Theses supervised by Prof. Dr. Cemali Sarı
14 theses · Akdeniz University
Devlet destek/ teşvik politikalarında sosyal turizm'in yeri ve Serik (Antalya) ilçesinde turizm işletmelerinin sosyal turizme karşı tutumları
Daha sonra doldurulacaktır.
Finike ve Kumluca' da (Antalya) kültür mirası rotalarının coğrafi özellikleri ve planlama önerileri
Bu çalışma, Antalya ilinin batısında yer alan Finike ve Kumluca ilçelerindeki kültür mirası rotalarının coğrafi özelliklerinin belirlenmesi, rotaların tanıtılması ve sürdürülebilir turizm planlaması açısından öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Finike ve Kumluca, antik çağlardan günümüze kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, zengin tarihi ve kültürel mirasa sahip iki önemli sahadır. Çalışmada, bu iki ilçenin doğal ve kültürel coğrafya özellikleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İlk olarak, Finike ve Kumluca'nın genel coğrafi özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, her iki sahadaki antik kentler, tarihi yapılar gibi kültürel miras unsurları tanıtılmıştır. Sonrasında kültür mirası rotalarının analizi yapılmış ve bu rotaların coğrafi özellikleri değerlendirilmiştir. Finike ve Kumluca'daki kültür mirası rotalarının daha etkili bir şekilde planlanması ve tanıtılması için öneriler sunulmuştur. Bu öneriler arasında, rotaların belirli standartlara uygun olarak işaretlenmesi, tanıtım faaliyetlerinin artırılması, yerel halkın ve turistlerin bilinçlendirilmesi ve altyapı yatırımlarının yapılması gibi konular yer almaktadır. Ayrıca, sürdürülebilir turizm anlayışı çerçevesinde, kültürel ve doğal varlıkların korunmasına yönelik stratejiler geliştirilmiştir. Bu çalışmanın, Finike ve Kumluca'nın kültürel ve doğal mirasının korunmasına, sahanın turizm potansiyelinin artırılmasına ve yerel ekonominin canlandırılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca, yerel yönetimler, turizm işletmeleri ve diğer paydaşlar için bir rehber niteliğinde olması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Finike, Kumluca, Kültürel Turizm, Kültür Rotası
Elmalı İlçesi'nin miras turizmi potansiyeli ve planlama yaklaşımları
Araştırmada Elmalı ilçesindeki miras turizmi potansiyeli ve bu potansiyele yönelik planlama yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Elmalı ilçesindeki miras turizmi potansiyeli ve gelişimi, uluslararası boyut kazanması için yapılan çalışmalar, konaklama, ulaşım ve organizasyon hizmetleri ve miras turizminde yaşanan sorunlar incelenmiş Elmalı'da miras turizmi çekiciliklerinin korunması ve geliştirilmesi, gerekli tanıtım faaliyetlerinin yapılması için turizme uygun planlama yaklaşımları geliştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Elmalı ilçesinde miras turizmini etkileyen ve etkilenen paydaşlar araştırmaya dahil edilerek yapılan anket ve 2021 yılı kasım ayından 2024 yılı eylül ayına kadar geçen, başta yaz dönemi olmak üzere farklı dönemlerde kültürel miras değerlerine yönelik yapılan saha çalışmalarından elde edilmiştir. Ankette amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemeye dayalı bir seçim yapılmıştır. Çalışmanın örneklem ölçütünü, Elmalı ilçesinde yer alan yakın ve uzak paydaşlardan araştırmaya katılmayı kabul eden 727 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Nitel araştırma yönteminin veri toplama ve veri analizi süreçlerine uyulmuş ancak çalışma yapılırken nicel verilerden de yararlanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS, araştırmada kullanılan haritaların yapımında ise ArcGIS (10.3) yazılımının ArcMap ara yüzü kullanılmıştır. Yapılan analizler sonrasında Elmalı