Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Tamer Kavuran
20 theses · Fırat University
Ara Güler'in İstanbul fotoğraflarında anlamlandırma sağlayan toplum ve kent simgeleri üzerine bir inceleme
Fotoğraflar belge olması sayesinde toplumsal dönüşümlerin kanıtlarını sağlaması ve kaynaklandığı toplumun sosyolojik açıdan geçirdiği dönüşümleri ortaya koyması bakımından önemli görsel kaynaklardır. Her ne kadar kendisini foto muhabiri olarak nitelendirse de aynı zamanda belgesel bir fotoğrafçı da olan Ara Güler, fotoğrafçı olmasının verdiği dikkatli bakış açısı sayesinde içinde yaşadığı İstanbul'un özellikle 1950'li yıllardan itibaren geçirdiği toplumsal değişim ve dönüşümleri fotoğraflayarak belgelemiş ve bu noktada İstanbul fotoğrafçısı olarak da anılan bir isimdir. Ara Güler tarafından İstanbul'da çekilmiş, siyah-beyaz fotoğrafları merkezine alan bu çalışma kapsamında belirlenen fotoğraflar çekildiği mekana ve konusuna göre ayrılarak ele alınırken İstanbul'un dönemsel özellikleri de belge tarama yöntemiyle araştırılmış böylece bu fotoğrafların anlamlandırmaya katkıları incelenmiştir. Ele alınan fotoğrafların dönemin tarihi dokusu ışığında anlamlandırma açısından incelenmesi tez çalışmasının önemini oluşturan unsur olarak ön plana çıkmaktadır. Konu başlıklarının belirlenmesinde dönemin İstanbul'unu yansıtan toplumsal özellikler belirleyici olmuştur. "Toplum ve Kent simgesi özelliği taşıyan unsurların fotoğrafın anlamlandırmasında katkısı önemlidir." hipotezinden yola çıkılarak oluşturulan tez çalışmasında Ara Güler tarafından İstanbul'da çekilen fotoğrafların içeriğinde yer alan unsurların belli bir kompozisyon oluşturacak şekilde bilinçli olarak bir araya getirilmesiyle anlamlandırmanın sağlandığı varsayımı çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturur. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi, yöntemi ele alınıp literatür taramasına yer verilmiştir. Belge tarama yönteminin kullanıldığı birinci bölümde örnek Ara Güler fotoğraflarıyla "fotoğrafta kompozisyon" ve "Ara Güler fotoğraflarında katmanlı anlatı dili" başlıkları ele alınmış ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci bölümde araştırılan temel konu olan anlamlandırma açısından İstanbul'a özgü dönemin toplum ve kent simgesi özelliği taşıyan unsurları belli kategoriler altında belge tarama yöntemiyle incelenmiştir. Dönem özelliklerinin de belirlendiği bu aşamada tesadüfi örneklemle belirlenen Ara Güler fotoğrafları belirlenen toplum ve kent simgesi başlıkları altında içerik ve kompozisyonları bakımından betimsel analizle incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise amaçlı örneklemle belirlenen beş Ara Güler fotoğrafı göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak anlamlandırma açısından ele alınmıştır. Sonuç olarak Ara Güler'in dönem fotoğraflarını çekerken katmanlı bir anlatı dili kurduğu bunu yaparken gerek kompozisyon gerekse de teknik yollara başvurduğu görülmüştür. Kompozisyon aracılığıyla katmanlı anlatı kurarken özellikle grafik öğelerden yararlandığı ve "çerçeve içinde çerçeve" oluşturarak çok katmanlı bir anlatı sağladığı görülmüştür. Teknik olarak ise tonal dengeyle kontrast oluşturarak ön ve arka katmanlarda farklı hikayeler oluşturduğu gözlenmiştir. Ara Güler'in kullandığı uzun enstantane süresi ile hareket netsizliği oluşturması da teknik açıdan anlamlandırmada sık kullandığı yöntemlerden biri olarak görülmüştür. Ara Güler'in siyah-beyaz olarak İstanbul'da 1950 ve sonraki yıllarda çektiği fotoğraflarda dönemin tarihsel yapısından kaynaklı olarak başta göçün yansımalarının gündelik hayat uğraşlarına, yaşam biçimlerine ve aile yapılarına etkilerinin ön planda olduğu görülmektedir. Aynı zamanda Ara Güler'in İstanbul fotoğraflarının mutlaka kentin simgesi durumundaki öğeleri içerdiği de görülmüştür.
Teknoloji bağımlılığı ve bağımlılığın tükettiği kimlikler
Günümüzde teknoloji kullanım alanları ve pratiklerinin artması nedeniyle teknoloji bağımlılığı ve bu bağımlılık sonucunda kimliğin bir tüketim nesnesi haline gelmesi arasındaki ilişkisinin incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Her bireyin zaman ve mekân farkı göz etmeksizin teknolojiyi hayatlarının her alanında kullanabiliyor olması, teknolojinin bireylerin hayatlarındaki kullanım alanını genişletmesine sebep olmaktadır. Böylece teknoloji bir yandan bireylerin hayatlarındaki hemen her ihtiyacı karşılamanın kolay ve ulaşılabilir yollarını sunuyor olsa da, diğer yandan bireylerin hayatlarında yer alan önemli kavramların sorgulanmasına ve anlamlarının değişmesine yol açmaktadır. Mevcut literatür incelendiğinde teknoloji bağımlılığı ve kimliğin tüketimi konusunu doğrudan ele alan çalışma olmadığını görülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada teknoloji bağımlılığı ve bağımlılığın bireylerin kimliklerini bir tüketim nesnesi haline getirip getirmedikleri nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile incelenmektedir. Çalışma sonucunda literatürde var olan çalışmalara ek olarak teknoloji kullanımının bir bağımlılık haline gelmesi ve bu bağımlılığın kimlik tüketimi ile olan ilişkisine vurgu yapılmaktadır. Çalışmanın sonucunda bireylerin teknoloji kullanımlarının bağımlılık düzeyine gelmesi ile birlikte, bireylerin "kimlik" kavramına dair bir sorgulama içerisine girdikleri ve bu sorgulama sonucunda kendi kimliklerini yücelttikleri ya da değiştirme yoluna gittikleri görülmektedir.
