Theses supervised by Prof. Dr. Mustafa Aydoğdu
24 theses · Gazi University
Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiği algıları üzerine bir araştırma
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmenlerinin sahip olduğu çevre etik algılarını belirlenmesi ve ?Çevre Bilimi? dersinin, bu dersi alan öğretmen adaylarının algılarına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden özel durum yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2011 ? 2012 öğretim yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma bir özel durum çalışması olduğundan, amaçlı örnekleme yöntemi ile örneklem oluşturulmuştur. Araştırmada iki örnekleme ihtiyaç duyulmuştur. Yirmi Fen Bilgisi üçüncü sınıf öğretmen adayına hazırlanan taslak form uygulanmıştır. Geçerlik ve güvenirlik bu şekilde sağlamış ve 5 açık uçlu sorudan oluşan form 167 öğretmen adayına uygulanmıştır. Elde edilen veriler için içerik analizi yapılmıştır ve kategoriler oluşturularak tablolar halinde sunulmuştur.Araştırma sonuçlarına göre genel olarak Fen Bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiği algısına yönelik görüşleri, bireylerin yaptığı işlemler sonucunda canlıların yaşamına zarar verdiği ancak bu durumun bilinçlendirme ile giderilebileceği yönündedir. Bu bağlamda öğretmen adaylarının çevreye yönelik algılarının insan haklarından ziyade, canlıların yaşamlarını olumlu yönde etkileyecek boyutta olduğu söylenebilir. Ayrıca ikinci ve dördüncü sınıf öğretmen adaylarının algıları karşılaştırıldığında, her iki gruptaki öğretmen adayının görüşlerinin paralellik göstermesi, ?Çevre Bilimi? dersinin bu görüşleri çok fazla etkilemediği görülmektedir. Araştırma sonunda çevre etiği konularının fen ve teknoloji derslerinde ele alınması, bunun sadece ilköğretimle değil ortaöğretim ve yükseköğretim derslerinde de dikkate alınması ve çevre için etik konusunda öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi gibi çeşitli öneriler yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Çevre etiği, çevre eğitimi, fen bilgisi öğretmen adayı
Farklı sosyo-kültürel çevrelerde (Antalya ili örneği) öğrenim gören ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik zihinsel modellerinin belirlenmesi
Bu çalışma öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik zihinsel modellerini belirleme amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, nitel verilere odaklanan bir özel durum çalışması olarak yürütülmüştür. 2011?2012 eğitim-öğretim yılında 4 farklı ilköğretim okulundaki toplam 102 sekizinci sınıf öğrencisi çalışma grubunu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak 3 adet açık uçlu soru içeren bir testten yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yapılmıştır ve kategorilere ayrılıp tablolar halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçları, öğrencilerin genel olarak bilimsel bilgilerle uyumlu zihinsel modellere sahip olduklarını göstermektedir. Öğrencilerin çevre sorunlarını algılamalarında bulundukları sosyo-kültürel çevrenin etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: zihinsel model, çevre sorunları, ilköğretim öğrencileri
Üstbilişsel ve internet tabanlı üstbilişsel öğretim yöntemlerinin öğrencilerin hücre bölünmesi ve kalıtım konusundaki başarılarına, tutumlarına ve üstbilişsel düşünme düzeylerine etkisi
Bu çalışmanın amacı; üstbiliş faaliyetleri ile zenginleştirilmiş internet tabanlı öğretim materyalinin ilköğretim sekizinci sınıf hücre bölünmesi ve kalıtım konularını anlamalarına olan etkisini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen üzerine modellenmiştir. Araştırma, 2010?2011 eğitim-öğretim yılında 125 sekizinci sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda bulunan örgencilere (n=30), üstbiliş bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla, dokuz hafta süreyle üstbiliş faaliyetleri ile zenginleştirilmiş internet tabanlı öğretim materyali uygulanmıştır. Diğer deney grubunda (n=31) ise sadece üst bilişsel faaliyetler ile zenginleştirilmiş eğitim uygulanmıştır. Kontrol gruplarında (n=33 ve n=31) ise var olan normal sürecin devam etmesi sağlanmıştır. Araştırmada kullanılacak veriler, Hücre Bölünmesi ve Kalıtım Başarı Testi, Üstbiliş Ölçeği, Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile internet tabanlı ortamda üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney gruplarının kontrol gruplarına göre daha başarılı olduğu görülmüştür. Ayrıca internet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubunun sadece üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubundan başarılı olduğu bulunmuştur.İnternet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubunun üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile kontrol gruplarına göre tutumları arasında anlamlı bir farka rastlanmıştır. Bu farkın internet tabanlı ortamda üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu lehine olduğu tespit edilmiştir.Açıklayıcı bilgi ve bilişsel strateji alt boyutlarında internet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kendini kontrol alt boyutunda internet tabanlı üstbilişsel faaliyetlere katılan grup diğer deney grubuna göre daha olumlu yönde farklılaşmıştır. Koşulsal bilgi alt boyutu internet ortamında üstbilişsel faaliyetlerin kullanıldığı deney grubu lehine diğer üç gruptan olumlu yönde farklılaşma göstermiştir. Deney ve kontrol grupları yöntemsel bilgi, planlama, kendini değerlendirme ve kendini izleme alt boyutları açısından bir değişim göstermemişlerdir. Anahtar Kelimeler: üstbiliş, internet tabanlı öğretim, fen eğitimi, başarı, tutum, üstbilişsel düşünme düzeyi
Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğrenme yaklaşımlarının durum belirleme tercihleri üzerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırma eğitim fakültesi ilköğretim bölümü fen bilgisi eğitimi bölümünde öğrenim gören öğrencilerin akademik başarılarının değerlendirilmesindeki tercihleri üzerine, öğrenme yaklaşımlarının etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada korelasyon türü ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili sınırlarında yer alan Gazi Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 2., 3. ve 4. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2011-2012 eğitim öğretim yılında belirtilen üniversitelerin 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören toplam 673 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem kolaylık ilkesine bağlı olarak belirlenmiş olup, amaçlı örnekleme yolu izlenmiştir. Veriler 2011-2012 eğitim-öğretim yılı güz yarı yılında özgün adı
Fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel ısınma hakkındaki informal muhakemeleri üzerinde bilimin doğasının etkisinin araştırılması
Araştırmanın amacı Fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel ısınma konusu hakkındaki informal muhakemelerinde bilimin doğasını nasıl kavramsallaştırdıklarının ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ikinci sınıf 38 Fen Bilgisi öğretmen adayı belirlenerek bilimin doğasına yönelik kavramsallaştırmalarına ulaşılmıştır. Yapılan analizlerin ardından 38 Fen Bilgisi öğretmen adayı arasından dört Fen Bilgisi öğretmen adayı seçilerek ikinci aşamaya geçilmiştir. Bu aşamada ise dört Fen Bilgisi öğretmen adayının informal muhakeme süreçlerini bilimin doğasına yönelik kavramsallaştırmalarını nasıl etkilemekte olduğu araştırılmıştır. Veri analizlerinde betimsel analiz ve içerik analizinden yararlanılmıştır.Ortaya çıkan bulgulara göre Fen Bilgisi öğretmen adaylarının informal muhakeme süreçlerinde sosyobilimsel bir konu olan küresel ısınma hakkında bilimsel verileri tanımlamakta zorlandıkları, deney ve gözlemi bilimin temel unsurları olarak nitelendirdikleri ortaya çıkmıştır. Fen Bilgisi öğretmen adaylarının informal muhakeme süreçlerinde bilimin doğasının ?bilimsel bilginin değişebilirliği? unsurunun etkileri incelendiğinde ortaya çıkan genel kanı, bilimsel bilginin farklı faktörlerin etkisinde değişime uğrayabileceği yönünde olduğu şeklindedir. Araştırmaya katılan dört Fen Bilgisi öğretmen adayının bilimsel bilginin sosyal ve kültürel yapı ile olan ilişkilerine yönelik kavramsallaştırmaları incelendiğinde ise öğretmen adaylarının bu konuda net bir fikir ortaya koyamadıkları ve sonuç odaklı bir informal muhakeme süreci içinde oldukları söylenebilir.
