Theses supervised by Prof. Dr. Ahmet İnanır

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

İslam hukuku ve pozitif hukukta fakirlik sorununu önlemeye yönelik hükümler / Addressing the problem of poverty in Islamic law and man-made laws: An objective study

This study aimed to address the problem of poverty in Islamic law and man-made laws, and its scope is determined by defining the concept of poverty, its causes and effects, and the legitimate and legal means to address poverty. In order to achieve the objectives of the study, the descriptive approach was followed, in both its inductive and analytical parts, which is required by the study when searching in the books of interpretation, jurisprudence and hadith, and books of law, economics and sociology to clarify the issue, as well as analyzing the scattered information to reach a link between them within a theoretical structure that answers the questions of the study, from The most important results of the study are the following: That poverty is an obsession in societies, and a subject of concern at the individual and societal level, and that it is one of the most serious and complex issues, and that the causes of poverty are many, and they are from the perspective of Sharia: neglecting the obligatory zakat, hoarding money, usury, waste, monopoly, While from the perspective of man-made law, it is represented in the dominance of the capitalist system, ignorance, monetary policy, inequality between urban and rural areas, the existence of conflicts and wars, and that poverty has serious effects on the individual, the family and society. Poor societies give priority to feeding hungry mouths instead of investing the national income in development and investment projects. The state and society remain in a vicious circle from which it is difficult to get out. That is why the Sharia dealt with some practical measures that solve the problem of poverty, including those related to the moral aspect, such as strengthening faith in God Almighty, supplication, and avoiding sins and transgressions. Including what is related to the material aspect, such as diligence, diligence, and striving to seek a livelihood, even if that costs emigration, multiplication in the land, and leaving the homelands, and among them is the obligation to pay zakat regularly in Muslim societies, and urging alms and good deeds to deal with crises, activating the role of the Islamic endowment, and dividing the inheritance according to the specified shares. In Sharia, and the need to deal with legitimate sales instead of forbidden usury and the dire harms that result from it, and the need to pay penances and adhere to the expenses of relatives, and all forms of social solidarity that strengthen the cohesion of the Islamic community, in the man-made laws, incentives must be provided to increase job opportunities, as well as organizing small projects, providing vocational training for the poor, granting loans, tax exemption and judicial aid, as well as eradicating ignorance and illiteracy. The study recommended the necessity of merging between what was decided by the Islamic Sharia and the strategies enacted by man-made laws to address the problem of poverty, provided that the divine rulings supervise the legal means. Keywords: Jurisprudence (fiqh), The Problem of Poverty, Islamic sharia, manmade Law, Solutions.

Nıyaz Mohammed Rasool

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Celâlüddîn el-Mahallî'nin Cem'u'l-Cevâmi' üzerine kaleme alınan Karadâği Haşiyesi'nin inceleme ve edisyon kritiği: Baştan "sıhhat" tarifine kadar

This dissertation aims to make an edition criticism of a part of the Ḥāshiyat Al qradāghy on Jamʻ al-jawāmiʻ by Jalal Al-Mahalli (d. 864 AH), about which Islamic jurisprudence. The importance of this Ḥāshiyat comes from being one of the precious Ḥāshiyats to the above-mentioned commentary, in which the author combined many footnotes and explanations on Jamʻ al-jawāmiʻ, including Ḥāshiyat Zakarīyā wa-al-ʻAṭṭār wa-Ibn Qāsim al-ʻAbbādī wa-al-kamāl Ibn Abī Sharīf to other than that. The author's statement was characterized by clarity, distance from complexity, ambiguity, and simplification in explaining issues and phrases. His sources were authentic, and he relied on books in Islamic jurisprudence, as he was interested in editing issues with logical rules. The researcher followed the descriptive-historical approach when translating the imams (Subki, Al-Mahalli, and Al- Qradāghy), defining their intellectual biographies, and the method of taḥqīq and commentary in the edited sections of the text and adjusting it according to the rules of modern writing from punctuation and spelling, and attributing the sayings to their sources, then at the end the conclusion and the list of sources and references. The study concluded with several results: The author was not only a narrator, but he used to rectify the material and the commentator in many places, as well as when mentioning the verses and hadiths, he mentions evidence in them only without mentioning all of them, and he was honest in his narratives about the scholars, the approach of the author in all his other books are that he does not quote from scholars, but here he violated his approach and quoted commentaries and ḥāshiyats.

