı koloni algoritması kullanan yeni bir yöntem geliştirilmiştir. Görüntünün öz niteliklerini elde etmek için dalgacık dönüşümünden faydalanılmıştır. Dalgacık analizi sonuçları üzerinde optimum eşik değere ulaşmak için entropi fonksiyonu kullanılmıştır. Entropi fonksiyonu en uygun eşik değeri vermesi için yapay arı koloni algoritması ile optimize edilmiştir. Optimizasyon algoritmaları arasında yeni geliştirilen bir teknik olan ve sürü zekâsına dayanan arı koloni algoritması sayesinde en uygun eşik değer elde edilerek görüntünün eşik değeri otomatik olarak bulunmuştur. Uygulanan yöntem bazı görüntülerde istenen sonucu vermese de özellikle hız bakımından oldukça uygun bir yöntemdir. Ayrıca yapay arı koloni algoritması ile görüntü bölütleme literatürüne zenginlik kazandırılmıştır. Geliştirilen teknik türev gibi işlemler içermediği için matematiksel karmaşıklık açısından oldukça uygundur. Anahtar Kelimeler: Gri seviye dokulu görüntü bölütleme, Sürü zekâsı, Yapay arı koloni algoritması, Dalgacık dönüşümü, Entropi fonksiyonu
Gri seviye görüntülerde kriptografik uygulamalar
Bilgi geçmişten günümüze değerli görülmüş uğruna çok rekabet edilmiştir. Teknolojinin ilerlemesiyle en büyük güç haline gelen bilginin aktarılmasının gizliliği ve güvenilirliği büyük önem kazanmıştır. Bu güvenlik gereksinimini sağlamak için çok çeşitli şifreleme yöntemleri geliştirilmiştir. Günümüzde kullanılan şifreleme yöntemleri güvenliği üst seviyelere çıkarmak için karmaşık teknikler içermektedir. Geliştirilen her şifreleme yöntemi aynı zamanda bu şifrelerin çözümü için gerekli olan analiz yöntemlerinin de gelişmesini sağlamaktadır. Öncekilerden daha güvenli olduğu düşünülerek ortaya çıkan yeni yöntemlerin zamanla güvenlik açıklarının olduğu, en nihayetinde bu şifrelerin kırıldığı görülmektedir. Böylelikle her seferinde kırılamayan şifreleme teknikleri arayışı verilere uygulanan yöntemlerin sayısını arttırmaktadır. Bu çalışmada görüntü şifreleyebilmek için SCAN algoritması ve kaos tabanlı sistemler kullanılmaktadır. SCAN algoritması ile piksellerinin yeri değiştirilen resimler, Kaos tabanlı sistemlerle üretilen anahtar kullanılarak şifrelenmektedir. Bu metotlar gri seviyeli resimlere uygulanmaktadır. PSNR, NPCR, UACI ölçütleri kullanılarak şifrelemenin başarımı hesaplanmaktadır. Şifrelenmiş resimlerin histogramları çıkarılarak elde edilen sonuçların algoritmik güvenliği analiz edilmektedir. Yapılan analizler neticesinde en iyi sonuçların gerçekleştirilen hibrit metotla elde edildiği görülmektedir. Ancak performans analizi yapabilmek için metodun geniş bir alanda uygulanması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Kriptoloji, Kriptografi, Kripto Analiz, Kriptoloji Algoritmaları, Görüntü Şifreleme, Kaotik Sistemler, Scan Algoritması, Renkler, Renk modelleri, Sayısal Görüntü
Açık kaynak kodlu görüntü işleme uygulamaları
Sayısal görüntülerin giriş olarak alınıp amaca uygun işlemlerden geçirilerek elde edi-len veriler üzerinden yeni kararlar oluşturması görüntü işleme olarak tanımlanır. Görü sis-temleri görüntünün dış ortamdan algılanıp veya sistemin kendi içerisinde oluşturup hedef sonuçlara ulaşılıncaya kadar bütün süreçleri yöneten yazılımsal ve donanımsal yapıların bütününü ifade eder. Sağlık, coğrafya, jeolojik, güvenlik, imalat sanayi gibi uygulama alanları gün geçtikçe artan görüntü işleme teknolojilerinin işlem kapasitesi oldukça fazladır. Görüntü işleme teknolojileri bu işlem kapasitesini zaman kaybını minimum seviyede tutarak yapan sistemleri geliştirmeyi amaç edinmiştir. Günümüzde bu amaçla geliştirilen donanımsal teknolojilere ek olarak, bilgisayarları veya diğer elektronik araçların görü sistemleri gibi davranmasını sağlayan çeşitli yazılımsal kütüphaneler ve programlama dilleri geliştirilmiştir. Sunulan bu tezde EmguCV sarmalayıcı kütüphaneleri ile OpenCV fonksiyonlarının Stduio.Net platformunda C# dilinde temel görüntü işleme uygulamalarını geliştirmeyi amaçlamıştır. EmguCV aracılığıyla C# ortamında geliştirilen uygulamalar, optimize edilmiş OpenCV fonksiyonları ile C# dilinin güçlü yönlerini birleştirir. EmguCV sarmalayıcı yapısı sayesinde sistem kaynaklarının daha etkili kullanımına ek olarak görüntü verilerinin optimize edilmiş OpenCV fonksiyonları sayesinde daha hızlı işlenmesi ve daha etkili so-nuçlar vermesi sağlanmıştır. Sonuç bölümünde; EmguCV'li yazılım ortamıyla geliştirlen uygulamalar, görüntü iş-leme de güçlü fonksiyonlara sahip Matlab'taki aynı uygulamalar ile aynı veri grubu için hız ve performans açısından karşılaştırma yapılmıştır. OpenCV fonksiyonları ile geliştirlen uygulamaların aynı işlemi yapan birçok Matlab uygulamasından hızlı sonuçlar ürettiği ve performanslarınında daha iyi olduğu tespit edilmiştir.
Orbıt Control In Automated Guıded Vehıcles
Teknolojik faaliyetlerin günden güne gelişmesiyle birlikte tüm sektörlerde maliyeti düşürme, üretim kapasitesi ve iş hacmini arttırmaya yönelik çalışmalar artarken, insan etkisinin ve güvenlik zafiyetlerinin en aza indirgenmesine yönelik çalışmalar da hız kazanmıştır. Tüm bu gelişmeler ve beklentiler neticesinde iş akışı ve denetimini otomatikleştirme isteği insansız araçlar olan otomatik yönlendirmeli araçlardaki(OYA) çalışmaların ön plana çıkmasını sağlamıştır.OYA'ların çeşitli sektörlerde kullanılması sebebiyle tipleri ve özellikleri değişmekte bu nedenle karşılaşılan problemler de farklılıklar göstermektedir. Genel olarak sıralanabilecek problemler, tasarım, işletme ve denetim problemleridir. Tasarım ve işletim problemleri genel olarak işe özeldir ancak denetim problemleri daha geneldir. Bu nedenle OYA denetimleri üzerinde yapılan çalışmalar büyük önem kazanmaktadır.Bu tez çalışmasında otomatik yönlendirmeli araçlar için Matlab ortamında yörünge kontrolü gerçekleştirilmiştir. Çalışma hem Simulink hem de editör ortamı olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar grafikler ile gösterilmiştir.Çalışma sonucunda kullanılan kontrolörler ile aracın verilen referans yörüngeyi küçük hatalar ile takip ettiği gözlenmiştir.
Masaüstü rehberlik otomasyonu gerçekleştirimi ve verilerinin birliktelik kuralı ile değerlendirilmesi
Çağdaş eğitim anlayışında öğrenci kişilik hizmetleri içinde bulunan Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerinde (PDR) otomasyonun kullanılması gelişen teknoloji ve değişen eğitim anlayışı ile bir zorunluluk haline gelmiştir. İlk ve orta dereceli okullarda öğrenim gören öğrencilere rehberlik servislerinde hizmet veren psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerin bu hizmetleri daha aktif ve verimli şekilde vermek amacıyla bu otomasyona ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitli programlama teknikleri ve veritabanı yöntemleri ile ?Rehberlik Takip Otomasyonu? hazırlanmıştır. Türk Milli Eğitim sistemine bu teknoloji ve otomasyon kavramının getirileri hakkında değerlendirmeler yapmak amacıyla ?Rehberlik Takip Otomasyonu? ` un veritabanına veri madenciliğin tanımlayıcı modellerinden olan birliktelik kuralının apriori algoritması uygulanmış ve ilginç, önemli ve dikkate alınması gereken bilimsel veriler elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Otomasyon, Veri Madenciliği, Birliktelik Kuralı, Apriori Algoritması.