Fen bilgisi öğretmeni adaylarının çevre okuryazarlığının geliştirilmesine yönelik olarak argümantasyon ile probleme dayalı öğrenme yaklaşımının kullanımı
Bu araştırmada fen bilgisi öğretmeni adaylarının çevre okuryazarlığının gelişiminde argümantasyon ile probleme dayalı öğrenme yaklaşımının kullanımının etkisi incelenmiştir. Araştırma eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir. Araştırmanın uygulaması 2011-2012 yılı bahar yarıyılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalında ikinci öğretim üçüncü sınıf öğrencileri ile birlikte gerçekleştirilmiştir. Öğretim uygulamaları 34 öğrencinin tümü üzerinde gerçekleştirilmiş; ancak araştırmada katılımcı olarak üçü kız üçü erkek olmak üzere toplam altı odak öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırmanın verileri video kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşme, araştırmacı günlüğü, akran değerlendirme formu, öğrenci günlükleri, el ürünleri, sosyal iletişim ağına gönderilen mesajlar, çevreye yönelik başarıtesti, çevreye yönelik duyuşsal eğilimler ölçeği, çevreye yönelik bilişsel beceri ölçeği ile çevreye yönelik sorumlu davranış ölçeği olmak üzere farklı veri toplama araçları ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 20.00 paket programı ile çözümlenmiştir. Nitel verilerden uygulama süreci sırasında toplanan veriler betimsel analiz ile uygulama sürecinin bitiminde yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ise kategorisel içerik analizi tekniği temelinde Nvivo-9 programı kullanılarak çözümlenmiş ve elde edilen bulgular araştırma sorularına bağlı kalınarak yorumlanmıştır.Araştırmada ulaşılan sonuçlar öğrencilerin çevre okuryazarlığının bilgi, beceri, duyuşsal eğilimler ve davranış boyutlarında gelişim gösterdiklerini ortaya koymuştur. Diğer taraftan duyuşsal eğilimler ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde eyleme niyet etmek ve kişisel sorumluluk alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunurken duyarlılık ile çevreye verilen zararın önlenmesi ile ilgili alt boyutlarında puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yine çevreye yönelik sorumlu davranış ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde kişinin ekonomik yararına olan kaynak koruma aktiviteleri davranışının dışında; doğa ile ilgili boş zaman aktiviteleri, geri dönüşüm çabası sorumlu vatandaşlık çevre eylemciliği ile çevreye duyarlı tüketici davranış boyutlarında gelişmenin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak nitel verilerde bütün ölçeklerin geneli ve alt boyutların gelişiminin görüldüğü tespit edilmiştir. Odak öğrencilerle uygulama sonunda işlenen çevre bilimi dersinin etkili olup olmadığı konusunda yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde öğrenci görüşlerinin veri toplama becerisini, verileri analiz etme becerisini ve veri toplama becerisinin gelişimi üzerinde toplandığı görülmektedir. Ayrıca öğrenciler uygulamanın bu boyutu ile ilgili olarak internetle sınırlı olduğunu ancak derse hazırlanmada etkili yöntem olduğunu da ifade etmişlerdir.
İlköğretim 7.sınıfta verilen çevre konusunun öğrencilerin çevre tutumu ve çevre bilgisi üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı ilköğretim ikinci kademede yer alan Fen ve Teknoloji dersindeki çevre konusunun öğrencilerin çevresel tutumu ve çevre bilgisi üzerine etkisini araştırmaktır.Araştırmanın evrenini 2009?2010 eğitim-öğretim yılı Ankara ili Altındağ, Çankaya ve Keçiören ilçesinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş dört okul (24 Kasım İlköğretim Okulu, Özel Kanuni İlköğretim Okulu, Özel Ayşeabla İlköğretim Okulu, Kalaba İlköğretim Okulu) oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu okullardan seçilmiş dört adet 7. sınıf oluşturmaktadır. Araştırma örnekleminde toplam 68 öğrenci bulunmaktadır.Araştırmada tarama modeli (survey) kullanılmıştır. Araştırmanın deseni neden sonuç ilişkisine bakmaya olanak veren deneysel desendir. Araştırmada Çevresel Tutum ve Çevre Bilgi Ölçeği hazırlanmıştır. Ölçek üç bölümden oluşacak şekilde geliştirilmiştir. Birinci bölümde kişisel bilgiler sorulmuştur.İkinci bölümde öğrencilerin çevresel tutumlarını, üçüncü bölümde ise öğrencilerin çevre bilgilerini belirlemek amaçlanmıştır.Yapılan istatistikî analizler sonucunda, Fen ve Teknoloji dersi çevre konusunun öğrencilerin bilgi düzeylerini olumlu yönde geliştirdiği; ancak tutuma herhangi bir etkide bulunmadığı gözlenmiştir.
