Theses supervised by Doç. Dr. Mustafa Sarıkaya
11 theses · Gazi University
Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin nitel ve nicel analizi
Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemi kullanarak Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri yeterliliklerine akademik başarı, fen öğretimine yönelik tutum ve bilişsel gelişim gibi bağımsız değişkenlerin dolaylı veya dolaysız etkilerini,öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri yeterliliklerini ile bazı bağımsız değişkenler açısından önemli bir istatistik farkın olup olmadığı araştırmak ve öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri yeterlilikleri hakkındaki görüşlerinin değerlendirmek amaçlanmıştır.Araştırmanın nicel kısmının evrenini, Türkiye?deki Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören Fen Bilgisi öğretmen adayları; örneklemini ise, altı farklı üniversitenin Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören 355 dördüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmanın nitel verileri ise iki üniversitede öğrenim gören 8 Fen Bilgisi öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri sonucunda; bilimsel süreç becerileri düzeyini fen derslerinde kendi başarılarını algılama durumunun büyük etkiye, anne öğrenim durumu ve baba öğrenim durumunun orta düzeyde bir etkiye, öğrencilerin mezun oldukları lise ve cinsiyetin küçük düzeyde bir etkiye neden olduğu tespit edilirken; bilimsel süreç becerileri ile fen öğretimi tutum arasında yüksek düzeyde pozitif, bilişsel gelişim arasında pozitif orta düzeyde ve genel not ortalaması ile pozitif orta düzeyde bir ilişki olduğu fakat fen öğretimi tutum, bilişsel gelişim ve akademik başarının ortak etkisine bakıldığında bilişsel gelişim ve fen öğretimi tutumun bilimsel süreç becerilerini doğrudan yordadığına ve akademik başarının ise doğrudan bir yordayıcısı olmadığı tespit edilmiştir. Nitel veriler sonucunda öğretmen adaylarının bütünleştirilmiş süreç becerilerinin alt boyutu olan; hipotez kurma ve yorumlama, değişkenleri belirleme, grafiği okuma ve yorumlama, deney tasarlama, deney sonuçlarını yorumlama, işevuruk tanımlama ve deney verilerini kaydetme gibi alt boyutlarda iyi düzeyde iiibeceriye sahip olduğu düşünülebilir. Fakat bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenlerin tanımlanmasında ve belirlenmesinde sıkıntı yaşadıkları düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Bilimsel süreç becerileri, bilişsel gelişim, fen bilgisi öğretmenliğ
Atom ve molekül konusunda kavram yanılgıları ve bunları iyileştirmek için örnek etkinlikler
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin maddenin parçacıklı yapısıyla ilgili başarı düzeylerini belirlemek ve bu konudaki öğrenme zorluklarını (kavram yanılgılarını) iyileştirmek için, modele dayalı etkinliklerin etkisini araştırmaktır. Maddenin parçacıklı yapısı konusunda literatürde verilen çalışmalar incelenerek, diğer ülkelerdeki öğrencilerin bu konuyla ilgili ne tür kavram yanılgılarına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada öğrencilerde var olan kavram yanılgılarının belirlenmesinde iki test kullanılmıştır. İlk test MPYDT (Maddenin Parçacıklı Yapısını Değerlendirme Testi), ikinci test ise MPYKT (Maddenin Parçacıklı Yapısı Kavram Testi) olarak adlandırılmıştır. Her iki test ?135? 9. sınıf öğrencisine uygulanmış ve yeterli güvenirliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilere MDYT (Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi) uygulanmıştır. Araştırma 2009-2010 öğretim yılının ikinci döneminde, Denizli il merkezinden rastgele seçilen bir ilköğretim ve ortaöğretim okulunda yürütülmüştür. İlköğretimin 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarından, her sınıftan seçilen ikişer şubede bulunan toplam 278 öğrenci ve ortaöğretimin 9, 10, 11 ve 12. sınıflarından, her sınıftan seçilen ikişer şubede bulunan toplam 207 öğrenci, tarama grubu olarak belirlenmiştir. Bu gruba uygulanan testler sonucunda öğrencilerin maddenin parçacıklı yapısı ile ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları