Theses supervised by Prof. Dr. Metin Işık
17 theses · Sakarya University
İletişim becerileri ve adabı muaşeret kuralları ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Son yüzyılda dünya bir hayli değişti. Hayat artık çok daha karmaşık, daha stresli, daha zorlayıcı. Toplumda ki hızlı değişimler ve dijitalleşme çok önemli bir soruyu da gündeme getirmektedir. Adab-ı muaşeret kuralları bugünde hala geçerli mi? Değişim ne kadar büyük olursa olsun, bu kuralların uygulanması tarih boyunca her kalıcı refah toplumlarının ortak özelliğidir. Günümüzde ki toplumlarda huzur azalmakta, şiddet eğilimleri ise giderek artmaktadır. Bu kurallar, bireyler arası ilişkilerde önemli bir rol oynayarak iletişim süreçlerini de doğrudan etkilemektedir. Araştırmada, adab-ı muaşeret kurallarının iletişim becerilerine olumlu katkısı analiz edilmiştir. Çalışmada, nicel araştırma modeli kullanılmıştır. Betimsel tarama deseni ile analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde 250 iletişim fakültesi öğrencisine çoğunluğu yüz yüze olmak üzere anket uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, adab-ı muaşeret kurallarının özellikle iletişim becerilerine olumlu katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, iletişim literatürüne katkıda bulunarak insanlar arası iletişimi daha saygın hale getirmek için bir çerçeve sağlamaktadır.
Sihirli mermi kuramı ışığında Sovyet ve Nazi basını arasındaki ideoloji savaşları: Krokodil ve Fliegende Blätter dergileri üzerine inceleme
Sihirli Mermi Kuramı bağlamında İkinci Dünya Savaşı sırasında medyanın etkin bir konumda olduğu ileri sürülmüş, bu açıdan Sovyetler Birliği ve Nazi Almanya'sında medyada yer alan ideolojik söylemlerin doğrudan insanları sihirli birer mermi gibi etkilediği iddia edilmiştir. Çalışma kapsamında İkinci Dünya Savaşı sırasında Komünizm ve Nazizm ideolojileri arasındaki mücadelenin medyadaki yansımasının Sihirli Mermi Kuramı bağlamında ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla bu çalışmada dönemin Sovyetler Birliği'nin ideolojik propagandasında etkili olarak kullanılan Krokodil mizah dergisi ve Nazi Almanya'sının ideolojik propagandasında etkili şekilde kullanılan Fliegende Blätter mizah dergisi, Sihirli Mermi Kuramı bağlamında göstergebilim yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu kapsamda her iki dergi arasında yaşanan ideolojik mücadelenin ortaya konulabilmesi için Krokodil'in Nazizm karşıtı, Fliegende Blätter'ın ise Komünizm karşıtı karikatürleri analiz edilmiştir. Çalışmanın analiz kısmında her iki derginin yazılı ve görsel göstergeleri, sırasıyla Karl Bühler'in Organon Modeli, Roman Jakobson'un İletişim İşlevleri ve John Searle'nin Söz Eylem Kuramı üzerinden ele alınmıştır. Çalışmada Krokodil'de Nazizm ideolojisinin sivillere yönelik katliama yol açtığına, özgürlüğü ortadan kaldırdığına, insanları kandırdığına ve insanlık suçuna yönelttiğine ilişkin insanların zihinlerinde algılar oluşturulmaya çalışıldığına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Diğer yandan Fliegende Blätter'a ilişkin bulgularda ise dergide Komünizm ideolojisinin Avrupa'yı esir almayı planladığına, dünyayı felakete sürüklediğine, savaş yanlısı bir çizgide olduğuna ve dünyayı ele geçirmeyi teşvik ettiğine ilişkin kamuoyunda düşünceler meydana getirilmesine çabalandığı tespit edilmiştir. Sovyet rejimi, Krokodil üzerinden, Nazi rejimi ise Fliegende Blätter üzerinden medyanın güçlü etkisinden yararlanarak hem ülkelerinde ideolojik tahakkümlerini kurmaya (ya da güçlendirmeye) hem de karşıt ideolojiyi itibarsızlaştırmaya çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Marka şehir olma sürecinde Bursa: Türkiye'de Bursa algısı üzerine bir araştırma
Araştırmanın amacı marka şehir olarak Türkiye'de Bursa algısının incelenmesidir. Araştırmanın kapsamında 81 ilin ¼'ünün Türkiye'yi temsil edeceği varsayılmıştır. 12 ilde 1540 kişiyle anket uygulaması gerçekleştirilmiştir, 1540 kişi Türkiye evrenini temsil edecektir. 12 ilin belirlenmesinde Türkiye'de İBBS göre sınıflandırma kapsamında her bölgeden 1 il seçilmiştir. Verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formu kapsamında veriler toplanmıştır. Veri analizi SPSS 21 paket programında yapılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Genel olarak katılımcıların verdikleri cevaplar incelendiğinde, Bursa'ya yönelik olumlu bir marka algısının olduğunu söylemek mümkündür. Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan katılımcılar tarafından Bursa marka değeri yüksek olarak görülen bir il olarak tespit edilmiştir. Bursa'nın tarihi güzellikleri, yeşilliği ve yemekleri gibi özellikleri, diğer illerde yaşayan kişiler tarafından marka algısını destekleyen unsurlar arasında yer almaktadır.