Çevre eğitiminde tahmin-gözlem-açıklama destekli proje tabanlı öğrenme yönteminin farklı değişkenler üzerine etkisi ve yönteme ilişkin öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın amacı, tahmin-gözlem-açıklama destekli proje tabanlı öğrenme (TGA destekli PTÖ) yönteminin öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik başarı, farkındalık, tutum, davranış ve öğrendikleri bilgilerin kalıcılığı üzerine olan etkisini araştırmaktır. Çalışmanın diğer amacı ise deney grubu öğrencilerinin öğretim yöntemi, öğretim süreci ve süreç içerisinde kullanılan öğretim etkinliklerine yönelik görüşlerini ortaya çıkarmaktır.Araştırmanın pilot ve asıl uygulama aşamaları farklı katılımcılar ile yürütülmüştür. Çalışmanın pilot uygulaması 2009-2010 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören, 3. sınıf öğretmen adayları ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın asıl uygulaması ise, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören, 3. sınıf öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Asıl uygulamada, yansız atama ile bir sınıf deney grubu (N= 40), diğer sınıf ise kontrol grubu (N= 53) olarak seçilmiştir. Öğrenim, deney grubunda TGA destekli PTÖ yöntemi, kontrol grubunda ise çoklu ortam destekli geleneksel öğrenim yöntemleri ile 7 hafta süresince devam ettirilmiştir.Araştırmada karma yöntem olarak adlandırılan, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırma modeli kullanılmıştır. Nicel verileri toplamak için ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Nitel verileri elde etmek için ise görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Uygulamanın nicel verilerinin elde edilmesi aşamasında, uygulama sürecine katılan tüm öğretmen adayları (N= 93) araştırmaya dahil edilmiştir. Nitel verilerin toplanma sürecinde ise deney grubunda yer alan öğretmen adaylarından toplam 12 öğretmen adayı seçilmiş ve bu öğretmen adayları ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan çevre sorunları başarı testi, çevre sorunlarına yönelik farkındalık ölçeği, çevre sorunlarına yönelik tutum ölçeği, çevre sorunlarına yönelik davranış ölçeği, kalıcılık testi ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Nicel veriler Microsoft Excel 2007 elektronik tablo programı ve SPSS 15 istatistik analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri, bağımsız gruplar t-testi, Karışık Ölçümler İçin İki Faktörlü ANOVA testi, Bonferroni Testinden yararlanışmış ve anlamlılık düzeyi .05 kabul edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesi için ise, içerik analiz yöntemi seçilmiş ve veriler HyperRESEARCHTM2.6.1. nitel analiz programı ile analiz edilmiştir.Araştırmadan elde edilen nicel sonuçlar, deney ve kontrol gruplarının ön test başarı, farkındalık, tutum ve davranış puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olmadığını göstermiştir. Çalışmanın sonunda ise tüm test ve ölçeklerden alınan son test puan ortalamalarının deney grubu lehine anlamlı şekilde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Nitel verilerin analiz sonuçları, öğretmen adaylarının uygulamanın yürütüldüğü öğretim süreci ve ders içerisinde kullanılan öğretim yöntemine ilişkin görüşlerinin birkaç noktada birleştiğini göstermiştir. Sonuçlar, yöntemin özellikle çevre eğitiminde etkili olduğunu ve ayrıca bu iki yöntemin bir arada kullanılmasının da öğrenme sürecine bazı avantajlar sağladığını ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının sorulara verdikleri yanıtlar hem nicel sonuçların nedenini açıklamış hem de öğretim süreci ve yöntemine yönelik ayrıntılı fikirler vermiştir. Sonuç olarak, uygulanan öğretim yönteminin araştırmanın amacına hizmet ettiği ve çevre sorunlarıyla ilgili hedeflenen kazanımları öğrenenlere kazandırmada etkili olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Öğretmen Adayları, Çevre Sorunları, Tahmin-Gözlem-Açıklama Yöntemi, Proje Tabanlı Öğrenme Yöntemi, Başarı, Farkındalık, Tutum, Davranış, Kalıcılık.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoetik eğitimiyle ilgili uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının, fen ve teknoloji dersinde biyoetik konularının öğretiminin gerekli olup olmadığına, biyoetik konularının ele alındığı derslerde karşılaşılabilecek sorunlara ve bu sorunların çözümüne yönelik uygulama ve görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmada tek grup öntest-sontest araştırma modeli kullanılmıştır. Bunun için Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören üçüncü sınıflardan toplam 80 öğretmen adayı ile uygulama yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sırasında biyoetik öğretimi konusunda öğretmen adaylarının aktif katılımını gerektiren öğrenci merkezli öğretim etkinlikleri düzenlenmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Biyoetik Görüşme Formları? ve ?Biyoetik Eğitimi Değerlendirme Anketi? kullanılmış, ayrıca öğretmen adaylarından bazıları ile görüşme yapılmıştır. Veri toplama araçları ile hem öğretmen adaylarının biyoetik öğretimine hem de uygulamalar sırasında karşılaşılabilecek sorunlar ile bu sorunların çözümüne yönelik görüşleri alınmıştır. Elde edilen veriler için nitel ve nicel analiz birlikte yapılmıştır. Nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. Nicel verilerin analizi için de verilerin yüzde frekans değerleri alınmıştır.Yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar şunlardır:?Öğretmen adaylarının ahlâk, etik ve biyoetik konularındaki bilgileri artmıştır.?Öğretmen adayları etiğin öğretilebilir olduğunu düşünmektedir.?Öğretmen adayları biyoetik eğitiminin gerekli olduğuna inanmaktadır.?Öğretmen adayları biyoetik konularına farklı açılardan bakmanın önemini kavramışlardır.?Öğretmen adayları biyoetik konularının derslerde ele alınması sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar bakımından daha bilinçli hale gelmişlerdir.?Öğretmen adayları derslerde hem işleyiş hem de değerlendirme sırasında bireysel farklılıkların önemini kavramışlardır.Araştırma sonunda biyoetik konularının fen ve teknoloji derslerinde ele alınması, bunun sadece ilköğretimle değil ortaöğretim biyoloji derslerinde de dikkate alınması ve biyoetik öğretimi konusunda öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi gibi çeşitli öneriler yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: etik, ahlâk, biyoetik, fen ve teknoloji öğretimi
