Theses supervised by Prof. Dr. Hasan Gürgür
12 theses · Anadolu University
Anadolu Üniversitesi Öğrenci Bilgi Sistemi: Anadolu Mobil uygulaması kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Bu araştırma, Anadolu Üniversitesi'nin Anadolu Mobil uygulamasının kullanılabilirliğini ve tasarım unsurlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, başlangıçta 16,088 gönüllü öğrenciden çevrimiçi anketlerle veri toplanmış, eksik veriler ve kalite kontrolleri sonrası analizler 15,970 öğrenciyle yürütülmüştür. Kullanılan araçlar arasında Demografik Bilgi Formu, Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SUS) ve Mobil Uygulama Kullanılabilirlik Ölçeği (MAUS) yer almaktadır. Analizlerde Kruskal-Wallis testleri, Dunn post-hoc testleri ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, SUS ortalamasının 56,56 olduğunu ve zayıf kullanılabilirlik algısına işaret ettiğini göstermiştir. MAUS ortalaması ise 182,6 ile tasarımın orta-iyi düzeyde algılandığını ortaya koymuştur. Demografik faktörler (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, teknolojik bilgi düzeyi, kullanım sıklığı) kullanılabilirlik algısını önemli ölçüde etkilemiştir. SUS ve MAUS puanları arasında zayıf-orta düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur. Sonuçlar, uygulamanın kullanılabilirlik açısından eksiklikleri olduğunu, ancak tasarım unsurlarının belirli alanlarda olumlu algılandığını göstermektedir. Navigasyonun sadeleştirilmesi ve görsel tasarımın iyileştirilmesi önerilmiştir.
İşitme kayıplı çocuklara erken müdahale sürecine ilişkin görüşlerin incelenmesi
Bu araştırma işitme kayıplı çocuklara erken müdahale sürecine ilişkin görüşlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İşitme kayıplı çocukların erken müdahale sürecinde eğitim alabildikleri Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde (ÖERM) işitme kayıplı çocuklarla erken müdahale sürecine katılan farklı meslek gruplarından uzmanların bu sürece ilişkin deneyimlerini, algılarını ve yaşantılarını derinlemesine inceleyerek erken müdahale sürecinin nasıl deneyimlendiğini ve anlamlandırıldığını ortaya çıkarmıştır. Araştırmada ÖERM'de çalışan işitme engelliler öğretmenleri, odyologlar, çocuk gelişimi uzmanı ve psikolojik danışman ve rehber öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan demografik bilgi formları ve araştırmacı günlüğü ile de veriler toplanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgubilim ile desenlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda erken müdahale sürecinin erken tanı, cihazlandırma ve erken özel eğitim desteği ile başarıya ulaştığını göstermektedir. Katılımcıların halihazırda erken müdahale sürecinde en çok kullandığı iletişim yaklaşımı işitsel sözel terapidir. Ayrıca katılımcılar aldıkları eğitimler ile öğrendikleri farklı yöntemleri de uygulamalarında kullandıkları da görülmektedir. Gerçekleştirilen analizler soncunda ÖERM'de verilen erken özel eğitim hizmetlerinin başarıya ulaşabilmesi için işitme kayıplı çocukların hayatında ön koşul olan durumlar mevcuttur. Vakit kaybetmeden ve doğru bir erken müdahale süreci işlediğinde işitme kayıplı çocuklar da akranlarına yakın bir dil gelişimi gösterebilmektedir. Erken müdahale sürecinin etkili olabilmesi için iletişim yaklaşımlarının da etkili ve nitelikli olması gerekmektedir. Bu bakış açısıyla tutarlı olarak dil ve iletişim becerilerini geliştirmek için dinleme becerisi, oyun, etkileşim ve dili genişletme çalışmalarına ağırlık verildiği görülmüştür. Anahtar kelimler: Erken müdahale, erken özel eğitim, iletişim yaklaşımları, işitsel sözel terapi, dil ve iletişim becerileri, uzman yeterlilikleri.