Eskişehir halkının gözünde Eskişehir algısı ve imajı üzerine teorik ve uygulamalı bir çalışma
Bu çalışmanın amacı Eskişehir'in Eskişehir sakinlerince nasıl algılandığını ve toplumun gözlerindeki imajını ölçmektir. Bu kapsamda bu araştırma ile Eskişehir'in marka şehir olmak adına nasıl bir imaj oluşturduğunun da ölçülmesi hedeflenmiştir. Araştırmada Eskişehir toplumunun gözlerinde Eskişehir algısıyla imajı ölçülüp ilgili araştırmalar çerçevesinde Eskişehir'in marka imajının toplum nazarında nasıl algılandığı üzerinde durulmuştur. Marka kent olma bakımından imaj yaratmanın önemi ele alınmıştır. Bu çalışmada nicel veri toplama tekniklerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Bu çerçevede rastgele örneklem yöntemi ile seçilmiş olan 406 bireyle yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre Eskişehir halkının gözünde Eskişehir denilince akla ilk gelen değerler Anadolu Üniversitesi, Odunpazarı evleri, Yılmaz Büyükerşen'dir. Ayrıca katılımcıların %92,84'ü Eskişehir'i modern bir şehir, %60,3'ü sanayi şehri, %75'i turizm şehri, 96,78'i eğitim şehri, %81,13'ü sakin ve güvenli bir şehir, %55,77'si ucuz bir şehir olarak görmektedirler. Ayrıca Eskişehir imajının kadınların gözünde erkeklere göre, evlilerin gözünde bekarlara göre, ev sahiplerinin gözünde kiracı, aileye ait ve lojmanda kalan katılımcılara göre, doktorların ve emeklilerin gözünde daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların eğitim durumlarına, yaşlarına, ve gelir durumlarına göre Eskişehir'in imaj puanlarının farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Büyük veri analitiği ve dijital reklamcılık yönetim sistemleri üzerine model önerisi
Büyük veri; toplama, depolama, analiz etme ve görselleştirme gibi süreçleri içeren, daha büyük, daha çeşitli ve daha karmaşık yapıya sahip çok veri öbeği için kullanılan genel bir terimdir. Büyük veri yardımıyla verilerden anlam çıkarılmakta; ön görü sunma, davranış modelleri, iç görü elde etme ve süreç optimizasyonu yapılabilmektedir. Bu gibi olgular büyük veri ile dijital reklamcılığı hem uygulama hem de teorik tartışmalar dahilinde birbirine yaklaştırmaktadır. Büyük veri sayesinde dijital reklamcıların, gerçek zamanlı reklam kararları almasının yanı sıra dijital ortamlarda üretilen veriler sayesinde güvenilir ve alakalı bilgilere dayanarak anında harekete geçmesine de olanak tanımaktadır. Büyük veri, dijital reklam verenlerin, kullanıcıları büyük olasılıkla görmek isteyecekleri daha kişiselleştirilmiş reklamlarla daha iyi hedeflemesine olanak tanımaktadır. Büyük veri odaklı dijital reklamcılık teorileri ve uygulamalarını araştıran bu keşifsel araştırmada; Amazon, Apple, Google, Meta ve Microsoft platformlarının büyük veriyi bir iş modeli olarak açık bir şekilde nasıl kullandıklarının ayrıntıları analiz edilmek istenmiştir. Araştırma, söz konusu teknoloji platformlarının büyük veri dolayımlı dijital reklam verme, yönetme ve analiz etme süreçlerini incelemektedir. Bu platformların büyük veri hakkında organizasyonel yapıları ve bunun için gerekli becerilere nasıl sahip olduklarına ilişkin yönelimleri dijital reklamcılık bağlamında tartışılmaktadır. Araştırma; Amazon, Apple, Google, Meta ve Microsoft gibi platformların büyük veri tekniklerini ve iş modellerini dijital reklamcılık yetenekleri olarak nasıl kullandığını ortaya çıkarmayı amaçlanmaktadır. Araştırmanın diğer bir alt amacı, dijital reklamcılığın büyük veri ortamındaki işleyiş modellerini analiz ederek platformların büyük verileri nasıl yapılandırdıklarına ilişkin tartışmaları birbirine bağlamak için alan sağlamaktır. Bu keşifsel araştırmada, büyük veri analitiği yaklaşımlarının dijital reklamcılık uygulamalarındaki süreçlerini ortaya çıkarmak amacıyla nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada MAXQDA programı kullanılarak nitel verilerden oluşan araştırma tasarımına uygun şekilde ana kodlara alt kategoriler, kod oluşturma modelleri, çapraz tablolar, tek vaka modeli ve iki vaka modellerine ait analizler yapılmıştır. Bu platformları