Akıllı sistemlerle yüz ifadesi tanıma ve sistem otomasyonu
Yüz ifadeleri, bir duygu ve düşüncenin kaş, göz, ağız ve yüz hareketleriyle anlatılmasıdır. İnsanlar bu ifadeleri anlamada herhangi bir problem yaşamaz. Yalnız bu işlemi bilgisayara yaptırmak oldukça zor bir süreçtir. Bu tez çalışmasında, altı temel yüz ifadesi olan şaşırma, korkma, iğrenme, mutluluk, öfke ve üzüntü ifadelerinin tanılanması gerçekleştirilmiştir. Yüz ifadesi tanılama işleminin ilk basamağı görüntü içerisindeki yüz bölgesini bulmaktır. Bu işlem için ten rengi tabanlı yüz bulma yöntemi kullanılmıştır. Görüntüdeki yüz bölgesi tespit edildikten sonra yüze ait organların konumlarını belirlemek için yatay ve dikey histogram eşitleme metodu kullanılmıştır. Daha sonra, tespit edilen yüz bölgesindeki organların biçimlerini tanımlayan 66 tane özellik noktasından meydana gelen şablon yüz bölgesine yerleştirilmiştir. Yüz ifadelerinin oluşumunda yüzdeki organların değişimi bu noktalar yardımı ile takip edilmektedir. Her bir yüz ifadesi için altmışaltı noktadan oluşan şablonlar oluşturulmuştur. Bu şablonların hangisinin yüz ifadesine daha uygun olduğunun belirlenmesinde ve özellik noktalarının yüz ayrıtlarına taşınmasında aktif şekil modelleri yöntemi kullanılmıştır. Yüz ifadesi tanılama işlemi gerçek zamanlı yapılabilmesi ve/veya sürecin hızlandırılması için veri kümesinin kayıpsız veya olabildiğince az kayıpla küçültülmesi gerekir. Bu amacı gerçekleştirmek için temel bileşenler analizi yöntemi kullanılmıştır. İşlenecek veri boyutunun azaltılmasından sonra, yüz ifadesi sınıflandırması için akıllı sistem olan Saklı Markov Modeli kullanılmıştır.
Hesaplamalı zekâ tabanlı hibrit metotlar ile görüntü eşleme
Teknolojinin gelişmesiyle akıllı sistemlerin, insan taklitli makinelerin icatları hız kazanmıştır. Sanal yaşantının arttığı günümüzde, dünya küçük bir ekrana sığar olmuştur. Bu ilerlemeler ile birlikte güvenlik vazgeçilmez unsurlar arasında yerini almıştır. Sistem güvenliğinin artırıcı değişik algoritmalar geliştirilmiş ve alternatif formüller araştırılmıştır. Kişinin sadece kendisinin sahip olduğu, değişmeyen ve ayırt edici fizyolojik özelliklerin tanınması prensipleri ile çalışan biyometri, şirketlerin kaynaklarını tehdit eden güvenlik açıkları, giriş için kullanılan parola ve kart gibi tanıtıcıların unutulması, kaybolması vs. nedenler biyometrik sistemlerin kullanımına olan talebi artırmıştır. Görüntü işleme temelli çalışan sistemlerin anlaşılabilmesi ve uygulamanın verimliliği için bu tez çalışmasında YSA, Nesne Tanıma Sistemleri, Şablon Eşlemede Kullanılan Yöntemler, Kuramsal Temeller ele alınmış, görüntü karelerinden yüz bulma algoritmaları geliştirilmiş ve şablon eşleştirme algoritmaları ile doğrulaması yapılmıştır.Bu tez çalışmasında MATLAB 7.10.0 (R2010a) programı kullanılarak Grafik Kullanıcı Arayüzü(GUI) tasarlanmış ve veri taban bağlantısı için kod geliştirilmiştir. Çeşitli fonksiyonlar icra edilerek ön işlem adımı oluşturmuş, filtreleme için Gabor dalgacıkları, sınıflandırma için de Yapay Sinir Ağları (YSA) kullanılmıştır.Özellik vektörleri çıkartmak için Gabor dalgacıkları, sınıflandırma için de Yapay sinir ağları kullanılmıştır. Belirlenen alanlar içerisinde istenen alanın ayrıntısını görmek, analizini yapmak ve aynı olup olmadığı tespitini yapabilmek için faz korelasyon denklemleri kullanılarak oluşturulan arama algoritması ile hedef alan araması ve doğrulanması gerçekleştirilmiştir.Grafik Kullanıcı Arayüzü (GUI) kullanılarak görüntü elde edilir, eğitilmiş net ağı kullanılarak taranır ve algılanan yüz kare içerisinde gösterilir. Bulunan görüntü ile aranan şablonun aynı olup olmadığı faz korelasyon denklemleri ile doğrulanması yapılır.Anahtar Kelimeler: Yapay Sinir Ağları, Grafik Kullanıcı Arayüzü, Gabor Dalgacıkları, Şablon Eşleme, Faz Korelasyon, Nesne Tanıma
Altı bacaklı bir robot için dinamik simülatör tasarımı
Bilgisayar teknolojisi alanındaki hızlı gelişmeler, robotik alanında da önemli çalışmaların yapılmasına imkan sağlamıştır. Doğadan esinlenerek tasarlanan birçok robot çalışmasının; endüstriyel, askeri, sağlık ve eğitim gibi alanlarda kullanımı mümkün olmaktadır. Robotik çalışmalarında genellikle tekerlekli, paletli ve raylı sistemlerin tasarımı her geçen gün artmakla beraber son yıllarda yapılan çalışmalar bacaklı sistemler üzerine yoğunlaşmıştır. Bunun temel sebebi de, bacaklı sistemlerin tekerlekli sistemlerin aksine hareketin zor gerçekleştirilebildiği arazi koşullarında bile çok kıvrak ve esnek hareket kabiliyeti sağlamasıdır. Bu tez çalışmasında, öncelikle bacaklı sistemlerle ilgili literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra hareket benzetim platformu olarak tasarlanan altı bacaklı bir manipülatörün modellenmesi, kontrolü, kinematik analizi ve gerçek zamanlı sistem uygulaması ele alınmıştır. Tasarlanan sistem, dikdörtgen bir platforma bağlı eşit uzunluktaki altı bacaktan oluşmaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmanın, gerçek uygulamaların donanımsal olarak benzetimi ve hızlı prototipleme uygulamaları için bir ön çalışma olması amaçlanmıştır. Sistemin modellenmesi MATLAB/Simulink-SimMechanics kullanılarak yapılmıştır. Modellenen sistemin denetimi de, bulanık mantıklı kayma kipli kontrolör tasarlanarak sağlanmıştır. Tasarlanan sistemin ileri/ters kinematiğinin çözümlenmesinde yaygın olarak kullanılan Denavit-Hartenberg Yaklaşımı?ndan yararlanılmış, ayrıca robot dinamiğinin çözümünde kullanılan Lagrange-Euler denklemine de değinilmiştir. Lagrange-Euler denklemi arka planda ileri ve/veya ters dinamik çözümlemelerde kullanılmakta olsa da Simmechanics ile sunulan olanaklar geliştiriciyi detaylı ve fazlasıyla karmaşık dinamik denklemler oluşturma külfetinden kurtarmaktadır. Anahtar Kelimeler: SimMechanics, Altı Bacaklı Robot, Kayma Kipli Kontrol, Bulanık Mantık, Kinematik
İnsan bilgisayar etkileşimli görüntü işleme uygulamaları
Bu tez çalışması gerçek zamanlı görüntüde değişim halinde ön plan nesnesi olan el hareketleri ile bilgisayarı etkileme ve komut verme ile ilgilidir. Tezin amacı gerçek zamanlı bir video görüntüsünden bilgisayara el işareti ile komutlar vermektir. Gerçek zamanlı görüntüde hareket eden ön plan nesnelerini belirlemek için kullanılan yöntemlerin başında arka plan çıkarımı gelir. Arka plan çıkarımı basit olarak düşünüldüğünde ardışık görüntü karelerindeki aynı pikselleri arka plan olarak kabul edip yok ederek, sadece farklı pikselleri ortaya çıkartıp hareketli olan nesneyi tespit etme esasına dayanır. Fakat bu yöntem ile rüzgârın salladığı bir ağaç dahi hareket olarak tespit edileceğinden, arka plan bilgisini sürekli güncelleyen algoritmalar geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında arka plan çıkarım yöntemleri ve açık kaynak kodlu görüntü işleme kütüphanesi olan OpenCV görüntü işleme aracı ile arka plan çıkarım yöntemleri incelenmiştir. Yöntemler incelenmiş ve etkin bellek kullanımı, hızlı sonuç üretimi, dış ortam şartlarında çalışabilmesi ve gerçek zamanlı video görüntülerindeki kullanılabilirliği dolayısıyla yapılan uygulamada arka plan çıkarım metotlarından Kod Çizelgesi (Codebook) metodu uygulanmıştır.