Aile içi iletişim sorunsalı bağlamında Masumlar Apartmanı dizisinin göstergebilimsel çözümlemesi
Görsel iletişim ile kitle iletişim aracı olan televizyon, dizilerdeki görsel iletişim edinimleri ve taşıdığı anlamlar yönünden önem taşımaktadır. Göstergebilimde görünenin dışında kalan derin mana görsel iletişimin ayırt edici bir yönünü nitelemektedir. Türk dizileri anlam ve görünenin ötesindeki anlamlardan oluşturularak kurgulanıp senaryoya çevrilmektedir. Dizilerde doğru iletişim kavramı ön plandadır. Karakterler iletişimin önemini olumlu veya olumsuz örnek teşkili şeklinde gösterebilmektedir. İletişim dünya için gerekli ve anlamlı bir eylemdir. İletişim gibi, görünen anlamın ötesinde anlamı olan her şey göstergebilimin ilgi alanına girmektedir. İletişimin önemine vurgu yapan ve psikolojik olarak izleyiciyi ilk bölümden etkileyen, görsel ve duygusal konulu "Masumlar Apartmanı " dizisi gerçek bir hikâyeyi konu alan "Madalyonun İçi" kitabının "Çöp Ev" hikâyesinden esinlenerek senaryolaştırılmıştır. Gerçeklik algısı göstergeler aracılığıyla diziye yansıtılmıştır. Konusu bakımından iletişim, aile içi iletişim ve kültürel iletişimin önemi ve bireylerde bıraktığı psikolojik yıkımlar ile gerçeklik algısını ön planda tutan dizi sosyal psikolojiye de dikkat çekmektedir. Araştırmada "Masumlar Apartmanı" dizisinin gösterge bilimsel çözümlemesi incelenmiştir. İletişimin insanın aile, birey, toplum ilişkilerindeki etkisi incelenirken, kişilik oluşumunda sosyal psikoloji ile kimlik oluşumu, psikolojik etkiler çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır.
Görsel iletişim aracı olarak festival afişleri: Uluslararası Gaziantep Gastronomi Festivali 2019 afişlerinin göstergebilimsel çözümlemesi
Afiş, bir fikrin, ürünün veya olayın toplu tüketim için kamusal alanda geçici olarak tanıtılmasıdır. Modern anlamda afiş 19. y.y.'da taşbaskının afişlerde kullanımı ve rekabete dayalı ekonominin gelişmesi ile ortaya çıkmıştır. Afişler aynı zamanda sanat eserlerinin, özellikle ünlü eserlerin reprodüksiyonları için de kullanılır ve genellikle orijinal sanat eserine göre düşük maliyetlidir. Bu araştırmada afişin fonksiyonlarından olan dikkat çekici özelliği incelenmiştir. Araştırma örneklemi olarak UNESCO tarafından Yaratıcı Şehirler Ağına kabul edilen Gaziantep'in "Uluslararası Gaziantep Gastronomi Festivali'nin afişlerinin dikkat çekme fonksiyonları açısından Göstergebilim Çözümleme yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Göstergebilimsel çözümleme eserlerde görünen ardındaki mesajları analiz etmek için kullanılan bir yöntemdir. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi özelliği olan, ''betimleme araştırma" yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde grafik tasarım ve afiş hakkında temel bilgiler, ikinci bölümde araştırmanın yöntemi ve göstergebilimsel çözümleme tekniği, üçüncü bölümde afişlerinin göstergebilimsel çözümlemesi yapılmış ve elde edilen bulgular sonucunda dördüncü olarak araştırmanın sonuç kısmı oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Afiş, Görsel İletişim, Göstergebilim, Gaziantep
Türkiye'de iletişim fakültesi radyo televizyon sinema bölümlerinin ders müfredatlarındaki sorunlar ve çözüm önerileri
Bu araştırma ile Türkiye'de Radyo Televizyon Sinema Anabilim Dallarında görev yapan öğretim elemanlarının, Türkiye'de Radyo Televizyon Sinema Programlarının Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlara ve bu sorunların çözümüne ilişkin görüşlerinin belirlenmesi; belirlenen sorunlara çözüm önerileri getirilmesi ve öğretim elemanlarının Radyo Televizyon Sinema Programlarının Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlara ilişkin görüşlerinin kişisel özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin saptanması amaçlanmıştır. Tarama modeli esas alınarak yapılan araştırma, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye'de 16 Üniversitenin İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Sinema Anabilim Dalında görev yapan 218 öğretim elemanı üzerinde gerçekleştirilmiş olup evrenin % 65'inden kullanılabilir veri elde edilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, bir ve ikinci bölüm toplam 24 maddeden, üçüncü bölüm Radyo Televizyon Sinema Programlarında uygulanan 14 dersin saat, içerik ve içeriğin uygulanmasının yeterli görülüp görülmemesine yönelik 'Radyo Televizyon Sinema Programlarının Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Anketi'nde toplanmıştır. Araştırmada, verilerin çözümlenmesi aşamasında, araştırma amaçları doğrultusunda, frekans, yüzde ve non parametrik istatistik tekniklerinden kay kare (X2) den yararlanılmıştır. İstatistiksel çözümlemeler; "Statistical Package For The Social Science" SPSS 22.0 Windows paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, ankete katılan radyo televizyon sinema anabilim dallarında görevli öğretim elemanlarının kendi kişisel özelliklerine ilişkin görüşlerinde; yabancı dil seviyesi yazma-okuma ile sınırlı kaldığı, yurtiçi ve yurt dışı makale, kitap sayısı hiç olmayanlar ile az sayıda olanların çoğunlukta olduğu anlaşılmıştır. Öğretim elemanlarının Türkiye'de iletişim fakülteleri radyo televizyon sinema anabilim dalları ve karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşlerinde ise, üniversite yöneticilerinin bu bölüme karşı bakış açılarının olumsuz olduğu, fakülte bütçesinden radyo televizyon sinema programına ayrılan bütçenin ve fiziki mekânların yetersiz olduğu, kütüphanelerin olmadığı ama ihtiyaç duyan öğretim elemanlarının çoğunlukta olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca öğretim elemanlarının branşlaşmayı çok gerekli görmelerine karşın katılımcıların bir kısmı sosyal bilimlerin dışında diğer alanlarından mezun olduğu, radyo televizyon sinema anabilim dallarından mezun olan öğrencilerin hem akademik hem de medya sektörü anlamda niteliklerinin "yetersiz" olduğu sonuçlarına varılmıştır. Öğretim elemanlarının, Türkiye'de iletişim fakülteleri radyo televizyon sinema anabilim dallarında uygulanan branş derslerin saat, içerik ve içeriğin uygulanabilme düzeylerine ilişkin görüşlerinde de genel olarak Kurgu, Kamera, Haber Toplama ve Yazma, Sinema, Fotoğrafçılık, Belgesel, Tv'de Program Yapımı, Radyo Program Yapımı gibi derslerin saat olarak yetersiz, içerik ve içeriğin uygulanabilme düzeyinin ise çok yetersiz olduğu, Medya Okuryazarlığı, Araştırma Yöntemleri derslerinin saat ve uygulanabilme düzeylerinin yetersiz olduğu sonuçlarına varılmıştır.