nitel yaklaşımlarla analiz etmek, dijital reklam pazarının karmaşık, katmanlı ve küresel olarak birbirine bağlı ekosisteminin ve ortaklıkların nasıl olduğunun anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Platformların reklam endüstrisinde büyük veri uygulamalarına nasıl eklemlendiğini belirlemek için yatay bir analiz yapılmıştır. Yatay analizle platformların iş ortaklıklarını, ayrıldıkları analitik noktaları, büyük veri uygulama entegrasyonlarını analiz etmek ve ilişkili ağlarını görselleştirmek için MAXQDA program görselleri kullanılmıştır. Platformlar arası ilişki ağlarını anlamaya başlamak için, büyük veri odaklı dijital reklamcılık teknolojileri, ortaklıklar ve farklılıklar farklı program çıktılarıyla gösterilmiştir. Araştırmanın son adımında ise büyük veri dolayımlı dijital reklamcılığın nasıl gerçekleşmesi gerektiği tartışılmaktır. Araştırmanın birinci ve ikinci bölümünden edinilen teorik ve kavramsal çerçeveler ile üçüncü bölümünden elde edilen büyük veri dolayımlı dijital reklamcılık analizleri, son adımda dijital reklamcılıkta kullanılan büyük verinin nasıl yönetilmesi gerekliliği ile ilgili tartışmalarla birleştirilmektedir. Bu bölümde veri kaynakları, veri toplama, veri entegrasyonu, veri analizi, veri uygulaması, veri görselleştirmesi ve reklam kombinasyonlarıyla birleştirilerek büyük verilere dayalı bir dijital reklamcılık yöntem modeli mimarisi önerilmektedir. Bu model, dijital reklamcılık yeteneklerini, büyük veri teknolojilerinde temel teknik önceliklerini ve sırasını belirlemek ve karakterize etmek için araştırmanın önceki bölümlerindeki teorik ve sektörel uygulamalarla birleştirmektedir.
İnternet bağımlılığı ile mücadelede sivil toplum örgütlerinin rolü üzerine teorik ve uygulamalı bir araştırma
Bu çalışma, STK'ların internet bağımlılığıyla mücadelede başvurdukları halkla ilişkiler uygulamalarını ele almayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda STK'ların faaliyet raporları incelenmiştir. Çalışmanın evrenini, internet bağımlılığıyla mücadele eden STK'lar oluşturmaktadır. Bu evreni daraltmak için, internet bağımlılığı konusunda en fazla bilinirliğe sahip olma, etki alanı ve ulaşılan kitle büyüklüğü, yenilikçi yaklaşımları benimseme, uluslararası iş birlikleri ve ağların gelişmişliği gibi kriterler gözetilerek, üç kıtadan beş sivil toplum kuruluşu seçilmiştir. Bu bağlamda, ABD'den IREX, Hindistan'dan DEF, İngiltere'den ORG ve APC, son olarak Türkiye'den Yeşilay örneklemi alınmıştır. Örnekleme dahil edilen sivil toplum kuruluşlarının 2019-2023 yılları arasındaki faaliyet raporları, betimsel analiz metoduyla MAXQDA programında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda Halkla İlişkiler Ekosistemi Modeli ortaya çıkmıştır. Model, STK'ların internet bağımlılığıyla mücadelesine yönelik stratejik iletişim çerçevesini altı ana bölümde sunmaktadır. İletişim stratejileri; dijital, proaktif, reaktif yaklaşımlar ve kurumsal sosyal sorumluluk içermektedir. Halkla ilişkiler modelleri arasında iki yönlü simetrik, iki yönlü asimetrik ve basın ajansı modeli bulunmaktadır; bu modeller etkili iletişim ve etkileşim için çeşitli yaklaşımlar sağlamaktadır. Halkla ilişkiler işlevleri; danışmanlık-tavsiye, kamuoyu yaratma, güvenirlilik ve görünürlük arttırma üzerine odaklanmaktadır. Halkla ilişkiler türleri; imaj/itibar yönetimi, ilişki yönetimi, bilgilendirme ve ikna gibi stratejilerle kuruluşların hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmaktadır. Kampanya araçları; görüşme-toplantılar, konferanslar, seminerler, basın bültenleri, sponsorluklar ve fuarlarla halkla ilişkiler kampanyalarını desteklemektedir. Halkla ilişkiler karması ise, kamu yararına faaliyetler, kurumsal reklamcılık, lobicilik, basın sözcülüğü ve duyurular aracılığıyla kuruluşun toplum üzerindeki etkisini arttırmaktadır ve iletişim stratejilerini güçlendirmektedir. Bu bütüncül yaklaşım, STK'nın geniş kitlelere ulaşmasını, itibarını korumasını ve stratejik hedeflerine ulaşmasını sağlayarak toplumsal etkisini arttırmaktadır.
Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı bağlamında sosyal medyada online benlik sunumu üzerine teorik ve uygulamalı bir çalışma
Bu çalışmayı diğer çalışmalardan farklı kılan kullanım ve doyumlar yaklaşımı kapsamında sosyal medyada çevrimiçi benlik sunumunun nasıl ve hangi yöntemlerle sunulduğu ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel amacı sosyal medya platformlarında kendini ifade etme olanaklarını öne çıkarmaya çalışmak ve sosyal medyada öz sunumun farklı değişkenlere göre çeşitlilik gösterip göstermediği incelenmiştir. Google Forms uygulamasında hazırlanan anket aracılığıyla katılımcılara iletilmiştir. Katılımcıların, anket bağlantılarını birbirine göndererek 350 katılımcıya ulaşmak istenmiştir ancak 316 katılımcıya ulaşılmıştır. Anketin ilk bölümünde demografik özelliklerle ilgili sorulardan oluşmaktadır. Diğer iki ölçek ise 5'li Likert tipine göre hazırlanmış "Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Ölçeği" ve "Değiştirilmiş Benlik Sunumu Taktik Ölçeği"'den oluşmaktadır. Araştırma, Aralık 2023 yılı ile Mart 2024 yılları arasında Sakarya Üniversitesi Instagram kullanıcıları arasında gerçekleştirilmiştir. Bu keşifsel çalışmada, sosyal medyada geri bildirim alma, stratejik kendini sunma ve sosyal karşılaştırmanın, burada "kendini sunmaya odaklanma" olarak adlandırılan tek bir faktörde birleştiğini göstermektedir. Veriye dayalı bir yaklaşım kullanarak, benlik sunumuna düşük, orta ve yüksek düzeyde odaklanan gruplar belirlenmiştir. Kadın katılımcılr, daha yüksek dışadönüklük, daha düşük duygusal istikrar izlemektedir. Bu durumun kadın katılımcılar arasında kendini sunmaya yüksek düzeyde odaklanma, sosyal medya kullanımı ile kadınlarda erkeklere kıyasla olumsuz zihinsel sağlık sonuçları arasında daha güçlü ilişkiler olduğuna dair önceki bulguları açıklanabilmektedir. Daha da önemlisi, belirli sosyal medya olanakları ve kendini sunma eylemi, kişinin kendini sunmaya odaklanmasını artırabilir ve kendini sunmaya odaklanma açısından cinsiyet farklılıkları, kadın ve erkekler arasındaki platform tercihindeki farklılıklarla kısmen ilişkili olabilmektedir. Bu karmaşık ilişkilerin doğası daha fazla araştırma yapılmasını gerektirmektedir ve niteliksel ve niceliksel yaklaşımların birleştirilmesi için çaba sarf edilmesini gerektiği düşünülmektedir. Korelasyon analizinin benlik sunumlarına ait pozitif yönlü ilişkilerin en yüksek tehdit–acındırma boyutlarında olduğu tespitine varılmıştır
Marka şehir olma sürecinde üniversite öğrencilerinin Eskişehir algısı üzerine bir araştırma
Marka haline gelmek, rakiplerinden farklı olup karar durumunda hedef kitle tarafından rakibine karşı tercih edilme ve böylece daha yüksek algılanan değer kazanma anlamına gelmektedir. Buna benzer, bir şehrin markalaşması, kültürel, ticari ve siyasi bakımdan şehrin tüm kaynaklarının hedef kitlenin zihninde yüksek değere dönüştürülmesini ifade etmektedir. Dünyada küreselleşmenin ve iletişim teknolojilerinin gelişmesinin de etkisiyle şehirler, diğer şehirlerle rekabet içerisindedir. Bir şehir bölge ya da ülke firmalar gibi sahip olduğu değerleri, ürünleri ve şehirde var olan hizmetleri diğer var olan ürünlerden ve hizmetlerden farklılaştırarak rahat ve kârlı bir şekilde pazarlayabilir. Yatırımcıların, yerli ve yabancı ziyaretçilerin dikkatini çekerek bunları şehre yönlendirebilir ve bunun sonucunda marka şehir haline gelebilir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı; Eskişehir'in markalaşması ve marka şehir olmasıyla şehirdeki sağlanan faydayı tesis etmektir. Çalışmada öncelikle marka, şehir markalaşması ve marka şehir kavramı üzerinde durulmuş daha sonra Eskişehir ilinin marka şehir olma potansiyeli incelenmiş ve Eskişehir ili için marka şehir olma sürecinde önerilere yer verilmiştir. Eskişehir'de yüksek öğrenim gören öğrenciler üzerinde yapılan bu çalışmada 900 kişi ile yüz yüze anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Eskişehir'in marka imajı ölçümlenmeye çalışılmıştır. Veriler, SPSS programında analiz edilmiş sonuçta Eskişehir ilinin olumlu bir imaja sahip olduğu tespit edilmiştir. Eskişehir'in en önemli özelliği şehirdeki turistlik ve tarihi yapılar iken şehir modern, temiz, sakin, güvenli sosyal aktivite çeşitliliği zengin bir imaja sahiptir. Sonuçlarda Eskişehir halkı imajı ise çalışkan, yardımsever ve girişimci olarak tespit edilmiştir. Son olarak Eskişehir ilinin sosyolojik olarak tanımı ise eğitim kenti olması olarak sonuçlanmıştır.
