Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Başaran
11 theses · Gaziantep University, Aydın Adnan Menderes University
Sınıf öğretmenlerinin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı sınıfında mülteci öğrenci bulunan sınıf öğretmenlerinin mülteci öğrencilere yönelik tutumlarının incelenmesidir. Araştırmada karma araştırma desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerinde görev yapan 197 kadın ve 114 erkek olmak üzere 311 sınıf öğretmeninden elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Mülteci Öğrenci Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan , ‟Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 23.0 programı, nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni açısından ölçeğin geneli ve yeterlik alt boyutunun erkek öğretmenler lehine, yaş değişkeni açısından yeterlik alt boyutunun 51-60 yaş grubu lehine, hizmet yılı değişkeni açısından yeterlik alt boyutunun 21+ yıl hizmette bulunmuş öğretmenler lehine ve öğretmenlerin sınıflarındaki mülteci öğrenci sayısı durumu açısından ölçeğin geneli ve uyum ve yeterlik alt boyutlarında 1 mülteci öğrencisi bulunan öğretmenler lehine anlamlı farklılaştığı bulunmuştur. Yapılan görüşmelerin içerik analizinde, öğretmenlerin mülteci öğrenciyle iletişimlerinde dil sorunu olduğu ve bunu Türkçe-Arapça bilen öğrenciler veya tercümanlar aracılığıyla aşmaya çalıştıkları, mülteci öğrencilerin uyumlarında dil sorunu olduğu ve velilerin bir arada eğitime sıcak bakmadıkları, öğretmenlerin uyum sağlama amacıyla etkinlikler ve grup oyunları planladıkları, mülteci eğitiminde dil sorunu ve okuduğunu anlamama en büyük sorunlar olarak dile getirilmiş olup öğretmenlerin çözüm önerileri olarak ayrım yapmama, mülteci öğrenci ve velilerine dil eğitimi verilmesi gerektiğini belirtmiş oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterlilikleri ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada, öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz- yeterlilikleri ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma modelinde ilişkisel desenle desenlenmiştir. Gaziantep il merkezinde rastgele seçilen 15 okul belirlenmiştir. Her okulda 30 öğretmen olacağı varsayılmış ve 450 öğretmenden veri toplanması amaçlanmıştır. Toplam 458 kişiden veri toplanmış, veriler düzenlendikten sonra araştırmaya 369 veri ile devam edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Gaziantep ilinde çalışan farklı kıdem ve branşa sahip 369 öğretmen oluşturmuştur. Veriler 2021-2022 eğitim öğretim yılı birinci dönemi içerisinde toplanmıştır. Veri toplama araçları, STEM+S için Sorgulamaya Dayalı Öğretim Öz-Yeterlilik Ölçeği ile Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Ölçeğidir. Veri analizlerinde yüzde ve frekans analizleri yanında t-testi, tek yönlü varyans analizi, regresyon ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda; öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz yeterlikleri ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasında orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Katılımcıların Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Ölçeği puanları ile Sorgulamaya Dayalı Öğretim Öz-yeterlilik Ölçeği arasındaki ilişki düzeyine bakıldığında her iki değişken arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların STEM+S için Sorgulamaya Dayalı Öğretim Öz-yeterlilik toplam puanları ile Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri toplam puanları arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizi sonucunda STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterlik puanları bilgi işlemsel düşünme becerileri puanlarındaki varyansın %38'ini açıklamaktadır. Çoklu regresyon analizinde STEM+S için Sorgulamaya Dayalı Öğretim Öz-yeterlilik Ölçeği alt boyutlarından Tartışma ve Yansıtma'nın Bilgi İşlemsel Düşünme Becerilerindeki varyansın % 30'nu tek başına açıkladığı görülmüştür.
Öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterlilikleri ile 21.yy. becerileri öğretimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada, öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz -yeterlilikleri ile 21. yy. becerileri öğretimi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma modelinde ilişkisel desenle desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 öğretim yılında Gaziantep ilindeki resmi ve özel okullarda görev alan öğretmenler, örneklemini ise evrenden seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 407 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterlilik ölçeği ile 21. yy. becerileri öğretimi ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler SPSS Paket Programı kullanılarak, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA, pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda; öğretmen STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterlilikleri ile 21. yy. becerileri öğretimi arasındaki ilişkinin orta düzeyde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterliliğin ve alt boyutlarının puanları 21. yy. becerileri eğitimi alma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. STEM eğitimi alma durumuna göre ise ilişkilendirme alt boyutu hariç anlamlı bir farklılık oluşmaktadır. 21. yy. becerileri ve alt boyutların puanları STEM ve 21. yy. beceri eğitimi alma durumuna göre incelendiğinde, anlamlı bir farklılık göstermektedir. 21. yy. becerileri öğretimi ölçeği ile iş birliği alt boyutları puanı öğretmenlerin cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık oluşturmazken, diğer alt boyutlarının puanları anlamlı bir farklılık oluşmaktadır. STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretimi, 21. yy. becerileri öğretimine istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. 21. yy. becerileri öğretimi için açıklanan varyansın yaklaşık %46'sının STEM+S için sorgulamadan kaynaklı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum incelendiğinde öğretmenlerin 21. yy. becerileri öğretimini yordamada STEM+S için sorgulamaya dayalı öğretim öz-yeterliliğin önemli bir etkisi olduğu ifade edilir.