İnsansı bir robot için üç boyutlu benzetim ortamı geliştirme
Teknolojinin gelişmesiyle beraber robotik alanında yapılan çalışmalar yakın bir gelecekte insansı robotların endüstriyle sınırlı kalmayıp gündelik yaşamın bir parçası olacağını göstermektedir. Bu gelişmeler, gelişmiş ülkelerin robotik bilimine olan ilgilisini arttırmış yatırımların ve araştırmaların hız kazanmasına neden olmuştur. İnsan özelliklerini taşıyan ve insanın yaptığı işleri yapan iki ayaklı bu tür robotlar çok çeşitli alanlarda kullanılabilir. Kullanım alanları olarak fabrikalardaki üretimlerde insan salığına zararlı ortamlarda gerçekleştirilecek görevler de, askeri uygulamalarda, eğlence sektöründe, ev, restoran, hastane, otel gibi yerlerde robot hizmetçi tasarımları öngörülen robot tipleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Robot araştırmalarında yapılan çalışmalarda donanımsal prototipler oluşturulmasının, büyük mali külfetler getirmesi üreticilere çalışmaların yazılım ortamında gerçekleştirme fikrini vermiş ve böylelikle robot model paket programları geliştirilmiştir. Üreticilerin kendi modelleme programlarının yanı sıra özel olarak geliştirilen MATLAB/Simmechanics programı da bu alanda model çalışmalarına imkan sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, sistemimizin modelleme aşamasında, robot ileri/ters kinematik denklemlerinin çözümlenmesinde Denavit-Hartenberg Yaklaşımı?ndan yararlanılmıştır. Robot dinamik denklemlerinin çözümünde ise yaygın olarak kullanılan Langrange-Euler denklemine değinilmiştir. Bu dinamik denklemler arka planda ileri ve/veya ters dinamik çözümlemelerde kullanılmakta olsa da Simmechanics ile sunulan olanaklar tasarımcıyı detaylı ve fazlasıyla karmaşık dinamik denklemlerin çözümünden kurtarmaktadır. Bu çalışmanın amacı; doğada mevcut hareket yöntemlerinden insansı iki ayaklı yürüme hareketinin kinematik analizi , kontrolü, dinamik benzetimi ve gerçek zamanlı sistem uygulaması ele alınarak sistemin modellenmesidir. Tasarlanması amaçlanan insansı robotun kontrolü için bulanık mantıklı kayma kipli kontrolör kullanılmıştır. Oluşturulan bu modeller ile gerçek uygulamalarda sistemin karşılaşabileceği hatalar, sorunlar ve istenilenlere karşı vereceği cevaplar gözlemlenebilir.
Bayburt taşının üç boyutlu işlenebilmesi için mekanik sistemin ve kontrol yazılımının gerçekleştirilmesi
Bu tez çalışmasında, üç boyutlu işleme yapabilen CNC tezgahı gerçekleştirilmiş ve hazırlanan bilgisayar yazılımı ile Bayburt taşının üç boyutlu işlenmesi sağlanmıştır. Sistem mekanik, elektronik ve bilgisayar yazılımı olmak üzere üç kısımdan oluşmaktadır. Bilgisayar yazılımı G kod dosyasından G kodlarını ve X, Y ve Z eksenlerinin hareket bilgilerini almaktadır. Alınan kodlar yorumlanarak eksenlerin hareket edeceği koordinatlar belirlenmektedir. Bu koordinatlar adım motorlarını hareket ettirmek için adım bilgilerine dönüştürülmektedir. Eksenlere bağlı olan bu motorların dönmesiyle eksen hareketi sağlanmaktadır. Z eksenine bağlı olan kesici motor sayesinde üç boyutlu işleme yapılmaktadır. Sistemin kontrolünde kullanılan bilgisayar yazılımı hazırlanırken Microsoft firmasına ait .NET C# programlama dili kullanılmıştır. Adım motorların sürülmesinde ise bilgisayara paralel port üzerinden bağlanabilen Toshiba firmasının üretmiş olduğu TB6560 sürücü kartı kullanılmıştır. Sürücü kart, bilgisayar yazılımından aldığı verilerle adım motorların hareket etmesini sağlanmıştır.
Bir uzman sistem yardımıyla kanser hücrelerinin belirlenmesi
Hücreler, vücudumuzun temel yapıtaşları olmakla birlikte tüm organların temel yapısını inşa etmektedir. Sağlıklı bir insanın sahip olduğu hücreler, ölen hücrelerin yerine yenilerinin oluşturulması ve yaralananların iyileşmesini gerçekleştirebilmek için bölünebilme özelliğini kullanır. Sağlıklı bir hücre ne kadar bölünebileceğini ve nerede çoğalacağını bilmektedir. Kanser hücreleri ise kontrolsüz olarak bölünür ve çoğalır. Zamanla birikerek tümör haline gelir. İleriki safhalarda kanser hücreleri, oluştukları tümörden ayrılırsa dolaşım sistemi ile vücudun diğer bölgelerine gidip koloni oluşturur ve büyümeye devam eder. Nihai olarak da bulaştıkları kişinin ya organını kaybetmesine ya da ölümüne neden olmaktadır. Uzman sistemler, belirli bir disiplin alanında, gerçek kişilerden elde edilen bilgilerden yola çıkarak, zamanla kendi kendini geliştirebilen, karar sürecinde kısmen de olsa insan gibi karar verebilme yeteneğine sahip sistemlerdir. Uzman sistem geliştirildikten sonra karar aşamasında, insanla aynı sonucu verebilmelidir. Yaygın olan görüşün aksine, geliştirilen sistemin amacı bir uzmanın yerini almak değil, sadece teşhis safhasında konu üzerinde çalışan uzmanlara elde edilen bilgilerin ışığında verilecek kararlara destek olmaktır. Bu yüzden uzman sistem denince akla ilk olarak karar destek sistemleri gelmelidir. Bu nedenle çalışmanın esas amacı uzmanların daha hızlı ve daha doğru karar almalarıdır. Bu tez çalışmasında çağımızın en ölümcül hastalığı olan kanserin tespiti için uzman bir sistem geliştirilmiştir. Geliştirilen görüntü tanıma sisteminde kullanıcı ara yüzü olarak Matlab programından yararlanılmış, kanserli hücrelerinin saptanması ve sağlıklı hücrelerin kanser hücrelerinden ayırt edilmesi hedeflenmiştir.
