Theses supervised by Prof. Dr. Mevlüt Doğan
13 theses · Afyon Kocatepe University
Öğretim elemanlarının uzaktan eğitime bakış açıları ve hazırbulunuşlukları: Ordu Üniversitesi örneği
Bu çalışmada, Ordu Üniversitesinde görev yapmakta olan öğretim elemanlarının uzaktan eğitim hizmetleri ve genel anlamda uzaktan eğitim değerlendirmeleriyle ilgili olarak betimsel nitelik taşıyan tarama modeli kullanılarak görüşleri alınmıştır. Öğretim elemanlarının, uzaktan eğitim bilgileri, uzaktan eğitim deneyimleri, uzaktan eğitime bakış açıları, uzaktan eğitim yapısına hazır olup olmadıkları ve uzaktan eğitim yapısına sağlayacakları katkıların ne olduğuyla ilgili soruların yanıtı çalışmamızın konusunu kapsamaktadır. Öğretim elemanlarının uzaktan eğitim yapılarıyla ilgili olarak görüşlerinin bilinmesi, uzaktan eğitimle ilgili sürecin planlanması, geli ştirilmesi ve yürütülmesinde etkili olacağı gibi literatüre de katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Araştırma kapsamında Ordu Üniversitesi bünyesinde görevli 640 öğretim elemanının tamamına e-posta yoluyla ulaşılarak geliştirilmiş olan anket uygulamasına çevrimiçi olarak katılımları sağlanmıştır. Anket belirli bir süre sistemde bekletilmiş ve %28,4'lük bir oranla toplamda 182 öğretim elemanının gönüllü olarak katılımı sağlanmıştır. Çalışma kapsamında verilerin dağılımları, çizelgeler oluşturularak her soru için ayrı ayrı raporlanmış, bölümler değişik yönleriyle analiz edilmiştir. Hesaplama, analiz, tablo ve grafiksel gösterimlerde SPSS 22 ve Excel 2013 paket programları kullanılmıştır. Yapılmış olan analizler neticesinde, öğretim elemanlarının uzaktan eğitim yapısından haberdar olduğu ancak herhangi bir deneyimleri olmadığı sonucuna varılmıştır. Uzaktan eğitime bakış açılarıyla ilgili olarak katılıyorum ve katılmıyorum şeklinde yanıtlar olduğu gibi sorularda daha çok kararsızım şeklindeki yanıtlar ağırlıkta olmuştur. Öğretim elemanlarının harmanlanmış bir şekilde uzaktan eğitimi desteklediği, kendilerine uzaktan eğitimle ilgili detaylı seminerlerin verilmesi durumunda daha büyük oranla uzaktan eğitime bakış açılarının gelişeceği beklenmektedir. Uzaktan eğitimle ilgili teoride bilgi sahibi olup, uygulama detaylarıyla ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları için hazırbulunuşlukla ilgili verilen sorularda da yanıt olarak kararsızlık görülmüştür. Anketteki tüm bölümlerle ilgili olarak öğretim elemanlarının demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği de çalışmada mevcuttur.
Asetilen molekülünün ikili iyonlaşma tesir kesitlerinin ölçülmesi
Bu tez çalışmasında asetilen (C2H2) molekülünün farklı enerjilerdeki elektron demeti ile çarpışması sonrası ikili diferansiyel tesir kesiti (DDCS) ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler e-COL Laboratuvarında elektron çarpışma deneyleri için kullanılan elektron spektrometresi kullanılarak alınmıştır. Elektron spektrometresi ile yapılan çarpışma deneylerinde belirli enerjideki elektron demeti ile hedef gazın çarpışması sonucu ortaya çıkan elektronlar açı ve enerjilerine göre dedekte edilmektedirler. DDCS, çarpışma sonucu iyonlaşma olayında açığa çıkan elektronlardan birinin açısına ve enerjisine bağlı olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada ikili diferansiyel tesir kesiti ölçümleri, gelen elektron enerjisi 50-350 eV aralığında iken açığa çıkan elektronlardan birinin 30o-130o aralıkta açısal dağılımı belirlenerek elde edilmiştir. Bu çalışma ile asetilen molekülünün ikili diferansiyel tesir kesitleri ilk kez geniş bir enerji ve açı aralığında ölçülmüştür. Alınan bu ölçümlerin, teorik olarak analizi ve bu alanda kullanılan teorik modellerin testi üzerine teorik gruplarla ortak çalışmaların yapılması planlanmaktadır.