Sulaıman Yaseen Sulaıman

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

"İmam Muhammed B. Bîr Ali B. İskender el-Berkelî'nin (Ö. 981-1573) Şerhu Şurûti's-Salât isimli eserinin tahkik ve analizi (Kitabın başından ğasli'l-mesnûn bölümüne kadar

This thesis aims to analyze the book of Imam Birgivî, one of the Hanafi jurists of the Hijri tenth century, called "Sharh Shurūti's-Salāh." In this book, he dealt with all the issues related to ıbadah. The study covers the part from the al-Bab "Shurūti's-Salāh" to the "Ghasl al-masnūn." Three manuscripts were used in the editing process of the book. In the study, the "historical characterization" method was used to describe Imam Birgivī's personal and scholarly life and contextualize the events that took place during his lifetime. In the editing part of the study, the rules of edition criticism were generally followed. In other words, in this part, various stages have been followed, such as transcribing the text by comparing it between copies, indicating the differences in the footnote without comment, quoting the verses and hadiths, and attributing the sayings in the text to their source. In outline, this study has reached the following conclusions: Imam Birgivī was one of the most critical Hanafi jurists of his time, and his book Sharḥ Shurūti's-Salāh was the most famous in the Hanafi madhhab at the time, dealing with issues related to prayer. The book presents evidence from the Qur'an, hadith, and the opinions of renowned scholars in an organized and systematic manner. This is why leading Hanafi scholars, such as Imam al-Hasouni, use it as a reference source. The book also relies on the main books of the Hanafi madhhab, such as al-Sarahsī's al-Mabsūt, Imam Muhammad's al-Asl, and al-Dahlawī's al-Fatawa al-Khāniyya, to comment on the shurūti's-salāh. The author's emphasis on scientific ethics is also evident from his quotations. For this reason, this work will continue to be a work that should be taken into consideration in the Hanafi madhhab.

Badradin Nasradin Othman

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

İslam hukukunda erken evlilik üzerine bir inceleme ve değerlendirme

This study aims to examine and analyze the issue of early marriage in Islamic law. The scope of the study includes what the issue of early marriage in Islamic societies today corresponds to in real terms, the Sharia evidence on this issue, the opinions of the jurists, and the pros and cons on the individual and social levels. The study employs the comparative and descriptive methods of description to collect and analyze the evidence on the subject and determine the preferred view with contemporary scholars' contribution. The study reaches the following conclusions: The issue of early marriage has been discussed in the Islamic legal literature under "underage marriage." The Qur'an and the Prophet's Sunnah show that early marriage is permissible under certain conditions, which is the common view of the madhhabs of fiqh. These conditions are sexual maturity, establishing the marriage contract with the father's consent, avoiding harm, the consent of the girl, and equivalence. However, Ibn Shibrima, Uthman al-Batti, Abu Bakr al-Asam, and some contemporary scholars argue that early marriage was exclusive to the Prophet and therefore does not apply to anyone else. Both views can be reconciled because those not of marriageable age can be married only based on a clear maslaha that their guardian will appreciate. The Qur'an and Sunnah do not specify the minimum marriage age. In some Arab countries, the legal age of marriage is between 14 and 20. The Ottoman Family Law Decree states that the minimum age of marriage must be 18 for men and 17 for women. In European countries, the average age is between 14 and 21. There may be various reasons for such a marriage. A person may marry to protect his/her nafs from falling into forbidden behavior, in a sense, to obey Allah and his Messenger. One may also marry for customary reasons such as mere tradition and custom. Early marriage has benefits such as preserving chastity, cleansing from sins, and keeping one's eyes away from haram. On the other hand, its high cost today can also be considered a disadvantage. To solve these problems, being pious, deeply understanding religion, facilitating marriage, supporting the married person financially and morally, and governments preparing support packages for married individuals can be mentioned.