Fen eğitiminde yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğretimin öğretmen adaylarının problem çözme becerileri, öz yeterlik düzeyleri ve başarılarına etkisi
Bu çalışmanın amacı, aktif öğrenme ilkesine bağlı kalarak, öğrencilerin öğrenmeyi öğrenmesi gerektiği görüşüne dayanmaktadır. Bu yönde eğitim imkanı sağlayan araştırma soruşturma tabanlı öğrenme, fen bilgisi uygulama laboratuarları dersi kapsamında ele alınarak, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin arttırılması amaçlanmıştır. Çalışma Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi öğretmenliği programına kayıtlı 95 öğretmen adayına uygulanmıştır. Bu çalışmada, yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğrenme yaklaşımının fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeylerine etkisi araştırılmış ve çalışma sırasında problem çözme ölçeği, fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı ölçeği ve öz-yeterlik inanç ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada yarı deneysel yöntem, deney-kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada Fen Bilgisi Öğretmenliği A.B.D. üçüncü sınıf normal öğretim şubelerinden rasgele bir kontrol bir de deney grubu seçilmiştir. Kontrol grubunda 48, deney grubunda ise 47 öğrenci yer almaktadır. Deney grubunda araştırma soruşturma tabanlı öğrenme yaklaşımına uygun, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemlerine uygun fen eğitimi uygulanmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; araştırmanın başında kontrol ve deney grubundaki öğretmen adaylarının fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inançları benzer düzeydedir. Bunun yanı sıra cinsiyet ve lise türüne göre de öğrencilerin benzer düzeyde oldukları tespit edilmiştir. Ancak araştırma sürecinin sonunda, deney grubundaki öğrencilerin, kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla; fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksektir. Bu sonuçlar, araştırma soruşturmaya dayalı öğrenme yaklaşımının geleneksel yöntemlerden daha etkili olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca lise türü ve cinsiyet değişkenlerine göre öğretmen adaylarının fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.Elde edilen verilere dayanarak yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğretim yönteminin, sürekli uygulandığında öğretmen adaylarının mesleğe hazırlanmada etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. Bu nedenle araştırma soruşturma tabanlı öğrenme, gerek yaşamı ilgilendiren konularda, gerekse öğretmenden öğrenciye birçok katkı sağlayabilecek bir yaklaşımdır.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın temel amacı; Fen Bilgisi öğretmen adaylarının, küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesidir.Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2008-2009 öğretim yılında Gazi Üniversitesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma süresince veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen kapalı uçlu likert tipi anket ile elde edilmiştir. Araştırmada olasılıklı örnekleme yöntemlerinden biri olan küme örnekleme yöntemi ile iki örneklem oluşturulmuştur. 328 Fen Bilgisi öğretmen adayından oluşan ilk örneklem ile anketin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ardından 271 Fen Bilgisi öğretmen adayından oluşan ikinci örneklem ile anketin uygulaması gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre Fen Bilgisi öğretmen adaylarının küresel ısınmaya ilişkin bilgi düzeylerinin ortalamanın üzerinde olmasına rağmen bazı konularda bilgilerinin eksik olduğu ortaya çıkmıştır. Fen Bilgisi ilköğretim ve lisans programlarında küresel ısınma konusuna yeterince yer verilmesi ve Fen Bilgisi öğretmen adaylarına etkili bir çevre eğitiminin verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Gerçekleştirilen çalışmaya benzer olarak farklı disiplinlerin ele alındığı bir çalışma ile farklı disiplinlerde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeyleri karşılaştırılabilir.
Tahmin et-gözle-açıkla yöntemine dayalı laboratuvar uygulamalarının öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, bilimsel süreç becerilerine, tutumlarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisi
Bu çalışmanın amacı genel biyoloji laboratuvarında ?Tahmin Et-Gözle-Açıkla? (TGA) yöntemine dayalı laboratuvar yaklaşımı ile hazırlanan etkinliklerin, fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, bilimsel süreç becerilerinin gelişimine, biyoloji laboratuvarına yönelik tutumlarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisini doğrulama laboratuvar yaklaşımı ile karşılaştırarak araştırmaktır.Bu araştırmanın örneklemini, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ve 2007- 2008 öğretim yılında güz döneminde Genel Biyoloji Laboratuvarı I dersini alan ?122? 