Theses supervised by Prof. Dr. Reşat Genç
15 theses · Gazi University
Ortaöğretimde tarih derslerinin öğrencilerin akıl yürütmelerine etkisi: Aksaray ili örneği
Araştırmada, ortaöğretimde tarih derslerinin öğrencilerin akıl yürütmelerine etkisi belirlenmeye çalışılmış, öğretmen ve ders kitabı boyutları da ele alınmıştır. Araştırma betimsel araştırma modelinde tasarlanmıştır. Nitel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada ders kitabı boyutu için içerik analizi uygulanmıştır. Öğretmenlerden görüşme yoluyla bilgi alınmıştır. Öğrencilere tarihsel materyallere ilişkin akıl yürütmelerini sağlamak için öncüllerin verilerek sonucun istendiği ve sonucun verilerek öncüllerin istendiği iki form hazırlanmıştır. Bu formlar eğitim-öğretim yılı başında ve sonunda öğrencilere uygulanmış ve bu formlardaki öğrenci yorumları analiz edilmiştir. Bu doğrultuda Aksaray Anadolu Öğretmen Lisesi, Aksaray Anadolu Lisesi ve Aksaray Ticaret Meslek Lisesi?nde bulunan 9. sınıf öğrencilerinden elde edilen toplamda 262 veri formu değerlendirilmiş ve altı tarih öğretmeni ile görüşme yapılmıştır. Araştırmada öğrencilerin tarihsel materyallere ilişkin yürüttükleri akıl yürütmelerin nitelikleri ile ders kitabında sunulan ve öğretmenlerin vurguladıklarını söyledikleri akıl yürütmelerin niteliklerinin tutarlı olup olmadığına bakılmıştır. Ders kitaplarının sunduğu materyal ve buna dayalı akıl yürütmelerin öğrenci akıl yürütmelerine göre daha üst seviyede olduğu saptanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin kullandıklarını/kullanmadıklarını söyledikleri akıl yürütmeler ile öğrencilerin akıl yürütmelerinin tutarlı olduğu belirlenmiştir. Okul türleri açısından bakıldığında giriş sınavında daha yüksek puanla giriş yapabilenokulların öğrencilerinin daha iyi akıl yürütme yapabildikleri görülmüştür. Cinsiyet açısından ise öncüllerin istendiği formlarda kızlar lehine, sonucun istendiği formlarda erkekler lehine bir farklılık belirlenmiştir..
11. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde tarih öğretmenlerinin edebi ürün kullanımına ilişkin görüşleri
Bu çalışmada, 11. Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinde Tarih Öğretmenlerinin ?Edebi Ürün? kullanımına ilişkin görüşleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Tez, giriş kısmı hariç altı bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında araştırmanın problem durumu, amacı, önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve araştırmada yer alan çeşitli kavramların tanımlarına yer verilmiştir. Birinci bölüm olan ?Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinin Genel Eğitim ve Öğretim Sürecindeki Yeri ve Önemi, Tarihi Gelişimi ve Karşılaşılan Sorunlar? gibi araştırmanın kavramsal çerçevesini oluşturan konular ele alınmıştır. ?Öğretimde Edebi Ürün, Türleri ve Kullanımı? adlı ikinci bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesinin unsurlarından biri olan Edebi ürün, Edebi ürünlerin pedagojik değeri ve sınıflanması, Tarih-Edebiyat İlişkisi, Cumhuriyetten Günümüze Ortaöğretim T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarında Edebi Ürün Kullanımı, Günümüzdeki Mevcut Program ve Ders Kitaplarında Edebi Ürün Kullanımı ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Derslerinde Hangi Tür Edebi Ürünler kullanılabilir ve seçiminde nelere dikkat edilmelidir? Nasıl kullanılmalıdır? 11. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde kullanılabilecek edebi ürünlerden; Anı-(Hatırat), Belgesel, Biyografi, Destan, Fıkra, Günlük, Hikâye, Mektup, Roman, Söylev- Demeç, Şiir, Tiyatro Eseri ve Türkü konuları üzerinde durularak birtakım bilgiler açıklanmıştır. Üçüncü bölüm olan ?Tarih Öğretmeni ve Edebi Ürünler? öğretmen yeterlilikleri ve tarih öğretmeni ile tarih öğretmeni yetiştirme programlarında edebi ürünler ile ilgili ne tür dersler bulunduğu ve bunların içerikleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu bölümde konu ile ilgili yapılan yurt içi ve yurt dışı yayın ve araştırmalardan kısaca bahsedilmiştir. Dördüncü bölüm, ?Yöntem?de araştırmanın yöntemi, araştırmanın uygulandığı evren ve örneklem, veri toplama aracının geliştirilmesi, verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmektedir. ?Bulgular ve Yorumlar?