bulunmuştur. Öğrencilerde bulunan kavram yanılgılarının, öğrencilerin öğretim seviyesine, öğretim kademesine, bulundukları sınıfa ve bilişsel gelişim dönemlerine bağlı olduğu tespit edilmiştir. Kavram yanılgılarının bulunma oranı açısından kız ve erkek öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırmada ayrıca, modele dayalı etkinliklerin maddenin parçacıklı yapısı ile ilgili kavram yanılgılarının giderilmesindeki etkisini belirlemek üzere, tek grup öntest- sontest modeli kullanılmıştır. Öğrencilerde var olan kavram yanılgılarının iyileştirilmesi için, modele dayalı etkinlikler deney grubunu oluşturan ?166? ilköğretim öğrencisine uygulanmıştır. Sonuç olarak modele dayalı etkinliklerin uygulanmasından sonra öğrencilerin bazı kavram yanılgılarının iyileştiği görülmüştür. Ancak bazı kavram yanılgılarının ise, modele dayalı etkinliklerden sonra giderilemediği belirlenmiştir. Ayrıca deney grubundan seçilen on öğrenci ile yapılan mülakatlarda, kavram yanılgılarının ders kitaplarındaki bazı anlatım tarzları ve gösterimlerden de kaynaklandığı tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan, öğrencilerin günlük hayatta sık karşılaştıkları maddelerin taneciklerini temsil eden renkli boncuk modellerin ve bilgisayar aracılığıyla gösterilen üç boyutlu modellerin, kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Mülakatlarda, öğrencilerin derslerde yapılan modele dayalı etkinlikleri sevdikleri ve dersin işlenişinden zevk aldıkları da belirlenmiştir. Bu araştırma fen bilgisi ve kimya eğitimi için önemli sonuçlar içermektedir. Araştırma sonuçları öğrencilerde atom ve molekül kavramıyla ilgili bulunan kavram yanılgılarını gelişim dönemlerine ve yaşlarına bağlı olarak ortaya koyması açısından önemlidir. Araştırma sonuçları öğretmenlerin atom ve molekül kavramlarının öğretiminde, modele dayalı etkinlikleri kullanmalarını teşvik etmesi açısından da önemlidir.
İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin çevreye karşı tutumlarının değerlendirilmesi
Bu çalışmada bazı değişkenlere (cinsiyet, kademe, sınıf düzeyi, ders notu, anne ve babanın eğitim durumu) bağlı olarak ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerin çevreye karşı tutumlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu çalışmada ?Çevresel Davranış Alt Ölçeği? ve ?Çevresel Düşünce Alt Ölçeği? olmak üzere iki alt ölçekten oluşan ?Çevresel Tutum Ölçeği? kullanılmıştır.Yapılan araştırmanın sonunda öğrencilerin çevresel davranış puan ortalamasının ( = 44.31) çevreye karşı olumlu düzeyde olduğu; çevresel düşünce puan ortalamasının ise ( =55.56) çevresel düşünce bakımından olumluya yakın düzeyde olduğu ve çevresel tutum puan ortalamasının ise ( =99.86) olumlu düzeyde olduğu görülmüştür. Sınıf düzeylerine göre yapılan değerlendirmede; çevresel düşünce puan ortalamaları 10.,11. ve 12.sınıflar lehinde bulunmuşken çevresel davranış puan ortalamaları 4.,5.ve 6.sınıflar lehinde anlamlı bulunmuştur. Öğrencilerin çevresel tutumları 4., 5., 6., 10.,11 ve 12. sınıflar lehinde puan dağılımına sahiptir. Sonuçlar, sınıf düzeyi artarken çevresel düşüncenin arttığı ancak çevresel davranışlarının azaldığını göstermiştir.Kademelere göre yapılan değerlendirmede çevresel davranış ve çevresel tutum puan ortalamaları 1. kademe lehinde anlamlı farklılık gösterirken çevresel düşünce puan ortalamaları ise 3.kademe lehinde anlamlı farklılık göstermiş ve bu da sınıf düzeyine göre yapılan değerlendirme sonuçları ile paralellik göstererek tutarlılık sağlamıştır.Cinsiyete bağlı yapılan değerlendirme sonucunda ise kız öğrencilerin çevresel davranış, düşünce ve tutum puanları ortalamaları erkeklere kıyasla yüksek bulunmuştur. İstatistik analizi sonucunda ise davranış puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamış, düşünce ve tutum puanları arasında ise anlamlı fark bulunmuştur. İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin çevreye yönelik düşünce, davranış ve tutum puan ortalamaları ders notu açısından incelendiğinde, akademik başarının çevresel tutum üzerinde önemli bir değişken olduğu görülmüştür. İlköğretimde Fen