Komediden drama Türk sinemasında dini karakter imgesi
Sinemada dini karakterler imgesinin tiplemeye dönüştürülmesi hayatımızın her alanında yer almaktadır. Sinema ise propagandanın vazgeçilmez araçlarından biridir. Çünkü televizyonla birlikte sinema, aynı anda daha çok kişiye ulaşabilme olanağına sahiptir. Sinemanın bu özelliğinden dolayı dini karakter imgesi insanlara anlatılırken çoğu zaman kötü karakterli ve olumsuz olarak yansıtılmıştır. Bu çalışma, dini karakter imgesinin Türk sinemasında ki durumunu, sinema yapıtlarında tiplemeye dönüştürürken nasıl kullanıldığını anlatmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaçtan yola çıkılarak öncelikle din ve sinema ilgili temel kavramlar ele alınmıştır. Ardından da Türkiye'deki din ve sinema tarihi süreci, daha sonra ise dini karakter imgesinin Türk sinemasına yansıması irdelenmiştir. Bu amaçla aynı zamanda Türk sinemasında 1970-2015 yılları arasında yapılmış ana konusunu dini karakter tiplemesinin oluşturduğu filmler, bu filmlerde dini karakter tiplemesinin sunumu ve bu bilgiler ışığında Türk sinemasının dinin karakter tiplemesine karşı tutumu incelenmiştir. Konusu dini karakter imgesi üzerine kurulmuş filmlerde 'dini karakter' ya da karakterlerin temsil ediliş biçimlerine göre Türk sinemasının dini karakter imgesine karşı tutumunun analizi bu çalışmanın temel dayanağını oluşturmaktadır. Buradan hareketle; dini karakter imgesinin Türk sinemasında nasıl temsil edildiği, dini karakter tiplemesine yönelik nasıl bir tutum gösterdiği ve zamanla bu temsillerin ve yaklaşımların değişiklik gösterip göstermediği gibi problemlere çalışma kapsamında yanıtlar aranmıştır. Bu çalışma kapsamında araştırılan örnek filmlere dayanarak, Türk sinemasının 70'li yılların sonuna kadar genel olarak dini karakter imgesine alaycı, menfaatçi ve çıkarları doğrultusunda hareket etmeyi seven bir karakter olarak ele alınmıştır diyebiliriz. Fakat 2000'li yıllarla beraber bu tutumda bir yumuşama gerçekleşmemiştir. Türk sinemasında dini karakter imgesinin 2000'li yıllara kadar gelen süre içinde "menfaatçi" (çıkarcı, komik, paragöz, vs.) olarak dinin dışında ve olumsuz bir şekilde kullanılmıştır. 2000'li yıllarda ana konusu dini karakter olan filmlerinde dini karakter imgesinin ideal karakter bir tip olarak ele alınmamıştır. Dini karaktere olan bakış açıcı olumlu bir yönde ilerleme kaydetmemiştir. Din adamını çıkarcı, menfaatçi olarak gösterilmemiştir fakat basiretsiz, ikna etme becerisi olmayan, şaşkın bir tip olarak gösterilmiştir.
Multimedya uygulamalarının yabancı dil öğrenmedeki rolü: Örnek bir interaktif CD önerisi
Hızla gelişen teknoloji, günümüzde hayatın her alanını önemli ölçüde etkilemekte ve değiştirmektedir. Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen ve gelişen alanlardan biri de eğitimdir. Daha nitelikli bir eğitim için günümüzde bilgisayar teknolojilerine, eğitim alanında daha sık ve etkin olarak yer verilmektedir. Fen Bilimlerinden, Sosyal Bilimlere, Güzel Sanatlardan, dil öğrenimine kadar eğitim alanında teknoloji etkili bir şekilde değerlendirilmektedir. Teknoloji, eğitim alanında çoğunlukla bilgisayarlar aracılığı ile kullanılmaktadır. Öğretimde bilgisayarların kendine bir yer edinmesi ile birlikte Multimedya uygulamalar da eğitim hayatında yerini almıştır. Teknolojinin eğitimdeki yadsınamaz yerine karşılık bu alandaki en büyük sorun teknolojiye dayalı eğitim materyali hazırlama konusudur. Teknolojiye dayalı bir eğitim materyali hazırlamak amacıyla yapılan bu çalışmada, öncelikle öğrenmeye etki eden etkenler, öğrenme ilkeleri ve stratejileri ve öğretme teknikleri ile ilgi literatür incelenmiştir. Daha sonra yabancı dil öğretimi ve yabancı dil öğretiminde kullanılan strateji, teknik, yaklaşım ve yöntemler hakkında kaynak taraması yapılmıştır. Son olarak da öğretim teknolojileri ve multimedya sistem konusu taranarak, bu çalışma kapsamında hazırlanan örnek multimedya uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar saptanmıştır. Hazırlanan materyalin konusu ülkemizde ki pek çok akademisyenin önünde büyük bir engel teşkil eden, yabancı dil (İngilizce) öğrenimi olarak seçilmiştir. "YDS İçin Resimli Bağlaçlar Sözlüğü" adı verilen, bu multimedya uygulamasında Türkiye'de yapılan Yabancı Dil Sınavında daha önceden sorulan sorular dikkate alınarak tez çalışmasının uygulama bölümünde yer alan 53 adet bağlaç belirlenmiştir. Daha sonra seçilen bağlaçlar kelime öğretim yöntemleri ve grafik tasarım ilkeleri doğrultusunda görselleştirilmiştir. Bilgisayar ortamında hazırlanan görsellerin hikâyeleri seslendirilerek, etkileşimli bir multimedya uygulaması yapılmıştır. Çalışmanın çıktısı interaktif CD haline getirilmiştir. "YDS İçin Resimli Bağlaçlar Sözlüğü" adlı bu çalışma ile YDS'ye hazırlanan akademisyen ve akademisyen adaylarının İngilizce Bağlaçların Türkçe anlamlarını öğrenmeleri hedeflenmiştir. Ayrıca çalışmanın dil öğretimi için hazırlanacak teknoloji temelli eğitim materyalleri için yardımcı kaynak olması amaçlanmıştır. Bu araştırma ile yapılan uygulama çalışması, bundan sonra yapılacak benzer araştırmalar için bir öneri sunmaktadır.