Türkiye'deki uzaktan eğitim uygulamaları ve öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Çalışmada, Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerindeki kamu ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 407 öğretmenin uzaktan eğitim tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin boyutu ele alınmıştır. Küme örneklem yöntemi kullanılarak her okulda 30 öğretmen olduğu varsayılmış ve rastgele olarak seçilen 13 okul kümeler olarak belirlenmiş ve belirlenen okullarda görev yapan tüm öğretmenlere Google Forms ile hazırlanan anketler mail ve WhatsApp iletişim uygulaması ile gönderilmiştir. Küme örnekleme yöntemi, evrenin basit rastgele seçim yöntemi ile değil, birimlerden oluşturulan gruplardan rastgele seçim yapılarak kümelere ayrıldığı yöntemdir (Kılıç, 2012) Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri ile çeşitli değişkenler (cinsiyet, görev yapılan ilçe, görev yapılan branş vb.) arasında anlamlı farklılığın olup olmadığı t-testi ve ANOVA analizi ile Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki olup–olmadığı pearson korelasyon analizi ile Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyine ilişkin puanların uzaktan eğitim tutumlarını yordayıp yordamadığına ise regresyon analizi ile bakılmıştır. Çalışma sonunda Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri ile demografik değişkenler arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta seviyede bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyine ilişkin puanların uzaktan eğitim tutumlarını anlamlı olarak yordadığı gözlemlenmiştir.
İntiharın tarihselliği bağlamında Beşir Fuad ve topluma mâl olmuş kişilerin intiharlarından derlemeler
Bu çalışmada "intihar" olgusu, tarihsel çerçeveden incelenmiştir. Psikoloji, Felsefe, Sosyoloji, İlahiyat, Tarih vs. daha pek çok bilimsel alanda irdelenmeye, incelenmeye ve çalışılmaya müsait bir alan olan Suicideoloji, yani İntihar Bilimi üzerine yapılan Tarihsel çalışmaların azlığı göz önüne alınarak bu çalışma yapılmaya karar verilmiştir. Daha önce yapılan çoğu çalışmada intihar konusu sosyolojik, psikolojik, felsefî veya istatistiksel açıdan ele alınmıştır. Bu nedenle bu çalışma da hedeflenen, 'Tarihsel' süreçte intihar olgusuna karşı yaklaşımın nasıl seyrettiğine dair bir çalışma ortaya koymaktır. Bununla birlikte Yakın Çağ içerisinde, Osmanlı Devleti aydınlarından Beşir Fuad'ın intiharı çerçevesinde, intihar eden diğer aydın ve topluma mâl olmuş şahsiyetlerin, onları intihara sürükleyen hayatlarına kısaca değinilmiştir. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi gazetelerinde çıkan intihar haberlerinden ve Osmanlı dönemi arşiv belgelerinden faydalanılarak 'intihar' olgusunun gazete haberlerinde ve o dönemde kaleme alınan belgelere yansımaları okurlara yansıtılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma üç ana bölüm şeklinde kaleme alınmıştır. I. Bölümde; Felsefî, Tıbbî-Psikolojik, Sosyolojik ve İstatistikî alanlarda çalışmaları olan kişilerin intihar hakkındaki düşünce, yorum ve tanımlarına yer verilmiştir. II. Bölümde; İntihar olgusunun tarihsel süreci verilmiştir. Öncelikle ilkel ve antik dönemlerde ele alınmış olan intihar olgusunun, Orta Çağ'dan günümüze kadar olan kısmı ise Avrupa üzerinden işlenmiştir. vii III. Bölümde; Beşir Fuad'ın hayatı ve intiharı çerçevesi üzerinden, Yakın Çağ içerisinde, Osmanlı Devleti'nde ve Cumhuriyet'in ilanından sonra hem yerli hem yabancı olan topluma mâl olmuş kişilerin intiharlarına giden süreçler kısaca işlenmiştir.