Fatih Projesi kapsamında 9. sınıf fizik dersi "Fizik Bilimine Giriş" ünitesine uygun olarak kazanım temelli e-öğrenme materyali geliştirme
Bu tez çalışmasında 9. sınıf fizik öğretim programında yer alan "Fizik Bilimine Giriş" ünitesinin Android işletim sistemine uygun olarak kazanım temelli yardımcı ders materyali hazırlanmıştır. Bu eğitim materyalinin tasarımı aşamasında her bir kazanım için senaryo çalışması yapılarak Adobe Flash Professional CS6 programı ile bu senaryolar animasyon haline getirilmiştir. Oluşturulan animasyonlar dersin öğrenimini klasik yöntemle almış olan öğrencilere tekrar uygulanarak çalışma hakkında görsel ögeler ve kazanımlar bazında sorular sorulmuştur. Bu sorularla çalışmanın etkililiği ölçülmeye çalışılmıştır. Öğrencilere ve öğretmenlere uygulanan sorular sonrasında hazırlanan mobil uygulamaya %83,9 oranında olumlu görüş bildirildiği tespit edilmiştir.
İlköğretim fen ve teknoloji dersinde kavram haritalarının kullanımı
Bu tezde, ilköğretim Fen ve Teknoloji dersinde kavram haritalarının etkin olarak kullanılıp kullanılmadığı üzerine anket çalışmalarına yer verilmiştir. İlk olarak öğrenci, öğretmen ve öğretmen adaylarıyla informal mülakat yapılarak mevcut durum hakkında bilgi toplanmıştır. Öğrenci ve öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda öğrencilerin, Fen ve Teknoloji eğitiminde hedeflenen davranışları kazanmada kavram haritası yönteminin ne kadar başarılı olduğunu araştırmak için öğrenci ve öğretmen yönelik anketler geliştirilmiştir. Hazırlanan anketler, Afyonkarahisar il merkezindeki 14 ilköğretim okulundaki 150 4. sınıf, 250 5. sınıf ve 250 6. sınıf öğrencisi ile 150 sınıf öğretmeni (4. ve 5. sınıfları okutan) ve Fen ve teknoloji dersi öğretmenine uygulanmıştır. Sonuç bölümünde ise, öğrenci ve öğretmenlerin fen eğitiminde kavram haritalarının gerekliliğine inandıkları, kullanmaktan hoşlandıkları ancak, uygulamada zorlandıkları görülmüştür. Sonuç ve tartışmaların ardından bazı önerilere yer verilmiştir.
Elektron spektrometreleri için manyetik açı değiştirici (MAC) aygıtın simülasyonu, dizaynı ve yapımı
Atomik çarpışma deneyleri, atomik ve moleküler sistemlerin yapısını incelemek, biyolojik öneme sahip moleküllerin yapılarını belirlemek ve teorik modellerin doğruluklarını sınamak için temel önem taşımaktadır. Bu deneylerin yapılabilmesi için tasarlanan elektron spektrometrelerinde analizörlerin açısal konumları elektron tabancası ve Faraday Elektron Toplayıcı (FET) yüzünden sınırlıdır. Bu yüzden deneylerde genellikle açısal limit 45°-135° ve 125°-185° arasındadır. Bu çalışmada, Manyetik Açı Değiştirici (MAC) aygıt ile üretilen düzgün bir manyetik alanla elektronların ölçülebilir açılara taşınması sağlanarak bu sorunun ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.MAC aygıtının elektron optiksel özellikleri yüklü parçacık optiği simülasyon programı (CPO-3D) kullanılarak incelenmiş ve MAC aygıtı için mümkün olan en iyi geometri belirlenmiştir.Dipol ve oktopol şartların birlikte sağlandığı iki veya üç solenoidli akım sistemlerinin oluşturduğu manyetik alanın radyal uzaklığa göre değişimleri incelenerek, saptırılan demetin radyal bir doğrultuya en erken ulaşma mesafeleri hesaplanmıştır.MAC aygıtının saptırılan elektronlar üzerinde odaklama ve dağıtma etkisinin olduğu gözlenmiştir. MAC aygıtı tarafından saptırılan elektronların saptırma açıları hesaplanarak MAC aygıtının elektron yörüngelerinde ek açısal dağılımlara neden olduğu gösterilmiştir.Elektron yörüngeleri üzerindeki odaklama ve dağıtma etkilerini incelemek için solenoidlere uygulanan akım değerlerine karşılık gelen büyütme oranları (?) hesaplanmıştır. İdeal bir saptırma için gerekli olan ? parametresi, açısal çözünürlüğün iyileştirilmesi için mümkün olan en ideal MAC geometrisi ve solenoidlere uygulanacak en uygun akım çiftleri belirlenmiştir.