Tanıtım film yapım sürecinde insansız hava araçlarının kullanımı: Elazığ iline yönelik örnek bir uygulama
Büyük kitlelerin sinematografik öyküleri gerçek ziyaret deneyimi ile ilişkilendirmesi sonucunda, film kaynaklı turizmin hızla moda haline geldiği bir dönemde yaşıyoruz. Başka bir deyişle insanlar ekranda gördüğü yerler hakkında bilgilenirken, o bölgeleri tanımaya yönelik daha etkin tutumlar geliştirmektedir. Bu duruma film veya görsel kaynaklı turizm denilebilir. Hedefler bakımından, filmler veya diğer görsel içerikler yalnızca varış noktasına kısa vadeli turizm geliri sağlamakla kalmaz aynı zamanda uzun vadeli getiriler de sağlar. Ancak film kaynaklı turizme giderek artan ilgiye rağmen, bu konu ne yazık ki ülkemizde araştırmacılar ve akademisyenler tarafından çok az ilgi görmüştür. Çalışmamızda, bu alana daha fazla dikkat çekilmesi için literatürdeki araştırma ve uygulamalar incelenmiş ve bir hedef kitle için ilgi çekici yerler yaratmada tanıtım filminin faydaları vurgulanmıştır. Film turizminde havadan görüntülemenin hedefe sağladığı yararlar irdelenerek, örnek bir tanıtım uygulamasında bu veriler kullanılmıştır. Uygulama, bir insansız hava aracıyla yapılarak çekim sırasında kullanılan teknikler hakkında elde edilen bulgular sunulmuştur.
Mahremiyet ve ınstagram mahremiyetinin insanın yaşam olgusuna etkileri
Mahremiyet kavramı insanlığın var oluşundan beri bir ihtiyaç ve tartışma konusu olagelmiştir. Ait olunan kültür veya zaman göre farklılık gösteren mahremiyet kavramı, teknolojik değişimler ve sanal mecraların bireylerin kullanımına sunulmasıyla birlikte bu alanda yaşanan değişimler ve dönüşümler yapılan çalışmalara konu olmuştur. Bireylerin sosyal ağlara olan ilgisinin beğenilmek, takdir görmek, dikkat çekmek, takip etmek ve edilmek gibi isteklerin karşılanma arzusundan kaynaklandığı olarak açıklanabilmektedir. Sosyal ortamlarda kendini teşhir etme ve teşhir edilenleri gözetleme davranışı bireyler arasında farklılık gösterebilmektedir. Fakat sosyal ağ kullanıcılarının bu ortamlarda neden niçin ne şekilde var oldukları farklılık gösterse de sanal ortamın kullanıcılara sunduğu alternatifler noktasında o ya da bu şekilde tüketici konumundaki bireyler ortak paydada birleşebilmektedir: gözetleme ve gözetlenme. Tüm bunlar ile birlikte mahremiyet anlayışlarında değişme, şeffaflaşma ve yok olma etkileri görülmektedir. Bu bireysel davranışların ve kişide uyandırdığı merak duygusunun, mahremiyet anlayışları üzerindeki etkileri, Instagram platformu üzerinden kişisel varoluş amaçlarını yönlendirme durumları dikkati çekmektedir. Tüm dünya gibi Türkiye'de de oldukça fazla kullanıcı olan sosyal medya araçlarından olan Instagram, bu çalışmada mahremiyet algısı üzerinden ele alınarak kullanıcıların Instagramı ne sıklıkla ve ne zamandır kullandığı, mahremiyet kavramının ne ölçüde bilindiği ya da bilinen ile olması gereken mahremiyet anlayışının neler olduğu üzerine yoğunlaşılmıştır. Fırat Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan öğrenciler ile yapılan anket çalışması, genel tarama modeli ve 5'li likert ölçeği ile ölçümlenmiş sorulara yanıt veren 412 katılımcıya uygulanarak görüşleri alınmış ve SPSS programı kullanılarak elde edilen veriler yorumlanmıştır.
Kent kimliği ve logo üzerine bir araştırma: Valilik logoları örneği
Kentler geçirdikleri tarihsel evreler incelenmeden geleceğe yönelik adım atmanın mümkün olmadığı mekanlardır. Kente dair yeni planlar yapmak, yeni bir temel oluşturmak tarihsel doğasını ve tarihin kazandırdığı kimlik ögelerini ortaya çıkarmakla mümkündür. Nitekim günümüzde kentler hala tarihsel unsurlarla ve kültürle şekillenmektedir. Doğal çevre faktörleri, kültürel ve kalıcı ögeler bir kenti diğerlerinden ayırmakta, onu tanım¬layıp nitelemektedir ve kimi zaman da adlandırmaktadır. Teknolojik gelişmelerin sağladığı olanaklarla kültürel ögelerin birleşimi kentin gelişimine katkı sağlayabilmektedir. Kent kimliği, özelde ise görsel kimlik mimarlık kadar grafik tasarım açısından iletişim bilimlerinin de alanına girmektedir. Kente ait görsel ögeler kente kimlik kazandırmak, kentin sahip olduğu kimliği korumak ve geliştirmek açısından önem taşımaktadır. Kentlerin, karmaşık bir toplumun güçlü bir sembolü olduğu düşünülecek olursa, görsel iletişim araçları bu güçlü sembolü öne çıkararak anlamı daha da güçlendirecektir. Bu anlamda kent logoları, simgesel anlamlarının, yani ilk bakışta gözle görülen ve dikkat edilen kimliklerinin üstünde ve ötesinde bir etkiye sahiptir. Kentin şekillenmesi ve tasarımı planlanırken, kentin geleceğine hizmet edecek, kimliğini ve misyonunu bütünleştirecek görsel tasarımlara sahip olması bir zorunluluk olmaktadır. Nitekim yeni bir kent yapısını ortaya çıkaran iletişim ve enformasyon çağı, altyapıdan daha önemli noktaya gelen imajların ve görselliğin egemenliğinde oluşmaktadır. Bu noktada günümüzde kullanılan kent logolarının kent kimliği ögelerini ve görsel kimlik amaçlarını ne ölçüde karşıladığı sorusu önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı kent logolarının kent kimliği ögelerini ve görsel kimlik amaçlarını ne ölçüde karşıladığını ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'den 38 valilik logosu, içerdiği tarihi ve kültürel ögeler göz önünde bulundurularak amaçlı örnekleme göre seçilmiştir. Belirlenen logolar öncelikle Barthes'ın göstergebilimsel yönteminde kullanılan düz anlam (denotatif), yan anlam (konotatif) düzeyinde ve kullanılan renkler yönüyle analiz edildikten sonra Perry ve Wisnom'ın ifade ettiği görsel kimlik amaçları dikkate alınarak, tasarım ilkeleri ve kent kimliği bağlamında çözümlenmiştir.