2. Sınıf, öğrencisi oluşturmaktadır.Araştırma deseni olarak öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Gündüz (birinci) öğretim öğrencileri deney grubu (62 öğrenci), gece (ikinci) öğretim öğrencileri ise kontrol grubu (60 öğrenci) olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, öğrenciler gruplara seçkisiz olarak atanmadığı için, bu çalışma yarı-deneysel bir çalışmadır. Sekiz hafta süreyle deney grubundaki öğrenciler ?Tahmin Et-Gözle-Açıkla? yöntemine dayalı laboratuvar uygulaması, kontrol grubundaki öğrencilere ise doğrulama laboratuvar yaklaşımı ile öğrenim görmüşlerdir.Araştırma hipotezlerini test etmek için veri toplama araçları olarak Kavram Başarı Testi, Bilimsel Süreç Beceri Testi, Biyoloji Laboratuvarına Karşı Tutum Ölçeği ve Bilimin Doğası Görüş Anketi uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız t-testi, regresyon analizi ve varyans analizinde ise tekrarlı ölçümlerde (ANOVA) kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise frekans (f) ve yüzde (%) dağılımlarının yanı sıra Kay-Kare testinden yararlanılmıştır.Analiz sonuçları, TGA yöntemine dayalı laboratuvar yaklaşımı ile hazırlanan etkinliklerin, fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal başarılarına, bilimsel süreç becerilerinin gelişimine, laboratuvarına yönelik tutumlarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşleri üzerine etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca fen bilgisi öğretmen adayları TGA yöntemini biraz zaman alıcı ve zorlayıcı olduğunu belirtmelerine rağmen, laboratuvardaki diğer yöntemlerden daha zevkli ve neyi ne kadar bildiğini gösterdiği için daha etkili olduğu görüşündedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının günlük yaşamları ile bilimsel bilgileri ilişkilendirebilme düzeyleri ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Bu araştırma, geleceğin bireylerini yetiştirecek olan ve yeterli düzeyde fen eğitimi almış Fen Bilgisi öğretmen adaylarının, bilimsel bilgiler ve günlük yaşamla ilişki kurabilme düzeylerinin belirlenmesi ve bunu etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada katılımcıların belirlenmesi için amaçlı örnekleme (ölçüt örnekleme) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Türkiye'deki Eğitim Fakülteleri İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği 4.sınıf öğretmen adayları, örneklemini ise; Gazi, ODTÜ, Hacettepe ve Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği 4. sınıfta öğrenim gören 217 öğretmen adayı oluşturmaktadır.Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tarama modeli kullanılmış ve verilerin toplanması sürecinde araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan ?Günlük Yaşamda Fen ve Teknoloji Kullanım Anketi? ölçme aracı kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise, durum çalışması yapılmış ve veriler yarı-yapılandırılmış görüşmeler kullanılarak elde edilmiştir.Öğretmen adaylarının bilimsel bilgileri günlük yaşamları ile ilişkilendirebilme düzeyleri ile ilgili sonuçlara göre; fizik alanındaki bilgilerini günlük yaşamlarına büyük ölçüde aktarabildikleri sonucuna varılmıştır. Öğretmen adaylarının kimya alanındaki bilgilerini günlük yaşamlarına kısmen aktarabildikleri, ancak kimya alanındaki bilgilerin aktartılma düzeylerinin fizik alanına göre daha az olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının biyoloji alanındaki bilgilerini ise günlük yaşamlarına kısmen aktarabildikleri, ancak biyoloji alanındaki bilgilerin aktartılma düzeylerinin fizik ve kimya alanına göre daha az olduğu tespit edilmiştir.Öğretmen adaylarının görüşlerine göre; bilimsel bilgileri günlük yaşamları ile ilişkilendirebilme düzeylerini etkileyen faktörler arasında; fakültelerinin bulunduğu yer, fakültelerinin fiziki şartları, derslerine giren öğretim elemanlarının tutumları, sosyo-kültürel yaşam ve eğitim dili yer almaktadır. Bunun yanında öğretmen adayları tarafından ders içeriklerinin yetersiz olduğu, ders içeriklerinin teorik boyutta kaldığı ve uygulamaya geçirilemediği belirtilmektedir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre; öğretmen adaylarının kendilerini kısmen fen ve teknoloji okuryazarı olarak gördükleri tespit edilmiştir.
Fen bilimlerinde üretilen bilimi kullanan bilim tüketicilerinin bilinçliliği üzerine bir çalışma
Bu çalışmanın amacı, Fen bilgisi öğretmen adaylarının ve ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilimlerinde üretilen bilimin farkındalıkları, kullanma durumlarını, bilimi kullanma sıklıklarını ve kullanılması aşamasındaki bilinçlilik düzeylerini belirleyebilmektir.Araştırma Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim görmekte olan son sınıf öğrencileri ile Ankara ilindeki Ziya Gökalp İlköğretim Okulu, Onuncu yıl İlköğretim Okulu, Emniyetçiler İlköğretim Okulu, Gazi İlköğretim Okulu ve Anıttepe Yücetepe İlköğretim Okulunda öğrenim görmekte olan sekizinci sınıf öğrencileri ile 2006?2007 bahar ve 2007?2008 güz yarıyıllarında yürütülmüştür.Tarama modelinin esas alındığı araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Fen okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla kullanılan "doğru" "yanlış" ve "bilmiyorum" şeklinde üç seçimli olarak hazırlanan Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi ve çoğunluğu 5'li likert tipi maddelerden oluşan ve bilime, teknolojiye ve bunları kullanmaya yönelik bilgi ve tutumlarını ölçmeye ve farkındalıklarını belirlemeye yönelik hazırlanan "Fen ve Teknolojiyi Kullanma ve Bilinçlilik Envanteri"nden elde edilen veriler nicel olarak istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların fen ve teknoloji ile ilgili düşüncelerini ve geçmişten getirdikleri bilgileri ortaya çıkarmaya yönelik açık uçlu sorulardan oluşan "Fen ve Teknoloji nedir" testi ve "Bilimi Günlük Hayatta Kullanmaya Yönelik Bilgi Testi"nden elde edilen veriler ise açık kodlama tekniği ile kodlanmış ve Hyper Research 2.0 nitel veri analizi bilgisayar programıyla çözümlenmiştir.Araştırmada ölçme aracı olarak kullanılan Temel Bilimsel Okuryazarlık Testinden elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğretmen adaylarının ve ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin bu testten aldıkları puanların ortalamalarının 0,50'nin üzerinde olduğu için bilimsel okuryazarlık düzeyinin iyi olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının aldıkları puanlarının daha yüksek olması, bilimsel okuryazarlık seviyelerinin daha da ileri düzeyde olduğunu göstermektedir.Fen ve Teknolojiyi Kullanma ve Bilinçlilik Envanterinden elde edilen verilerin analizi sonucunda öğretmen adaylarının bilim ve teknoloji hakkında ilgilerinin ilköğretim öğrencilerine nazaran daha fazla olduğu bunun yanı sıra ilköğretim öğrencilerinde teknoloji merakının bilimden daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda her iki katılımcı grubunun da bilim ve teknolojiye ve bilim insanlarına güvendikleri, bu alandaki gelişmelerin ülkemizin daha fazla gelişme ve kalkınmasına fırsat sağlayacağını düşündüklerini, yaşam koşullarının iyileşmesinde vazgeçilmez unsur olarak gördükleri sonucuna varılmıştır.Bilimi Günlük Hayatta Kullanımına Yönelik Bilgi Testiyle katılımcılardan elde edilen bulgular sonucunda öğretmen adaylarının fizik, kimya ve biyoloji alanlarıyla ilgili günlük hayatta karşılaştıkları durumları açıklayabildikleri ve bilimsel bağlantıyı kurabildikleri görülmüştür. Ancak ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen kavramlarını yeterli düzeyde bilimsel olarak değerlendirip yorumlayabilme ve günlük hayatta karşılaştıkları problemlerle ilişkilendirebilmede yeterince başarılı olmadıkları görülmüştür.Yukarıda ifade edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmanın, bu alanda yapılacak yeni çalışmalar için kaynak oluşturması ve rehber olması umulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Fen Bilimlerinde Üretilen Bilim, Bilimsel Okuryazarlık, Bilimin Doğası, Teknoloji, Bilinçlilik, Farkındalık
İlköğretim öğrencilerinin fen-teknoloji-toplum-çevre (FTTÇ) ilişkisini algılama düzeyleri ve bilimsel tutumlarının tespiti(Kırşehir ili örneği)
Bu araştırmada, ilköğretim öğrencilerinin Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre (FTTÇ) ilişkisini algılama düzeyleri ve bilimsel tutumlarının sınıf seviyesi ve öğrenim gördükleri okulların sosyoekonomik çevresine bağlı olarak nasıl değiştiği ele alınmıştır.Araştırma, hem nitel hem de nicel yöntemlerin kullanıldığı bir durum tespit çalışması olup nitel çalışma durum desenlerinden olan çoklu durum deseni kullanılmıştır.Araştırma 2006-2007 eğitim öğretim yılı içerisinde Kırşehir İlinde bulunan, üst sosyoekonomik çevrenin okulunu temsil eden bir ilköğretim okulunda ve alt sosyoekonomik çevrenin okulunu temsil eden bir ilköğretim okulunda yapılmıştır. Araştırma grubunu belirleyebilmek için, ilköğretim öğrencilerine geçerliği ve güvenirliği hesaplanmış olan bilimsel süreç becerileri testleri uygulanmıştır. Her sınıftan en çok doğru cevap veren iki ve en az doğru cevap veren iki öğrenci seçilerek toplam 40 öğrenci ile yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Ses kayıt cihazı ve kamera kullanılarak kaydedilen görüşmeler, bire bir yazıya geçirilmiş ve içerik analiziyle sistematik bir şekilde çözümlenmiştir.Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, betimsel istatistik, Basit Korelasyon: Pearson Korelasyon Katsayısı değerleri ile ilişkisiz örneklemler için Kruskal Wallis H-Testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, ilköğretim öğrencilerinin FTTÇ ilişkisini algılama düzeylerinin sınıf seviyesi yükseldikçe düzenli olmayan bir şekilde değiştiği görülmüştür. Alt ve üst sosyoekonomik çevre okullarındaki öğrenciler, FTTÇ ilişkisini algılayabilmektedirler. Bununla birlikte, bu algılama düzeyi üst sosyoekonomik çevrenin okulunda daha iyi olduğu ortaya çıkmıştır.Ayrıca, ilköğretim öğrencilerinin bilimsel tutumlarının olumlu olduğu, öğrencilerin okullara göre aynı düzeyde bilimsel tutuma sahip olduğu, bilimsel tutumların sınıf seviyelerine göre farklılaşmadığı, ilköğretim öğrencilerinin FTTÇ ilişkisini algılama düzeyleri ile bilimsel tutumları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Fen okuryazarlığı, Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre (FTTÇ) ilişkisi, bilimsel tutum, çoklu durum çalışması.
İlköğretim altıncı, yedinci, sekizinci sınıfları,lise birinci sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının fen bilgisindeki temel bilgilerle günlük hayatı ilişkilendirme becerileri
Bu araştırma; ilköğretim 6., 7., 8., sınıf öğrencileri ile Lise 1 (9. sınıf) ve Fen Bilgisi Öğretmen adaylarının, fen bilgisinin bazı temel bilgilerini günlük hayatla ilişkilendirebilme düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma, 2006-2007 öğretim yılında Ankara İl Merkezindeki muhtelif okulların 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri ile 9. sınıf öğrencilerine ve Fen Bilgisi Öğretmen adaylarına; fen konularını günlük hayatla ilişkilendirme testi hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi ile gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışma için hazırlanan test 8. sınıf öğrencilerinden toplam 106 kişiye uygulanmıştır. Yapılan bu pilot çalışmanın verileri SPSS 12.0 paket programına girilerek güvenilirlik kat sayısı ?=0,73 olarak bulunmuştur.Geliştirilen bu test; 6. sınıf öğrencilerinden 61 kişiye, 7. sınıf öğrencilerinden 70 kişiye, 8. sınıf öğrencilerinden 258 kişiye, Lise 1. sınıf öğrencilerinden 94 kişiye ve Fen Bilgisi Öğretmen adaylarından ise 58 kişiye uygulanmıştır. SPSS 12.0 paket programı kullanılarak cinsiyetin öğrenci başarısında etkili olup olmadığını belirlemek için ?t-testi?, bu sınıflar arasında anlamlı bir başarı farkının olup olmadığını belirlemek için ise ?Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)? uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizi sonucunda fen bilgisinin günlük hayatla ilişkilendirilme düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Bu araştırma ile, sınıf düzeyleriyle fen bilgisini günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri arasında farklılıklar görülmüş; ilköğretimin 8. sınıf öğrencilerinin daha başarılı olduğu, 9.sınıf öğrencilerinin testteki ortalamalarının ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin ortalamalarından da düşük olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında fen konularını günlük hayatla ilişkilendirmedeki öğrenci başarısı ile cinsiyet faktörü arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.Araştırma sonucunda ayrıca ; 6. sınıf öğrencileri ile lise 1. sınıf öğrencilerinin biyoloji konularını, 7. ve 8. sınıf öğrencileri ile Fen Bilgisi Öğretmen adaylarının ise fizik konularını günlük hayatla ilişkilendirmede daha başarılı oldukları belirlenmiştir..