ilçesinde miras turizmi potansiyeli ve miras turizminin gelişiminde etkili fırsatlar ve güçlükler incelenmiş ve bu doğrultuda Elmalı ilçesinde miras turizminin geliştirilmesi açısından miras turizmi planlamasına yönelik yaklaşımlar belirlenmiştir. Araştırmada Elmalı ilçesinde farklı içeriklere sahip festival, şenlik ve geniş çaplı sosyal hareketliliğe imkân veren sportif faaliyetlerin varlığı, ahşap tahıl ambarları, sofalı evler, konaklar gibi özgün mimari eserlerin varlığı, birçok yerleşmede tarihi devirlerde kullanılmış yerleşmelerin bulunması ve tarihte yaşamış ünlü kişilere ev sahipliği yapmış olması-mezar ve türbelerinin burada bulunması, arı serenleri, yılkı atları, yörük kültürü ile ilgili yaşam izlerinin barındıran yayların varlığı ile kıyı kesime göre serin geçen yaz mevsimi gibi başlıca özelliklerin miras turizminin geliştirilmesi için sahanın potansiyelini güçlü kıldığı ancak tanıtım ve pazarlama yetersizlikleri, altyapı ve üstyapı yetersizlikleri, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan kültürel miras değerlerinin yeterli ölçüde korunamaması, kamusal-idari problemler, turizm yatırımlarının yetersiz olması gibi güçlükler nedeniyle bu potansiyelin turizme kazandırılamadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle, miras turizmi aracılığı ile Elmalı ilçesinde yerel halkı ve diğer turizm paydaşlarını sürece dahil etmek ve ilçedeki kültürel mirasın turizm sayesinde korunarak sürdürülebilirliği ile ekonomik kalkınmayı desteklemeye yardımcı miras turizmi planlamasına yönelik eylemler oluşturulmuştur. Miras turizmi potansiyelini arttırmak için öneriler ile kültürel ve doğal miras öğelerini bütüncül bir şekilde ele alan miras turizmi rotaları öneri olarak sunulmuştur. Araştırma sahasının miras turizmi potansiyelinin derinlemesine analiz edilerek değerlendirilmesinin ve saha gözlemlerine dayalı oluşturulan miras turizmi planlama yaklaşımlarının Elmalı ilçesinde miras turizminin gelişimine etki ederek miras turizmi destinasyonu haline gelebilmesinin mümkün olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Turizm Coğrafyası, Miras Turizmi, Turizm Planlaması, Kültürel Miras, Elmalı.
Yerel yönetimlerde kadınlara yönelik sosyo-kültürel faaliyetler Antalya Kepez ilçesi örneği
Bu araştırma, yerel yönetimlerin kadınlara yönelik gerçekleştirdiği sosyokültürel faaliyetlerin kapsamını, işlevselliğini ve toplumsal etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sahası olarak Antalya ilinin Kepez ilçesi seçilmiş ve bu ilçede yaşayan kadın bireylerin yerel yönetim hizmetlerine yönelik algıları, katılım düzeyleri ve talepleri nitel araştırma yöntemiyle derinlemesine incelenmiştir. Sosyal belediyecilik anlayışının kadınlara yönelik hizmetlerde nasıl somutlaştığı, belediyelerin stratejik planlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine ne düzeyde yer verildiği ve kadınların sosyal hayata katılımlarının artırılmasına yönelik faaliyetlerin etkinliği bu çalışmanın temel inceleme konularını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama süreci Aralık 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında yürütülmüş olup yalnızca kadın katılımcılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubu kartopu ve basit rastgele örnekleme teknikleriyle belirlenmiş, toplamda 30 katılımcı ile yaklaşık 45'er dakikalık yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde kullanılan form üç bölümden oluşmaktadır: demografik bilgiler, kadınların sosyokültürel hizmetlere dair tanım, görüş ve eleştirileri ile Kepez Belediyesi'nin faaliyetlerine yönelik değerlendirmeler. Katılımcıların büyük bir kısmı