Marka imajı oluşturmada tanıtım filminin önemi (Diyarbakır iline yönelik örnek bir uygulama)
Son yıllarda popüler hale gelen marka kent kavramı, şehir yöneticilerinin ve akademisyenlerin en çok tartıştıkları konulardan biridir. Marka kent olgusu, kentlerin yaşanabilir yerler haline gelmesi ve kent sakinlerinin refah seviyesini artırmasının en önemli sonuçlarından biri olarak görülmektedir. İletişim çabalarının kentlerin markalaşma sürecinde oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Bu iletişim faaliyetlerinden biri tanıtım faaliyetleridir. İletişim faaliyetlerinin en önemli ayağı ise tanıtım filmleridir. Şehir yöneticileri (Vali, Belediye Başkanı, Kaymakam) şehirlerini tanıtmak için birçok faaliyet yürütmektedirler. Neredeyse her şehir veya bölgede, kentlerin tarihi, kültürel ve doğal güzellikleri hakkında çeşitli fotoğraflar sunan en az bir tanıtım filmi vardır. Çalışma bu eksende Diyarbakır iline yönelik bir tanıtım filmi oluşturulmasına yönelik kurgulanmıştır. Bir kentin tanıtımına yönelik hazırlanan tanıtım film çalışmasının nasıl uygulanabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışma örneklemini ise Diyarbakır'ın markalaşmış tarihi ve kültürel unsurlarını görselleştirmeyi hedeflemektedir. Betimsel araştırmalar doğrultusunda literatür taramaları yapılarak Diyarbakır ilinin markalaşmış değerleri tespit edilmiş ve bu doğrultuda Diyarbakır iline yönelik bir tanıtım filmi hazırlanmıştır. Böylece şehirlerin marka kent imajına olumlu katkıda bulunmaya çalışmıştır. Ayrıca bu araştırmada çekim sırasında kullanılan teknikler hakkında bilgiler verilmiştir.
Görsel iletişim tasarımı - tanıtım ve turizm bağlamında 360 derece sanal gezinti uygulaması: Harput örneği
Gelişen teknolojiye paralel olarak görsel tanıtımlar da her geçen gün önem kazanmakta ve tercih edilmektedir. Dijital fotoğrafçılığa yeni bir boyut kazandıran Sanal gezinti ile kullanıcıların internet, mobil ve CD/DVD ortamlarında üç boyutlu gezinti yapmasını sağlamaktadır. Tanıtıma ihtiyaç duyan her yer sanal turun kullanım alanına girmektedir. Sanal ortamda oluşturulan sanal mekânlar ile evden çıkmadan farklı ortamlar deneyimlenebilir. Fiziksel mekândan kaçış veya yeni bir dünyaya geçiş mümkün değil fakat sanal mekândan uzaklaşmak bir tuşla mümkündür. Bu geçişler sanal mekânlar için tasarlanan ara yüzlerle gerçekleşmektedir. Sanal gezintide yatay ve düşey eksenin tamamında gezme olanağı olduğundan fotoğrafa gerçeklik hissi vermektedir. Ayrıca sanal gezintiye bilgilendirme amaçlı kullanılan yazı ve medya uygulamaları görsel zenginliği arttırırken ziyaretçilerin mekân hakkında fikir sahibi olmasını sağlar. Görsel tanıtımların, özellikle sanal gezintilerin turizm sektöründe her geçen gün büyük bir pay alması, ne kadar gerekli bir tanıtım aracı olduğunu göstermektedir. Bu bilgiler ışığında araştırmanın amacı; görsel iletişim aracı olan sanal gezintilerin gerekli olduğu sektörler ve tanıtımındaki gerekliliğin nedenlerini belirlemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de tanıtıma ihtiyaç duyulan mekânların Sanal Gezintileri oluştururken, çalışma örneklemini ise Harput Sanal Gezintisi oluşturmaktadır.
Yeni medya ve kapitalizmin yeni formu: İnsan, duygu ve yaşam tasarımı
1980'li yıllarda yoğunlaşan neoliberal politikalar devletlerin ekonomideki rolünü kısıtlayıp şirketlerin önünü açtıkça kapitalist hegemonya yoğunlaşmış, kullandığı teknikler farklılaşmıştır. Eskinin bireyi 'karşıdan' kontrol eden düzeni artık onu enterne edip kendi rızasıyla tahakküm ilişkilerine angaje etmiştir. Özgürlük ve özgünlük yanılsamasıyla bireyi sömürüye kendi elleriyle taşıyan bu yeni sürecin yeni rıza teknikleri yeni iletişim mecraları üzerinden tesis edilmiştir. İnternet ve onun üzerine inşa edilen yeni medya araçları insanlara sanal dünyaları tatma fırsatı vermiş, orada yaşanan hazlar arka planda işletilen kapitalist kazanç düzenini perdelemiştir. İnsanın kapitalizm tarafından sömürüsü artık yaşam, duygu, benlik boyutunda yeniden üretilmesi ile sağlanır olmuştur. Öyle ki insanın uyku hariç tüm hayatı temas edilebilir ve manipüle edilebilir olmuştur. Duygular ve düşünceler nicel verilere aktarılmak üzere yeni medya mecralarında gösterilir olmuştur. Yeni medyada kimlik inşasına girişen bireyler ürettikleri enformasyon, sağladıkları verilerle kapitalizmin tekniklerinin alabildiğine incelmesini sağlamışlardır. Yeni medya, algoritması, Büyük veri yönetimi ile insanı hesaplanabilir bir varlığa indirgemektedir. Tüm yaşam alanları kayda alınarak pazarlama ve satış süreçleri için kullanılmıştır. İnsanın nerdeyse tüm zamanlarının müdahale edilebilir oluşu tarihte ilk defa görülmüştür. Bu bağlamda kapitalizmin formunda yaşanan dönüşümün insana nasıl yansıdığının ve bunun yeni medya mecraları ile nasıl dizayn edildiğinin incelenmesi bu çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Bu yapılırken modern kapitalizmin tarihi de irdelenerek bu süreçlerdeki farklılaşma gösterilmeye çalışılmıştr. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, kuram oluşturma deseni ile sonuca ulaşılmıştır.