Coğrafi işaretlerin şehir markalaşmasına etkileri: Sakarya ili örneği
Coğrafi işaretler ve markalaşma konusu günümüzde ülkeler ve şehirler için büyük önem teşkil etmektedir. Değişen ve zorlaşan rekabet koşullarında şehirler farklı olabilmek için her yolu denemektedir. Türkiye bu konularda önemli potansiyellere sahip olmasına rağmen rakiplerine göre daha geride durmaktadır. Çalışmanın amacı, şehirler için oldukça önemli iki konu olan coğrafi işaretler ve şehir markalaşmasını tek bir çatı altında toplayarak, Sakarya ili üzerinden yapılan araştırmayla diğer şehirler için de bir örnek oluşturmasıdır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde coğrafi işaretler ikinci bölümde ise marka ve şehir markalaşması konularında literatür taraması yapılmıştır. Bu çalışmada coğrafi işaretlerin şehir markalaşmasına etkileri ele alınmaktadır. Bu sebeple öncelikle coğrafi işaret, marka ve şehir markalaşması kavramları irdelenmiş; en son ve üçüncü bölümde coğrafi işaretlerin şehir markalaşmasına etkileri konusunda Sakarya ili üzerinden bir araştırma yapılmıştır. Çalışmanın araştırma kısmında nicel bir araştırma yöntemi olan anket kullanılmış ve İstanbul'da yaşayıp Sakarya'ya en az bir defa gitmiş kişilere uygulanmıştır. Bu araştırmalardan elde edilen bulgular SPSS 20.0 programı ile ölçülmüş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Sonuç olarak araştırmaya katılan kişilerin, coğrafi işaretlerin şehir markalaşmasına olumlu yönden etkilerinin olduğuna katıldığı sonucu ortaya çıkmıştır. Bununla beraber katılımcılardan yaşı küçük olanların yaşı büyük olanlara göre, bekar katılımcıların evli katılımcılara göre ve ön lisans, lisans veya lisansüstü seviyesindeki kişilerin ilköğretim seviyesindeki kişilere göre, coğrafi işaretlerin şehir markalaşmasına olumlu etkileri olduğu konusuna daha çok katıldığı görülmüştür.
Çizgi film karakter reklamlarının çocuk tüketiciler üzerindeki etkileri
Çağdaş pazarlama anlayışının hız kazandığı günümüz toplumunda satın alma davranışları ve tutumlarının değiştiği gibi çocuk tüketici pazarlama alanları da hızla değişim göstermektedir. Markalar, bilgi iletişim teknolojileri gücü ile çocukların, çok erken yaşlarda izlemeye başladıkları çizgi film karakterlerinin ürünlerini satın aldırmaya yönelik birçok reklam stratejileri geliştirirler. Tüketici davranışlarını çocuk yaşta elinde tutma gayesi içinde olan markalar, Televizyon mecrası ve özellikle günümüzde yaygın olarak kullanılan internet mecrası üzerinden reklamlarını yayınlamayı tercih ederler. Bu çalışma, çizgi film karakter reklamlarının çocuk tüketiciler üzerindeki etkisini incelemiştir. Televizyon ve internet (özellikle Youtube) reklamlardaki çizgi film karakter ürünlerinin çocuk tüketici davranışlarına yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve okul türü değişkenlikleri açısından etkisi ölçülmüştür. Araştırma sonucunda 7-10 yaş çocuk grubunun televizyon ve internet (özellikle Youtube) reklamlarındaki çizgi film karakter ürünlerinin çocuk tüketici davranışlarına yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve okul türü değişkenlikleri açısından tüketici davranışlarında anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.