3-6 yaş işitme kaybı olan çocukların dinleme, dil ve iletişim becerilerinin Kid-Ged programına dayalı destekleme sürecinin incelenmesi
Araştırmanın amacı işitme kaybı olan 3-6 yaş çocukların dinleme, dil ve iletişim becerilerinin Kid-Ged programının 3-6 yaş boyutuna dayalı desteklenme sürecinin incelenmesidir. Süreçte hem çocukların dinleme, dil ve iletişim becerilerini desteklemek hem de Kid-Ged Programını sahada uygulayarak programın işlerliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla eylem araştırması olarak tasarlanan araştırmada yaşları üç ile altı arasında değişen üç işitme kaybı olan çocuk ve çocukların ebeveynleri katılmıştır. Araştırmada gözlem, görüşme, belge ve ürün, kontrol listesi, ölçek ve yansıtmalı araştırmacı günlüğü ile toplanan veriler sistematik analiz ile hem tümevarımsal hem de betimsel olarak analiz edilmiştir. Araştırma süreci boyunca çocukların dinleme, dil ve iletişim becerileri desteklenmiş, ebeveynlerin sürece katılımlarını artırmak adına uygulamalar ortaya konmuştur. Ayrıca Kid-Ged Programı'nın tüm bileşenleri uygulanarak süreç boyunca programın iyileştirilmesi adına geliştirmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda işitme kaybı olan çocukların dinleme, dil ve iletişim becerilerinde gelişmeler meydana geldiği, ebeveynlerin müdahale sürecine katılımlarının arttığı ve Kid-Ged Programının içeriği ve uygulanmasına ilişkin gelişmeler yaşandığı görülmüştür. Programın yaygınlaştırılması adına öğretmen eğitimleri ve farklı paydaşların dahil edildiği etkililik araştırmaları gerçekleştirilmesi önerilmektedir.
Güce güç katmak: Bütünleştirme uygulamalarındaki okul öncesi öğretmenlerini güçlendirme süreci
Çalışma, bütünleştirme uygulamaları kapsamında özel gereksinimli öğrencisi olan okul öncesi öğretmelerinin gereksinimlerini belirleyerek, bu gereksinimler doğrultusunda modüler yapıya dayalı öğretmen güçlendirme programı oluşturmak, uygulamak ve işleyişi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma eylem araştırması şeklinde desenlenmiştir. Gereksinim; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Eskişehir İlinde, sınıfında özel gereksinimli öğrenci bulunan 12 okul öncesi öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler, 9 öğretmenin sınıfında gözlemler gerçekleştirilerek ve eğitim programları ile daha önce yapılan araştırmalar incelenerek belirlenmiştir. Gereksinimler doğrultusunda modüler yapıda hazırlanan program, iki farklı katılımcı grubuna uygulanmıştır. İlk uygulama hibrit bir bakış açısıyla web ortamında ve yüz yüze gerçekleştirilmiş, elektronik koçluk (e-koçluk) sunularak altı öğretmene program uygulanmıştır. İkinci uygulamada ise yüz yüze gerçekleştirilen uygulama etkinlikleri web ortamına aktarılarak program zenginleştirilmiş ve 28 katılımcı rol oynamıştır. Programın uygulanmasından sonra programın işleyişinin incelenebilmesi için katılımcılarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca süreçte elde edilen tüm dokümanlar, modüllerin sonundaki çoktan seçmeli ve açık uçlu sorulara verilen cevaplar, bireysel etkileşimler, katılımcıların soruları, görüşleri, süreçteki gereksinimleri ile veriler toplanarak programın işleyişi incelenmiştir.
Bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü bir anasınıfında işbirliği ile öğretim (i-öğretim) yaklaşımının incelenmesi: Bir eylem araştırması
Bütünleştirme uygulamaların niteliğinin artması için ön koşullardan birisi destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanmasıdır. İş birliği ile öğretim (i-öğretim) de bu destek özel eğitim hizmeti modellerinden biridir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü bir anasınıfında iş birliği ile öğretim (i-öğretim) yaklaşımını incelemek olarak belirlenmiştir. Araştırma eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Kırsal bölgede yer alan bir anasınıfında gerçekleştirilen araştırmaya; özel eğitim öğretmeni olarak araştırmacı, bir anasınıfı öğretmeniyle birlikte, biri işitme yetersizliği olan, biri de geçici koruma statüsünde olan toplam 20 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama teknikleri olarak; katılımcı bilgi formu, görüşmeler, video kayıtları, ses kayıtları, gözlemler, araştırmacı günlüğü ve belgeler kullanılmıştır. Elde edilen veriler sistematik olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonunda gerçekleştirilen analizlerde; öğretmenler arasındaki uyum sürecinin kısa sürede atlatıldığı, uyumun artmasıyla birlikte öğretmenlerin, planlama, uygulama ve değerlendirme faaliyetlerini sistematik olarak birlikte gerçekleştirdikleri, farklı i-öğretim modellerini uyguladıkları ve sürecin tamamında iş birliği sergiledikleri belirlenmiştir. Ayrıca uygulamayla birlikte gerçekleştirilen düzenlemelerle sınıfın bütünleştirme felsefesine daha uygun bir hale geldiği, sınıfta bulunan tüm öğrencilerin akademik ve sosyal gelişim kaydettiği, öğretmenlerin bütünleştirme uygulamalarını nitelikli hale getirmek için gerekli olan mesleki gelişimlerine katkı sağlandığı belirlenmiştir.