Görsel iletişim bağlamında devlet armalarının tasarım ilkeleri açısından incelenmesi (Türk dünyası devletleri)
Eski uygarlıklardan itibaren günümüze kadar gelen armalar, haberleşmenin yanında bir topluluğu veya boyu simgelemek için tamga şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Doğadan esinlenilerek ele alınan çok sayıda figüratif nesnenin soyutlanmasıyla veya doğrudan kullanılması ile ortaya çıkan armalar doğanın sakinliği ya da hırçınlığından faydalanılarak çeşitli imgeler ve simgeler aracılığıyla manevi ve dini düşünceler ile beraber kullanılmıştır. Bu şekilde arma ve semboller manevi ve dini düşüncelerin bir ürünü olarak ortaya çıkmakta ve bilhassa kendilerini Tanrı kabul eden krallar ile gelişerek, yönetici sınıfın bir emaresi olmaktadır. Armalar sosyal statüyle birlikte belli bir otoriteyi de temsil etmektedir. Kullanılan renklerden içerdiği figürlere kadar gizli manalar taşımaktadır. Bu duruma paralel şekilde bulunduğu konumda tanıtıcı kimlik şeklindedir. Armalara yalnızca mimaride değil her türlü yapıda ve sanat eserinde rastlanmaktadır. Bu simgelere, bir silah üzerinde, el emeği bir halı da, kabartmalarda veya resimlerde rastlamak mümkündür. Kamu ve devlet kurumlarında armaların kullanımına eski çağ uygarlıklarında çok sık rastlanmıştır. Armalarda yer alan simge ve şekiller, medeniyetlerin ya da devletlerin kültürel birikimlerini göstermektedir. Bu bilgilerden yola çıkılarak Türk Devletleri Teşkilatına üye ülkelerden Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve Türkiye ile gözlemci ülkelerden Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin devlet armalarının görsel iletişim bağlamında tasarım ilkeleri açısından incelemesi yapılmıştır. Türk Devletleri Teşkilatına üye ve gözlemci bu ülkelerin ulusal armaları tasarım ilkelerinden; bütünlük, denge, oran-orantı, görsel hiyerarşi ve vurgulama teknikleri ile ele alınmıştır. Teşkilata üye bu ülkelerin incelenen armaları birbirleri ile kıyaslanmıştır. Daha önce bu konu ile alakalı bilimsel çalışmalar yapılmadığından bu tez çalışması özgün bir nitelik taşımaktadır.
Derslerdeki verimlilik açısından pandemi döneminde verilen uzaktan eğitim sürecinin rolü: Bozok Üniversitesi örneği
Bu çalışmada, Bozok Üniversitesi'nde pandemi döneminde gerçekleştirilen uzaktan eğitimin öğrenciler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, 107 öğrenciye çeşitli soruları içeren bir anket uygulanmıştır. Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, pandemi döneminde uygulanan uzaktan eğitimin öğrencilerin derslerdeki verimlilik üzerinde belirli bir etkisi olduğunu göstermiştir. Öğrenciler, pandemi öncesine kıyasla derslere daha az odaklandıklarını ve genel olarak verimliliklerinin düştüğünü bildirmişlerdir. Ayrıca, teknik sorunların ve evdeki dikkat dağıtıcı faktörlerin uzaktan eğitim sürecini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Öte yandan, bazı öğrenciler uzaktan eğitimin bazı yönlerini olumlu bulmuşlardır. Bu öğrenciler, evden çalışmanın esnekliğini ve derslere erişimin daha kolay olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca, öğrencilerin büyük çoğunluğu, teknolojiye daha hakim olduklarını ve dijital becerilerini geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Ancak genel olarak, uzaktan eğitim sürecinin, özellikle pandemi döneminde, öğrencilerin derslerdeki verimliliklerini olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Çalışma, uzaktan eğitim süreçlerinin geliştirilmesi ve daha etkili hale getirilmesi için daha fazla araştırma yapılmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
Popüler kültürün moda alanlarına yansıması ve yeni medyanın rolü
Günümüz yaşam koşullarında popüler kültürün etkisiyle değişen gelenek ve görenekler, alışkanlıklar yeni medya araçlarıyla daha çok geniş kitleleri etkisi altına almıştır. Popüler kültür ile birlikte birçok alanda değişimler yaşanmış ve değişimlerin en çok belirgin olduğu alanlardan biri ise moda alanları olmuştur. Popüler kültürün moda alanlarına etkisiyle birlikte moda kategorilerinde değişiklikler yaşanmış ve popüler kültürün istediği düşünceye doğru yönelmiştir. Yeni medya bağlantılı araçlar ile birlikte daha da geniş kitleleri etkisi altına alarak modaya yön vermiştir. Bu çalışmada, popüler kültürün moda alanlarına nasıl yansıdığı ve yeni medyanın bu süreç üzerindeki rolü açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evreni popüler kültür ile birlikte yeni medya bağlantılı sosyal medya platformlarının moda alanlarında nasıl değişimlerin yaşandığını ve popüler olan markalar oluşturmaktır. Veri araştırması olarak nitel araştırma deseni seçilmiş ve daha önce bu konuda yapılan çalışmalar incelenerek alanla alakalı çözümlemeler analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre popüler kültürün moda alanlarına etkisiyle birlikte yeni medya bağlantılı sosyal medya platformlarında tüketicileri etkilediğini ve tüketicileri popüler ürünler karşısında dirençsiz hale getirdiği görülmektedir. Popüler kültürün bu özelliği ise hem yeni medya bağlantılı araçlar ile daha geniş kitlelere ulaşması ve toplumların birbirinden etkilenerek daha çok popüler kültüre maruz kaldığı düşünülmektedir. Çalışma, temel bölümlerden oluşmaktadır. Birinci bölümde ise araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, araştırmanın soruları, varsayımı, kapsam ve sınırlılıkları, verilerin toplanması ve verilerin analizi açıklanmıştır. İkinci bölümde; popüler kültür, moda ve yeni medyanın tanımları teorik olarak açıklanmış ve araştırmanın kavramsal çerçevesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Popüler kültürün tanımı ve yaklaşımları ile ilgili derinlemesine araştırma yapılmış, özellikleri sıralanmıştır. Popüler kültürün en önemli etkenlerinden biri olan kapitalizm, kavramsal çerçevede ele alınarak anlatılmaya çalışılmış ve konu ile ilgili atıflarda bulunulmuştur. Üçüncü bölümde ise moda kavramı açıklanmış ve modanın alt dalları sıralanmıştır. Popüler kültür ve yeni medya ile ilişkisi açıklanarak, görsellerle desteklenmiştir. Dördüncü bölümde yeni medyanın tanımı yapılmış, olumlu ve olumsuz rollerinden bahsedilmiş ve bu durumun nasıl yansıdığı ifade edilmiştir. Beşinci bölümde yeni medya ile birlikte popüler kültürün moda alanlarındaki rolü görsellerle açıklanmıştır. Son bölümde ise araştırma ile ilgili bulgular değerlendirilmiş; sonuç ve öneriler ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, popüler kültür, moda ve yeni medyaya ilişkin araçlar alanında önemli bilgiler sağlarken; bu alanda yapılacak çalışmalara da katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Görsel iletişim ve tasarım aracı olarak haber fotoğraflarında sanatsal yaklaşımın önemi