İmalat aşamasında ortaya çıkabilecek olası problemleri önceden tespit edebilmek amacıyla SolidWorks ve AutoCAD programlarında aygıtın 3-D modelleri oluşturulmuştur. MAC aygıtını oluşturan parçalar, Afyon Kocatepe Üniversitesi Fizik Bölümünde bulunan Elektron Çarpışma Laboratuvarı'ndaki eCOL Malzeme İşleme Atölyesi'nde imal edilmiştir. Aygıt, montajı ve bakımı yapıldıktan sonra uygun deney şartları oluşturularak bir manyetometre cihazı ile test edilmiştir.MAC aygıtı spektrometre içerisinde sürekli çalışması gerekeceğinden aşırı ısınma ihtimaline karşı maksimum akım değerleri uygulanarak aygıtın çalışma performansı test edilmiştir. MAC aygıtı, test işlemleri tamamlandıktan sonra çarpışma deneylerinde kullanılmak üzere elektron çarpışma deney düzeneğine yerleştirilmiştir.MAC aygıtının saptırma açısını belirlemek ve çalışma performansını test etmek amacıyla helyum atomunun kendiliğinden iyonlaşma rezonans düzeyleri için tesir kesiti ölçümleri alınmıştır. MAC kapalıyken 30° de alınan ölçümler ile MAC açıkken 48° de alınan ölçümlerin birbirleriyle uyumlu olduğu gözlenmiştir. Bu sayede 135° nin üzerindeki büyük açılarda MAC aygıtı ile ölçümler alınabilmektedir.Anahtar Kelimeler: Elektron-atom çarpışmaları, elektron spektrometresi, tesir kesiti, yüklü parçacık optiği, manyetik açı değiştirici aygıt (MAC), CPO-3D yüklü parçacık optiği simülasyon programı
Elektron-atom çarpışma deney düzeneğinin kurulumu ve iyonlaşma tesir kesitlerinin ölçümü
Bu araştırmada, elektron çarpışma (eCOL) laboratuarındaki deney düzeneği; elektron tabancası, hedef gaz atomu (He), saçılan ve koparılan elektronların ölçümünü yapmak üzere dizayn edilen analizör ve elektron demeti akımını ölçmek amacı ile kullanılan Faraday Elektron Toplayıcıdan (FET) oluşmaktadır. Deney düzeneğinde ölçülebilir açı aralığını artırmak için büyük FET üzerine belli bir açıda küçük FET yerleştirilmiştir.Vakum çemberi içinde sabit bir açıya yerleştirilen elektron tabancasıyla üretilen elektron demeti etkileşme bölgesine doğru lensler yardımıyla elektrik alanlar vasıtasıyla yönlendirilmiştir. Etkileşme bölgesinde bu düzleme dik olarak gönderilen hedef atomlar ile gelen elektron demeti çarpışır. Çarpışma olaylarından (elastik veya inelastik) herhangi biri için saçılan ve/veya koparılan elektronlar enerji analizörleriyle detekte edilmiştir.Atom fiziğinde, bir temel parçacıkla bir atom arasındaki etkileşme tesir kesiti ile tanımlanmaktadır. Elektron etkisiyle iyonlaşma olayında çarpışmadan sonra farklı türlerde dört tesir kesiti ölçümleri yapılabilir. Bunlar: i) toplam iyonlaşma tesir kesiti , ii) tekli diferansiyel tesir kesiti (SDCS), iii) ikili diferansiyel tesir kesiti (DDCS) ve iv) üçlü diferansiyel tesir kesiti (TDCS) ölçümleridir. Bu tezde, Elektron- atom çarpışmalarında elastik, elastik olmayan ve ikili diferansiyel tesir kesit ölçümleri 55-300 eV enerji aralığında (eCOL) laboratuarındaki deney düzeneği kullanılarak ölçülmüştür.