Falah Shaheen Mustafa

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Mustafa İbrahim ez-Zülemî'ye göre nesh / al-Naskh from the point of view of Mustafa Ibrahim az-Zulmi

This thesis aims to explain the concept of Al-Naskh and its rulings according to Dr. Mustafa AZ-Zulmi (d. 1924 AH / 2016 AD) through what he wrote on Al-Naskh in his various books on the Fundamentals of Islamic jurisprudence. The importance of this study stems from the fact that it dealt with the issue of Al-Naskh, which is a subject of great controversy among scholars after Imam Al-Shafi'i composed his treatise on the principles, the dispute arose in the issue of Al-Naskh to this day between affirming Al-Naskh and denying it. Mustafa AZ-Zulmi is one of the scholars who have contributions to the science of jurisprudence in the modern era - especially in the issue of Al-Naskh - as he is not interested in abstract transmission devoid of his tracks and opinions, and the scope of this study is determined by his book (Al-Tibyan Fi Al- Naskh; And Al-Ahtaa Al-Usuliyah Fi Jami Al-Jawami). The researcher followed the historical descriptive approach when reviewing the biography of Dr. AZ-Zulmi and his scientific works, and the descriptive analytical-comparative approach when presenting the views of the historical descriptive approach when reviewing the biography of Dr. AZ-Zulmi and his scientific works, and the descriptive analytical-comparative approach when presenting the views of the fundamentalists about copying and then comparing them with AZ-Zulmi's opinion. The study concluded with a number of results, Including: that Az-Zulmi does not deny AL-Naskh altogether, and does not accept AL-Naskh in the type that the scholars decided and wrote in it, but rather set other conditions for it, and he also believes that what many scholars call AL-Naskh is originally a specification, which is clear to us through this research that the view Az-Zulmi to AL-Naskh was not a view of denial and opposition, as some believe, rather he wanted to follow the approach of the predecessors in understanding AL-Naskh, as they believed that AL-Naskh is either the lifting of the ruling, or a general specification or an absolute restriction or a general clarification, and not as the latecomers see it. Judgment only. Keywords: Fundamentals of Jurisprudence. AL-Naskh. Az-Zulmi. Opinions. Analysis.

Eshaq Zubaır Issa

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

İslam hukuk literatüründe mesh risâleleri bağlamında Şeyhülislam Ebussuûd Efendi'nin "Risâle fi'l-mesh 'ale'l-huffeyn" adlı eseri ve değerlendirilmesi

Bu çalışmada abdest esnasında bez çorap üzerine giyilen mestler üzerine mesh etme meselesi ele alınmıştır. Bu tür mestler üzerine mesh etme hakkında 14. asırda Osmanlı fukahâsı tarafından caiz olduğuna dair fetva verilmesi üzerine halk arasında uygulanagelen bir yöntem olmuştur. Ancak 16. yüzyıl ortalarında mutad olan bu uygulama için şeyhülislam Çivizâde Muhyiddin Mehmed Efendi'nin mezhepte nakil olmadığı gerekçesi ile caiz olmadığına dair fetva vermesi üzerine tartışmalar başlamıştır. Zira abdestin farz mahalli olan ayaklara yapılan işlem geçersiz olduğunda hem abdest ve hem de bu abdestle yapılan ibadetler geçersiz olmaktadır. Bu sebeple konunun açıklığa kavuşması için Kanuni Sultan Süleyman fukahâdan araştırma yapmalarını istemiştir. Bu vesile ile birçok mesh risâlesi kaleme alınmış ve Çivizâde'nin görüşü kabul görmemiştir. Ebussuûd Efendi Osmanlı şeyhülislamları arasında öne çıkmış âlimlerden biridir. Bez çorap üzerine giyilen mestler üzerine mesh etme meselesinin çok tartışıldığı bu dönemde Ebussuûd Efendi, bu tür bir meshin caiz olmadığı yönünde fetva vererek risâle yazan Çivizâde'ye reddiye niteliğinde ve bizim de konu olarak seçtiğimiz Risâle fi'l-mesh 'ale'l-huffeyn adlı eserini kaleme almıştır. Ebussuûd Efendi'nin bu eseri üzerine kapsamlı çalışma yapılmamış olması sebebiyle bu eserin değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Eserde yer alan tartışmalı konular ve Ebussuûd Efendi'nin görüşleri tespit edilmiştir. Buna göre mevcut mutad uygulamanın meşru olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ebussuûd Efendi'nin klasik fıkıh kaynaklarına yaptığı atıflar onun bunlara en ayrıntısına kadar vakıf olduğu, bunları istidlal ve tahric gibi yöntemlerle şartlara uygun bir şekilde anlama ve uygulamaya aktarma gayreti içinde olduğu ve körükörüne lafza bağlılığı önerenlere karşı da gelişime açık hukuk geleneğini muhafaza konusunda mücadele ettiği anlaşılmıştır.