Fotoğraf, sanat, tasarım ve iletişim açısından önemli buluşlardan biridir. Fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte sanat alanında köklü değişimler meydana gelmiş ve fotoğraf, tasarım ve iletişim alanlarında da yeni olanaklar sağlayan bir araç olarak kullanılmıştır. İnsanların görme duyusuna hitap edebilmesi, akılda kalıcı olması, inandırıcılığı ve belge niteliği taşıması fotoğrafa önemli roller biçmiştir. Fotoğraf, bazen insanların duygularına hitap eden bir sanat eseri, bazen afişte kullanılan bir tasarım elemanı, bazen de iletişimin bir parçası olarak gazetede yer alan bir haber fotoğrafı veya resmi bir evrakta kullanılan belge olarak insanlar tarafından kullanılmıştır. Bu araştırma, farklı işlevlere sahip olan fotoğraf, sanat, tasarım ve iletişim açısından ele alınarak bu kavramların haber fotoğraflarının kullanımındaki yerini ve önemini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, bu araştırma, haber fotoğraflarının salt bir belgeden ibaret olmadığını, haberin içeriğini aktarırken en az haber metni kadar öneme sahip olduğunu, dolayısıyla haberin aktarımında nitelikli ve etkileyici haber fotoğraflarının elde edilmesi gerektiğini, bunun da ancak sanatsal yaklaşım, estetik bakış açısı, yaratıcı teknikler ve tasarım unsurlarıyla mümkün olabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, analiz edilmek üzere doküman incelemesi tekniği ile basılı ve elektronik kaynaklar taranmış ve 30 adet haber fotoğrafı belirlenmiştir. Fotoğrafların seçiminde özellikle ödüllü fotoğraflar ve basın tarihinde önemli yere sahip olan yerli ve yabancı foto muhabirlerinin biyografileri incelenerek, bu foto muhabirlerinin çektiği fotoğraflar tercih edilmiştir. Fotoğrafların analiz edilmesinde göstergebilimsel çözümleme yöntemi ile analiz edilmesinin yanı sıra fotoğraflar, grafik tasarım ilkeleri ve fotoğrafta kompozisyon öğeleri açısından da analize tabi tutulmuştur. Bu araştırmada, haber fotoğraflarında sanatsal yaklaşım, estetik bakış açısı, yaratıcı teknikler ve tasarım unsurlarının kullanımının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim, Tasarım, Fotoğraf, Haber Fotoğrafı, Sanat
Kültürlerarası iletişim bağlamında "Etnik farklılıklar, kimlik ve ideoloji" sorunları: Iğdır ili üzerine bir inceleme
Kültürlerarası iletişim, farklı etnik ve kültürel özelliklere sahip bireyler arasında, bir anlamın yaratımı, paylaşımı ve müzakeresini içermektedir. Böylece, farklı toplumlar kendi kültürel özelliklerini diğer toplumlara aktarır, bu durum onların kaynaşmalarına ve barış içerisinde yaşamalarına olanak sağlar. Kültürlerarası iletişimin varlığı zorunlu olarak kültürleşmeyi, uyumu beraberinde getirmekte, yokluğu ise bir temassızlık hali olarak içe kapanma sonucunu doğurmaktadır. Burada kültürlerarası iletişimin ve sınırların gözlenebileceği Iğdır'da, farklı "etnik-kimlik-ideolojik" özelliklere sahip üst iki kültür arasında yaşanan iletişim süreçlerine odaklanılmıştır. Nitel araştırma teknikleri olan "derinlemesine mülakat, katılımlı gözlem ve odak grup görüşmesi"nin kullanıldığı bu araştırmada, her iki etnik gruptaki bireylerin, kültürlerarası karşılaşmaları, mekân paylaşımları ve iletişim pratikleri bağlamında toplumsal problemleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca etnik farklılıklar arasındaki kültürlerarası iletişim deneyimi açıklanırken kimlik ve ideoloji kavramları birlikte değerlendirilmiştir. Iğdır'daki Azerbaycan Türkleri ve Kürt etnik gruplarının kültürlerarası iletişim süreçlerinde yerel medyanın rolünü ortaya koymak amacıyla, Iğdır yerel basınındaki gazete yazıları içerik analizi ile çözümlenmiştir. 20 kişiyle gerçekleştirilen derinlemesine mülakat ve üç grup halinde 18 kişiyle yapılan odak grup görüşmesinde, ortaya konan veriler belirli temalar halinde kategorize edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kültürlerarası iletişim bağlamında üst kimliğe sahip iki etnik gruba ait bireylerin kimliklerini tanımlama biçimleri, iletişim pratikleri, kültürlerarası karşılaşmaları ve ilişki niteliklerinde sorunların olduğu bulgulanmıştır. Bu durumun ideolojik ve siyasi söylemlerden kaynaklandığına dair bir söylem hâkimdir. Nihayetinde Azerbaycan Türkleri ve Kürt etnik grupları arasında toplumsal özdeşlik veya ayrıksılık anlamında ayrıksılığın ön plana çıktığı görülmüştür. Iğdır yerel basınında kültürel entegrasyona dair yazı türlerinin ve olumlu anlamda bir imaj ve temsilin oldukça az olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi ve çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle şu önerilerde bulunulmuştur: Kültürlerarası iletişim bağlamında 'tahammülden hoşgörüye, mücadeleden kardeşliğe' dair vurgulamaların ön plana çıktığı, 'kirvelik, evlilik' gibi akrabalık bağlarının ve her iki etnik grubun ortaklaşa yürüttüğü kültürel ritüellerin toplumun geneline yayılması sağlanabilir. Böyle bir yaklaşımla bireysel ilişkilerin daha da güçlendirilebileceği düşünülmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin en uç noktasında yer alan ve üç ülkeye tek kara sınırı olan Iğdır'ın, ulusal medyada genelde kavga, cinayet vb olumsuz temsillerle anılmasının söz konusu bu şehre karşı bir ön yargı ile yaklaşılmasına neden olduğu görülmektedir. Toplumsal hassasiyet gerektiren Iğdır gibi farklı etnik grupların yaşadığı şehirlerde kültürel bütünleşmeyi yansıtan medya içeriklerinin daha fazla yer alması gerektiği önerilmektedir. Bu durum Iğdır'ın şehir imajına olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir.