Google tabanlı gelişmiş uydu haberleşme sistemi yerinden yönetim yazılımı
Google haritaları, günümüzde yaygın olarak kullanılan ve kullanımı kolay harita teknolojisi sağlayan bir google hizmetidir. Genellikle adres bulma, yol tarifi, konum bildirme vb. amaçlarla kullanılmasına rağmen ücretsiz olarak kullanılabilmesi ve kodlama imkânı vermesinden dolayı bireysel ve kurumsal haritalar oluşturmak için kullanılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, Google haritaları kullanımına yönelik iki farklı uygulama gerçekleştirilmiştir. Bunlardan biri Fırat Harita uygulması diğeri ise Siber Suç Harita uygulamasıdır. Fırat Harita uygulaması, Fırat Üniversitesi?ndeki yerleşim birimlerini kategorizeli bir sistem ile tek bir Google haritası üzerinde gösterilmesini sağlayan bir uygulamadır. Fırat Harita uygulaması sayesinde kurum ve kuruluşların kendilerine has bir yerleşim haritası oluşturmasının yanı sıra güvenli erişim olanakları da sağlamaktadır. Fırat Harita uygulamasının oluşturduğu harita sistemi sadece o kurum ve kuruluşların sunucuları tarafından görüntülenebilmektedir. Siber Suç Harita uygulamasında ise, siber suçların en çok işlendiği yerler harita üzerinde gösterilebilecek ayrıca kullanıcıların suç ihbarları yapabilmesi sağlanabilecektir. Bu sayede, bilişim suçları ile mücadele birimlerine, ihbarların değerlendirilmesi ve suçlara hızlı bir şekilde müdahalede etmede destek sağlanması düşünülmektedir. Geliştirilen bu iki uygulama ile, Google haritalarının farklı uygulama alanlarında rahatlıkla kullanılabileceği gösterilmiştir. Google haritalarına, veri tabanı bağlantısı yapılıp haritaların özelleştirilmesi sağlanarak istenen amaca uygun, güvenli ve kullanışlı haritalar oluşturulabilmesi mümkündür. Anahtar Kelimeler: Google Haritalar, Siber Suç, Bilişim
Otomatik kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılmasında değişmez momentlere dayalı görüntü işleme yöntemlerinin kullanılması
Bu çalışmada mikroskobik görüntülerindeki kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılması için değişmez moment ve çoklu sınıf destek vektör makinelerine (ÇSDVM) dayalı bir yöntem önerilmiştir. ÇSDVM sınıflandırıcısı en çok kullanılan sınıflandırıcılarından biridir. Fakat günümüze kadar kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılmasında Hu değişmez momentler ile beraber kullanılmamıştır. Bu tez çalışması önişlem aşaması, öznitelik çıkarma aşaması, sınıflandırma aşaması ve test aşaması olmak üzere 4 süreçten oluşur. Ön işleme aşamasında, gri tona çevirme, median filtreleme, kontrast, eşikleme ve morfolojik-mantıksal süreçleri kapsar. Öznitelik çıkarma aşamasında, kan hücrelerinin değişmez moment değerleri hesaplanır. Sınıflandırma aşamasında, bir önceki aşamada çıkarılan özniteliklerin sınıflandırılmasında çoklu sınıf destek vektör makinesi (ÇSDVM) kullanılır. Test aşamasında ise önerilen yaklaşımın başarı yüzdesi hesaplanmıştır. Çalışmada başarı yüzdesini tahmin edebilmek için MATLAB programı kullanılmıştır ve testin sonunda, toplam %98,4 başarı oranı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Görüntü İşleme, Kan Hücreleri, Görüntü İşleme Teknikleri, Hu?nun Değişmez Moment, Çoklu Destek Vektör Makineleri Sınıflandırıcısı.
Developing an online discussion platform for educational resource sharing
Modern education system is interested in letting people find and use information rather than memorizing it. Libraries was using to reach the information before but nowadays search engines take the role of libraries. However, millions new data is adding internet everyday and it makes difficult to find desired information. The term "object stroge" has emerged to access the wanted information easily and store refined data in the control of experts. Informations stored into database while classified by way of object storage and users can reach to the information easily that they wanted. The main disadvantage of object storages is the lack of experts who create objects and store them into the system in a classified manner. Students spending most of the time on internet using with social networking websites. Most of the students prefer this platforms to share their questions or problems about courses. If someone wants to get some information back on these platforms, it is usually cause a loss of time or its impossible to reach to the wanted. To overcome above mentioned problems, a platform was designed that lets students to share materials over internet, rating to the shared, start new discussion on a topic, find answer to asked questions, use materials of previos years. This platform combines a sharing platform and a forum together. By way of this platform, students will be in solidarity like in the modern education. The system aims mutual cash on. A questionary was applied to evaluate the effectiveness of the platform. The results of this questionary was evaluated with the "Cronbach Alpha" security analysis and the platform was defined as "Highly Reliable". Moreover, the platform was investigated by experts in terms of "design and user interfaces", "content and interaction characteristics" and "educational characteristics". The system was concluded as "succesful" in each category.
EEG sinyallerinin sınıflandırılarak beyin-bilgisayar arayüzü tabanlı bir sistem otomasyonunun gerçekleştirilmesi
Bu tez çalışmasında, kas ve sinir sistemlerini kullanamayan felçli hastaların, tekerlekli sandalye gibi herhangi bir sistemi kontrol etmesini sağlayan bir Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA) tasarlanmıştır. BBA sistemlerinde, felçli bireyin beyin aktivitesi yorumlanarak bireyin bilgisayar, elektronik cihazlar veya otomasyon sistemi gibi dış ortam cihazları ile iletişim kurması sağlanmaktadır. BBA teknolojisinde, pratik olması ve acı vermemesi nedeniyle beynin elektriksel aktivitesini ölçmek için genellikle Elektroansefalogram (EEG) adı verilen beyin dalgaları kullanılır. Bu tez çalışmasında, Emotiv EEG başlık kiti kullanılarak kullanıcılardan EEG verisi elde edilmiştir. BBA sistemlerinde dış ortamdaki cihazların kontrolünü sağlayacak olan çıkış komutları, ölçülen EEG sinyallerine önişleme, öznitelik çıkarma ve sınıflandırma işlemleri uygulanarak elde edilir. Ayrıca kullandıkları EEG sinyallerine göre BBA sistemlerinin tasarımı da farklılık gösterebilir. Bu yöntemler; görsel olarak tetiklenen potansiyeller, yavaş kortikal potansiyeller, P300 tabanlı BBA sistemleri ve μ ve β ritimleri olarak sıralanabilir. Bu tez çalışmasında, öncelikle BBA tasarım yöntemleri incelenmiş ve P300 potansiyelleri ve kararlı durum görsel uyarılmış potansiyeller (SSVEP) tabanlı olmak üzere iki farklı BBA tasarlanmıştır. Tasarlanan her iki sistemle de küçük bir doğru akım motorunun hız ve yön kontrolü (sola dönüş, sağa dönüş, hızlan, yavaşla ve dur gibi) gerçekleştirilmiş ve böylece tasarlanan BBA sistemlerinin sistem otomasyonundaki başarısı değerlendirilmiştir. İki farklı kullanıcıya takılan başlık kitinden elde edilen EEG sinyalleri ile yapılan DC motorun yön ve hız kontrolünde, çevrim dışı çalışmada %100 doğruluk, çevrim içi çalışmada ise %60-90 arasında bir doğruluk elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA), EEG Sinyalleri, Sınıflandırma, Görsel Uyaran, P300, SSVEP.
Z kaynak eviricilerin modellenmesi ve benzetimi
Bu tez çalışmasında, eviricilerin, devre yapıları, çalışma prensipleri, darbe genişlik modülasyonu ve literatürde mevcut darbe genişlik modülasyon çeşitleri hakkında bilgi verilmiştir. Geleneksel akım ve gerilim kaynaklı eviricilerin neden olduğu sorunların üstesinden gelebilmek için, Z kaynak evirici olarak adlandırılan bir güç dönüştürücüsü ele alınmıştır. Bu nedenle Z kaynak eviricinin devre yapısı, çalışma prensibi, eşdeğer devresi, devre analizi, çıkış gerilimi ve kontrol metotları incelenmiştir. Bu tezde, gerilim kaynaklı evirici ve Z kaynak eviricinin benzetim modelleri verilmiştir. Benzetimler Matlab/Simulink benzetim programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Aynı çalışma koşulları altında sonuçlar karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
AJAX teknolojisi kullanarak çevrimiçi katalog tasarımı
Gerçekleştirilmiş olan bu uygulama kapsamında Flex programı ve Web 2.0'ın çekirdeğini oluşturan AJAX (Asynchronous JavaScript and XML) teknolojisi kullanılarak Fırat Üniversitesini tanıtan, kolaylıkla güncellenebilen Zengin İnternet Uygulamalarına (RIA- Rich Internet Applications) örnek bir çevrimiçi katalog tasarımı ve gerçekleştirimi yapılmıştır. Projenin gerçekleştirim aşamalarında kullanılan teknolojilerin ve izlenen yöntemlerin anlatımlarını içeren bir yol haritası oluşturulmuştur.