belediye tarafından yürütülen kurslar, kadın danışma merkezleri, sosyal etkinlikler ve istihdam desteklerine yönelik faaliyetlerin kadınlar açısından hem ekonomik hem de psikososyal kazanımlar sağladığını belirtmiştir. Araştırma bulguları, yerel düzeyde kadınlara yönelik hizmetlerin nicel anlamda çeşitlendiğini ancak nitelik bakımından bazı yetersizliklerin devam ettiğini göstermektedir. Özellikle mahalle ölçeğinde hizmetlere erişim, bilgilendirme faaliyetlerinin yetersizliği ve hizmetlerin sürekliliği noktasında sorunlar gözlemlenmiştir. Bununla birlikte kadınların sosyal hayata aktif biçimde katılımını destekleyen faaliyetlerin toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında olumlu etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Çalışma, yerel yönetimlerin kadınlara yönelik sosyokültürel hizmetlerinde ihtiyaç temelli, katılımcı ve sürdürülebilir politikalar geliştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
İtalya'da kırsal turizm: Toskana örneği
Dinlenmek, gezmek, seyahat etmek gibi pek çok farklı amacı barındıran ve geçici evden uzaklaşma şeklinde tanımlanabilen turizm, aynı zamanda ekonomik ve kültürel bir olgudur. Kırsal turizm ise, turizm aktivitelerin konum açısından şehirden uzak, sürdürülen faaliyetler bakımından ise diğer turizm tiplerinden ayrışabilmektedir. Bu çalışma kırsal turizm bir bütün olarak ele alınıp farklı açılardan tanımları yapılmış, içerdiği aktivitelerden bahsedilmiş, yaşanılan sorunları ve gelişim süreçleri ele alınmıştır. Bu tanımlamalarla birlikte İtalya'nın Toskana Bölgesi'nden örnekler verilerek, konu detaylandırılmış ve diğer turizm türleriyle farklarından, avantaj ve dezavantajları ele alınarak istatistiki verilerle değerlendirilmiştir. Araştırma, İtalya'nın Toskana Bölgesi'ne ait pek çok veri içermekle birlikte, İtalya'nın genel turizm verilerine de yer verilerek kırsal turizmin İtalya içerisinde önemi ve giderek artan popülerliği sayılarla desteklenmiştir. Ülkede uygulanan çeşitli turizm politikalarının detaylarından bahsedilmiş ve etkileri gösterilmiştir. Bununla birlikte Toskana Bölgesi'nin demografik yapısı, mutfak özellikleri, ekonomik değerleri diğer bilgiler de paylaşılmıştır Anahtar Kelimeler: İtalya, Kırsal Turizm, Toskana
Fatsa ilçesinin ekonomik coğrafyası
Çalışma sahasının lokasyonunu Karadeniz Bölgesi' nin Orta Karedeniz Bölümü' nde yer alan Ordu ilinin Fatsa ilçesi oluşturmaktadır. Fatsa ilçesini kuzeyden Karadeniz sınırlar. Çalışma sahasının doğusundan batıya doğru sırayla Perşembe, Altınordu, Gürgentepe, Çamaş, Çatalpınar, Korgan, Kumru ve batıda Ünye ile sınırları vardır. Ordu merkezin batısında yer alan çalışma sahası, il merkezine 39 km uzaklıktadır.Bu çalışmanın konusunu Fatsa ilçesinin ekonomik coğrafyası oluşturur. Çalışmanın amacı ise Fatsa ilçesinin ekonomisi ile doğal özellikleri arasında bağlantı kurmak, ilçe ekonomisinin dayandığı temelleri tespit etmek, tespit edilen sorunlara çözüm önerisi getirmektir. Bu bağlamda literatür taramaları yapılmış, arazi çalışmaları yapılmış, haritalar hazırlanmış ve kamu kurumlarından veriler toplanarak yorumlanmıştır. 2021 ADNKS' ye göre ilçe nüfusu 124.255'dir. Tipik Karadeniz İklimi görülen çalışma sahasında yayvan yapraklı ormanlar görülür. Çalışma sahasında temel ekonomik faaliyet tarım ve hayvancılıktır. Tarımsal üretimde meyveler içinde fındık ve kivi, sebzeler içinde domates ön plana çıkmaktadır. İlçede küçükbaş hayvancılık büyükbaş hayvancılığa göre daha fazla tercih edilmektedir. Çalışma sahasının sahip olduğu doğal ve kültürel çekicilikleriyle turizm potansiyeli yüksektir ve kıyı turizmi ön plana çıkmaktadır.