2023 Cumhurbaşkanlığı İkinci Tur Seçimindeki siyasal reklam filmlerinin göstergebilimsel analizi
Siyasal iletişimin önemli araçlarından biri olan siyasal reklamlar; siyasi figürlerin ve oluşumların kimliklerini tanımlamalarına, imajlarını şekillendirmelerine, siyasi anlatılarını ifade etmelerine, siyasi söylemlerini hedef kitleye aktarmalarına aracılık etmektedir. Siyasi reklamların amacı siyasi figür veya oluşumların mevcut tabanlarını korumalarına yardımcı olmak, muhaliflerin, kararsızların ve ilgisiz kesimlerin seçim tercihlerini aday veya parti lehine değiştirmektir. Siyasi figürlerin görüşlerini seçmelere duyurmalarını sağlayarak onların bilinçli tercih yapmalarına olanak tanıyan siyasal reklamlar aynı zamanda siyasi katılımı teşvik etmektedir. 2023 Cumhurbaşkanlığı İkinci Tur Seçimi" kampanya sürecinde, Cumhurbaşkanı adayları Recep Tayyip Erdoğan ve Kemal Kılıçdaroğlu için hazırlanan siyasal reklam filmleri tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örneklem metodu kullanılmış, seçmenlere oy verme çağrısında bulunan siyasal reklam filmleri tercih edilmiştir. Göstergebilimsel çözümle, sembollerin ve işaretlerin taşıdığı anlamları ve kodları açığa çıkarmakta kullanılan etkili bir yöntemdir. Bu çalışmada, Cumhurbaşkanı adaylarına ait siyasal reklam filmlerinde kullanılan görsel ve dilsel göstergelerin açık ve gizli anlamları ortaya çıkartılmış, hedef kitleye aktarılan mesajların sunum biçimleri göstergebilimsel yöntemle analiz edilmiştir. Erdoğan'a ait reklam filmi, pozitif siyasal reklam stratejisi kullanılarak oluşturulmuştur. Erdoğan'ın eser ve hizmet siyaseti söylemini öne çıkartan reklam filmi, Erdoğan'ın dünya lideri olduğu iddiasını, Türkiye'nin kalkınma hamlelerini ve uluslararası politika başarılarını, seçmenin coşku ve gurur hislerini kabartacak şekilde sunmaktadır. Tek bir oyun bile önemli olduğu mesajının verildiği reklam filminde, seçmene sandığa gitme çağrısı yapılmaktadır. Kılıçdaroğlu'na ait bir reklam filmi, negatif siyasal reklam stratejisi çerçevesinde hazırlanmıştır. Türkiye'nin sığınmacı istilası altında olduğu iddiasını seçmenin korku ve endişe duygularını harekete geçirecek şekilde sunan reklam filmi, Erdoğan'ın yeniden Cumhurbaşkanı seçilmesi durumunda ülkenin güvenlik sorunu yaşayacağı iddiasını öne sürmektedir. Cumhurbaşkanlığı seçimi ilk turunda elenen Sinan Oğan'ın destekçileri ve Cumhur İttifakı üyesi MHP seçmenleri başta olmak üzere Erdoğan'ın sığınmacı politikasını beğenmeyen her kesimin desteğini kazanmaya yönelik hazırlanan reklam filmi, ülkenin bekası için seçmeni sandığa davet etmektedir.
Görsel iletişimde CGİ teknolojisinin reklam stratejilerindeki rolü: Apple ve Samsung örneği
Görsel iletişim, dijital çağda markaların hedef kitleleriyle etkileşim kurmasında temel bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Bilgisayarla Üretilmiş Görüntü (CGI) teknolojisi, reklamcılıkta hem estetik hem de işlevsel yönleriyle dikkat çeken bir araç haline gelmiştir. CGI'nın sunduğu yaratıcı görselleştirme imkanları, özellikle sosyal medya platformlarında farklılaşma ve ilgi çekme açısından markalara önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında Apple ve Samsung markalarının Instagram platformunda paylaştığı CGI tabanlı reels içerikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analiz sürecinde görsel iletişim ilkeleri çerçevesinde renk kullanımı, renk ilişkileri, sadelik, şekil ve kompozisyon unsurları temel göstergeler olarak ele alınmıştır. İçerikler, amaçlı örnekleme yöntemiyle değerlendirilmiş ve her bir gösterge üzerinden markaların stratejik tercihleri ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, Apple ve Samsung'un CGI teknolojisine yaklaşımlarında belirgin farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Samsung, geniş ürün yelpazesi ve teknoloji odaklı iletişim dili doğrultusunda CGI'yı daha sık, renk ve görsellik açısından daha zengin kullanmaktadır. Apple ise sade, minimal ve ürün merkezli bir görsel strateji izleyerek CGI teknolojisini daha seçici ve sınırlı bir biçimde uygulamaktadır. İki markanın reels içeriklerine bakıldığında Apple'ın CGI teknolojisini kullandığı az sayıdaki reels paylaşımı, Samsung'un yoğun CGI kullanımı içeren gönderilerine kıyasla çok daha yüksek izlenme oranlarına ulaştığı görülmüştür. Örneğin, Apple'ın 2024 yılında paylaştığı CGI tabanlı bir reels içeriği yaklaşık 20,9 milyon izlenme elde ederken, Samsung'un CGI kullanımıyla ürettiği içerikler genellikle 100 bin ila 900 bin izlenme aralığında kalmıştır. Bu durum, CGI kullanım sıklığının etkileşim başarısı için tek belirleyici unsur olmadığını, markanın görsel dili, içerik stratejisi ve marka algısının da izleyici ilgisi üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. CGI içeriklerinin yalnızca sayısal yoğunluklarıyla değil, aynı zamanda içerik kalitesi, renk uyumu ve görsel hiyerarşi düzeyiyle de etkileşim oranlarını belirlediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu araştırmada CGI teknolojisi her iki marka açısından da stratejik bir reklam aracı olarak öne çıkmakta ancak kullanım biçimleri, markaların kurumsal kimlikleri ve iletişim stratejileriyle doğrudan ilişkilendirilmektedir. CGI yalnızca bir görsel üretim tekniği değil, aynı zamanda renk, şekil ve sadelik gibi göstergeler üzerinden dijital marka anlatımını güçlendiren bir iletişim unsuru olduğu görülmektedir.