Çevrimiçi ortamda işitme kayıplı çocuğa sahip ailelerde ebeveyn çocuk etkileşiminin desteklenmesi sürecinin incelenmesi
Bu eylem araştırmasının amacı, çevrimiçi ortamda işitme kayıplı çocuğa sahip ailelerde ebeveyn çocuk etkileşiminin desteklenmesi sürecinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarını, okul öncesi dönemde işitme kayıplı çocuğa sahip beş aile, beş işitme kayıplı çocuğu ve araştırmacı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, gözlem, günlük, video kamera kaydı, kontrol listeleri, izleme ve geçerlik komite toplantıları yolu ile toplanmıştır. Bu doğrultuda her bir aileden oyun/etkinlik videosu istenmiş ve aileler de kendilerine iletilen geri dönüt videoları ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler sistematik analitik analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Süreç bu analiz anlayışıyla her bir aile için sistematik ve döngüsel olarak planlanmış ve yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda, aile ve çocukların ev ortamında gerçekleştirdikleri etkinliklere ilişkin; etkinlik ve sözlü iletişim davranışlarına ilişkin bulgular ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda birinci ve ikinci ailenin etkinlik sürecindeki öğretimsel kaygılarla hareket etme davranışlarının azalmaya başladığı, çocuğun liderliğinde hareket etme davranışlarının ise arttığı söylenebilir. Çocukların da benzer şekilde etkinlikten keyif alma ve ebeveynlerini etkinliklerine kabul ve dâhil etme davranışlarında olumlu değişimler olduğu görülmüştür. Üçüncü ailenin etkinlik sürecinde etkinlik davranışlarının olumlu olmakla birlikte çocuğun etkinliğine katılma ve daha aktif olmaya ilişkin gelişme gösterdiği söylenebilir. Çocuğun da tek başına oynamak yerine birlikte oynamaya başladığı söylenebilir. Daha detaylı olarak tüm aileler ve çocuklara ilişkin bilgi, bulgu ve sonuçlar içerikte yer almış ve tartışılmıştır.
Özel eğitim alanında öğretmenlik uygulamasının geliştirilmesi: Anadolu Üniversitesi örneği
Özel eğitim öğretmenliği programı Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı'nın 2016 yılında aldığı kararla tek çatı altında birleştirilmiştir. Bu karar ile birlikte işitme engelliler, zihin engelliler, görme engelliler ve üstün zekâlılar/özel yetenekliler öğretmenliği programları, "Özel Eğitim Öğretmenliği" adı altında yeni ve tek bir lisans programı olarak düzenlenmiştir. Araştırma kapsamında özel eğitim öğretmenliği programında öğretmenlik uygulamasının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışma, eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırma Anadolu Üniversitesi Özel Eğitim Bölümünde gerçekleştirilmiştir. Araştırma katılımcıları arasında 19 öğretim üyesi, 24 lisans öğrencisi, 12 özel eğitim öğretmeni ve iki yetkilisi yer almaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama teknikleri olarak yarı-yapılandırılmış görüşme, katılımcı bilgi formu, video kayıtları, dokümanlar ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler sistematik analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda özel eğitim öğretmenliği programında öğretmenlik uygulama sürecine ilişkin gereksinim duyulan alanlarda düzenlemeler yapılmıştır. Değerlendirme kriterlerinin yeniden düzenlenmesi, paydaşların sorumluluklarının belirlenmesi adına yönergelerin oluşturulması gibi adımlar bu düzenlemeler arasında yer almaktadır. COVİD-19 pandemisiyle birlikte uzaktan eğitimde materyal tasarımı ve kullanımı, teorik bilgilerin çevrimiçi öğretmenlik uygulama ortamına transferine yönelik faaliyetler yürütülmüştür.