Paris'teki (Fransa) ekoturizm faaliyetleri ile ekoturist ve yerel halkın ekoturizme yönelik tutumları
Doğal kaynakların artan nüfusla birlikte hızla tükenmesi, kültürel kaynakların ise tahrip edilmesi turizm alanında yeni arayışlara yol açmıştır. Ekoturizm doğaya karşı duyarlı, saygılı ve hassas; kültürel mirasları koruyucu, yerel halkın refahını düşünen, bilinçli ve sürdürülebilir bir turizm çeşidi olarak popülaritesini her geçen gün artırmaktadır. Bu doğrultuda milli parklar, tabiat alanları, sit alanları ve kültürel miraslar gibi korunan alanların sayısı da artmaktadır. Fransa dünyanın en çok turist çeken ülkesidir. Paris ise hem Fransa'nın başkenti olup hem de en çok turist çeken şehri konumunda bulunmaktadır. Ekoturizm anlamında da oldukça yüksek potansiyele sahip bir şehirdir. Bu çalışmada Paris şehrinin ekoturizm potansiyeli, şehirde gerçekleştirilen ekoturizm çeşitleri, ekoturizmin faaliyet sahalarının araştırılması, Paris'teki yerel halkı ve Paris'e tatile gelen ekoturistlerin ekoturizm konusundaki tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında saha çalışmaları yapılmış, ekoturizm faaliyetlerinin gerçekleştirildiği sahalar incelenmiş, veriler toplanmış ve fotoğraflar çekilmiştir. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak nicel veri toplama yöntemlerinden olan anket tercih edilmiştir. Anketler halk ve ekoturistler için ayrı ayrı hazırlanmış; Fransızca, İngilizce ve Türkçe olmak üzere üç dilde tercüme edilmiştir. Anketler 18 Ocak 2022 – 1 Mart 2022 tarihleri arasında uygulanmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS programı ile frekans, yüzde, ANOVA, Bağımsız Örneklem T Testi gibi analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Bu bağlamda çalışmada genel anlamda nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Anket veri ve analizleri sonucunda hem Parisli yerel halkın hem de Paris'e gelen ekoturistlerin, Paris'teki ekoturizm faaliyetleri üzerine tutumlarının olumlu olduğu tespit edilmiştir. Yerel halk Paris'teki ekoturizm faaliyet ve uygulamaları konusunda yüksek derecede bilinçli iken; Paris'e tatile gelen ekoturistler de Paris şehrini ekoturizm için yeterli ve uygun bulup, ekoturizm için tekrardan tercih edeceklerini belirtmişlerdir.
Akdeniz'in stratejik geçitleri ve su yolları
İnsanlar geçmişten günümüze çeşitli amaçlarla bulundukları yerlerden daha uzak yerlere ulaşmak için ulaşım sistemlerini hem kullanmış hem geliştirmişlerdir. Deniz ticaretinin diğer ulaşım türlerine göre daha uygun olması, daha fazla yük taşıma kapasitesine sahip bulunması vb. faktörlerden dolayı dünya ticaretinde önemli bir yere sahip bulunmaktadır. Dünya ticaretinin yaklaşık %90'nının denizler üzerinden gerçekleştirilmesi deniz yollarının önemini artırmaktadır. Bu nedenle dünya üzerinde doğal veya yapay yollardan açılmış olan önemli denizyolu geçitleri olarak nitelendirilen boğaz ve kanallar jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik açıdan oldukça önemli bir role sahiptir. Bu araştırmanın amacı ise Akdeniz'de jeopolitik, jeostratejik ve jeoekonomik öneme sahip bulunan Cebelitarık Boğazı, Messina Boğazı, Süveyş Kanalı, Korint Kanalı, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazının önemlerinin ortaya konulmasını amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan doküman analizinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Akdeniz'in (Cebelitarık Boğazı, Messina Boğazı, Süveyş Kanalı, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı) stratejik suyolları ve geçitlerinin bölgesel ve küresel boyuttaki jeopolitik katkısı geçmişte olduğu gibi bugün de artarak önemini korumaktadır. Anahtar Kelimeler: Ulaşım, Akdeniz Havzası, Cebelitarık Boğazı, Messina Boğazı, Süveyş Kanalı, İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı, Korint kanalı.