Nuran Arslan

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Klasik dönem Şiî fıkıh usûlünde akıl ve kıyas anlayışı

İlk Dönem Şiî Fıkıh Usûlünde akıl ve kıyas Anlayışı adlı bu tezde akıl delilinin Şiî fıkhına nasıl girdiği, kıyası kabul etmemelerindeki temel nedenler incelenmiş ve aslında akıl delili ile vardıkları sonuçların tamamının kıyasın bir ürünü olduğu, bu durumun fıtrî bir gereklilik arz ettiği detaylarıyla ifade edilmiştir. Akıl delili Şîa'nın Mu'tezile ile olan ilişkisi ile mezhebin içerisine girmiş ve imamlardan aktarılan rivayetlerin yeterli olduğu kabulü bu dönemden sonra bir kenara bırakılmıştır. İlk olarak uzun süren gaybet neticesinde inanç açısından destek kaybeden imamet anlayışı bu rasyonelleşme hareketinin başlangıcını oluşturmuş daha sonra bu çalışmalar fıkha yansımış problemlerin çözümünde başvurulan bir merci haline gelmiştir. Zaman içerisinde kaçınılmaz olarak her ne kadar açıkça ifade edilmese de kıyas anlayışı bu sistemin referans kaynağı olmuş, aklın belirleyiciliğinde temel yöntem olarak yerini almıştır. Sonuç olarak mezhepsel güdülerle şiddetle karşı çıkılan kıyas anlayışı ilerleyen dönemlerde Şiî fıkıh usulünde yerini almıştır.

Mustafa Batuhan Çebi

2024

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Şeyhülislam Ebüssuûd Efendi'nin fetvaları bağlamında Osmanlı hukukunda yetimler

Anne ve babasını ya da her ikisini de kaybetmiş kimseler için genel itibariyle yetim ve öksüz ifadeleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada 16. yüzyılın önemli meşayihlerinden İbn-i Kemal ve Ebussuud Efendilerin "yetimlik" üzerine vermiş oldukları fetvaların genel değerlendirmesi ve mukayesesi yapılacaktır. İlk bölümde; konu kavramsal çerçeve açısından değerlendirilecektir. Öncelikle lügat manası ve kökenleri incelenecektir. Akabinde literatürdeki manasına değinilecektir. Yetimlikle alakalı ayet ve hadisler üzerinden ise konunun İslami perspektifi açığa çıkarılacaktır. İkinci bölümde; konu yetimliğin fıkhi yönü değerlendirilecektir. Konunun tarihsel süreci İslam öncesi dönemden itibaren ele alınarak günümüze kadar muhtelif dönemlerdeki yetimlik üzerine gerçekleştirilmiş hukuki ve kurumsal çalışmalar irdelenecektir. Ayrıca bu bölümde toplumun süreç içerisinde yetimlere karşı tutumu ve bakış açısı ele alınacaktır. Üçüncü bölümde; araştırmada değerlendirmeye tabi tutulacak fetvaların sahipleri olan İbn-i Kemal ve Ebussuud Efendilerin hayatı hakkında bilgiler verilecektir. İlk başta çocukluk ve gençlik yıllarına değinilecek ve akabinde ise ilmi yönleri ele alınacaktır. Son bölümde ise İbn-i Kemal ve Ebussuud Efendilerin yetimlik üzerine vermiş oldukları fetvaların fıkhi değerlendirmesi ve mukayesesi yapılacaktır.