notu, ortaöğretimde Biyoloji notu yüksek olan öğrencilerin çevreye karşı düşünce, davranış ve tutum puanları da yüksek bulunmuştur. Anne eğitimi düzeyinde yapılan değerlendirmede çevresel davranış ve tutum puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamış, düşünce puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Davranış puanları içerisinde en yüksek ortalamaya sahip öğrencilerin anne eğitim düzeyi üniversite olarak tespit edilmiştir. Düşünce puanları ortalamaların da anne eğitim düzeyi ilkokul olan öğrenciler lehine olduğu görülmüştür. Anne eğitim seviyesi arttıkça çevresel tutum puanın da artması, öğrenci anne eğitim düzeyine paralel olarak çevresel tutumlarının da değiştiğini göstermiştir.Baba eğitimi düzeyinde yapılan değerlendirmede öğrencilerin çevresel davranış puanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Sadece baba eğitim seviyesi ortaokul ve lise olan öğrencilerin çevresel tutum ve düşünce puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur.Yapılan çalışmalar incelendiğinde genellikle ebeveynlerin eğitim durumu ile çevresel tutum arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: çevresel davranış, çevresel düşünce, çevresel tutum, ilköğretimde çevre eğitimi
5E modeli ile desteklenen bağlam temelli yaklaşımın yedinci sınıf öğrencilerinin ışık ünitesindeki başarılarına, bilgilerinin kalıcılığına ve fen dersine karşı olan tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı 7.sınıf fen bilimleri dersi Işık ünitesinde öğrencilerin başarılarına, bilgilerinin kalıcılığına ve fen dersine karşı olan tutumlarına 5E ile desteklenmiş bağlam temelli yaklaşımın (BT+5E) etkisini incelemektir. Çalışma öntest- sontest- kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Ayrıca bağlam temelli yaklaşımın ve 5E öğretim modelinin de aynı bağımsız değişkenler üzerindeki etkisi ayrı ayrı incelenmiştir. Bunun için çalışma üç deney bir kontrol grubundan oluşan 100 öğrenci ile yürütülmüştür. Deney grubu 1 de dersler bağlam temelli yaklaşıma (BT) göre, deney grubu 2de 5E öğretim modeli (5E) ile, deney grubu 3te 5E ile desteklenmiş bağlam temelli yaklaşımla, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemi ile işlenmiştir. Çalışma grupları için ayrı ayrı ders materyalleri geliştirilmiştir. Çalışmada cinsiyet bağımsız değişkenin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisi ve Mantıksal Düşünme Yetenek Testi (MDYT) puanları ile öğrencilere uygulanan testlerin sonuçları arasındaki ilişki de incelenmiştir. Araştırma Ankara da bir devlet okulunda 2012- 2013 eğitim öğretim yılı bahar döneminde 6 haftada tamamlanmıştır. Öğrencilere ön test olarak Işık Önbilgi Testi (IÖT), Işık Başarı Testi (IBT), Fen Tutum Ölçeği(FTÖ) ve Mantıksal Düşünme Yetenek Testi (MDYT) uygulanmıştır. 4 grupta uygulamalar tamamlandıktan sonra son test olarak IBT ve FTÖ uygulanmıştır. Son testlerin uygulanmasından yaklaşık bir ay sonra IBT testi kalıcılık için tekrar uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 18.0 programında Tek yönlü ANOVA, İlişkili Örneklemler t-Testi, ANCOVA ve Pearson Korelasyonu ile analiz edilmiştir. Sonuçlar.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Verilerin analizine göre öğrenci başarısını ve fen dersine olan tutumlarını artırmada en etkili yöntemin BT+5E, kalıcılıkta ise 5E olduğu görülmüştür. Cinsiyetin başarı, tutum ve kalıcılık üzerinde etkili olmadığı da bulunmuştur. Ayrıca başarı ve kalıcılıkla mantıksal düşünme yeteneğinin ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çoklu karşılaştırma testlerine göre de yöntemlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisi sıralanmıştır. Çalışmanın bundan sonraki araştırmalara rehberlik edeceği alan yazına bir katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Anahtar Kavramlar: Bağlam Temelli Yaklaşım, 5E Öğretim Modeli, Işık, Fen Öğretimi, Tutum, Kalıcılık, Mantıksal Düşünme Yeteneği