Fen bilgisi öğretmen adaylarının bazı biyoloji konularındaki alan bilgilerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoloji konularındakibilgilerini araştırmaktır.Öğretmen yetiştirme programlarında ağırlıklı olarak alan bilgisi, öğretmenlik meslekbilgisi ve genel kültür olmak üzere üç boyut söz konusudur.Öğretmenlik mesleği, öğretmenin önemi, öğretmen yetiştirme ve öğretmenlerin rollerihemen tüm toplumlarda güncelliğini koruyan konu ve kavramlardır.Son on yılda, ABD başta olmak üzere pek çok gelişmiş ülke, öğretmenliği veöğretmen yetiştirme sistemini yeniden sorgulamaya başlamış, reform hamlelerine girişmiştir.Bu gündemin temel gerekçesi, 21. yüzyılda öğretmenliğin giderek artan önem kazanmabeklentisidir.Bu araştırma, 2005- 2006 eğitim- öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi GaziEğitim Fakültesi'nde yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama süreci Ekim 2005- Şubat 2006dönemleri arasıdır.Araştırmanın veri analizi bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for SocialStudies) paket programı kullanılarak yapılmıştır.Araştırmada öğrencilere uygulanan ölçek ve testten elde edilen nicel verilerin analiziile elde edilen bulgular, öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilen nitel bulgularladesteklenmiştir.Bu araştırma sonucunda, fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoloji konularındakibilgilerinin yeterli olmadığı sonucuna varılabilir.Anahtar Kelimeler: Konu Alan Bilgisi, Fen Eğitimi, Fen Bilgisi Öğretmen Adayı
İlköğretim 7-8. sınıf öğrencilerinin çevre eğitimi ile ilgili bilgi düzeyleri (Kırıkkale il merkezi örneklemi)
Çevre, canlıların içinde bulunduğu ve tüm hayatsal faaliyetlerini sürdürdüğü ortam yada koşullardır. İnsanların yaşadıkları çevreye olumsuz etkileri zamanla biriken çevresorunlarına yol açmaktadır. Çevre problemlerinin çözümü ve çevrenin korunmasındainsanların çevre bilincine sahip olarak yetiştirilmesi önemlidir. Bunun için çevre eğitimiverilmesi bilinçli bireyler yetiştirilmesini sağlayan en büyük faktördür..Bu araştırmanın temel amacı, İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çevrekonularındaki bilgilerini ve çevreye karşı olan duyarlılıklarını sorgulamaktır. Araştırmasurvey tipinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Kırıkkale İl merkezindeki ilköğretimokulları, örneklemini ise 2005-2006 öğretim yılı bahar döneminde seçilen ilköğretimokullarındaki 7.ve 8.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 7. sınıfta 144 ve 8. sınıfta 68 olmaküzere toplam 212 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Uygulamalar ders saatleri içerisindeyapılmıştır. Ölçme aracı olarak 24 sorudan oluşan ?Çevre Eğitimi Testi? uygulanmıştır.Sorulardan bazıları TIMSS ve PISA gibi uluslar arası çalışmalardan alınmıştır. Araştırmanınbulgularına göre çoktan seçmeli sorular için 7. sınıf öğrencilerinin daha başarılı olduğu, açıkuçlu sorularda ise her soru için farklı başarı dağılımı olduğu, tüm sorularda kız ve erkeköğrencilerin başarı oranlarının birbirine yakın olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çevre eğitimi, kirlilik, çevre bilinci
Fen bilgisi öğretmen adaylarının çiçekli bitkiler konusundaki pedagojik alan bilgileri
iiÖZETFEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇİÇEKLİ BİTKİLERKONUSUNDAKİ PEDAGOJİK ALAN BİLGİLERİ(Doktora Tezi)Muhammet UŞAKGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri EnstitüsüHaziran, 2005Bu çalışmanın amacı, Fen bilgisi öğretmen adaylarının çiçekli bitkiler ileilgili konu alan ve pedagojik alan bilgilerini araştırmaktır.Araştırma, nitel araştırma metodolojilerin durum çalışma ilegerçekleştirilmiştir. Dört fen bilgisi öğretmen adayıyla çalışma sürdürülmüştür.Araştırmanın veri toplama süreci Kasım 2004- Mart 2005 dönemleri arasıdır.Öğretmen adaylarının çiçekli bitkiler konusunda pedagojik alan bilgileri belirlemekamacıyla öğretmen adaylarının ders anlatım video kaydı, kavram haritaları, dersplanları, kelime ilişkilendirme testi, yazılı dokümanlar ve mülakatlar yapılmıştır.Öğretmen adaylarının video ders kayıtlarının transkripsiyon analizleriN.Nivo bilgisayar programıyla çözülmüştür.Analizler sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının çiçekli bitkilerkonusunda yanlış kavramaları tespit edilmiştir.iiiAyrıca fen bilgisi öğretmen adayları görsel soruların cevaplanması ile ilgiliproblemleri bulunmaktadır.Fen Bilgisi öğretmen adaylarının konu alan bilgileri onların pedagojik alanbilgileri arasında ilişki yoktur.Sonuç olarak, Pedagojik alan bilgisinin alt boyutlarını oluşturan öğrencibilgisi, müfredat bilgisi, öğretim bilgisi ve değerlendirme bilgisi her bir öğretmenadayı için farklılık göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Pedagojik Alan Bilgisi, Konu Alan Bilgisi, Fen BilgisiÖğretmen Adayı, Çiçekli Bitkiler
İlköğretim 8. sınıf fen bilgisi dersinde fotosentez-hücresel solunum konusunun 4MAT öğretim modeli kullanılarak öğretilmesinin öğrenci tutum ve başarısı üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, 4MAT Öğretim Modeli'nin İlköğretim 8. sınıf Fen Bilgisi dersi, madde ve enerji ünitesinin, fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusunun öğretiminde, öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutum ve başarıları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda, öğrencilerin öğrenme stili özellikleri ile madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusunun başarı puanları, fen bilgisi dersine yönelik tutum puanları arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma, tarama ve deneysel desen olmak üzere iki boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın tarama boyutuna ilişkin verileri toplamak için, Fen Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği ve Öğrenme Stillerine Dayalı Öğretimi Belirleme Ölçeği, Ankara merkez ilçe sınırları içerisinde kalan oniki resmi ilköğretim okulunda öğrenim gören 751 ilköğretim 8. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Veri analizi için frekans, yüzde ve aritmetik ortalama kullanılmıştır. Öğrencilerin yaklaşık %75'inin fen bilgisi dersine yönelik olumlu bir tutum içerisinde oldukları görülmüştür. Fen bilgisi öğretmenlerinin öğrencilerin öğrenme stillerine uygun öğretimi ara sıra düzeyinde yaptıkları belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin %36,4'ünün Analitik Öğrenen, %35,1'inin Sağ Duyulu Öğrenen, %19,5'inin İmgesel Öğrenen ve %9,1'inin Dinamik Öğrenen olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın deneysel boyutu, 154 ilköğretim 8. sınıf öğrencisi üzerinde uygulanmıştır. 77 öğrenciden oluşan deney grubuna 6 hafta (18 ders saati) boyunca madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu 4MAT Öğretim Modeline göre hazırlanan planda öğretilmiş; 77 öğrenciden oluşan kontrol grubu öğrencilerine ise aynı konu 6 hafta (18 ders saati) boyunca ders kitabına dayalı geleneksel öğretim yöntemleri (Anlatım, soru-cevap ve gösteri) kullanılarak öğretilmiştir. Öğrencilere program öncesinde ve sonrasında fen bilgisi tutum ölçeği, madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu ile ilgili başarı testi, öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin öğrenme stillerini belirlemek için Kolb'ün öğrenme stili envanteri uygulanmıştır. Verilerin analizi için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çift yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Araştırmada, deney grubu öğrencilerinin sahip oldukları öğrenme stillerinin cinsiyete göre farklılaşıp/farklılaşmadığı incelenmiş, sonuçta öncelikli öğrenme stillerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin öncelikli öğrenme stillerinin de cinsiyete göre farklılaşmadığı (p>.05) ortaya çıkmıştır. Deney grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin, öncelikli öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin, öncelikli öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin fen bilgisi dersi canlılar için madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuyla ilgili sontest başarı puanlarının, öğrencilerin öğrenme stili tercihlerine göre değişmediği ortaya çıkmıştır.Deney ve kontrol grubunun, fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuyla ilgili deney öncesi ve deney sonrası, öntest ve sontest toplam fen bilgisi başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, canlılar için madde ve enerji ünitesinin fotosentez-hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusuna ait başarı puanlarının, deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile farklı zamanlardaki ölçümü (öntest, sontest) gösteren faktörlerin öğrencilerin fotosentez ve hücresel solunum (oksijenli ve oksijensiz) konusu başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı (p<.01) olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunun, deney öncesi ve deney sonrası, öntest ve sontest toplam fen bilgisi tutum puanlan arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olma ile farklı zamanlardaki ölçümü gösteren (öntest, sontest) faktörlerin, öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutumları üzerindeki ortak etkisi anlamlı (p<.01) bulunmuştur.