İnsanlarda görülen parazit yumurtalarının otomatik sınıflandırılması için bir uzman sistem tasarımı
Bu tez çalışmasında insan parazit yumurtasının sınıflandırılması için mikroskobik resimlerine değişmez moment ve çoklu destek vektör makinesi sınıflandırıcı (DM-ÇDVM) yöntemi uygulandı. Bu yöntem dört aşamadan oluşmaktadır. Bunlar ön işlem, özellik çıkarım, sınıflandırma ve test aşamalarıdır. Ön işlem aşamasında resim işleme, gürültü indirgeme, parlaklık artırma, morfolojik ve mantıksal işlemler uygulanmıştır. Özellik çıkarım aşamasında, ön işlemden geçmiş parazit resimlerinin değişmez momentleri hesaplanmıştır. Özellik çıkarım aşamasından elde edilen özellikleri sınıflandırmak için Çoklu Destek Vektör Makineleri Sınıflandırıcısı (ÇDVM) kullanılmıştır. Aynı parazit resimleri ve aynı özellik çıkarım yöntemi kullanılarak [12], Bulanık Sinirsel Ağlar (BSA) sınıflandırıcı ile %93.49 olarak bulunan doğru tanıma başarımı, bu tezde kullanılan DM-ÇDVM yöntemi uygulamasıyla doğru tanıma başarımı %97.7'ye ulaşmıştır. Bu çalışma ile DM-ÇDVM sistemi kullanılarak, parazitik hastalıkların tipinin ve cinsinin teşhisinde daha iyi sonuçların elde edilebileceği kanıtlanmış olmaktadır.
Enerji hatları üzerinden internet erişimi
Elektrik hatları üzerinden internet erişimi, mevcut elektrik hatlarını kullanarak bir ev yada binaya inernetin getirilmesi yada bir ev yada ofisdeki mevcut elektrik prizlerini kullanarak internete erişimin sağlanmasıdır. Avrupa ülkelerinde enerji hatları üzerinden internet servis sağlayıcıları gittikçe artmaktadır. Testler bu sistemin hızlı, güvenilir ve güvenli olduğunu göstermiştir.Bu tez ?Elektrik Hatları Üzerinden İnternet Erişimi (PLC ? İletim hattı Communications)? üzerine hazırlanan standartlar, karakteristikler, teknolojiler, ürünler ve bunlara bağlı gelişmeler ve son değişimler hakkında detaylı bir analiz içeren genel ve teknik bir referanstır.İletim hatlarının (iletim hattı), evde bir veri iletişim aracı gibi kullanılmasının faydaları ve avantajları araştırılmaktadır. Yapılan çalışmalar ve karşılaştırmalar, çeşitli Avrupa şehirlerinde iletim hatlarının bir iletim ve iletişim ortamı olarak keşfedildikten sonra iletim zayıflamaları, kanal karakteristikleri ve performans gibi faktörler üzerine yapılan araştırmaların sonucu elde edilen verileri sunmaktadır. İletim hattı ağını (Pwerline Network) belirleyen teknolojilerin pratik kullanımdaki veri iletim değerleri, sınırlamalar, engeller, servis kalitesi ve diğer önemli faktörler tez konusu olmuştur.Tüm HomePlug sertifikalı ürünler mevcut PLC endüstrisini özetlemektedir. Dikkat çeken özellikleri arasında her bir ürün için ayrı teknolojilerin olmasıdır. Teknolojinin akım üzerinden 14 Mbps veri aktarım hızına ulaşılmasından dolayı bu teknoloji yakın gelecek için umut vermektedir. Kolay kurulum, AC elektrik prizlerinin kullanımı, yüksek veri, ucuz maliyet, güvenirlilik ve güvenlik gibi seçenekleri olması diğer kablosuz ağ ve ev ağ sistemlerine göre PLC tercih edilmektedir. PLC; enerji hizmetlerinde, xDLS ve genişband internet servisleri (veri, multimedya gibi) alanlarında iletim hatları üzerinden tüketiciye hizmet vermede potansiyel aday olarak gösterilebilir.
Adım motorlarının telefon hatları aracılığı ile uzaktan kontrolü
Bu çalışmada, bir adım motorunun telefon hatları ile uzaktan kontrolü yapılmıştır. Uzaktan kontrol için DTMF tekniğinden faydalanılmıştır. İki kısımdan oluşan uygulamanın birinci kısmında, telefondan gelen tuş sinyallerinin DTMF kod çözücü entegresi ile 4 bitlik karşılıkları tespit edilmiştir. İkinci kısımda ise PIC mikrodenetleyicisinin girişine uygulanan bu 4 bitlik girişler kullanılarak adım motoru kontrol edilmiştir. Sonuç olarak PIC mikrodenetleyicisi ile adım motorun kontrolü sağlanmıştır. Adım motorlarının birçok önemli özelliklerinin yanında kontrol kolaylığı dikkate alınarak çalışma insan hayatı için risk taşıyan alanlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Sahada programlanabilir kapı dizileri kullanılarak darbe genişlik modülasyonlu sinyallerin üretimi ve dc motor uygulaması
Bu tez çalışmasında, Xilinx üretici firmasına ait XC3S500E-4FG320 Sahada Programlanabilir Kapı Dizisi (SPKD) elemanı kullanılarak 1-16 kHz arasında, değişken frekans ve değişken görev periyotlu Darbe Genişlik Modülasyon (DGM) sinyalleri üretilmiştir. SPKD'nin programlanması için donanım tanımlama dili VHDL (Çok Yüksek Hızlı Tüm Devre Donanım Tanımlama Dili) kullanılmıştır. Üretilen DGM sinyalleri bir doğru akım motorunun sürücü devresine uygulanarak belirli hızlarda çalışması sağlanmıştır. Motor hız bilgisi motor miline bağlı bir disk ve optik algılayıcı devreler yardımıyla alınıp değerler bir sayısal ekranda (LCD) gösterilmiştir. Üretilen DGM sinyalleri, kullanılan Xilinx programlama ara birimi ile hem benzetimleri yapılmış hem de osiloskop ile gözlenerek doğrulukları sınanmıştır.
Doppler işaretlerinin dalgacık dönüşümü ve fraktal boyut kullanarak yapay sinir ağları ile sınıflandırılması
Son zamanlarda dolaşım sisteminde çeşitli fonksiyon bozukluklarına, damar tıkanıklığı, damar daralması ve genişlemesine oldukça sık rastlanmaktadır. Bu tür problemler sonucunda ciddi rahatsızlıklar ortaya çıkmakta ve kan akışı problemleri ölüm sebebi olabilmektedir. Bu tür ölümcül vakaları ortadan kaldırmak amacıyla, rahatsız olduğu düşünülen vücut bölgesinin analiz edilmesine dayanan Doppler Ultrason Tekniği kullanılmakta ve hastaya herhangi bir cerrahi müdahalede bulunulmamaktadır.Bu tez çalışmasında, doppler kalp işaretlerinin sınıflandırılması için örüntü tanıma temelli yeni bir uygulama yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen yöntemde özellik çıkarma sürecinde dalgacık dönüşümü ve fraktal boyut hesaplaması, sınıflama sürecinde ise geri yayılım yapay sinir ağı kullanılmıştır. Sınıflama sonuçlarında %85 doğru sınıflama başarımı elde edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar [7] referansındaki entropi hesaplama içerikli çalışma sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Buna göre; entropi hesaplama tekniğinin fraktal boyut hesaplama tekniğinden daha güvenilir sonuçlar ürettiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Biyomedikal işaret işleme, Doppler ultrason, Dalgacık dönüşümü, Fraktal boyut, Yapay sinir ağları.
Kaotik yapay sinir ağlarının analizi ve sistem modelleme
Bu tez çalışmasında, kaotik hücrelerin çeşitli yöntemlerle kaotik davranışları incelenmiştir. Tek girişli - tek çıkışlı ve çok girişli - çok çıkışlı olmak üzere iki farklı doğrusal olmayan dinamik sistemin düz ileri beslemeli, öz geri beslemeli, tam geri beslemeli ve kaotik yapay sinir ağları ile modelleme performansı belirlenmiştir. Kaotik YSA modellerin, ileri beslemeli YSA modellere göre daha az girişe ihtiyaç duymakla birlikte sistem modellemede etkili olduğu belirlenmiştir.