Kullanımlar ve doyumlar kuramı perspektifinden Instagram'a eleştirel bakış
İnsanlar arasında kurulan iletişim teknolojik gelişmeler ile farklı bir boyut kazanmıştır. Sosyal medya son zamanlarda yaygın bir şekilde kullanılan önemli iletişim biçimlerinden biridir. Sosyal medya ağları olan sanal ağlar birçok nedenden ötürü sıklıkla kullanılmaktadır. Sosyal mecralar bireylere duygu ve düşüncelerini, ürün ve hizmetlerini paylaşabileceği gibi alışveriş için, oyun oynamak için girdiği bir ortamın yanında boş vakitlerin değerlendirildiği, yeni insanlar tanımak ve sohbet etmek amacıyla çeşitli nedenler ile sosyalleşme ortamı da sunmaktadır. Zamandan ve mekandan bağımsız olduğundan dolayı hızla genişleyen bir etki alanı bulunmaktadır. Kullanımlar ve doyumlar kuramını temel alarak yapılan bu çalışma elektronik anket çalışması ile yürütülmüştür. Çalışma Instagram kullanmaya yönelten amaçların neler olduğunu ve katılımcıların Instagram kullanım sürelerinin ne şekilde olduğunu tespit etmeyi amaçlamaktadır. Genç nüfusun oldukça fazla olduğu ülkemizde, özellikle 18- 28 yaş aralığındaki gençlerin Instagram'ı kullanım motiveleri çalışmanın konu eksenini oluşturmakta ve Intagram'ı kullanma biçimleri kullanımlar ve doyumlar yaklaşımının perspektifinde ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Göçün olumsuz etkilerine karşı algı yönetiminin kullanılması ve Sakarya'daki mülteci/sığınmacı sorunları tespiti
Türkiye mülteci/sığınmacı gruplar için ev sahibi ve koruyucu bir ülkedir. Mülteci/sığınmacılar kendi ülkelerinde ırkı, dini, milliyeti, sosyal bir gruba üyeliği ve politik düşünceleri nedeniyle baskı görmekten korktukları için başka bir ülkeye sığınma istemektedirler. Bu açıdan ele alındığında göç her zaman olumlu sonuçlar doğurmaz. Bu yüzden potansiyel göçmenleri göç edecekleri ülke hakkında önceden bilgilendirmek gerekmektedir. Bu proje sayıları 3.6 milyonu bulan toplam göçmenin davranış biçimlerini anlamak ve sürecin kontrol edilebilmesi açısından gerekli literatür ile araştırma içermektedir. Algı yönetimi ile bilgi kirliliği giderilebilir ve bilginin doğru biçimde ve doğru araçlar ile kullanılmasıyla göçün olumsuz etkileri azaltılabilir. Bu çalışmada araştırmacı tarafından Sakarya ilindeki sayıları 35 bini bulan toplam mülteci/sığınmacıya yönelik 2019 yılında yapılmış alan araştırması bulguları sunulmaktadır. Sakarya iline göç eden mülteci/sığınmacıların göç koşulları hakkındaki düşüncelerine yer verilmektedir. Bu çalışmada algı yönetiminin göç olgusunu yönlendirebileceği gerçeği bu aşamada bilginin kullanımı ve son olarak da Sakarya ili ile özele indirgenmiş fakat genelliği söz konusu olan mülteci/sığınmacıların sorunları tespiti sunulmaktadır.
Medya temsilleri ve demokrasi ilişkisinde karşı-hegemonya girişimlerinin yeri; Uykusuz dergisi örneği
Fikirlerin belirlenme sürecine vurgu yapan ideoloji kavramı; eylem üreten bilinç inşacısı olarak hegemonik ilişkilere zemin oluşturmaktadır. Üstün ve baskın olana işaret eden hegemonya kavramı ise Gramsci'nin özgün bakış açısıyla; sivil alanda gelişen, egemen sınıfların bağımlı sınıflar üzerindeki ideolojik üstünlüğünü ifade etmektedir. Diğer bir deyişle; egemen sınıfın iktidarı elinde tutarken rıza ile baskı arasındaki dengede toplumsal yapının dokusunu yani kültürel egemenliği kazanmasını vurgulamaktadır. Politik önderliğin yerini ahlaki ve entelektüel önderliğe bıraktığı bu egemenlik anlayışında, değerler ve fikirlerin paylaşılarak ortak duyu halinde kabul görmesi söz konusudur. Dolayısıyla egemen hegemonyanın karşısında alternatif hegemonyalar kurmak için aydınların başlatacağı karşı-hegemonik söylemlere ihtiyaç vardır. Bu durum aynı zamanda tekseslilikten çoksesliliğe geçişi destekleyeceğinden demokrasinin topluma yayılması için kullanışlı bir alan olarak belirmektedir. Söz konusu kavramlar çerçevesinde demokrasinin işlerliğinde medyanın konumunu belirlemek üzere yola çıkan bu araştırma; Uykusuz Dergisinin 2010-2020 yılları arasındaki kapak karikatürleri üzerinden ideolojik temsilleri ve bu temsilleri üretmek için kullandıkları karşı-hegemonik stratejileri belirlemeyi ve bu girişimlerin demokrasiye katkısını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada politik mizah unsuru olarak ele alınan karikatürler; adaletsizliklerin hegemonyanın en duyarlı alanı olmasıyla 'adalet' ana başlığı etrafında sınırlandırılmıştır. Nitel özellik taşıyan bu araştırmada geniş alanda örnekleme yapılabilmesi için doküman incelemesi yapılmıştır. Doküman olarak ele alınan Uykusuz dergisi kapak karikatürlerine toplumsal bağlamla anlaşılabilecek çok yönlü yapısının açığa çıkarılması ve politik- güç ilişkilerinin anlaşılabilmesi için söylem analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda; Uykusuz dergisinin adaletsiz uygulamaları ifşa ederek muhalif bir duruş sergilediği, dolaşımdaki sembolik içeriklere karşı sembolik içeriklerle cevap verdiği ve karşı-hegemonik söylem aracılığıyla alternatif bir bilgi edinme yolu sunduğu; bu yönleriyle demokratik işleyişe katkı sağladığı görülmektedir. Araştırmanın çıktısı olarak karşı-hegemonik söylemin belirli stratejiler etrafında uygulandığı tespit edilerek bir kavramsallaştırmaya gidilmiştir. Sonuç olarak politik mizahın çeşitli yöntemler aracılığıyla bireylerde şüphe uyandırdığını, şüphenin de eleştirel bakış açısı için başlangıç noktası olduğunu, kamusal alanın yeniden şekillendirilmesi dolayısıyla demokrasinin işlerliği için uygun bir alan sunduğunu söylemek mümkündür.