Çeliklerde tane boyutunun ultrasonik yöntemle incelenmesi
Metallerin mekanik özellikleriyle doğrudan ilişkili olan tane boyutu, metaller içinde ilerleyen ultrases dalgalarını da etkiler. Bu çalışmada düşük karbon çeliklerinden olan AISI 1020, Gemi sacı, St-37 ve 7-Mn-6 çeliklerinde, ultrases dalgalarının frekansına bağlı olarak sönümlerindeki değişime tane boyutunun etkisi incelenmiştir. Isıl işlem uygulanarak elde edilen farklı tane boyutlu numunelerden, Pulse-Echo metodu ile ultrasonik ölçümler alınmış, elde edilen ultrasonik veriler numunelerin optik mikroskop görüntülerinden ASTM E.112-88 standardına göre belirlenen tane boyutlarıyla karşılaştırılmıştır.Tane boyutu belirleme için mevcut olan optik yönteme alternatif olarak geliştirilmeye çalışılan ultrasonik yöntemin, AISI 1020, Gemi sacı, St-37 ve 7-Mn-6 çeliklerinde hangi frekanslarda uygulanabilirliği de bu çalışmada incelenmiştir.Ölçümlerin alınacağı ultrasonik malzeme muayene sisteminin, bu çalışma paralelinde kurulması amaçlanmıştır. Bu sistem ile tane boyutu belirleme ve içyapı ile ilgili ultrasonik çalışmalar ileride geliştirilmeye müsait duruma getirilmeye çalışılırken, aynı zamanda malzemelerin tahribatsız muayenesinde de kullanılabilecektir.
Ultrasesin suda çözünen polimerik malzemelere etkisi
Bu çalışmada, suda çözünebilen Poli dially dimetil amonyum hidroklorür (Poli-DADMAC) çözeltisine ultrases uygulanıp, çözelti içerisindeki polimerlerin bağlarının kırılması incelenmiştir. Çok sayıda monomerin oluşturduğu uzun polimer molekülü bir zincire benzediği için, polimer zinciri olarak da adlandırılır. Polimer zincir kırılmasının nasıl olduğu hala tartışma konusu olup kırılmanın, ultrasesin uygulanmasıyla ortaya çıkan kavitasyonun meydana getirdiği hidrodinamik kuvvetlerden kaynaklandığı kabul edilmektedir. Kimyasal bağların kırılması sırasında polimerlerin molekül ağırlığı azalır. Bu azalma sonsuza kadar sürmez. Limit bir molekül ağırlığına yaklaşır ve bu şekilde polimerlerin molekül ağırlıkları azaltılır. Molekül ağırlığının değişmesiyle polimer çözeltisinin viskozitesi de değişir. Bu şekilde polimerlerin molekül ağırlığı ve viskozite değerleri azaltılabilir, yani kontrol edilebilir. Ultrasonik zincir kırılması sırasında molekül ağırlığının değişimini açıklamak için teorik modellemeler yapılmıştır. Molekül ağırlığının zaman içindeki değişimi incelenirken, molekül ağırlığı ölçümünün uzun zaman almasından dolayı deneylerde sıralı örnekleme tekniği kullanmak zor olmuştur. Araştırmacılar bu zorluktan dolayı sürekli izleme yöntemini geliştirerek molekül ağırlığının değişimini ve viskoziteyi, çözeltide hacim kaybı olmaksızın izlemişlerdir. Bu çalışmada, ultrasonik Poli - DADMAC zincir kırılmasına çözelti içindeki tuz konsantrasyonunun etkisi incelenmiştir. Çözelti içindeki tuz konsantrasyonu arttıkça ultrasonik zincir kırılması verimi azaldığı sonucuna varılmıştır.