Asitler ve bazlar konusunun öğretiminde kullanılan probleme dayalı öğrenme yönteminin farklı değişkenler üzerine etkisi ve yönteme ilişkin öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın temel amacı, probleme dayalı (PDÖ) yönteminin fen bilgisi öğrencilerinin Asitler ve Bazlar konusu akademik başarıları, kimya dersine ve PDÖ yöntemine ilişkin tutumları, problem çözme becerileri ve mantıksal düşünme yetenekleri üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın bir diğer amacı ise fen bilgisi öğrencilerinin probleme dayalı öğrenme yöntemine ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Lisans Programı?nda öğrenim gören iki farklı şubedeki toplam 82 fen bilgisi öğrencisi oluşturmaktadır. Karma yöntemin açıklayıcı deseninin kullanıldığı bu araştırma, 2011-2012 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde okutulan Genel Kimya-II dersi müfredatına göre gerçekleştirilmiştir. Asitler ve Bazlar konusu; deney grubunda probleme dayalı öğrenme yöntemi, kontrol grubunda ise geleneksel öğrenme yöntemi ile işlenmiştir. Araştırma sürecinde 9 haftada toplam 36 ders saatlik bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, 82 1. sınıf fen bilgisi öğrencisine ?Asitler ve Bazlar Konusu Akademik BaşarıTesti?, ?Kimya Dersine Yönelik İlgi ve Tutum Ölçeği?, ?Probleme Dayalı Öğrenme Yöntemine Yönelik Tutum Ölçeği?, ?Problem Çözme Envanteri? ve ?Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi?nin ön ve son test olarak uygulanması sonucu elde edilmiştir. Nitel veriler ise 4 fen bilgisi öğrencisi ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi, tek faktörlü varyans analizi, nitel boyutunda ise içerik analizi yapılmıştır. Bu bağlamda, nicel veriler SPSS 11.5 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılarak çözümlenmiş ve araştırmanın alt problemleri doğrultusunda yorumlanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise vNvivo-9.2 analiz programı ile içerik analizi yapılmış ve elde edilen bulgular görüşme sorularıdoğrultusunda yorumlanmıştır. Buna göre, PDÖ yönteminin GÖ yöntemine göre öğrencilerin Asitler ve Bazlar konusundaki başarılarını artırmada, kimya dersine yönelik tutumlarını, problem çözme becerilerini ve mantıksal düşünme yeteneklerini geliştirmede etkili olduğu; PDÖ yöntemi ile öğrenim gören öğrencilerin bu yönteme yönelik tutumlarında olumlu yönde gelişme olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Başarı, tutum ve problem çözme becerileri üzerinde cinsiyetin etkili olmadığı, mantıksal düşünme yeteneği üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin başarıları ve problem çözme becerileri üzerinde baba eğitim durumunun olumlu bir etkiye sahip olduğu, kimya dersine yönelik tutum ve mantıksal düşünme yeteneği üzerinde olumlu etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin PDÖ yöntemine ilişkin görüşlerinin ise olumlu yönde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın yapılacak olan yeni çalışmalara rehberlik edeceği, öğrencilerin ileriki meslek hayatlarında onlara ışık tutacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Probleme Dayalı Öğrenme Yöntemi, Geleneksel Yöntem, Asitler ve Bazlar, Akademik Başarı, Tutum, Problem Çözme Becerisi, Mantıksal Düşünme Yeteneği
İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin maddenin halleri ve ısı ünitesindeki başarı düzeyleri ve fene karşı tutumlarının araştırılması
Bu araştırmanın ana amaçları, ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin ?Maddenin Halleri ve Isı? ünitesindeki başarılarını araştırmak, fene karşı tutumlarını araştırmak ve Seviye Belirleme Sınavı başarı durumlarını araştırmaktır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, 2008?2009 eğitim-öğretim yılında Antalya'nın Finike ve Kumluca İlçesindeki ilköğretim 8.sınıf öğrencileridir. Araştırmada veriler, Isı-Sıcaklık Başarı Testi ve Fene Karşı Tutum Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmada küme örnekleme yöntemi ile iki örneklem kurulmuştur. İlk örneklem (n=84) ile başarı testinin geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları, ikinci (n=179) örneklem ile başarı testinin uygulaması gerçekleştirilmiştir.Elde edilen veriler sonucunda öğrencilerin ?Maddenin Halleri ve Isı? ünitesindeki başarı ortalaması 32 puan üzerinden 21,03 