Şehir inovasyonu bağlamında markalaşma süreci: Sakarya örneği
Marka kurum ya da kuruluşları belirginleştirmektedir. Bu yüzden marka olmak kurum ve kuruluşlara yüksek düzeyde değer elde etme fırsatı sunabilmektedir. Bir kentin marka haline gelebilmesi iktisadi, siyasi ve kültürel açıdan kentin bütün verilerinin kitlelerin zihninde konumlanmasına öncülük edebilmektedir. Küreselleşme ve inovasyon etkisine paralel olarak kentler kendi aralarında rekabet halinde olabilmektedirler. Kentler ülkelerindeki şirketlere benzer biçimde, kaynaklarını diğer hizmetlerden daha belirgin hale getirerek inovasyonun da katkısıyla kolay bir biçimde tanıtabilmektedirler. Bir şehir inovasyon uygulamalarıyla ziyaretçilerin ilgisinin kendisine yönelmesini sağlayabilir ve bu, kentin hızlı bir şekilde markalaşmasını sağlayabilir. Dolayısıyla bu araştırma, Sakarya'nın markalaşma sürecinde inovasyonun sağladığı katkıları belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada marka, markalaşma ve inovasyon tanımları ele alınmış sonrasında Sakarya'nın markalaşma gücü irdelenmiş ve Sakarya için şehir inovasyonu bağlamında markalaşma sürecinde tavsiyelere değinilmiştir. Sakarya'daki kent sakinlerine uygulanan bu araştırmada 384 bireyle yüzyüze ve online anket metoduyla veri elde edilmiştir. Sakarya'nın inovasyon doğrultusunda marka imajı tespit edilmeye çalışılmıştır. Veriler SPSS uygulamasında incelenmiştir ve Sakarya'nın olumlu bir imajı yansıttığı ölçülmüştür. Sakarya'nın gerek olumlu bir imaja sahip sakin, temiz, yaşanabilir, kültürel olarak ilerlemiş gerekse modern bir görünümü yansıttığı ayrıca pek çok değeri de içinde barındırdığı sonucu elde edilmiştir. Sakaryalıların hoşgörülü, girişimci, yardımsever ve çalışkan olduğu analiz edilmiştir. İnovasyon hakkında yeterli uygulamaların ve bilgilendirmelerin olmadığı son olarak çalışma sonucunda tespit edilmiştir.
Popüler kültürün yeni yayılım aracı olarak sosyal medyanın Türk kahve kültürüne etkileri
Bu çalışmada, popüler kültürün yeni yayılım aracı sosyal medyanın Türk kahve kültürüne katkıları üzerine bir araştırma yürütülmüştür. Araştırma kapsamında kahve etiketi ile paylaşılan fotoğraflara söylem analizi ve 457 kişiye sosyal medya üzerinden anket uygulanmıştır. Verilen analizi SPSS 26 programı ile yapılmış ve Cronbach Alfa değeri 0,759 bulunmuştur. Çalışmada test tekniklerinden Frekans testi, Kikare testi ve tekrarlı ANOVA testi kullanılmıştır. Bu anketin 5 adet açık uçlu sorusu bulunmaktadır; yanıtları kategorize edilmiş, frekans analizi uygulanmış ve ortaya çıkan sonuca içerik analizi yapılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre; Hazır kahvelerin eskisi gibi tüketilmediği ve onun yerini Türk kahvesinin aldığı görülmektedir. Diğer kahvelerin ise Türk kahvesi ile aynı miktarda tüketildiği anlaşılmaktadır. Son bir yılda diğer kahvelerin Türk kahvesi alışkanlığını etkileme düzeyinin kişisel özelliklere göre değişmediği sonucuna varılmıştır. Kahvenin yoğunluk olarak 18-28 yaş aralığındaki bireyler tarafından tüketildiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar ekipman ve ustalık gerektirmesinden dolayı Türk kahvesi tüketmeyi tercih etmediklerini belirtmişlerdir. Kahve tüketiminin katılımcılar üzerinde bıraktığı etkiler incelendiğinde; Türk kahvesinin kahve tüketicilerinde pozitif çağrışımlar yarattığı, Türk toplumunda etkisinin de devam ettiği söylenebilir. Açık uçlu soruların analizine bakıldığında ise durum tam tersidir; Türk kahvesinin dijital çağa uyum sağlayamadığı, kahvelerin çeşitlendiği ve eskisi kadar tüketilmediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunun sorularda "sosyal medya" ve "dijital çağ" kavramlarının yer almasından kaynaklandığı düşünülmektedir.