XIX. yüzyılda Selanik kazalarından Vardar-ı Sagir nahiyesinin sosyo-ekonomik yapısı (Temettuat Defterleri ışığında)
Osmanlı için büyük dönüşümlerin yaşandığı Tanzimat dönemi ile birlikte maliye alanında birtakım değişiklikler yapılmış ve vergi sistemi düzene oturtulmak istenmiştir. Vergi vermekle yükümlü olan kişilerin kazançlarına oranla vergi vermeleri amacıyla 1840 yılı ile birlikte muhassıl adlı görevliler aracılığıyla mahalle ve köylerde vergilerin belirlenmesi ve toplanması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan Temettuat Defterlerinin ışığında Selanik Kazasına bağlı olan Vardar-ı Sagir nahiyesinin sosyal ve ekonomik yapısını açığa çıkarmaktır. Selanik Kazasına bağlı bulunan Vardar-ı Sagir nahiyesinin 1845 tarihli 23 adet Temettuat Defterine ulaşılmıştır. Bu tezimize konu olan XIX. yüzyıl tarihinde Vardar-ı Sagir nahiyesinin çiftlik ve köylerinde oldukça yoğun bir şekilde tarım ve hayvancılık ile meşgul olunduğu görülmüştür. Bu bölgenin çiftlik ve köylerinde mezru olarak adlandırılan yani işlenen topraklarda buğday, arpa, burçak, keten ve bostan gibi ürünler yetiştirilmiştir. Bölgede ki hane reislerinin büyük çoğunluğunun ziraat ile meşgul olduğu, diğer bir çoğunluğun ise ticaret ile meşgul olduğu görülmüştür. Temettuat Defterleri vasıtasıyla çalıştığımız Vardar-ı Sagir nahiyesinin meslekleri incelenerek sosyal yaşamı, bir sene önceki ödediği yıllık vergi ve Temettuat miktarına ulaşarak da ekonomisi hakkında bilgi sahibi olunmuştur. Anahtar Kelimeler: Temettuat Defterleri, Vardar-ı Sagir, Selanik
İdeoloji ve milliyetçilik kavramları açısından Türk milliyetçiliğinin tarihsel gelişimi
Fransız İhtilali ile birlikte Dünya'da birçok değişim gerçekleşmiştir. Bu değişimlerden de çok uluslu ve çok dinli İmparatorluklar çağdaş devletlere nazaran daha çok etkilenmiştir. 18. Yüzyıldan itibaren Osmanlı İmparatorluğunun savaşlarda aldığı yenilgiler ve ekonomik gerileme, batılılaşma çalışmalarını beraberinde getirmiştir. Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde bulunan azınlıkların süreç içerisinde bir sorun haline gelmeye başlaması Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi siyasal fikirleri ortaya çıkarmıştır. Bu fikirlerin hemen hepsi siyasi olarak uygulanırken, Batıcılık ve modernleşme çalışmaları da devam etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu yöneticileri Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirleri ile hemhal olurken, Osmanlı İmparatorluğu sınırları dâhilinde Türklerin azınlık olduğu topraklarını kaybetmiştir. Elde kalan Anadolu toprakları ise Müslüman Türklerin çoğunluğu teşkil ettiği kısımdır. Bu durumda geriye sadece milli bir devlet kurma idealinin zeminini oluşturan Türkçülük kalmıştır. Millet ve milliyetçilik anlayışının binlerce yıldır Türk milletinin ruhunda ve şuurunda var olmasından dolayı, Türk milleti yeni bir sistem olarak Ulus Devletleşmeye hemen ayak uydurmuş, bu doğrultuda çalışmalara başlamıştır. Türklük şuurunun, Türkçülük fikri olarak tezahür etmesi 50 yıllık bir süre zarfında şekillenmiştir. Fikir adamlarının özellikle kültür ekseninde Türkçülüğü şekillendirmesi, Mustafa Kemal Paşa'nın bu fikirleri uygulamasıyla zafere ulaşmıştır.
Umdetü'l Hakayık üçünçü cilt transkripsiyon (1-230. sayfalar arası)
Süleyman Hüsnü Paşa 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında Rumeli ordularının başkomutanlığı yapmıştır. İlk görev yeri Karadağ olan Süleyman Hüsnü Paşa daha sonra Tuna Cephesi Başkomutanlığı Mehmet Ali Paşa'dan devraldı. Gösterdiği başarıyla Şıpka kahramanı olarak anılan Süleyman Hüsnü Paşa, başarısızlığa uğrayınca görevinden azledilerek Bağdat'a sürgüne gönderilmiştir. Umdetü'l Hakayık adlı eserinin 3. cilt'in de (1-230. sayfalar arasında) Rumeli ve Balkanlardaki durumda bahsederken, yaşanılan mücadeleleri ve yenilgileri birinci el kaynak olarak kaleme almıştır.
Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın temel amacı Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının, Stufflebeam tarafından ortaya koyulan Bağlam-Girdi-Süreç-Ürün (CIPP) modeli kullanılarak öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılarak CIPP modelini temel alan bir program değerlendirme çalışması yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme kullanılarak belirlenen, Ağrı, Aksaray, Eskişehir, İstanbul, Manisa, Şanlıurfa ve Şırnak illerinde görev yapan 25 Bilişim Teknolojileri öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel veriler, Stufflebeam'in geliştirdiği CIPP modeli ölçüt alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretim programında yer alan öğretim ilke yöntemleri, ölçme değerlendirme yöntemleri, materyaller ve kazanımlar; öğretmenler tarafından oldukça yeterli ve başarılı bulunurken BT sınıfı, yetersiz bilgisayar, altyapı ve donanım gibi eksikliklerden dolayı bunların uygulamaya konulamadığı görülmüştür.
Ahenk Gazetesi'ne göre II. Meşrutiyet Dönemi'nde Aydın ve ilçelerinin sosyal ve ekonomik hayatı (1908)
Ahenk Gazetesi, Osmanlı Devleti'nin son yıllarında İzmir basınında oldukça önemli yer tutmaktadır. Bu gazete sadece İzmir'e özgü olmamakla birlikte tüm Batı Anadolu'ya hitap etmiş bir özelliğe sahiptir. Bu sebeple Aydın ve ilçelerini araştırırken Ahenk Gazetesi uygun görülmüştür. Ele aldığımız bu çalışmada ilk önce "Giriş" bölümünde Ahenk Gazetesi'nin kuruluşu ve gelişimi, Aydın'ın tarihsel süreci ve tez konusuna girmeden önce de 1908 yılı içerisinde Aydın'ın genel durumu ele alınmıştır. İzmir'deki Ahenk Gazetesi'ni temel alarak yaptığımız bu çalışmada Aydın ve ilçelerinde yaşanan sosyal, siyasal, ekonomik, ticarî, asayiş, doğal afetler, bayındırlık ve eğitime dair olan tüm haberleri içermektedir. Aydın ve ilçeleri ile ilgili tüm haberler, kendi içerisinde konulara ayrılarak derlenmiş ve bir bütünlük içerisinde bu çalışma ortaya çıkmıştır. Aydın ve ilçeleriyle ilgili konuların 1908 yılı içerisinde basında nasıl ve ne şekilde yer aldığı bu çalışmada etkileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Aydın, Ahenk, İzmir Basını, Meşrutiyet, Siyasi, Sosyal, Ekonomik.
H.1257(M.1842) tarihli bayındır nüfus defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (NFS.d..2995)
Günümüzde İzmir'in bir ilçesi olan Bayındır Osmanlı döneminde Aydın Vilayetine bağlı İzmir Sancağının bir kazasıydı. Bayındır adının nereden geldiği Evliya Çelebi Seyahatnamelerinde; "Orhan Gazi Bayındıran kavmini burada yerleştirdiği için bu adı almıştır." geçmektedir. Bayındır Fatih döneminde köy iken 17. Yüzyılda ise kaza olarak karşımıza çıkmakta. Çalışmam olan "Bayındır Nüfus Defterlerinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (NFS.d..2995)" H.1257/M.1842 yıllarına ait nüfus defterine baktığımızda dönemin demografi yapısı, mesleklerini görmekteyiz. Bayındır 1842 yılı nüfus sayımında 9 mahalle ve 27 karyeden meydana gelmekteydi. Defteri incelediğimizde kazanın birçok meslek grubu ile karşılaşmaktayız. Yine Aydın Vilayet Salnamelerine baktığımızda ise Bayındır'da zeytin, pamuk, arpa ve üzüm gibi çeşitli tarım ürünleri ekilirken kazanın önemli bir ticari, zirai ürün kaynağı olduğunu görmekteyiz zira yetiştirilen bu ürünler başta zeytin yağ olmak üzere İzmir limanından ihraç edilmekteydi. Bu yüzden nüfus defterlerinin bölgenin yaşayış ve ilerleyişini görmemizde ki katkıları göz ardı edilemez. ANAHTAR KELİMELER: Bayındır, İzmir, Nüfus defterleri.