Ercan Yılmaz

2024

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Tayyib el-Baharkî'nin (Ö. 1444/2023) İslam hukuku alanındaki çalışmaları ve değerlendirilmesi

This thesis aims to study and analyze the jurisprudential efforts of Sheikh Tayyib Al-Bahraki (d. 2023 AD), one of the most prominent contemporary scholars in northern Iraq. Al-Bahraki distinguished himself among his peers, achieving renown during a time marked by significant political, economic, scientific, and security upheavals, all of which shaped his education and scholarly development. Excelling in various sciences and arts, he authored numerous works, leaving behind a rich jurisprudential legacy that includes three notable books: «The Arguments of the Righteous in Some Issues from the Branches of Religion», «Guidance of the Converts in Clarifying Some Issues from the Branches of Religion», and «The congregation elegant Jewels in Some Delicate Legal Issues». To explore Al-Bahraki's contributions, the researcher employed a historical descriptive approach to trace the sheik's life, biography, and scholarly achievements, alongside an inductive analytical approach to examine his contributions to Islamic jurisprudence, his choices, and his jurisprudential preferences. One of the study's most prominent findings is that Sheikh Al-Bahraki's motivations for writing were driven by the emergence of uninformed fatwas, new forms of contemporary transactions, and the need to respond to extremist groups advocating for the excommunication and condemnation of others. Al-Bahraki also addressed those who questioned or challenged Islamic rulings. He followed the Shafi'i school in his jurisprudential choices and issued contemporary fatwas, such as the inadmissibility of prayer on chairs except in cases of extreme necessity, the prohibition of using the electronic call to worship in the presence of a muezzin, the permissibility of home prayers when legitimate reasons prevent mosque attendance, and the declaration of (prayers during travel) in times of epidemics, as exemplified by the COVID-19 pandemic. Additionally, he ruled that taking real estate advances from banks constitutes usury. These and other fatwas underscore his extensive knowledge and scholarly rigor. Keywords: Jurisprudence, Sheikh Tayyib Al-Bahraki, Islamic Law, Shafi'i School, Fatwas, Contemporary Islamic Issues

Hısham Isam Tayeb

2024

Sara Mohammed Najeeb Younus

Muhammed Abdürraûf Münâvî'nin "İthâfu't Tullâb bi-Şerh-i Kitâbi'l-Ubâb" adlı eserinin hac bölümünün tahkik ve değerlendirilmesi

This research aims to investigate and evaluate the Hajj section of Muhammed Abdürraûf Münâvî's work "İthâfu't-Tullâb bi-Şerh-i Kitâbi'l-Ubâb." The aforementioned work holds an important place in Islamic jurisprudence literature، particularly as a valuable source offering in-depth knowledge on acts of worship. In this work، Münâvî provides a detailed explanation of the rulings related to Hajj، shedding light on the topic by utilizing various sources of Islamic law. In this thesis، the Hajj section of the work has been thoroughly investigated. The content of the text، original manuscripts، and sources have been examined and evaluated in detail. The topic of Hajj has been addressed from its religious، legal، and historical dimensions، and the contribution of the sources used by Münâvî to the understanding of Islamic law of the period has been assessed. This study also aims to highlight the contributions of Münâvî's explanations on Hajj to Islamic jurisprudence. Münâvî's detailed explanations on Hajj and the methods he used have been evaluated as an important source for the development of Islamic law during his time، and the impact of these explanations on contemporary understanding has been analyzed. In conclusion، this thesis aims to academically evaluate the Hajj section of Muhammed Abdürraûf Münâvî's "İthâfu't-Tullâb bi-Şerh-i Kitâbi'l-Ubâb" and to reveal its contributions to the sources related to the Hajj pilgrimage. Keywords: İslamic Law, Substantive Jurisprudence, Shafi'i Jurisprudence، Münâv, Ithāf al-Tullāb, Kitabu'l-Hajj.