çıkmıştır. Öğrencilerin bu üniteye ait başarı puanları, ortalamanın üzerinde olmasına rağmen hala bazı kavram ve bilgiler noktasında eksik olduğu anlaşılmıştır. Öğrencilerin bu üniteyi anlama düzeyi, bu temelde feni öğrenme ve fene karşı tutumları üzerinde, cinsiyetin ve baba mesleğinin etkisi olmadığı, ancak ebeveynlerinin gelir düzeyinin ve eğitim düzeyinin olumlu yönde etkisi olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin bu ünitesindeki başarı düzeyleri ile Seviye Belirleme Sınavı puanları, Ortaöğretim Yerleştirme Puanları ve özel dershanelerin yaptığı deneme sınavı puanları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır.Bu bulgular ışığında, ?Maddenin Halleri ve Isı? ünitesindeki başarı düzeyi, bu temelde feni öğrenme ve fene karşı tutumun arttırılması için ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, İlköğretim, Isı ve Sıcaklık, Durum Çalışması, Fene Karşı Tutum, Ortaöğretim Yerleştirme Sınavı
Probleme dayalı öğrenmenin fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarılarına, bilgilerin kalıcılığına ve fene karşı tutumlarına etkilerinin araştırılması
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının kazan taşı problemi temelinde; fen akademik başarıları, bilgilerin kalıcılığı, fene karşı tutumları ve bilimsel işlem beceri düzeyleri üzerine probleme dayalı öğrenmenin etkilerinin araştırılmasıdır.Çalışma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır ve Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı 3. Sınıf öğrencileri ile (Deney, n=37 ve Kontrol, n=37) 2009 ? 2010 eğitim-öğretim yılı güz dönemi sürecinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Fen Akademik Başarı Testi (FABT), Fene Karşı Tutum Testi (FKTT) ve Bilimsel İşlem Beceri Testi (BİBT) ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ile gerekli istatistiki teknikler belirlenerek analiz edilmiştir.Araştırmanın uygulandığı deney ve kontrol gruplarının birbirlerine göre denklik düzeylerini belirlemek için bağımsız grupların karşılaştırılması (bağımsız gruplar için t-testi), grupların kendi içinde gelişmişlik düzeylerini belirlemek için bağımlı grupların karşılaştırılması (bağımlı gruplar için t-testi) yapılmıştır. Yapılan veri çözümlemelerinden şu sonuçlara ulaşılmıştır:1. Fen eğitiminde, probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.2. Fen eğitiminde, probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun bilgilerin kalıcılık düzeyi arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.3. Fen eğitiminde, probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun fene karşı tutumları arasında anlamlı bir fark yoktur.4. Fen eğitiminde, probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun bilimsel işlem beceri düzeyleri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.Öğrencilerin fene ve diğer derslere ilişkin başarılarını, bilgilerin kalıcılık düzeylerini, tutumlarını ve bilimsel işlem beceri düzeylerini arttırmada probleme dayalı öğrenme yönteminden yararlanılmalı ve ilköğretimin ilk sınıflarından itibaren örgün eğitimin her kademesinde, eğitim programlarına dâhil edilmelidir.Anahtar kelimeler: Fen Eğitimi, Probleme Dayalı Öğrenme, Öğretmen Adayları, Kazan Taşı, Su Sertliği, Tutum, Kalıcılık, Bilimsel İşlem Becerileri.
İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programının öğrenci kazanımları ve öğretmen görüşleri açısından incelenmesi
Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı; İngiltere, İrlanda ve Kanada ülkelerinde uygulanan fen dersi öğretim programlarıyla karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın bu bölümünde nitel belge incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri, çalışma kapsamında incelenen İngiltere, İrlanda ve Ontario (Kanada) fen dersi öğretim programlarından ve ilgili alan yazınının taranması sonucunda elde edilmiştir.Araştırmanın ikinci aşamasının örneklemini Ankara İli Şereflikoçhisar İlçesi'nde Fen ve Teknoloji Dersi'ne girmekte olan 21 öğretmen ile Ankara İli Şereflikoçhisar İlçesi'nde altıncı sınıfta öğrenim görmekte olan 121 öğrenci oluşturmaktır. Araştırma kapsamında öğretim programının altıncı sınıf ?Yaşamımızdaki Elektrik? ünitesi kazanımları dikkate alınarak hazırlanan ?Başarı Değerlendirme Ölçeği? öğrencilere, ?