Beyşehirde yaylalar, yaylacılık ve yayla kültürü
Yayla ve yaylacılık faaliyetleri Beyşehir ve çevresinde yaşayan ve hayvancılıkla uğraşan insanları doğrudan ve dolaylı olarak ilgilendiren hem sosyo-kültürel hem de ekonomik faaliyet olmasına rağmen, günümüze kadar araştırma sahasında yapılan yayla ve yaylacılık faaliyetleri hakkında yeteri kadar kapsamlı bilimsel çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. Daha önce yapılan araştırmalarda ise bu konuya geniş kapsamlı değil daha yerel ve dar kapsamlı yaklaşıldığı görülmüş olup, bu eksikliği tamamlayabilmek için 'Beyşehir'de Yaylalar, Yaylacılık ve Yayla Kültürü' konulu araştırmanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Araştırma sırasında Beyşehir ilçesinin; Doğanbey, Başgöze, Yeşildağ, Dumanlı, Akçabelen, Damlapınar ve Üzümlü mahallelerinin sınırları içerisinde bulunan yaylalar ve ağıllar gezilerek yerinde gezi ve gözlem yapılmıştır. Yaylacılara ve ağılcılara 57 soruluk yarı yapılandırılmış anket çalışması uygulanmış, yayla ve ağıl sakinleri ile birebir görüşmeler yapılarak yaylalar ve ağıllar hakkında bilgi sahibi olunmaya çalışılmıştır. Ayrıca konu hakkında araştırma sahasında yaylacılık üzerine yapılan önceki çalışmalar taranarak, detaylı incelenmiştir. Yaylaların ve ağılların fotoğrafları çekilerek arşivleme yapılmıştır. Çalışmada yörenin sıcaklık, yağış vb. özelliklerinden bahsedilmiş olup karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca çalışma sahası ile ilgili fiziki, topografya, toprak, iklim, jeoloji ve jeomorfoloji özellikleri açıklanmış, çalışmada sahanın lokasyon haritası, yaylaların yükseltileriyle birlikte yükselti basamaklarını gösterir harita ve yaylaların konumunu gösteren harita yapılmıştır. Araştırma sonucunda: 9'u Beyşehir ilçesi Doğanbey mahalle sınırlarında, 5 tanesi Başgöze mahallesi sınırlarında, 3 tanesi Dumanlı mahallesi sınırlarında, 1 tanesi Akçabelen mahallesi sınırlarında, 2 tanesi Damlapınar mahallesi sınırlarında, 1 tanesi Yeşildağ mahalle sınırlarında, 4 tanesi de Üzümlü mahallesi sınırlarında olmak üzere toplam 25 yayla ve ağılda halkın yayla, yaylacılık ve ağılcılık faaliyetlerinde bulunduğu tespit edilmiştir. Coğrafi koşulların araştırma alanındaki yayla, yaylacılık ve ağılcılık faaliyetlerinin yapılmasına uygun olduğu tespit edilmekle birlikte, yaylacılığın ve ağılcılığın geleneksel yaylacılık ve ağılcılık şeklinde yapıldığı ve yaylalarda ve ağıllarda temel ekonomik faaliyetin hayvancılık üzerine kurulu olduğu ve yörede dikey yönde yaylacılığın yapıldığı tespit edilmiştir. Yayla ve ağıl yerleşme yerlerinin belirlenmesinde, hayvancılık faktörünün en önemli etken olduğu görülmüştür. Yayla ve ağıl yerleşmelerinin yükseltileri 1090 m. ile 1713 m. arasında olduğu yapılan çalışmada tespit edilmiştir. Yaylacılık ve ağılcılık süresinin yaklaşık 5-6 ay olduğu belirlenmiştir. Araştırma sahasındaki yaylaların ve ağılların büyük bir çoğunluğunda başta altyapı olmak üzere, birçok sorunun varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca daimi yerleşme yerine dönüşmeyen yaylalarda yaylalara göç zamanlarının belirlenmesi hayvancılığa bağlı olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Yaylalarda ve ağıllarda kullanılan meskenler ve eklentilerinin yaylalara ve ağıllara göre farklılık gösterdiği bunda ise yaylacıların ve ağılcıların ekonomik ve sosyokültürel özelliklerinin etkili olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırma sahasındaki halkın ekonomik faaliyetlerinin en önemlisi olan yayla, yaylacılık ve ağılcılık faaliyetleri gelişigüzel olarak yapılmaktadır. Bu ise yayla, yaylacılık ve ağılcılık ekonomisinden yeterince yararlanmayı olumsuz etkilemektedir. Araştırmaya konu olan yaylaların ve ağılların, öncelikle kanalizasyon, ulaşım ve temiz içme ve kullanma suyu, haberleşme, sağlık vb. alt yapı sorunlarının olup bu sorunların ivedilikle çözüme kavuşturulması yayla ve ağıl sakinlerinin beklentileri arasındadır. Ayrıca araştırma sahasındaki yaylalarda ve ağıllarda başta doğa yürüyüşü olmak üzere turizm faaliyetleri başlatılabilir. Anahtar Kelimeler: Beyşehir, Yayla, Yaylacılık ve Yayla Kültürü
Kula-Salihli UNESCO Global Jeoparkı ve yakın çevresinin kültürel miras ögeleri