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

2025

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

Eyyûbîler Dönemi'nde Dımaşk'ta Hanefilik (1186-1260)

Eyyûbîler Dönemi'nde Dımaşk, siyasî istikrarı ve ilmî canlılığıyla birlikte farklı mezheplerin etkileşim içinde varlık gösterebildiği önemli bir ilim merkeziydi. Araştırmada, Eyyûbîler'in ve Dımaşk şehrinin siyasi, sosyal ve ilmî durumları incelenmiş; Eyyûbî yönetiminin mezhep politikaları ve el-Melikü'l-Muʿazzam'ın Hanefîliğe verdiği destek üzerinden dönemin mezhepler arası dengeleri araştırılmıştır. Bu dönemde Hanefî ulemâ, ilmî faaliyetleri, fetvaları ve eserleriyle Dımaşk'ın ilmî kimliğine yön vermiştir. Fakihler arasında içtihad ve taklîd, fıkhî kararlarda mezhep görüşlerine aykırılık, semâ, regâib namazı, telkin duası gibi meseleler etrafında yürütülen tartışmalar, dönemin fıkıh düşüncesinin canlılığını ortaya koymuştur. Ulemânın Dımaşk'ı tercih etme sebepleri, siyasî otoriteyle kurdukları ilişkiler ve sosyal hayattaki konumları, Hanefîliğin şehirdeki köklü varlığını açıklayan temel unsurlardır. Çalışma sonucunda, Hanefîliğin Eyyûbî Dımaşk'ında sadece bireysel bir tercih ya da ilmî yönelim değil, siyasî himaye, kurumsal destek ve ilmî üretimle beslenen çok boyutlu bir gerçeklik olduğu ortaya çıkmıştır. Bu tespit, fıkıh tarihine ve İslam hukukunun kurumsallaşma sürecine dair yeni bir bakış açısı sunmakta; mezheplerin tarihî gelişiminde siyasî, sosyal ve ilmî faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Mehmet Emin Okul

2025

Bain talakRici talakİbn Kemal+2

XVI. yüzyıl Osmanlı fetva literatüründe talâkla ilgili meseleler ve değerlendirilmesi (İbn Kemal ve Ebussuûd Efendi'nin fetvaları bağlamında)

Aile müessesesi, toplumun temel yapı taşlarından biri olup İslam dini, aile kurumuna büyük bir önem vermiş bu sebepten dolayı da evliliği teşvik etmiştir. İslam dini aile kurumunu sevgi, saygı, merhamet, hoşgörü ve adalet gibi temel değerler üzerine inşa etmiştir. Bu temeller üzerine kurulan evlilikler genellikle sürdürülebilir olsa da, zaman zaman karı-koca arasında çıkan sorunlar evliliğin idamesini zorlaştırmaktadır. Aile birliğinin bozulması, İslam dinince hoş karşılanmayan bir durumdur; bu nedenle İslam hukukunda, talâk öncesinde aile birliğinin sağlıklı, huzurlu ve mutlu bir şekilde devam etmesi için çeşitli önlemler alınması gerektiği vurgulanmıştır. Talâk, son çare olarak kabul edilmiştir. Talâk, nikâh akdinin belli lafızlarla hemen ya da gelecekte tek taraflı olarak ortadan kaldırılmasıdır. Talâk, geçmişten günümüze güncelliğini kaybetmeyen bir konudur. Bu tez çalışmasında Osmanlı Devleti'nin XVI. asırda öne çıkan şeyhülislamlardan İbn Kemal ve Ebuussuûd Efendi'nin talâkla ilgili fetvalarına yer verilmiş ve talâk sorunlarına getirdikleri çözümler değerlendirilmiştir. İbn Kemal ve Ebussuûd Efendi, talâk konusundaki meselelerin çözümünde önceki fetvaları dikkate alarak genellikle Hanefî fukahasının ictihadlarını benimsemiş olup bazı durumlarda diğer mezhep fukahasının ictihadlarına göre de hüküm verdikleri görülmüştür. Sonuç olarak iki şeyhülislamın da yaşadıkları dönemin siyasi ve sosyal yapısını göz önünde bulundurarak evlilikleri idame ettirme yönünde fetva vermeye çalıştıkları görülmüştür.