Öğretmen Görüşlerini Belirleme Envanteri? ise öğretmenlere uygulanmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklem T-Testi, ilişkili örneklem T-Testi, tanımsal istatistik ve tek örneklem T-Testi, Mann-Whitney U-Testi kullanılmıştır. Sonuçlar .05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda çalışmada incelenen öğretim programlarının kapsadıkları eğitim süreçleri, içerdikleri kazanım ve kavram sayıları, uygulama sürecinde görevli kişi ve kurumlara bakış açısı ve bu kişi ve kurumlara sağladıkları esneklik, konu içerikleri ve konuların eğitim sürecine dağılımı, ölçme ve değerlendirme süreçleri ve amaç cümleleri arasında farklılıklar bulunmuştur.Bununla birlikte ?Başarı Değerlendirme Ölçeği? sonuçlarına göre, Fen ve Teknoloji Dersi ?Yaşamımızdaki Elektrik? ünitesindeki öğrencilerin öğrenmeleri iyi düzeyde gerçekleşiyor olmasına rağmen gerçekleşen öğrenmelerin kalıcılığının olmadığı görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin başarıları üzerinde okulun yerleşim yeri değişkeninin etkili olduğu, ilçe merkezi okullarında öğrenim görmekte olan öğrencilerin kasaba (belde) okullarında öğrenim görmekte olan öğrencilere göre daha başarılı oldukları görülmüştür.Ayrıca ?Öğretmen Görüşlerini Belirleme Envanteri? sonuçlarına göre, Fen ve Teknoloji Dersi ?Yaşamımızdaki Elektrik? ünitesinde öğretmenlerin, öğrencilerin kazanımlara en azından iyi düzeyde ulaştıkları kanaatinde oldukları görülmüştür. Bununla birlikte yerleşim yeri ilçe merkezi olan ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin yerleşim yeri kasaba olan okullarda görev yapmakta olan öğretmenlere kıyasla kazanımların ulaşılabilirliği ile ilgili daha olumlu görüşe sahip oldukları görülmüştür.Araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir.
İlköğretim öğrencilerinin küresel ısınma ve sera etkisi konularındaki bilgi düzeylerinin ve yanlış kavramalarının belirlenmesi üzerine bir çalışma
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin küresel ısınma ve sera etkisi konularındaki bilgi düzeylerini ve yanlış kavramalarını tespit etmektir.Çalışma, karşılaştırmalı nicel bir ?Ex Post Facto? (Geriye Dönük) araştırma olup verilerin toplanmasında tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın genel evrenini 4. sınıftan 8. sınıfa kadar ilköğretim öğrencileri ve çalışma evrenini 2009-2010 öğretim yılında Erzincan ili Tercan ilçesi Mamahatun 17 Şubat ilköğretim okulu 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi toplam 200 öğrenciden meydana gelmiştir. Araştırmanın verileri, literatürden alınan `Sera Etkisi Bilgi Testi' (SEBT) ve araştırmacı tarafından geliştirilen `Küresel Isınma Bilgi Testi' (KIBT) (güvenirlik katsayısı, ? = 0.80) ile toplanmıştır. KIBT ve SEBT sırası ile 20 ve 16 maddeden oluşan üç dereceli Likert tipi ankettir.İlköğretim seviyesi (Kademe 1, n = 61 ve Kademe 2, n = 139), Sınıf (Sınıf 4, n = 28, Sınıf 5, n = 33, Sınıf 6, n = 46, Sınıf 7, n = 44 ve Sınıf 8, n = 49) ve Cinsiyet (Kız, n = 92 ve Erkek, n = 108) bağımsız değişkenleri ve iki bağımlı değişken (SEBT ve KIBT başarı puanları) ile ilgili araştırmanın hipotezleri (null hipotezleri), SPSS 10.0 programı kullanılarak İlişkisiz Örneklem t-Testi, Tek Faktörlü ANOVA, İlişkili Örneklem t-Testi ve korelasyonal analiz teknikleri ile test edilmiştir. Analiz öncesi, parametrik hipotez testlerinin normallik varsayımı, Kolmogorov-Smirnov testi veya Shapiro-Wilk testi ile test edilmiştir. Bu varsayım, ya sağlanmış, ya da gruplar yeterince büyük olduğu için gözardı edilmiştir. Hipotez testlerinde anlamlılık düzeyi, geleneksel anlamlılık düzeyi olan ? = .05 olarak belirlenmiştir.