ın yer aldığı altıncı bölümde araştırma sonucu elde edilen veriler araştırmanın alt problemleri doğrultusunda yorumlanmıştır. Son bölüm olan ?Sonuç ve Öneriler? kısmında araştırmada ulaşılan kuramsal ve uygulamaya dayalı sonuçlara değinilerek, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.Çalışma betimsel amaçlı bir araştırmadır. 11. Sınıf T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinde edebi ürün kullanımına ilişkin öğretmen yaklaşımlarını neler olduğunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma, Ankara ili Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan 8 merkez ilçede uygun örnekleme yöntemi ile seçilen liselerde görevli 221 tarih öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmada, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen liselerde görevli tarih öğretmenlerine konuya ilişkin anket uygulanmış, elde edilen veriler, SPSS 15.0 paket programında ki-kare testi kullanılarak ve ? = .05 anlamlılık düzeyi dikkate alınarak analiz edilmiştir.Araştırmanın verileri yorumlandığında, 11. Sınıf T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersi öğretiminde edebi ürün kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri, cinsiyet, okul türüne, öğretmenlik mesleğindeki kıdeme ve en son mezun olduğu okul derecesine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bu durum olumlu olarak görülmektedir. Ancak tarih öğretmenlerinin eğitim düzeylerine göre İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretiminde edebi ürünlerin kullanımına ilişkin öğretmen öz değerlendirmeleri arasında anlamlı bir farkın olması kayda değer bulunmuştur. Bulunan bu fark, yüksek lisans eğitim düzeyine sahip öğretmenlerin öz değerlendirmeleri ile Fen edebiyat ve diğer olarak belirtilen eğitime sahip olan öğretmenlerin öz değerlendirmeleri arasındadır. Bulunan fark yüksek lisans mezunu öğretmenlerin lehinedir. Ayrıca öğretmenlerin eğitim düzeylerine göre İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretiminde edebi ürünlerin kullanılmasına ilişkin öğretmen inanç ve tutumları arasında da anlamlı bir fark bulunmuştur. Bulunan bu fark, diğer olarak belirtilen eğitime sahip olan öğretmenlerin inanç ve tutumları ile Fen Edebiyat fakültesinden mezun öğretmenlerin inanç ve tutumları arasındadır. Bulunan fark Fen-edebiyat mezunu öğretmenlerin lehinedir. Yine diğer olarak belirtilen eğitime sahip olan öğretmenlerin inanç ve tutumları ile yüksek lisans eğitimine sahip öğretmenlerin inanç ve tutumları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Bulunan fark, yüksek lisans mezunu öğretmenlerin lehinedir. Bu bağlamda lisansüstü eğitimin öğretmen görüşleri üzerinde etkili olduğu görülmektedir.Araştırmanın sonucu olarak; bu araştırmanın sonuçlarından hareketle Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde tarih öğretmenlerinin edebi ürün ürünlerin öğrenme- öğretme sürecinde etkin olarak kullanılması konusunda olumlu görüşe sahiptir; fakat edebi ürünleri kullanma konusunda birtakım eksikliklerinin olduğunun farkındadırlar. Bununla birlikte tarih öğretmenleri; edebi ürünlerin kullanımı konusunda kılavuz kitaba ihtiyaç olduğunu belirtmektedirler.
Tarih öğretmenlerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinin öğretimine ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler (kıdem, mezuniyet, okul türü ve cinsiyet) açısından incelenmesi (Konya örneği)
Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Atatürk, İnkılâp, Türkiye Cumhuriyeti, Tarih, Öğretmen Görüşleri.Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.