Genetik algoritma ile yapay sinir ağlarında yapı ve parametre optimizasyonu
Katmanlı yapay sinir ağları (YSA) herhangi bir doğrusal olmayan sürekli fonksiyonu arzu edilen doğrulukta yaklaştırma yeteneğine sahiptir. Bu özelliğinden dolayı YSA sistem modelleme, sinyal işleme ve tahmini, örüntü tanıma ve kontrol gibi uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Genellikle uygulamalarda sabit bir orta katman hücresine sahip ve katmanlar arasında tam bağlantıların yapıldığı ileri beslemeli katmanlı YSA kullanılır ve geriye yayılım algoritması ile eğitilir. Daha az hücre ve kısmi bağlantıya sahip olan küçük ağlar, sınırlı bilgi işleme kapasitesi nedeniyle iyi bir performans sağlamazken fazla hücre ve tam bağlantılı büyük ağlar gereksiz bağlantılara, işlem yoğunluğuna ve eğitim sürecinin yavaşlamasına neden olur. Ayrıca, YSA' nın parametre sayısı arttıkça eğitim sürecinde amaç fonksiyonunun yerel minimumlarına yakalanma olasılığı artar. Bu nedenlerle, yapay sinir ağlarının yapı ve parametre optimizasyonu önemli bir sorundur.Bu tez çalışmasında, yapay sinir ağlarının yapısının ve parametrelerinin genetik algoritma (GA) ile ayarlanması incelenmiştir. Bu amaçla, ileri beslemeli YSA' nın optimizasyonu için kullanılan GA da gerçek kodlama tekniği kullanılmış ve her bir kromozom, YSA' nın ağırlıklarını, polarmalarını ve bu ağırlık ve polarmaların bağlantı anahtarlarını ihtiva eden bir vektör olarak kodlanmıştır. Bu ağlar, genetik-yapay sinir ağı (GYSA) olarak söylenir ve bağlantı anahtarları ile GYSA' nın etkisiz ağırlıkları ve hücreleri elimine edilebilir. Bu tezde önerilen GYSA' nın sistem modelleme problemindeki performansları incelenmiştir. Doğrusal olmayan dinamik sistemlerin modellenmesinden elde edilen sonuçlar, optimize edilmiş GYSA' nın iyi bir modelleme performansına sahip olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Yapay Sinir Ağları, Genetik Algoritma, Sistem Modelleme, Optimizasyon
Nötrozofi yaklaşımı ve dalgacık dönüşümü ile renkli doku görüntülerinin bölütlenmesi
Bu tezde renkli dokulu görüntü bölütlemek için nötrozofik küme ve dalgacık dönüşümü yöntemlerinine dayanan yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Bu yaklaşım düzenli istatiksel renk ve doku değerleri içermeyen tipik doğal görüntülerin bölütlenmesini amaçlamaktadır. Önerilen yaklaşım nötrozofik alanda etkili bölütleme için dokunun gri seviye özellikleri ile renk bilgilerini birleştirmektedir. Bu yeni yaklaşım hem giriş görüntüsünün her bir renk kanalını hem de gri seviyedeki bir görüntünün düşük seviye özelliklerini birbirinden bağımsız şekilde tanımlanan ve T, I ve F değerlerinden oluşan nötrozofik alan içine dönüştürür. Nötrozofik kümede entropi tanımlanır ve belirsizliği ölçmek için kullanılır. ?-ortalama ve ß-iyileştirme işlemleri dizi belirsizliğini azaltmayı amaçlar. Son olarak, geliştirilen metot ?-ortalama kümeleme algoritmasını kullanarak görüntü bölütlemeyi gerçekleştirir. Çeşitli görüntüler üzerinde deneyimler yapılmıştır. Bu deneyim sonuçları önerilen metodun verimli bir şekilde renkli doku görüntü bölütlemesi yapabildiğini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Nötrozofik Küme, Renkli Doku Görüntü Bölütleme, Dalgacık Dönüşümü
Betonarme yapılarda kullanılan çelik donatının sinyal iletiminde kullanımına yönelik elverişlilik araştırması
Bu tez çalışmasında betonarme yapılarda kullanılan çelik donatının sinyal iletiminde kullanımına yönelik elverişlilik araştırması doğrultusunda deneysel çalışmalar ve bunların sonuçları irdelendi. Bina çelik donatısı elektriksel sinyallerin iletimine elverişli bir yapıda olup yalnızca birbirine bağlı tek bir hattan oluşmaktadır. Böyle bir yapı üzerinden manyetik alan vasıtası ile iletişim sinyallerinin iletilebilirliği göze çarpmaktadır. Manyetik alan oluşturmak için yapı üzerinde herhangi bir noktaya belirli özelliklere sahip bir iletim bobini sarılabilir. Bu bobin üzerinden herhangi bir sinyal gönderildiğinde bina kütlesi tek başına bir transformatör yapısında sinyal çifti üretir. Böylelikle yapı büyüklüğünde dev bir transformatör elde edilmiş olur. İstenilen herhangi bir başka noktadan ise bu sinyalin tekrar elde edilmesi mümkün olup elde edilen sinyaller yapılacak çalışmalar neticesinde elektronik bazı devreler vasıtası ile çeşitli iletişim sistemlerinde kullanılabilir.Yapılan deneysel çalışmalar neticesinde uygun şartlar sağlandığında betonarme yapıların üzerinde bulunan çelik donatı üzerinden sinyal iletiminin mümkün olduğu kanıtlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Akıllı bina, Sinyal, Transformatör, Betonarme çeliği, Manyetik alan, Manyetik akı.
Alan programlanabilir kapı dizisi ile sigma-delta modülatörlerin gerçeklenmesi
Fiziksel sistemlere veya olaylara ait bilgi taşıyan sinyaller çoğunlukla sürekli zamanlı (analog) formdadır. Yani zamanın her anında tanımlıdır ve sonsuz uzunlukta herhangi bir değere sahiptir. Bu sistemlerin çözümlenmesinde sürekli zamanlı yöntemler kullanılır. Fakat bazı sistemlerin sürekli zamanlı yöntemlerle çözümü çok zordur, fazla zaman alır ya da imkânsızdır. Günümüzde gelişen sayısal yöntemler ve elektronik devre teknolojileri sayesinde karşılaşılan bu sorunlara çözümler üretilebilmektedir. Yüksek hızlı sistemler tasarlanarak zaman tasarrufu sağlanmakta ve gelişmiş olan sayısal yöntemler zor ya da imkansız olan problemlere uygulanabilmektedir. Sayısal yöntemlerde sinyaller ayrık zamanlıdır. Sürekli zamanlı sinyaller ayrık zamana dönüştürülerek sayısal yöntemlerin uygulanabilmesine imkan tanımaktadır. Bu işlem yapılırken en önemli adım sürekli zamanlı sinyali mümkün olduğunca doğru bir değerde sayısala dönüştürmektir. Bu amaçla kullanılan devrelere Analog/Sayısal çevirici (ASÇ) denir. Başlangıçtan günümüze çok farklı ASÇ yapıları geliştirilmiştir. ASÇ'ler hız ve çözünürlük özellikleriyle birbirinden ayrılırlar. Uygulamaya bağlı olarak uygun yapı seçilmektedir.Günümüzde en popüler ASÇ yapılarından biri Sigma-Delta modülatörlerdir(SDM). SDM'ler çeşitli sinyal işleme uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle yüksek çözünürlükte ve doğrulukta dönüşüm gerektiren, düşük bant genişlikli sinyallerin işlenmesinde yaygın olarak kullanılan ASÇ'lerdir. SDM'lerdeki geri besleme yapısından dolayı kullanılan elemanların toleransları yüksek olabilmektedir. Fazla kullanılmasına rağmen SDM yapılarının davranışları tam olarak tanımlanmamıştır. Bundan dolayı SDM üzerinde yapılan çalışmalar giderek artmaktadır.SDM gerçeklemelerinde sürekli zamanlı devre elemanları ya da sayısal yongalar kullanılmaktadır. Gelişen teknoloji ile sayısal yongalar hızlı, kapasiteli ve esnek yapı kazanmışlardır. Alan programlanabilir kapı dizileri (Field programmable gate arrays- FPGA), bu sayısal yongalar arasında gelmektedir.Bu tez çalışmasında, birinci derece SDM FPGA üzerinde gerçeklenmiştir. Öncelikle birinci derece SDM yapısı MATLAB/Simulink ortamında farklı giriş sinyalleri uygulanarak benzetim çalışması hazırlanmıştır. Birinci derece ayrık zamanlı SDM ?Xilinx System Generator for DSP? kullanılarak FPGA üzerinden yapılmıştır. Gerçeklemede Xilinx Virtex5 (XC5SX50T) FPGA'sı kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sigma-Delta Modülatör, FPGA, VHDL, System Generator.