Dijital çağda medyanın psikolojik gücü: Gündem birleştirme yaklaşımı çerçevesinde sosyal medya kullanımı ve algı yönetimi
Bu çalışma, psikolojik güç ya da ideolojik bir güç olarak konumlandırılan sosyal medyanın, algı yönetimi ve gündem birleştirme sürecinde nasıl bir etkisinin olduğunun ortaya çıkarılması etrafında örgütlenmektedir. Bu doğrultuda İletişim Başkanlığının sosyal medya kullanım pratiklerinin belirlenmesi ve bu kullanımın algı yönetimi ve gündem birleştirme sürecine etkisinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırma hem nicel hem de nitel karakter taşıması nedeniyle karma yöntem özelliği taşımaktadır. Araştırmanın deseni, "Yakınsayan paralel karma yöntem deseni" olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde literatürden yola çıkarak kavramsal olarak gerekçelendirilmiş iki farklı model oluşturulmuş, bu modellerin test edilmesi amacıyla istatistiki yöntem olarak yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Bu modellerin test edilebilmesi doğrultusunda geliştirilen ve iki bölümden oluşan anket aracılığı ile 533 katılımcıdan veriler toplanmış; bu veriler SPSS 20.0 ve Amos 19.0 istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen anket uygulaması ile hem genel anlamda sosyal medya kullanımı ile ilgili hem de İletişim Başkanlığı özelinde araştırma sonuçları ortaya konulmuştur. Nitel bölümde ise İletişim Başkanlığı resmi Twitter hesabı üzerinden paylaşmış olduğu iletiler Maxqda 2022 paket programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, genel anlamda sosyal medya kullanımının algı yönetimi üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığı, fakat gündem birleştirme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek kuvvette doğrudan bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında gündem birleştirmenin algı yönetimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve doğrudan bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. İletişim Başkanlığı sosyal medya kullanımının ise algı yönetimi üzerinde doğrudan anlamlı etkisinin oldukça düşük fakat gündem birleştirme değişkeni üzerinden dolaylı etkisinin oldukça güçlü olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla sosyal medya gündem birleştirme üzerinden algı yönetimini şekillendirmektedir. Ortaya çıkan nicel bulgular ile nitel bulgular birleştirildiğinde; İletişim Başkanlığının sosyal medya kullanım pratikleri bağlamında paylaşımların daha çok bilgilendirme, duyuru ve Cumhurbaşkanı ile ilgili konular özelinde gerçekleştiği, diğer konularda paylaşımların oldukça sınırlı olduğu sonucuna varılmış ve bu konu hakkında öneriler sunulmuştur.
İmaj yönetimi açısından bir halkla ilişkiler çalışması olarak üniversitelerin web sitelerinin değerlendirilmesi: Süleyman Demirel Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi örneği
İmaj unsurunun önemi fark edildiği andan itibaren kurum ve kişiler, kavramın yönetilmesi gerektiğini idrak etmişler ve bir takım planlı iletişim çabaları içine girmişlerdir. Planlı iletişim çabaları denince akla ilk gelen disiplin olan halkla ilişkiler, yönlendirilen sürece katkıda bulunabilen ve çözümler üreten bir yapıya sahiptir. Bu yüzden kurumlar ve bireyler tarafından sıkça tercih edilmektedir. Üniversite kurumlarının, web sayfaları aracılığıyla kendini sunumu ve aktardığı bilgiler vasıtası ile hedef kitlesinde oluşturduğu imajı, konu edinen bu araştırmada, üniversitelerin mevcut imaj politikasının, web sayfasına olan etkisi araştırılmış, aynı zamanda web sayfalarından aktarılan içeriğin işlevsel ve sunum özellikleri analiz edilmiştir. Çalışma dâhilinde, içerik analizi yöntemi ve görüşme yönteminden faydalanılmış bu sayede web sayfası analiz edilen üniversitelerden geri bildirimde bulunanlar ile derinlemesine görüşme yapılarak elde edilen bilgilerin imajsal arka planı irdelenmiştir.