Türkiye Selçuklularında ordu
Türkiye Selçuklu Devleti, Anadolu'ya yönelik Türkmen göçünün bir neticesi olarak kurulmuştur. Devletin askerî gücü, XII. yy'ın sonlarına kadar büyük ölçüde Türkmenlere dayanmaktadır. Zamanla, Ortaçağ İslâm devleti modeline bürünen devletin askerî teşkilâtı da buna göre şekillenmiştir. Türkmenlerin ordu içerisindeki etkinliği azalmış ve gulâmlar, ıktâ` askerleri, tâbi devlet kuvvetleri ve ücretli askerlere dayanan bir ordu yapısı ortaya çıkmıştır. Bu yapının şekillenmesinde, Türkiye Selçuklularından önceki Müslüman Türk devletlerinin etkisi olduğu kadar Türkiye coğrafyasının sosyal ve ekonomik şartları ile az da olsa Bizans ve Haçlıların etkisi bulunmaktadır.Türkiye Selçuklu Devletinin sahip olduğu ordu sistemi, kendisinden sonra bu coğrafyada kurulan Türk beylikleri ve Osmanlı ordusunun temelini teşkil eder. Bu bakımdan Türkiye Selçukluları, Orta Asya'dan getirip Orta Doğu'da zenginleşen Türk ordu yapısının, Türkiye'ye ve daha sonra da Osmanlılarla birlikte Avrupa'ya yayılmasında bir köprü vazifesi görmüştür. Türkiye Selçukluları döneminde Türk ordu yapısında kaydedilen gelişme ve askerî üstünlük, Anadolu'nun Türklerin ebedi vatanı haline gelmesinin en önemli sebeplerindendir.
Tarih öğretiminde karikatür imgesi
Bu çalışmada tarih öğretiminde materyal olarak karikatür kullanımının öğrenci başarısına etkisi, geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın uygulaması, 2006-2007 öğretim yılında Silahlı Kuvvetler Bando Okulları Komutanlığı Astsubay Meslek Yüksek Okulu birinci sınıfında 55 öğrenciden oluşan iki ayrı grup örneklem olarak seçilmiş, belirlenen konular deney grubuna karikatür kullanılarak, kontrol grubuna anlatım ve soru-cevap yöntemlerini kapsayan geleneksel anlatım yöntemi kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi müfredat programında yer alan Cumhuriyet Dönemi ünitesi kapsamı içerisinde yer alan ; 1. Siyasal Alanda Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 1.1. Saltanatın Kaldırılması, 1.2. Cumhuriyetin İlanı, 1.3 Halifeliğin Kaldırılması, 1.4. Anayasa Hareketleri 1.4.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nin Açılmasıyla Anayasa Niteliğinde Alınan Kararlar, 1.4.2. 20 Ocak 1921 Tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1.4.3. 20 Nisan 1924 Tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1.5. Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri ve İnkılaba Karşı Tepkiler 1.5.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nde Gruplar 1.5.2. Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun Kuruluşu ve Cumhuriyet Halk Fırkasına Dönüşmesi, ii 1.5.3. Muhalefet Hareketleri ve Siyasal Partilerin Kuruluşu, 1.5.3.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nde Oluşan Muhalefet, 1.5.3.2. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1.5.3.3. Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1.5.3.4.Diğer Fırkalar. 1.5.4. İnkılaba Karşı Tepkiler ve Takrir-i Sükun Kanunu, 1.5.4.1. Şeyh Sait İsyanı, 1.5.4.2. Menemen Olayı, 1.5.4.3. Takrir- i Sükun Kanunu ve İstiklal Mahkemelerinin Kurulması, 1.5.4.4.İzmir'de Suikast Girişimi. 2. Eğitim- Kültür Alanında Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 2.1. Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 2.2. Harf İnkılabı, 2.3. Türk Tarih Tezi, 2.4. Türk Dili inkılabı, 2.5. Üniversite Reformu. 3. Sosyal Alanda Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 3.1.Şapka İnkılabı ve Kılık- Kıyafet Değişimi, 3.2. Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması, 3.3. Uluslar arası Takvim ve Saatin, Yeni Rakamların kabulü ve Ölçülerde Değişiklik, iii 3.4. Soyadı Kanununun Kabulü ve Eski Unvanların Kaldırılması, 3.5. Milli Bayramlar ve Genel Tatil, 3.6. Kadın Haklarının Kabulü. deney grubunda öğretim materyali kullanılarak, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemiyle anlatılmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmaya dahil olan konuların işlenmesinden önceki konulardan oluşan Erişi Testi (ön test) ve araştırmaya dahil olan konulardan oluşan Erişi Testi (son test) ile toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine ilişkin bulgular; SPSS programı ile bağımsız t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan uygulama ve değerlendirmelerin sonucunda tarih öğretiminde ?karikatür? kullanılarak yapılan öğretim yöntemi ile öğrenim gören öğrenciler ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesi konularını öğrenmede, geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören öğrencilerden daha başarılı olmuşlardır.