Bu araştırmada tarihi geçmişi ve ilk yerleşimin ne zaman olduğu tam bilinmeyen Manisa'nın en doğu ilçelerinden birisi olan Kula ve bir dönem Lidyalılara başkentlik yapmış, dünyanın tarihinin değiştiği önemli merkezlerden birisi olan Salihli ilçesinin, kültürel, tarihi ve coğrafi değerleri incelenmiştir. Kula'nın yaklaşık 3500 yıl önce Luwiler tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir. Sonrasında ise Lidyalılar, Doğu Roma İmparatorluğu, Bizanslılar, Germiyanoğulları ve Osmanlılara ev sahipliği yapmıştır. Özellikle de Germiyanoğullarına başkentlik yaptığı dönemlerde Kula'nın nüfusu hızla artmış ve yatırımlar yapılmaya başlanmıştır. Salihli ise M.Ö. 1200'lü yıllarda önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olup özellikle Lidyalılar ve Romalılar döneminde bölgenin parlayan yıldızları arasına girmiştir. O dönemin en önemli buluşlarından birisi olan "para" ilk defa Lidyalılar döneminde devlet garantisi altına alınmıştır. Böylece ticaretin ve zenginliğin gelişimi hızlanmıştır. Daha önce farklı devletlerin sınırları içerisinde bulunan Kula ve Salihli, her devlet az da olsa iz bırakmış, sürekli farklı kültürlerin, farklı inanışların ev sahipliğini yapmıştır. Her devlet kendi kültüründen bir şeyler bırakarak ortaya karma kültürler çıkartmıştır. Bu kültürlerin de insanların yaşamları üzerinde derin etkileri olmuştur. Bu çalışmada; Kula ve Salihli'nin daha çok somut olmayan ve nesillerden nesillere aktarılan kültürel miras ögeleri çeşitli kaynaklardan ve yerel halkın bilgisinden faydalanılarak derlenmiş ve belirli başlıklar altında toplanmıştır. Araştırmanın amacı; Kula ve Salihli'nin kültürel mirası ile ilgili yapılan çalışmalarını bir araya getirmek, jeopark çatısı altında birleştirmek olmuştur.
Doğu Antalya Turizm Gelişim Bölgesi'nde turistik ürün satıcıları ve turist tutumları
Doğal ve kültürel coğrafi özellikleri ile ulusal ve uluslararası tanınırlığa sahip olan Antalya; her yıl dünyanın birçok ülkesinden milyonlarca turist ağırlamaktadır. Bu çalışmada temel amaç; Doğu Antalya Turizm Gelişim Bölgesi'ndeki (Kundu, Belek, Side) turistik ürün satıcılarının turistlerle ilgili tutumlarının ve turistlerin turistik ürün satıcılarıyla ilgili tutumlarının belirlenmesidir. Bölgedeki turizm faaliyetlerinin geliştirilmesi için hem turistik ürün satıcılarının hem de turistlerin beklentilerini karşılamak son derece önemlidir. Yapılacak olan çalışma sonrası elde edilecek veriler gelecekte hem ulusal hem de uluslararası boyutta turizm planlaması açısından son derece önemli olacaktır. Çalışma Kundu, Belek ve Side ilçesinde faaliyet gösteren turistik ürün satıcılarını ve bölgede bulunan turistleri kapsamaktadır. Yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tercih edilmiştir. Anketler turistik ürün satıcıları ve turistler için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Turistlere uygulanan anket İngilizce, Almanca ve Rusça olmak üzere üç dilde tercüme edilmiştir. Anketten elde edilen veriler SPSS programı ile yüzde, frekans, T-Testi ve ANOVA gibi analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Turistik ürün satıcılarının turizm ve turist ile ilgili tutumunun belirlenebilmesi için 23 sorudan oluşan ve 5'li Likert Ölçeği kullanılarak hazırlanan anket 2022 yılı Haziran-Ekim aylarında görüşmeyi kabul eden 364 kişiye uygulanmıştır. Turistin turistik ürün satıcıları ile ilgili tutumunun belirlenmesi için 24 sorudan oluşan ve 5'li Likert Ölçeği kullanılarak hazırlanan anket ise yine aynı şekilde 2022 yılı Haziran-Ekim aylarında görüşmeyi kabul eden 305 kişiye uygulanmıştır. Antalya'da turistik ürün satıcılarının turistleri cana yakın gördüğü, turistlerin milliyetine bakmaksızın herkese saygı duyduğu ve iletişiminin iyi olduğu görülmüştür. Araştırma sahasındaki turistik ürün satıcıları aynı zamanda turistlerin yerel ekonomiyi canlandırdığını da düşünmektedir. Bununla birlikte turistlerin bölgede hayat pahalılığına sebep olduğu ve sosyal hayat standartlarını yükselttiği de yapılan araştırma sonucu elde edilen bulgular arasındadır. Doğu Antalya Turizm Gelişim Bölgesini ziyaret eden turistlerin ise bölgedeki turistik ürün satıcılarını arkadaşça gördüğü, bölgedeki hizmet kalitesinden memnun olduğu ve araştırma sahasını güvenli bulduğu görülmektedir. Turistik ürün satıcılarının orijinal ürün satıp satmadığı konusundaki kararsızlığı ise elde edilen bulgular arasında yer almaktadır.