0-3 yaş işitme kayıplı çocuğa sahip ebeveynler ile eğitim sürecine katılan profesyonellerin sürece ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmada, erken müdahale sürecinde eğitim alan 0-3 yaş işitme kayıplı çocuğu olan ebeveynler ile çocuğa ve ailesine eğitim sunan öğretmenler ve odyologların sürece ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji olarak desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını; 0-3 yaş aralığında işitme kayıplı çocuğu olan ve ilgili süreçte eğitim alan sekiz ebeveyn ve onlara eğitim sunan on öğretmen ile üç odyolog oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı günlüğü, belgeler ve katılımcı bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler tümevarım analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğretmen ve odyologlar ile gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda eğitim öncesi hazırlıklar, eğitim yürütme süreci ve niteliği artırmaya yönelik önerilere ilişkin bulgulara erişilmiştir. Ebeveyn görüşlerinden ise eğitim öncesi beklentiler, eğitim süreci ve niteliği artırmaya yönelik öneriler temalarından oluşan bulgular elde edilmiştir. Bu doğrultuda öğretmenler ve odyologların hem kendi içlerinde hem de meslek grupları arasında, eğitimi doğrudan çocuk ile sürdürme veya aile eğitimi olarak sürdürme şeklinde uygulama farklılıkları olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın 0-3 yaş işitme kayıplı çocukların erken müdahale basamağında yararlandıkları eğitim uygulamalarının genel bir görüntüsünü çizmesi ve uygulamadaki gereksinimleri işaret etmesi açısından alana katkı sunabileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: İşitme kayıplı çocuklar, erken müdahale, aile eğitimi
İlkokul bütünleştirme sınıflarına devam eden öğrencilere yönelik sosyal beceri eğitim programı hazırlama sürecinin incelenmesi
Bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü sınıflarda sadece öğrencilerin aynı ortamda olması yeterli görülmemekte, ayrıca öğrencilerin sınıfa kabullerinin sağlanması ve aidiyet duygularının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu ortamlarda eğitim gören özel gereksinimli, yabancı uyruklu ve risk grubunda bulunan öğrencilerin kendilerini ifade etme, ilişki kurma gibi birçok sosyal beceri alanında sorunlar yaşaması bütünleştirmenin temellerinden biri olan kabul ve aidiyet durumunun önünde bir engel olarak görülmektedir. Bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü ilkokul sınıflarında eğitim gören öğrencilerin sosyal becerilerini geliştirmek adına hazırlanacak bir sosyal beceri eğitim programının geliştirilmesi ve uygulanması sürecinin incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada, ilkokul öğrencileri çalışılmıştır. Programın geliştirilmesi için öncelikle gözlemler, görüşmeler ve sosyometri aracılığıyla veriler toplanmış, buradan elde edilen bilgilerle öğrencilerin empati, iş birliği, oyun oynama, kurallara uyma gibi çeşitli becerilerini geliştirmeye yönelik, öğretimlerin yapıldığı ve uygulamaya dayalı bir program geliştirilmiştir. Uygulama süreci derslerde çekilen videolar, öğretmenlerle yapılan görüşmeler ve öğrencilerin doldurduğu sosyometri formlarıyla incelenmiştir. Yapılan bu incelemeler sonucunda ulaşılan bulgular, öğrencilerin süreçte hedeflenen davranışları geliştirdiklerini, sınıf içi kabul ve grup içi etkinliklerde tercih edilmelerin arttığını ve öğrencilerin birbirleriyle iletişimlerinin geliştiğini göstermektedir.
İşitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi
Bu çalışma okul öncesi dönem 36 – 72 ay arasındaki işitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma eylem araştırması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını okulöncesi eğitime devam eden işitme kayıplı bireyler ve ebeveynleri oluşturmuştur. Yapılan gözlemler, görüşmeler ve araştırmacının deneyimlerine ilişkin olarak özel gereksinimli bireylerin sosyal yeterlik gelişiminde güçlükler yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda sosyal yeterlik gelişimi sürecini etkileyen en önemli etken olan ebeveynlerin desteklenmesi amacıyla bir müdahale süreci geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırma sürecinde saha gözlemleri, görüşmeler, ölçme araçları ve animasyonlar gibi çeşitli veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama süreci uzaktan eğitim yoluyla sürdürülmüştür. Uygulama sürecinde animasyonlar ve web ortamı kullanılmıştır. Uygulama sonucunda ebeveynlerin sosyal yeterliğe ilişkin farkındalıklarının arttığı, ebeveynlerin göstermesi gereken davranışları doğru ifade edebildikleri ve dikkat etmeleri gereken davranışlar konusunda bilinçlendikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Alanyazındaki çalışmalara benzer olarak ebeveyn müdahale sürecinin yararlı olduğu ve sürece ebeveyn katılımını arttıran uygulamalara ihtiyaç olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özel gereksinimli öğrencilere yönelik destek eğitim odası uygulamalarının incelenmesi