Kaşgarlı Mahmud, Balasagunlu Yusuf ve Nizamü'l-Mülk'e göre Türk ordusu
Kâşgarlı Mahmûd, Balasagunlu Yusuf ve Nizâmü'l-mülk'e Göre Türk Ordusu?adlı çalışmam, İlk Müslüman Türk devletlerinde ordu hakkında bilgiler vermektedir.Türk ordusu, İslamiyet'ten önce, Mete Han'dan itibaren uygulanan onlu birlik sisteminidevam ettirmiştir. İslamû dönemde, Türk ordusunun asker kaynakları arasındagulâmlar ve ücretli askerler de yer almıştır. Selçuklulardan itibaren, askerû tımârsistemi uygulaması ile ordunun hazineye olan yükü azalmış, kendisi kendi ihtiyaçlarınıkarşılamaya başlamıştır. Türkler'de ordu, devletin bekasının teminatıydı. Ordu, hiç birvakit siyasetin dışında kalmamıştır. Zira devletin huzuru ve istikrarı vezire vekomutana dayanıyordu. Devletin başındaki hükümdar aynı zamanda başkomutanniteliği ile ordulara hükmediyordu. Türkler, atları ve silahları sayesinde muhtelifcoğrafyalarda siyasi teşekküller vücuda getirmişlerdir. Türkler, Anadolu'dakivarlıklarını da hiç şüphesiz köklü ordu yapılarına borçludurlar.
Orta öğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi 1998 programında önerilen ders araç-gereçlerinin (materyallerin) değerlendirilmesi ve öneriler
iiÖZETGünümüzde çağdaş eğitim anlayışının bir gereği olarak eğitim materyalleri,eğitim programlarının vazgeçilmez bir öğesi durumundadır. Öğrenme ortamını nekadar zenginleştirirsek o derece etkili bir öğrenme sağlarız. Dersin içeriğine,verilmek istenen hedefe göre, öğretmenin kullanacağı araçları belirlemesi gerekir.Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimindeders araç-gereçlerinin yeri tartışılamaz. Araç-gereçsiz bir ders, öğrenmeyizorlaştırmaktadır. Öğrencinin dersle ilgisini kesmektedir. Bu dersin araç-gereçleri,çeşitli haritalar, Türk Kurtuluş Savaşını anlatan çeşitli krokiler, slâytlar, filmler,videokasetleri, fotoğraflar, tablolar, yardımcı ders kitapları, olayların geçtiği yerler,müzeler, TV, bilgisayar, plak, film, tiyatro eseri, hikâye, roman ve benzerleri kaynakeserlerdir. Özellikle Büyük Nutuk, bu dersin en önemli kaynak kitabıdır. Bu araç vegereçler derste öğrencinin vazgeçemeyeceği ders araçlarıdır. Araştırmalargöstermektedir ki, okullarımızda bu araç ve gereçlerden yeterincefaydalanılmamaktadır.Eğitim materyallerinin iyi hazırlanması, tasarım ilke ve ölçülerine uyulmasıile mümkündür. Basılı materyallerde görsel tasarım ilkelerine uyulması ve bumateryallerin öğretme ve öğrenme ortamında öğrencinin ilgisini çekecek şekildeyerinde ve zamanında kullanılması gerekir.Bu çalışmanın genel amacı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye KuruluBaşkanlığınca kabul edilen Orta Öğretim (Lise) Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihive Atatürkçülük dersi programında önerilen materyallerin değerlendirilmesini,yapmak ve önerilerde bulunmaktır.İnkılâp Tarihi dersinin öğretiminde, ders araç-gereçleriyle ilgili araştırma vegeliştirme çalışmaları sürekli yapılmalıdır. Gelişen teknolojiden yararlanılarak eğitimöğretim süreci için etkili öğrenmeyi sağlayıcı basılı ve yazılı materyallerhazırlanmalı; görsel ve işitsel ders araçlarından faydalanılmalıdır.