Resimler için veri gizleme tabanlı bilgi güvenliği uygulamaları
Bu tez bilgi gizlemenin önemli bir alt dalı olan steganografi ile ilgilidir. Tezin amacı, görüntü dosyaları içerisine bilgi gizlemek için kullanılan steganografik metotların incelenmesi ve bu yöntemlerin güvenilirliklerinin ölçülmesidir. Bu amaç doğrultusunda görüntü steganografide kullanılan yöntemler ayrıntılı bir biçimde incelenmiş ve yaygın olarak kullanılan Son Bite Ekleme Yöntemine göre sayısal resmin içerisine sıralı bir şekilde bilgi gizleyen bir uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulama, steganografik sistem değerlendirme kriterleri olan taşıyıcıdaki değişim, kapasite ve dayanıklılık ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. Uygulamanın dayanıklılık kriterine göre test edilebilmesi amacıyla bir steganaliz uygulaması geliştirilerek programın güvenilirliği incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Bilgi Gizleme, Steganografi, Görüntü Steganografi, Son Bite Ekleme Yöntemi
Elektronik ticaret amaçlı yeni bir yazılımın geliştirilmesi
20. yüzyılın son çeyreğinde bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler; toplumun tüm kesimlerinde, günlük yaşamın her alanında bilgisayar kullanımını çağın bir gereği olduğu bilincini yaratmıştır. Geride bıraktığımız yüzyılda belirleyici denge unsuru olarak karşımıza çıkan korku ve soğuk savaş kavramları yerini ekonomik süreçlerin belirleyici olduğu yeni oluşumlara bırakmıştır. Ülkeler sermayenin üretimini yeniden gerçekleştirebilmek ve daha fazla kişiye ulaşabilmek için bilgi ve iletişim teknolojilerinin içinde bulunduğu yeni ekonomik modeli yani elektronik ticareti hayata geçirmişlerdir. Bilimsel ve teknolojik gelişmeler yeni ekonomik modelin ortak paydası olmanın yanı sıra, sürecin tamamını etkileyen bağımsız bir değişken olmuştur.Yaşanan gelişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan internetin yaygınlaşmasıyla beraber iletişimde coğrafi sınırlılıklar ortadan kalkmış ve küreselleşme hız kazanmıştır. Yaşanan bu değişimle beraber diğer alanlarda olduğu gibi ticari hayattaki tüm iş süreçleri de sessizce değişikliğe uğramıştır. Firmalar mal veya hizmetin satın alınması ve satılması işlemlerini internet ortamına taşıyarak teknoloji merkezli değişimin en gerçekçi sayılabilecek adımını atmışlardır.Tez çalışması kapsamında yaşanan teknolojik gelişmeleri simgeleyen ve aynı zamanda teknolojiyle yenilenen ve gün geçtikçe daha büyük kullanıcı kitlesine ulaşan elektronik ticareti meydana getiren temel unsurlar ana başlıklar halinde incelenerek, tedarik sistemine dayalı normal hayattaki ticari süreçlerin elektronik ortama uyarlanmasıyla ilgili teknik adımlara ait karmaşık süreçlerin işlendiği web tabanlı bir uygulama geliştirilmiştir. Uygulama nesne tabanlı programlamanın temel ilkelerini destekleyen yazılım geliştirme tekniklerinden biri olan ASP.NET teknolojisi kullanılarak geliştirilmiştir. Geliştirilen uygulama; piyasada kullanılmakta olan e-ticaret amaçlı web sitelerinde bulunması gereken niteliklere sahip etkileşimli ve ileriye dönük genişletilebilir yapıda olup, yaşanan teknolojik gelişmelere paralel olarak internet ortamında sürekli beklentileri artan ve tercihleri değişen kullanıcılara satışı yapılacak ürün ve hizmetler ile ilgili satış desteği ve yönlendirme amacıyla tasarlanmış çevrimiçi destek modülünü barındırmaktadır.
Akıllı yöntemler ile konuşmacı tanıma
Bu çalışmada YOHO veri tabanından alınan cümleler üzerinde Yapay Sinir Ağları (YSA) ve Uyarlamalı Sinirsel Bulanık Ağ (USBA) kullanılarak metin bağımlı konuşmacı tanıma uygulamaları geliştirilmiştir. Konuşmacı tanıma sisteminin öznitelik çıkarım aşamasında Mel Frekansı Kepstrum Katsayıları (MFKK) ve Dalgacık Dönüşümlü (DD) entropi değerleri kullanılmıştır. Elde edilen özellik vektörleri, YSA ve USBA tabanlı modellere giriş olarak uygulanmış ve modeller eğitilmiştir. Test aşamasında ise verilen konuşma örneğinden konuşmacının kim olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda MFKK öznitelik vektörleri ve DD sonucu elde edilen entropi değerleri ile YSA ve USBA gibi akıllı metotların çeşitli parametrelerinin değişmesinin konuşmacı tanıma üzerindeki etkileri incelenerek karşılaştırılmıştır.
Tip-2 bulanık mantık sistemlerin benzetimi için yazılım geliştirme
Tip-2 bulanık küme kavramı, ilk olarak klasik (tip- 1 ) bulanık kümelerin bir uzantısı olarak sunulmuştur. Tip-2 bulanık kümeler, bir bulanık küme için tam bir üyelik fonksiyonunun belirlenemediği durumlarda oldukça kullanışlıdır; dolayısıyla, bu kümeler, belirsizliklerin üstesinden gelmede çok etkindir. Ancak, tip-2 bulanık kümeleri anlamak ve kullanmak tip-1 bulanık kümelerden daha zordur. Bu zorluklara rağmen, tip-2 bulanık kümeler bir çok konuda uygulama alanı bulmuştur. Şu anda, Tip-1 bulanık mantık sistemlerin benzetiminin kolayca yapıldığı MATLAB/SIMULINK 'in 'Fuzzy Logic Toolbox'i gibi bazı ticari yazılım programları bulunmasına karşın tip-2 bulanık mantık sistemlerin benzetimi için böyle bir ticari yazılım mevcut değildir. Bu nedenle, bu tez çalışmasında MATLAB programlama dilinde yazılmış, MATLAB ve SIMULUNK 'de doğrudan tip-2 bulanık mantık uygulamalarının yapılacağı, yeni bir 'Type-2 Fuzzy Logic Toolbox' tasarlanmıştır. Ayrıca SIMULINK'de kullanmak amacıyla 'Type-2 Fuzzy Logic Controller Block' da hazırlanmıştır. Genel tip-2 bulanık mantık sistemler çok karmaşık olmaları nedeniyle uygulamalarda tercih edilmemişlerdir. Bu nedenle, sunulan 'Type-2 Fuzzy Logic Toolbox' da sadece aralıklı tip-2 bulanık mantık sistemler dikkate alınmıştır. Geliştirilen yazılım paketindeki tüm menüler, 'MATLAB-Fuzzy Logic Toolbox' ınki ile aynı formattadır ve uluslar arası kullanım için İngilizce olarak hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Tip-2 bulanık mantık, tip-2 bulanık kümeler, aralıklı kümeler, tip- 2 bulanık mantık alet kutusu.