Fen bilgisi öğretmen adaylarına fen teknoloji toplum dersinin etkisi ve öğretmen adaylarının derse karşı tutumları
ÖZET "Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarına Fen Teknoloji Toplum Dersinin Etkisi ve Öğretmen Adaylarının Derse Karşı Tutumları" adlı bu araştırmanın amacı Fen Teknoloji Toplum dersinin Fen Bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlıklarına etkisini ve öğretmen adaylarının Fen Teknoloji Toplum dersine yönelik tutumlarını incelemektir. Bu araştırma, 2003-2004 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesinde yapılmıştır. Araştırmada, tek grup öntest- sontest modeli kullanılmıştır. Fen Bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlık seviyelerindeki değişiklikleri tespit etmek amacıyla 22 sorudan oluşan "Fen Okuryazarlık Testi" ve öğretmen adaylarının Fen Teknoloji Toplum dersine yönelik tutumlarını belirlemek için "Fen Teknoloji Toplum Dersi Tutum Ölçeği" geliştirilmiştir. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler "betimsel istatistik", "bağımlı gruplar için t-testi", "Basit Korelasyon: Pearson Korelasyon Katsayısı" istatistiksel teknikleri ile incelenmiştir. Araştırma sonunda; Fen Bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlık testi öntest ve sontest puanları arasında anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu bulunmuştur. Ayrıca; Öğretmen adaylarının Fen Teknoloji Toplum dersine yönelik genel tutumlarının olumlu yönde olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Fen Teknoloji Toplum Dersi, Fen Okuryazarlık, Tutum Ölçeği.
İlköğretim öğrencilerinin (6., 7. ve 8. sınıflar), fotosentez konusundaki yanlış kavramlarının tespiti üzerine bir araştırma
ÖZET Bu çalışma, ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin, Fen Bilgisi müfreda tında yer alan fotosentez konusu ile ilgili kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak ama cıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 1 8 adet çoktan seçmeli sorudan oluşan fo tosentez kavram testi geliştirilmiş ve bu kavram testi Ankara İli Milli Eğitim Müdür lüklerine bağlı, rastgele seçilmiş sekiz İlköğretim okulunun 6., 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören 562 öğrenciye, 2000-2001 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında uygu lanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğren cilerin fotosentez konusu ile ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Eğitimi, Kavramlar, Yanlış Kavramlar, Alternatif Kavramlar, Fotosentez. Sayfa Adedi:99 Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Mustafa Aydoğdu
İlköğretim 8. sınıf fen bilgisi dersi genetik ünitesi DNA Watson Crick Modelinin sınıf içi uygulamalarla kavratılmasının öğrenci başarısına etkisi
ÖZET "ilköğretim 8. Sınıf Fen Bilgisi Dersi "Genetik" Ünitesi DNA Watson Crick Modelinin Sınıf İçi Uygulamalarla Kavratılmasının Öğrenci Başarısına Etkisi" adlı bu araştırma, ilköğretim okullarındaki öğrencilerin Fen Bilgisi derslerindeki basanlarım arttırmak için sınıf içinde uygulanan, öğrenciyi merkeze alan, rol oynama ve oyunların etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ankara ili şehir merkezinde bulunan Ülkü Akın İlköğretim Okulu ile Ahmet Barındırır İlköğretim Okulunda yapılmıştır. Araştırmada her iki ilköğretim okulundan şans yoluyla ikişer, sekizinci sınıf şubesi seçilmiştir. Her bir okulda bir kontrol ve bir de deney grubu oluşturulmuştur. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu, deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak basan testi ve tutum ölçeği geliştirilmiştir. Basan testinden elde edilen veriler ilişkisiz gruplar için T-Testi istatistik tekniği ile incelenmiştir. Tutum ölçeğinden elde edilen veriler yüzde- frekans dağılımıyla incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, genetik ünitesi DNA-Watson Crick modelinin öğretiminde sınıf içi uygulamaların (Rol Oynama ve Oyunlar), geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu görülmüştür.
İmalı deresi ve civarının (Türkoğlu-Kahramanmaraş) floristik yönden araştırılması
Bu araştırma 1996-1997 yılları vejetasyon döneminde Türkoğlu ilçesi İmalı Deresi boyunca uzanan alanların florasını tespit etmek üzere yapılmıştır. Araştırma alanı, Kahramanmaraş il sınırları içerisinde ve Grid sistemine göre C6 karesindedir. Araştırma bölgemizde 63 familya ve 263 cinse ait 491 takson tespit edildi. Bunlardan 33 takson C6 karesi için yeni kayıttır. 49 (% 9.98) takson Türkiye için endemiktir. Bitkilerin fitocoğrafik bölgelere dağılımlarında % 27.4 oranı ile Akdeniz elementleri ilk sırayı almaktadır. Iran - Turan elementleri % 14.8 Avrupa - Sibirya elementleri ise % 3.8 ve oranlarıyla temsil edilir. Sahada en çok taksona sahip olan familyalar: Legüminosae (54), Compositae (49) Cruciferae ve Graminae (48)'dir. Alanda en çok türe sahip olan cinslerin sıralanışı ise şöyledir: Trifolium (12), Vida ve Bromus (9), Astragalus, Papaver, Alyssum, Veronica (8), Geranium (7), Ranunculus, Cerastium, Lathyrus, Salvia, Allium, Poa (6) türe sahiptir.