Osmanlı Devleti`nin kuruluş döneminde fakihler ve Tursun Fakih
148 ÖZET Bu çalışmada, kuruluş dönemi Osmanlı toplumunda fakih yahut fakı şeklinde tanımlanan ve daha çok imam ve hatib, kısmen de kadı (vb.) gibi kişilerden oluşan fakihler (takılar) zümresi ve erken dönemde bunlar arasında öne çıkan Tursun Fakı ele alınmaktadır. Bu çalışma, kaynaklar ve araştırmalar, giriş, iki ana bölüm, sonuç ve eklerden oluşmaktadır. Kaynaklar ve Araştırmalar'da, bu çalışmada başvurduğumuz kaynak ve telif eserlerin kısa bir tanıtımı yapılmıştır. Giriş'te, ilk olarak, milâdî VII. asırdan XIV. asrın sonuna kadar olan dönemde fakih, XIV. asırda da fakı tâbirlerinin hangi anlamlarda kimler için kullanıldığı üzerinde durulmuş, daha sonra ise Anadolu Selçukluları ile Beylikler döneminde yaşayan fakihler incelenmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde yaşadığını tesbit ettiğimiz fakihler yahut fakılar; menşe'leri, sosyal tabanları, tahsilleri, meslekleri, ekonomik durumları, ilk Osmanlı hükümdarlarıyla ilişkileri, tasavvuf! zümreler ve ahîlerle vakıf kayıtları çerçevesinde mukayeseleri ve Osmanlı Devleti'nin kuruluşundaki rolleri açılarından incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Osman Bey döneminin mühim simalarından olan Tursun Fakı'nın menşei ve kimliği meseleleri Ertuğrul Bey ve Osman Bey ile ilişkileri, bugüne ulaşan Gazâvatnâmeleri'nin hususiyeti ve ölümü- türbesi gibi konular ele alınmıştır. Bu çalışmada sonuç olarak, daha ilk temsilcilerini Osman Bey döneminden itibaren tesbit edebildiğimiz "fakihler" (fakılar) zümresinin Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda en az tasavvuf? zümreler ve "ahi"ler kadar rol onamış oldukları vurgulanmış; ayrıca Tursun Fakı'nın tarihî kimliğini Şeyh Edebalı'ya bağlamak yerine, onu müstakil bir "değer" olarak düşünmek gerektiği görüşü savunulmuştur.
Lise III. sınıflarda Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Kurtuluş Savaşı nasıl anlatılmalıdır?
tarihini bilen, milletinin tarihteki basanlarından gurur duyan ve bu gururu yeni basanlar için itici güç unsuru olarak kullanan, başansızlıklardan dersler çıkaran, kültür milliyetçiliği anlayışını benimsemiş, çağdaş ve modern bireyler yetiştirmektir. Bu amaca ulaşabilmek için öncelikle öğrencilerin zevk aldıklan, sevdikleri bir ders ortamı yaratabilmek en önemli ön koşuldur. Klasik anlamda dersin öğretmen tarafından anlatılması veya öğrencilere anlattınlması, hem öğretmen hem de öğrenci için son derece sıkıcı ve çekilmez bir ders ortamı yaratır. Bu durum dersin amacına yaklaşmasındaki en önemli ön koşulun gerçekleşmemesi dolayısıyla dersin amacına ulaşamaması sonucunu doğurur. Yaratıcılıktan yoksun böyle bir ders ortamı, öğretmenin kendini tekrar etmesi ve kendini geliştirememesine sebep olmaktadır. Eziyet haline gelen bir dersi de öğrencilerin ilgi ile izlemeleri mümkün değildir. Bu amaçla bütün bu olumsuzluklan ortadan kaldıran, ders ortamını öğretime uygun hale getiren, öğrencilerin ilgi, bilgi ve becerilerini en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan, öğrenciyi daha aktif hale getiren bir uygulama yapmak gereklidir. Aynı zamanda tüm ülkedeki ders öğretmenlerinin asgari müştereklerde buluşan bir; program takip edebilmeleri amacıyla bu çalışma yapılmıştır.