Bilgisayar ağ güvenliği ve güvenlik duvarları
ÖZET BİLGİSAYAR AG GÜVENLİĞİ VE GÜVENLİK DUVARLARI Hakan ÇAKAR Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektronik-Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı 2005, Sayfa:82 Bu tez çalışmasında, bilgisayar ağlarındaki güvenlik sorunları, güvenliği sağlama yöntemleri, saldırı türleri, korunma mekanizmaları, güvenlik sınıflamaları ve güvenlik duvarı yapısı incelenmiştir. Güvenlik duvarı uygulaması olarak ISA Server sistemi gerçekleştirilmiş, kurulan küçük ölçekli bir ağ üzerinde bu sistemin etkileri ve özellikleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra, gerek sağladıkları yüksek güvenlik, gerekse hız faktörü nedeniyle iletişim uygulamalarında kullanılması gerekli olan RSA ve Eliptik Eğri şifreleme algoritmalarıyla ilgili bir yazılım oluşturulmuş, bu algoritmaların çalışması program üzerinde gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Güvenlik Duvarı, ISA Server, RSA Algoritması, Eliptik Eğri Algoritması VIII
Fırat Üniversitesi öğretim elemanları için yeni bir uzaktan eğitim sisteminin tasarımı ve modellenmesi
ÖZET Yüksek Lisans Tezi FIRAT ÜNİVERSİTESİ OGRETIM ELEMANLARI İÇİN YENİ BİR UZAKTAN EĞİTİM SİSTEMİNİN TASARIMI VE MODELLENMESİ Yusuf YALÇIN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı 2005, Sayfa 72 Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi Öğretim Elemanları için, teknik bir altyapıya ve desteğe ihtiyaç duymadan kendi uzaktan eğitim sayfalarını hazırlayabilmeleri için geliştirilen yazılımın kapsamı, özellikleri, kullanımı ve yönetimi üzerinde durulmuştur. Bir öğretim elemanı için; kişisel bilgilerinin, akademik çalışmalarının, kitap, kaynak ve internet sitesi önerilerinin, ders programı ve tartışma sayfalarının kolaylıkla oluşturulabilmesi, sanal ortamda ders açıp, kısa süreli sınavlar hazırlayabilmesi sağlanmıştır. Proje geliştirilirken, şimdiye kadar bu alanda yapılmış diğer akademik çalışmalar değerlendirilip, ortak bazı özellikler neticesinde yeni bir yazılım geliştirilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde ise, geleceğe dönük olarak projeyi devam ettirebilecek akademisyenler için yol gösterici bazı detaylar ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : uzaktan eğitim, web tabanlı eğitim, çevrimiçi ders, çevrimiçi sınav, sanal sınıf XI
Meteorolojik verilerin akıllı yöntemlerle sınıflandırılması
ÖZET Yüksek Lisans Tezi METEOROLOJİK VERİLERİN AKILLI YÖNTEMLERLE SINIFLANDIRILMASI Ömer Osman DURSUN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı 2005, Sayfa: 71 Bu tez çalışmasında, veri madenciliği konusunda yapılan araştırmalar ve yöntemler incelenmiştir. Elazığ iline ait, tek başına bir anlam ifade etmeyen sıcaklık, çiğ noktası, nem, basınç verileri yapay sinir ağı ve uyarlamak ağ tabanlı bulanık çıkarım tarzı smıflandıncılardan geçirilerek hava tahmininin yapılması sağlanmıştır. Bunun yanı sıra yapay sinir ağı ve uyarlamak ağ tabanlı bulanık çıkarım sımflandıncılannm performansları karşılaştırılmış, hangi smıflandıncınm daha iyi sonuç verdiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Veri madenciliği, Sınıflandırma, Hava tahmini, Yapay sinir ağı, Uyarlamalı ağ tabanlı bulanık çıkarım. VII
Bilgisayar ağları ve internet üzerinden başka bir bilgisayarın kontrolü
ÖZET BİLGİSAYAR AĞLARI VE İNTERNET ÜZERİNDEN BAŞKA BİR BİLGİSAYARIN KONTROLÜ Fatih ERTAM Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektronik-Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı 2005, Sayfa: 55 Bu tez çalışmasında, bilgisayar ağlan ve internet üzerinden uzaktaki bir bilgisayarın güç sistemi kontrol edilerek; kapalı durumda bulunan bilgisayarın açılması, açık olan bilgisayarın kapatılması ya da yeniden başlatılması sağlanmıştır. Bu uygulamanın hazırlanması yazılım ve donanım olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Yazılım olarak web tabanlı programlama dillerinden ASP ve PHP ile ayrı ayrı iki yazılım geliştirilmiştir. Bu yazılımlardan herhangi birisi kullanılarak uzaktaki sunucu bilgisayarın seri portuna, gerçekleştirilmek istenilen bilgi gönderilmiştir. İkinci aşamada uygulamanın donanım kısmı hazırlanmıştır. Sunucu bilgisayarın seri portuna gelen bilgiyi alıp işleyebilecek mikro denetleyicin* bir devre tasannu gerçekleştirilerek bağlanmıştır. Gelen veri işlendikten sonra bu devreye bağlı hedef bilgisayarın ana kartı üzerindeki güç sistemini harekete geçirecek pinlerine istenilen işlem komutlan gönderilmiş ve uygulama başanyla tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Uzaktan kontrol, mikro denetleyici, veri iletişimi, bilgisayar ağlan
Ögrenci işleri otomasyonu için web tabanlı program geliştirme
ÖZETÖĞRENC ŞLER OTOMASYONU Ç N WEB TABANLI PROGRAM GEL ŞT RMETuncay Yavuz ÖZDEM RFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüElektronik ve Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı2006, Sayfa:68Bu tez çalışmasında, okullarda yoğun bir şekilde yer teşkil eden öğrenci işleri için webüzerinde çalışabilecek bir otomasyon geliştirilmiştir. Bunun öncesinde yaygın olarak kullanılanWeb programlama dillerinden ASP, PHP ve CGI incelenerek bu üç dilin performans analiziyapılmıştır. Yapılan bu performans analizi sonucu olarak en iyi performansı PHP'nin sergilediğigörülmüştür. Bu bilgiler eşliğinde öğrenci işleri otomasyonu için PHP web programlama diliseçilmiştir. Program içerisinde tanımlanan üç farklı kullanıcı gurubu vardır ve her kullanıcıgurubunun farklı yetkileri bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Web programlama, Performans analizi, Otomasyon, Öğrenci şleri
Asenkron motorların yapay sinir ağları ile vektör kontrolü
ÖZETYüksek Lisans TeziASENKRON MOTORLARIN YAPAY S N R AĞLARI LE VEKTÖRKONTROLÜŞükrü TAŞKAFAFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüElektronik ve Bilgisayar Eğitimi Anabilim Dalı2006, Sayfa: 74Asenkron motorların vektör denetimi ile motorun akı ve moment bağıntıları arasındakikenetleme etkisi ortadan kaldırılarak bu iki değişken birbirinden bağımsız olarak denetlenebilirhale getirilir. Böylece, motor akımının akı bileşeni sabit tutularak moment bileşeni ile motormomenti ve hızı denetlenebilir. Asenkron motorların doğrusal olmayan modelinin ve zamanladeğişen parametrelerinin etkisi ile alan yönlendirmesinin hatalı olmaması için dayanıklı birvektör kontrol sistemine ihtiyaç duyulur.Bu tez çalışmasında, Yapay Sinir Ağları (YSA) ile asenkron motorların vektör denetimiincelenmiştir. Motor akımı ile motor akımının değişimi YSA' na giriş olarak verilmiş ve motorgerilimleri çıkış olarak alınmıştır. YSA' nın eğitimi akım hataları kullanılarakgerçekleştirilmiştir. Vektör kontrolör olarak kullanılan YSA, ileri beslemeli ve yöresel geribeslemeli olmak üzere iki farklı yapıda seçilmiş ve doğrusal olmayan yük şartları ve parametredeğişimleri altında asenkron motorun vektör kontrolündeki performansları belirlenmiştir.Eğitilmiş YSA kontrolör kullanılarak asenkron motorun vektör kontrol sisteminin MATLAB-Simulink de benzetimi yapılmıştır. Yük ve parametre değişimleri altında asenkron motorunvektör kontrolünden elde edilen benzetim sonuçları sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Asenkron motorlar, yapay sinir ağları, vektör kontrol.