Argon atomunun elektron etkisi ile iyonlaşma tesir kesitlerinin farklı saçılma açılarında ölçülmesi
Bu tez çalışmasında Ar atomunun 55-350 eV enerji aralığındaki elektron demeti ile, farklı koparılan elektron enerjilerinde açıya bağlı olarak elastik tesir kesiti ve ikili diferansiyel tesir kesiti ölçümleri yapılmıştır. Alınan elastik tesir kesiti ölçümleri literatürde yer alan ölçümlerle karşılaştırılmış ve sonuçların uyumlu olduğu görülmüştür. Farklı iyonlaşma enerjileri ve açılar için ikili tesir kesiti ölçümleri gerçekleştirilmiştir. İkili diferansiyel tesir kesiti, çarpışma sonucu oluşan iyonlaşma olayında, açığa çıkan elektronlardan birinin açısına ve enerjisine bağlı olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada ikili diferansiyel tesir kesiti ölçümleri, gelen elektron enerjisi 55-350 eV aralığında iken açığa çıkan elektronlardan birinin açısal dağılımı belirlenerek elde edilmiştir. Spektrometrenin açı ve enerji kalibrasyonunu yapmak, enerji çözünürlüğünü belirlemek için elastik ve inelastik enerji kayıp spektrumları alınmıştır. Sistemin güvenilirliğini test etmek için, alınan elastik diferansiyel tesir kesiti ölçümleri, literatürde yer alan çalışmalarla karşılaştırılarak uyumlu oldukları görülmüştür. Elektron etkisi ile iyonlaşma olayını anlamak için deneysel olarak mutlak olmayan tesir kesiti ölçümlerinin alınması oldukça önemlidir. Bu çalışma düzenekte alınması planlanan TDCS ölçümleri için ön çalışma olup, çok parçacıklı sistemlerin dinamiklerinin anlaşılması için literatüre veri sunmaktadır.
Fatih Projesi paralelinde 9. sınıf fizik dersi ısı ve sıcaklık konusunda ders materyalleri geliştirmede içerik tasarımı ve senaryo hazırlama
Bu çalışmada bilişim teknolojilerinin ülkemizdeki eğitime katkı portalı olan FATİH Projesi'nde 9. Sınıf fizik dersi için 'Isı ve Sıcaklık' konusunda ders materyali geliştirmede içerik tasarımı ve senaryo hazırlama çalışması yapılmıştır. FATİH Projesi; öğrencinin eğitim ve öğretim hayatında fırsat eşitliğine sahip olmasını, eğitimin kalitesini arttırmak için de Bilişim Teknoloji araçlarının öğrenme sürecinde ve derslerde etkin kullanımını amaçlamaktadır. FATİH Projesi paralelinde 9. Sınıf Fizik Programında yer alan 'Isı ve Sıcaklık' konusunu animasyon, resim, ses vb. gibi materyaller kullanarak içerik zenginleştirme çalışması yapılmıştır. Isı ve Sıcaklık konusu alt başlıklara ayrılarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın kazanımları doğrultusunda incelenmiştir. Buna göre her alt konuların storybordlar üzerinde senaryolaştırması yapılmıştır.
Azot molekülünün diferansiyel tesir kesiti ölçümleri
Bu çalışmada, elektron etkisi ile Azot molekülünün üçlü diferansiyel tesir kesiti ölçümleri yapılmıştır. Elektron çarpışma deneylerinde, belirli enerjideki elektron demeti hedef gaz atom/molekülleri ile çarpıştırılmakta ve çarpışma sonucu ortaya çıkan parçacıklar açı ve enerjilerine göre dedekte edilmektedir. Çarpışma sonucu ortaya çıkan yüklü parçacıklar, birbirleriyle etkileşen kuantum parçacıklarıdır. Saçılma olayının anlaşılması, etkileşme potansiyelinin ve parçacıkların dalga fonksiyonlarının doğru ifade edilmesiyle mümkündür. Bu tez çalışmasında Azot molekülünün 250 eV enerjili elektron demeti etkisi ile saçılma ve iyonlaşma tesir kesitlerinin belirlenmesi amacı ile öncelikle kalibrasyon çalışmaları yapılmıştır. Elektron – Azot çarpışmasında elastik ve inelastik saçılma olayları incelenmiştir. İkinci aşama olarak Azot molekülünde farklı enerji ve açı değerlerinde (e,2e) tekniği kullanılarak TDCS ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler, Afyon Kocatepe Üniversitesi Elektron Çarpışma Laboratuvarında (eCOL) bulunan elektron spektrometresi kullanılarak alınmıştır.