Tarih öğretiminde işbirliğine dayalı öğrenme tekniğinin kullanımı
ÖZET Bu araştırmada tarih öğretiminde işbirliğine dayalı öğrenme ve geleneksel öğretim yöntemleri karşılaştırılarak işbirliğine dayalı öğrenme tekniğinin öğrenci başarısına etkileri incelenmiştir. Araştırmanın uygulaması 2002- 2003 eğitim - öğretim yılı ikinci döneminde Keçiören Anadolu Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi'nde aynı öğretmenin (araştırmacı) iki ayrı sınıfında 44 lise birinci sınıf öğrencisinden oluşan örneklem üzerinde yapılmıştır. Araştırmada, ön test - son test kontrol guruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada Lise Tarih 2 dersi müfredat programında yer alan "I. Ünite Osmanlı Devletinin Kuruluş Devri (Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar)" konuları deney gurubunda işbirliğine dayalı öğrenme tekniği kullanılarak ; kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi ile anlatılmıştır. Araştırmanın verileri, Lise Tarih 2 dersinin araştırmamıza dahil olan konuların işlenmesinden önceki konularından oluşan Başarı Testi (öntest) ve araştırmamıza dahil olan konulardan oluşan Başarı Testi (sontest) ile toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine ilişkin bulgular, SPSS programından yararlanılarak bağımsız t-testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda tarih öğretiminde "işbirliğine dayalı öğrenme " kullanılarak yapılan öğretim yöntemiyle öğrenim gören öğrenciler, tarih dersinde "Osmanlı Devletinin Kuruluş Devri (Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar)" konularını öğrenmede geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören öğrencilerden daha başarılı olmuşlardır.
Yusuf Akçura hayatı, eserleri ve fikirleri
Hanlıklar Devrinde Azerbaycan-Türkiye münasebetleri (1723-1829)
Milli Mücadele'de Doğu Trakya
Çorum'un H. 1240 - 1254 / M. 1824 - 1836 tarihli Şer`iyye Sicili'nin H. 1240 - 1241 / M. 1824 - 1826 yılları arası transkripsiyon ve değerlendirme
Bu Yüksek Lisans çalışmasının konusu, 'Çorum'un H. 1240 - 1254 / M. 1824 - 1836 tarihli Şer'iyye Sicili'nin H. 1240 - 1241 / M. 1824 - 1836 yıllan arası transkripsiyon ve değerlendirme' sidir. Bu çalışma için, defterdeki ilk 109 kayıt esas alınmıştır. İncelenen 1824 - 1826 yılları arası, Osmanlı Devleti'nin Mora isyanını bastırmaya çalıştığı kısa bir dönemi içine almaktadır. Devlet, bu isyanı ile uğraşırken küçük bir Anadolu şehri olan Çorum'un sosyal ve ekonomik hayatı incelenmiştir. Çorum şehrine idari olarak, İskilip, Osmancık, Katar, Saz, ve Hacı Hamza'nın bağlı bulundukları görülmektedir. Ayrıca, yerleşik olmayan aşiretlerin var oldukları tesbit edilmiştir. Çorum'da sosyal olaylar,başlıca olarak, evlilik, şekavet olayları,sosyal yapılar ve müesseseler adları altında incelenmiştir. Ekonomik olaylar ise, genel durum, üretim, ticaret ve meslekler adları altında incelenmiştir. Sonuç olarak, Çorum şehri'nin sosyal ve ekonomik yapısı, devletin bastırmaya çalıştığı isyan sebebiyle uğradığı kötü durumdan etkilenmiştir. Devletin ihtiyaçlarını karşılamak için koymuş oldukları vergi ve asker istemesi, Çorum şehri'nin sosyal ve ekonomik yapısını daha fazla bozmuştur.