Serik (Antalya) ilçesinde yerel halkın sosyal turizme karşı tutumları
Turizm sektörü, en fazla döviz girdisinin meydana gelmesini sağlayan sektörlerin başında gelmesi sebebiyle ülkelerin kalkınmasında önem arz etmektedir. Bu nedenle ülkelerin daha fazla yabancı turist ağırlayabilmek amacıyla çeşitli çalışmalar ve yatırımlar yaptıkları görülmektedir. Fakat turizm sektörünün çok boyutlu olması sebebiyle çevresel, kültürel ve sosyal yapının yerel halk üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerininde incelenmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu araştırmada turizm başkenti olarak ifade edilen Antalya ilinin önemli destinasyon noktalarından birisi oluşturan Serik ilçesinde yaşayan şehirsel ve kırsal mahallelerdeki yerel halkın turizm faaliyetlerine katılım durumları ile katılmalarına engel olan unsurlar varsa onların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemine başvurulmuştur. Çalışmada 63 sorudan oluşan anket formundan veriler elde edilmiştir. Saha çalışmaları 2022 ve 2023 yıllarının Aralık ve Nisan ayları arasında görüşmeyi kabul eden 466 kişiye anket uygulanmış ve 49 adet anket formu ön kabul koşulları sağlamadığı gerekçesiyle, 33 adet anket formu ise pilot çalışmayı oluşturması sebebiyle analize dâhil edilmemiştir. Toplamda 384 katılımcının verileri istatistik paket programında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Serik ilçesinin şehirsel ve kırsal mahallelerinde yaşayan halkın %44,8'nin 2022 yılı ve daha öncesinde tatile çıkma fırsatının olmadığı, %55,2'sinin ise tatile çıkma fırsatı olduğu görülmüştür. Bireylerin tatile çıkamamaları üzerinde rol oynayan en önemli üç faktörün sırasıyla maddi imkânlarının iyi olmaması, yabancı turistler ile aynı düzeyde tatil yapamama düşüncesine hâkim bulunulması ve konaklama imkânı probleminin geldiği görülmüştür. 2022 yılı ve öncesinde tatile çıkma imkânı bulan bireylerin ise tatile çıkma fikirlerinde finansal endişeler, ulaşım sorunu ve ne yapılması gerektiğinin bilinememesi en çok endişe uyandıran üç faktör olduğu görülmüştür. Ülkemizde devlet ya da sosyal kurum ve kuruluşları tatil yapılması amacıyla destek verirse bireylerin %81'nin başvuracağı, %19'luk kesimin ise başvurmayacağı görülmüştür. Bireylerin başvurmama nedenleri incelendiğinde en fazla maddi imkânlarının iyi olması ardından ise tatile çıkma alışkanlığımın olmaması ve destek aldığımın duyulduğunda insanlardan gelecek tepkilerden çekinme duygusunun geldiğinin görülmüştür. Bu nedenle yerel halkın sosyal turizm konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği ve turizm faaliyetlerine katılım oranlarının artmasının sağlanabilmesi için çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından bireylerin desteklenmesi gerektiği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Sosyal Turizm, Yerel halk, Serik, Antalya.