İlişkili Örneklem t-Testi sonuçları, ilköğretim kademelerinin hem SEBT ve hem de KIBT başarıları arasında anlamlı farkın bulunduğunu göstermiştir. Bu fark, her iki testte de ikinci kademenin lehinedir. ANOVA sonuçları, sınıfların hem SEBT ve hem de KIBT ortalamaları arasında anlamlı farklara işaret etmiştir. LSD çoklu karşılaştırma testi, her iki test için de sınıf seviyesi arttıkça öğrenci başarısının da arttığını ortaya koymuştur. İlişkisiz Örneklem t-Testi sonuçları, her iki testte de kız ve erkek öğrencilerin ortalama başarıları arasında anlamlı bir farkın olmadığını göstermiştir. Pearson korelasyonal analiz sonuçları, örneklemin SEBT ve KIBT başarıları arasında anlamlı bir ilişkinin olduğunu işaret etmiştir. İlişkili Örneklem t-Testi sonuçları, örneklemin SEBT ve KIBT başarıları arasında anlamlı bir farkın olduğunu göstermiştir. Bu fark, KIBT lehinedir. Bir bütün olarak örneklemin SEBT ortalaması %70.20 ve KIBT ortalaması %74.65 tir ve bu ortalamalar oldukça iyidir.Sonuçların ışığında, örneklemden elde edilen bulgular evrene genellenirse, bu çalışma, ilköğretim öğrencilerinin gerek sera etkisi konusunda ve gerekse küresel ısınma konusunda bazı eksikleri olmasına rağmen, hemen hemen yeterli bir bilgiye sahip olduklarını göstermiştir. Küresel ısınmanın ve sera etkisinin dünyamız için bir tehdit olduğu düşünülürse, daha ilköğretim seviyesinde öğrencilerimizin bu konuda bilinçli olmaları sevindiricidir. Eğitimsel bir çıkarım olarak, başarılı bir fen eğitimi için, fen öğretmenlerinin ve fen programı geliştiricilerinin sera etkisi ve küresel ısınma konularına çok daha fazla önem vermelerinin, fen programlarında daha fazla yer ayırmalarının yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: İlköğretim, Fen Eğitimi, Sera Etkisi, Küresel IsınmaSayfa Sayısı: 123
İlköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersi "maddenin halleri ve ısı" ünitesinde kavram haritası tekniği kullanımının öğrencilerin başarısına, bilgilerin kalıcılığına ve fene karşı tutumlarına etkisi
İçinde bulunduğumuz yüzyıl itibariyle eğitim-öğretimde başarıyı yakalamak adına en çok dikkat edilen noktalardan biri de kavram yanılgılarını aza indirerek anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesidir. Anlamlı öğrenme sayesinde kişi eski bilgileriyle yeni bilgilerini ilişkilendirmekte böylece bilgiler kalıcı hale gelmektedir. Anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesine imkan tanıyan tekniklerden birisi de kavram haritalarıdır.Bu araştırmada ilköğretim 8. sınıf Fen ve Teknoloji dersinde ?Maddenin Halleri ve Isı? ünitesinin öğretiminde, kavram haritası tekniği kullanımının öğrencilerin başarısına, bilgilerinin kalıcılığına ve fene karşı tutumlarına etkisi araştırılmıştır.Araştırmada öntest- sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubunda kavram haritası tekniği, kontrol grubunda ise anlatım yöntemi kullanılarak Fen ve Teknoloji Öğretim Programı çerçevesinde uygulamalar yapılmıştır.Bu araştırma, 2007?2008 eğitim?öğretim yılının ikinci döneminde Tokat ilinin Pazar ilçesinde bulunan Dereköy İlköğretim Okulu' nda 8. sınıfta öğrenim gören 33 öğrenciyle haftada 4 ders saati olmak üzere 4 hafta boyunca yürütülmüştür.Araştımada öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen modeline göre Başarı Testi ve Fen Tutum Testi uygulamanın başlangıcında ve bitiminde olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Sontestin uygulanmasından 3 hafta geçtikten sonra Başarı Testi deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilere kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Sonuçlar SPSS programında analiz edilmiştir.İstatistiksel olarak değerlendirilen sonuçlar, ?Maddenin Halleri ve Isı? ünitesinde kavram haritası tekniğiyle yapılan öğretimin olumlu sonuçlarını ortaya çıkarmıştır. Bu araştırmayla kavram haritalarının, öğrencilerin akademik başarısını ve bilgilerin kalıcılığını arttırdığı ve fene karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağladığı sonucu elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Kavram Haritaları, Maddenin Halleri ve Isı, Fene Yönelik Tutum
Fen ve teknoloji konularını öğrenme, bilgi kalıcılığı ve tutumda kavram haritası tekniği ve cinsiyet etkilerinin araştırılması