Kübra Yentir

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

2025

FurukKur'an-ı Kerimİslam hukuku+2

İvaz Efendi'nin Furûku'l-usûl'ü bağlamında usûlde farklar

Usûl ilminin zamanla gelişen alt disiplinlerinden biri benzer meseleler arasındaki ince farkları konu edinen furûk eserleridir. Bu çalışma, İvaz Efendi (v. 994/1586)'nin Furûku'l-usûl adlı eseri bağlamında usûlde farklar konusunu incelemektedir. Bu eser dikkate alınarak furûku'l-usûl ilminin tanıtılması amaçlamıştır. Tezde literatür tarama yöntemi ile bilgiler toplanmış, bunların analiz ve sentezi yapılmıştır. Çalışmada, usûlle ilgili farkların ilk dönemlerde usûl kitaplarında yer aldığı, müstakil eserlerin ise ancak hicri onuncu yüzyılda kaleme alınmaya başladığı tespit edilmiştir. Fûrû fıkıh alanındaki meselelere dair müstakil furûk edebiyatının oluşumunun ise hicri dördüncü yüzyıl gibi erken dönemde ortaya çıkmaya başladığı saptanmıştır. Bunun nedeninin ise fûrû meselelerin halka hitap edip, usûlle ilgili meselelerin entelektüel kesim olan fukahâya hitap etmesi olarak belirlenmiştir. İvaz Efendi'nin eserinde birbirine tamamen zıt meselelere değindiği gözlemlenmiştir. Bu serde bu tarz meselelerin yer alması eserin eğitim amaçlı yazılmasıyla izah edilmiştir. Ayrıca çalışmada İbn Kemal Paşa (v. 940/1534)'ya da nispet edilen Furûku'l-usûl adlı eserin İvaz Efendi'ye ait olduğu tespit edilmiştir.

Veysel Baran

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences

2022

Sardar Mohammed Saleem Rasool

Afifuddin Abdullah B. Hasan El-Afif El Kazerûnî'nin "İşârâtü Ba'zi Ehli'l-vefâ Bi Cem'i Ahkâmi Bey'i'l-vefâ" isimli eserinintahkik ve değerlendirilmesi

Jurisprudence is one of the most significant legal sciences, since the worship of God Almighty is where the wisdom of creation is discovered, and worship can only be with knowledge of Islamic jurisprudence and its evidence, and the rulings related to it. This letter explains (Some of the people of loyalty's reference to collecting the provisions of the sale of loyalty), by the author Afif Al-Din Abdullah Al-Kazaruni Al-Makki Al-Hanafi, sheds light on an important aspect of Hanafi jurisprudence, as the study aimed to bring out one of the books of Hanafi jurisprudence to the jurisprudence library, through the investigation of this manuscript. beginning with the definition of the manuscript, how to achieve it, explaining the impact of its investigation in the Islamic arena, highlighting the author's position, demonstrating his scientific efforts, showing the method of the Hanafis in dealing with evidence, and how to derive rulings from them:The importance of the manuscript, and the great benefits it contained for those who respond to fatwas, and the treatise is one of the most important books written in this field among the later scholars of the Hanafi School; because most of the fatwas contained in it represent the most correct opinion in the Hanafi School. Keywords: jurisprudence, sales, contracts, loyalty, mortgage.

Tokat Gaziosmanpaşa University · Institute of Graduate Studies

2022