Kumluca ilçesinde meydana gelen doğal afetlerin sosyo-ekonomik etkileri
Canlı ve cansız çevreye büyük zarar veren önemli ölçüde can ve mal kaybına neden olan olağandışı, doğal ve beşeri olaylara afet denilmektedir. Dünya'da ve Türkiye'de gelişen teknolojiye rağmen afetlerde ortaya çıkan kayıplar oldukça fazladır. Antalya'nın Türkiye örtü altı bitki üreticiliğindeki yeri oldukça büyüktür. Seracılık faaliyetlerine uygun iklimi ve toprak özellikleriyle Antalya'nın olduğu kadar Türkiye'nin de önemli tarım alanlarından biri olan Kumluca ilçesinde son yıllarda sık sık meydana gelen doğal afetler sosyo-ekonomik anlamda büyük kayba neden olmaktadır. İlgili kurum ve kuruluşlar tedbirler almakla birlikte yerel halkın afet öncesi bilinçlendirilmesi, olası afetlerin zararının en aza indirilmesinde etkili bir yoldur. Bu araştırmada amaç; Kumluca ilçesinde meydana gelen doğal afetlerin yerel halk üzerindeki sosyo-ekonomik etkileri ve halkın afetler hakkında farkındalıklarının belirlenmesidir. Araştırma Kumluca şehirsel mahallesi, Mavikent, Beykonak, Salur, Hacıveliler, Toptaş, Adrasan ve Beşikçi kırsal mahallelerinde nitel araştırma yöntemlerinden olan yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Sahada doğal afetlerden en çok sera ve narenciye bahçesi sahibi üreticilerin etkilendiği düşüncesiyle doğrudan çiftçilerle görüşülmüştür. Temmuz 2018 ve Eylül 2019 tarihleri arasında geçen sürede örneklem olarak kararlaştırılan mahallelerde yaşayan üreticilere ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre geçimini örtü altı bitki yetiştiriciliği ve narenciyeden sağlayan yerel halkın çoğu zaman zaman afetlerden büyük maddi ve manevi zararlar gördükleri, doğal afet öncesi önlem almadıkları, doğal afetlerle ilgili farkındalık ve eğitim seviyelerinde eksiklik olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak doğal afetler ile ilgili yapılacak çalışmalarda, can ve mal kayıplarının önlenmesi veya en aza indirilmesinde kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının etkin ve verimli çalışmaları kadar yerel halkın bu çalışmalara dâhil edilmesi önemlidir. Bu da yerel halkın doğal afetlerle ilgili farkındalığının belirlenmesi ile mümkündür. Anahtar Kelimeler: Doğal Afet, Yerel Halk, Sosyo-ekonomik Etki, Kumluca, Antalya
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşme adlarının coğrafya özellikleri
Ülkelerin varlığından söz ederken ilk mekân olarak coğrafya sözcükleri yer almaktadır. Coğrafi koşullar yüzyıllar boyunca medeniyetlerin varlığına etki eden büyük bir faktördür. Yerleşme adları bir bölgenin tarihi ve genel özellikleri hakkında bilgi vermektedir. Yerleşme adları geçmiş hakkında önemli ipuçları veren değerli kaynaklardır. Fiziki ve beşeri coğrafi faktörlerden etkilenilerek verilen yerleşme isimleri toplumların yerleştikleri mekân ile arasındaki karşılıklı ilişkiden doğan yapıyı bizlere sunmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC), sınırlarını Kuzey, Güney ve Batı tarafından Akdeniz, Güney tarafından ise Kıbrıs Rum yönetimi oluşturur. Kıbrıs adası Akdeniz'in üçüncü büyük adası olup yüzölçümü 9.251 km2'dir. Türkiye'ye 71 kilometre, Suriye'ye 98 kilometre ve Mısır'a 370 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yüz ölçümü ise 3242 km2'dir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulduğu Kıbrıs Adası geçmişten günümüze Roma, Bizans, Haçlılar, Lüzinyan, Venedik, Osmanlı ve İngiliz gibi birçok devletin egemenliğinde kalmıştır. Her medeniyet kendi kültürel özelliklerini yer isimlerine yansıttığı araştırma sahasında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulması ile birlikte yerleşme isimlerinin Türkçe karşılıklarının verilmesi fiziki ve beşeri coğrafya etkisiyle gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşmelerinin adlandırılmasın da Türk kültürünün etkileri görülmektedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 2021 yılı idari yapılanmasında merkez ilçe, bucak ve mahalle/köy olmak üzere 261 yerleşme ismi tespit edilmiştir. Araştırmada 261 yerleşme adının 110 (%43) fiziki unsurlardan,144 (%57) beşeri unsurlardan etkilenerek verilen yerleşme ismi olduğu tespit edilmiştir. Fiziki unsurlar içerisinde yer şekilleri ile ilgili yerleşme adlarının, beşeri unsurlar içerisinde ise kişi, soy ve boy adı ile ilgili yerleşme adlarının sahada daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yerleşme adlarının coğrafi özelliklerinin tespit ve değerlendirilmesi yapılmıştır.