Bu çalışmanın amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin elektrik konusunu kavramalarına, bilgilerin kalıcılığına ve fene karşı tutumlarına kavram haritası tekniği ve cinsiyet etkilerini araştırmaktır.Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel bir çalışma olup, bir İlköğretim Okulu'nda 2008-2009 Eğitim-Öğretim Yılı'nda eğitim gören yedinci sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, toplam 36 öğrenciden (deney: n = 18, 8 kız ve 10 erkek; kontrol: n = 18, 10 kız ve 8 erkek) meydana gelmiştir. Kontrol grubundaki öğrenciler ile dersler geleneksel öğretim yöntemi ile işlenirken, deney grubunda kavram haritaları temelli öğretim etkinlikleri ile sunulmuştur. Her iki grupta da öğretim işlemi araştırmacı tarafından yerine getirilmiş ve işlem, haftada 4 ders saati olmak üzere toplam 4 hafta sürmüştür.Araştırmanın verileri, Fen Önbilgi Testi (FÖT), Elektrik Başarı Testi (EBT) ve Fene Karşı Tutum Testi (FKTT) ile toplanmıştır. Her iki gruba her üç test de öntest olarak uygulanırken, işlem sonrası EBT, hem sontest ve hem de kalıcılık testi olarak uygulanırken, FKTT sontest olarak uygulanmıştır.İki sürekli bağımlı değişken (EBT ve FKTT) ile ilgili araştırmanın hipotezleri (null hipotezleri), SPSS 10.0 programı kullanılarak ilişkisiz örneklem t-testi ve ilişkili örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Analiz öncesi, parametrik hipotez testlerinden olan t-testinin normallik varsayımı, Shapiro-Wilk testi ile test edilmiştir. Bu varsayımın gerek işlem gruplarında, gerekse cinsiyet gruplarında bütün testler için (FÖT, EBT ve FKTT) hemen hemen sağlandığı görülmüştür. Hipotez testlerinde anlamlılık düzeyi, geleneksel anlamlılık düzeyi olan ? = .05 atanmıştır. İşlem öncesi FÖT, EBT ve FKTT örnekleme öntest olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol grupları ile kız ve erkek öğrencilerin FÖT, EBT ve FKTT öntest puanları arasında anlamlı bir farkın olup olmadığı ilişkisiz örneklem t-testi ile test edilmiştir. T-testi sonuçları, hem deney ve kontrol gruplarının ve hem de kız ve erkek öğrenci gruplarının her üç testin öntest ortalamaları bakımından denk olduğuna işaret etmiştir. Deney ve kontrol grupları, öntest puanları bakımından denk oldukları için sontest ve kalıcılık testi ortalamaları ilişkisiz örneklem t-testi ile karşılaştırılmıştır. Yine kız ve erkek öğrenci grupları, öntest puanları bakımından denk oldukları için sontest ve kalıcılık testi ortalamaları ilişkisiz örneklem t-testi ile karşılaştırılmıştır. İlişkisiz örneklem t-testi sonuçları, deney ve kontrol gruplarının EBT sontest, FKTT sontest ve EBT kalıcılık testi ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı null hipotezlerini reddetmeyi başarabilmiştir. Her üç testte de deney grubunun ortalaması kontrol grubunun ortalamasından daha büyük olduğundan işlemin (kavram haritası temelli fen öğretimi) etkili olduğu söylenebilir. İlişkisiz örneklem t-testi sonuçları, kız ve erkek öğrenci gruplarının EBT sontest ve FKTT sontest ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı null hipotezlerini reddetmeyi başaramamıştır. Bu sonuca göre, cinsiyet farkının feni öğrenme ve fene karşı tutumda önemli olmadığı söylenebilir. Ayrıca, işlem gruplarının EBT ve FKTT öntest ve sontest ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı null hipotezleri ilişkili örneklem t-testi ile test edilmiş, t-testi sonuçları bu dört hipotezin tamamını reddetmeyi başarabilmiştir. Bu sonuca göre, öntestten sonteste deney grubu ve kontrol grubu işlemlerinin her ikisinin de gerek feni öğrenmede ve gerekse fene karşı olumlu tutum geliştirmede etkili oldukları söylenebilir.Bu sonuçların ışığında, fen derslerinin kavram haritası kullanılarak işlenmesinin öğrenci başarısı ve fene karşı öğrenci tutumu üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu bulgusuna varılmıştır. Ayrıca, cinsiyet farkı, feni öğrenme ve fene karşı tutum geliştirmede önemli değildir. Eğitimsel bir çıkarım olarak, başarılı bir fen eğitimi için, fen öğretmenlerinin ve fen programı geliştiricilerinin kavram haritası temelli öğrenmeyi dikkate almalarının yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kavram Haritası, Elektrik, İlköğretim, Fen Eğitimi, Geleneksel ÖğretimSayfa Sayısı: 198