SCORM uyumlu genişletilebilir web tabanlı uzaktan eğitim yönetim sisteminin tasarlanması ve gerçekleştirilmesi
Bilgi teknolojilerindeki önemli gelişmeler ile birlikte hızla artan bilgi yoğunluğu doğru bilgiyi bulma, bu bilgiyi yönetme gibi zorlukları da beraberinde getirmiştir. Bu zorluklarla birlikte hızla artan nüfus oranı ve bu nüfusa yetişemeyen okullaşma ve öğretmen ihtiyacı toplumları geleneksel eğitim anlayışından farklı alternatifler bulmaya yöneltmiştir. İnternet ve Web Teknolojilerinde gelişmeler sayesinde bilgi zaman ve mekân sınırı tanımadan kolayca paylaşılabilir, yönetilebilir ve değerlendirilebilir hale gelmiştir. Web teknolojilerinin eğitim alanında kullanılması ile birlikte Web Tabanlı Öğrenim Yönetim Sistemleri ortaya çıkmıştır. Bu öğrenim yönetim sistemlerini dayanıklı, yeniden kullanılabilir, diğer yazılımlarla birlikte çalışabilir, ulaşılabilir, taşınabilir, olmasını sağlamak için SCORM standartları geliştirilmiştir. Bu doğrultuda eğitim sistemine katkıda bulunmak amacı ile web tabanlı modüler bir uzaktan öğrenim yönetim sistemi tasarlanmıştır. Yüksek öğretimde kullanılmak üzere geliştirilen bu sistem 36 modülden oluşmuş ve SCORM standartlarına uygun olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada SCORM uyumlu bir uzaktan eğitim sisteminin nasıl hazırlanması gerektiği hakkında bilgiler verilmiş, analiz raporları hazırlanmış ve hazırlanan modüller ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Afyonkarahisar şehir merkezi gürültü haritasının oluşturulması ve gürültünün insan sağlığu üzerindeki etkisi
Gürültü; insanlarda işitme duyusu ve algılamayı olumsuz etkileyen, fizyolojik ve psikolojik bozukluklara yol açan, iş performansını azaltan, çevrenin huzur ve sakinliğini yok ederek niteliğini değiştiren önemli bir çevre kirliliği türüdür. Gürültünün insanlar üzerinde fizyolojik etkilerinin olduğu birçok bilimsel çalışmalar ile ispat edilmiştir. Bu etkilerin başlıcaları stres, kan basıncından artış, kalp atışlarının ve kan dolaşımının değişmesi ve uykusuzluk olarak tespit edilmiştir.Bu çalışmada Afyonkarahisar şehrindeki gürültünün yüksek olduğu bölgelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ölçümler Afyonkarahisar şehir merkezinde üç farklı metot kullanılarak yapılmıştır. Gürültü verileri bu yöntemlerle elde edilmiştir. Ölçülen trafik gürültü seviyeleri, varolan ve yeni metotlar uygulanarak tamamlanmıştır. Ölçümler gürültü haritasında görülen noktalar sabah ve akşam yapılmıştır.Ölçümler sonucunda, Afyonkarahisar ilindeki şehir trafığinden kaynaklanan gürültü düzeylerinin, insan sağlığını etkileyecek düzeyde ve "Gürültü Kontrol Yönetmeliğinde" verilen sınır değerinden yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna paralel olarak yerleşim bölgelerinde yaşayanların rahatsızlık düzeyleri de yükselmiştir.