Bu araştırma, ortaokul düzeyi bir eğitim kurumda özel gereksinimli çocuklara sunulan destek eğitim odası (DEO) hizmetlerinin yürütülme sürecini incelemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden içe içe geçmiş tekli durum deseni olarak tasarlanmıştır. Araştırmada Bursa ilindeki bir ortaokulda, kaynaştırma/bütünleştirme eğitimine dahil olan biri işitme yetersizliği diğeri de hafif düzeyde zihinsel yetersizlik tanılı iki öğrencinin DEO uygulamalarına ilişkin süreçleri gözlemlenmiştir. Buna ek olarak, kaynaştırma/bütünleştirme ve DEO uygulamalarında rol ve sorumlulukları olan beş öğretmen, bir okul yöneticisi, bir rehberlik öğretmeni, iki özel gereksinimli öğrenci velisi ve on beş normal gelişim gösteren öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince saha notları ile araştırmacı günlüğü tutulmuş ve dokümanlardan yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi tümevarım analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, kaynaştırma/bütünleştirme eğitiminin ve DEO hizmetinin öğretmenlere, ailelere, özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren öğrencilere katkıları olduğu belirlenmiştir. DEO'nun okuldaki çalışma programının hazırlanma sürecinde; genel eğitim ders programının göz önünde bulundurulduğu, öğretmenlerin gönüllülük esasına ve öğrencilerin sadece kaynaştırma/bütünleştirme eğitiminden yararlanıyor olmasına göre belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır. DEO derslerinin uygulama sürecinde derslerin planlanması, hazırlanan materyaller, kullanılan yöntem ve tekniklerin gereğine uygun yürütülmediği belirlenmiştir. Aynı zamanda DEO'ya ilişkin fiziksel düzenlemelerin yapılmadığı, sadece bir öğretmenin tekrarlar ve ödevler yoluyla önceki ve sonraki dersler ile ilişkilendirdiği diğerlerinin ilişkilendirmediği ve değerlendirmenin yapılmadığı belirlenmiştir. Öte yandan kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi ve DEO hizmetine ilişkin ekip çalışması ile işbirliğinin yetersiz ve neredeyse olmadığı anlaşılmıştır. Araştırma sonucunda, kaynaştırma/bütünleştirme eğitimine ve DEO hizmetine ilişkin birçok hususta sorunlar ve bu hizmetlerin başarısını arttırmaya yönelik öneriler ortaya konulmuştur. Anahtar Sözcükler: Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları, Destek eğitim odası, Özel gereksinimli öğrenciler, Eşitme yetersizliği, Zihinsel yetersizlik
Koklear implant uygulama sürecinin işitme kayıplı çocuk ailelerinin ve uzmanların bakış açısından incelenmesi
Bu araştırma koklear implant (Kİ) uygulama sürecinin işitme kayıplı çocuk ailelerinin ve uzmanların bakış açısından betimlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, amacı gereğince nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Kİ adayı çocuğu olan dört ebeveyn, Kİ kullanıcısı çocuğu olan dört ebeveyn, beş KBB uzmanı, dört odyolog ve iki işitme engelliler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplamasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Elde edilen veriler tümevarım analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ailelerin çocuklarının işitme kaybı tanısını öğrenmelerinden itibaren süreç boyunca duygusal zorluklar yaşadıkları, çocuklarının işitme kaybına müdahale sürecine uyum sağlamada duygusal desteğe ve çeşitli bilgi-becerileri kazanmaya gereksinim duydukları ortaya çıkmıştır. Ailelerin çocuklarına Kİ uygulanması hakkında uzmanlardan ve Kİ kullanıcısı çocuğu olan ailelerden bilgi edindikleri, çocuklarının normal işiten akranlarına benzer dil gelişim düzeyine ulaşmasını istedikleri için Kİ uygulamasına karar verdikleri sonuçları elde edilmiştir. Ailelerin Kİ ameliyatı sonrasında çocuklarının dil becerilerinin hızlı gelişim göstermelerini bekledikleri ancak gelişimin bekledikleri şekilde gerçekleşmemesi nedeniyle Kİ sonrası ilk yılların aileler açısından kaygılı geçebildiği sonucuna da ulaşılmıştır. Ayrıca çocuklarda Kİ uygulama sürecinin ailelerin ve uzmanların iş birliği ile yürütüldüğü sonucu elde edilmiştir. Süreçte ailelerin bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesinde farklılıklar olabildiği ve bu farklılıkların çocukların işitme kaybına müdahale sürecinin niteliğini etkileyebildiği ortaya çıkmıştır.