Theses supervised by Prof. Dr. Sema Altun Yalçın
13 theses · Erzincan Binali Yıldırım University
Mühendislik temelli robotik uygulamalarını içeren STEM eğitiminin eleştirel düşünme ve mesleki tercihlerine etkisi
Bu araştırma, mühendislik temelli robotik uygulamalarını içeren STEM eğitiminin eleştirel düşünme ve mesleki tercihine etkisinin olup olmadığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında ilköğretim okulunun 4.sınıfında öğrenim gören 26 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmada eleştirel düşünme ve mesleki tercihlerindeki değişimi belirlemek amacıyla zayıf deneysel desen olan tek gruplu ön test son test deseni oluşturulmuştur. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde "Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği" ile "Mesleki Serbest Çizim Testi" kullanılmıştır. Nicel ve nitel verileri destekleyici nitelikteki araştırmacı tarafından hazırlanan açık uçlu "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. 5 hafta boyunca öğrencilere mühendislik temelli robotik uygulamalarini içeren STEM eğitimi verilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; öğrencilere de eleştirel düşünme düzeylerinde ön test- son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu mesleki tercihlerinde STEM mesleklerine yönelimlerinde olumlu yönde değişiklik gösterdiği nitel verilerinde de bu sonuçları destekleyen ifadelerin olduğu gözlenmiştir.
Atık malzemelerle yapılan STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin çevresel farkındalık ve geri dönüşüm algısına etkisi
Bu araştırma, atık malzemelerle yapılan tasarım temelli STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin çevresel farkındalıkları ve geri dönüşüm algıları üzerine bir etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 6.sınıfta öğrenim görmekte olan 22 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin çevresel farkındalıklarında değişim olup olmadığını ortaya koymak maksadıyla zayıf deneysel desenlerden biri olan tek gruplu ön test-son test modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde "STEM Tutum Ölçeği", "Çevresel Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise araştırmacı tarafından oluşturan açık uçlu "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Etkinliklerden öncesinde ve sonrasında "Çevre… benzer, çünkü…" ve "Geri Dönüşüm… benzer, çünkü…." şeklinde iki soruluk cümle tamamla testi uygulanmıştır. 8 hafta süre ile öğrencilere atık malzemelerden oluşan etkinliklerle yapılan tasarım temelli STEM eğitimi verilmiştir. STEM tutum ölçeğinden aldıkları ön test son test puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde farklılık oluştuğu görülmektedir. Nitel verilerde ise çevresel farkındalığın geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç Çevresel Farkındalık Ölçeğinden ulaştığımız sonucu desteklemektedir. Geri dönüşüm algısı için nitel veriler incelendiğinde ise; öğrencilerin algıları olumlu yönde artmaktadır. Ayrıca öğrencilerin hemen hemen hepsinin STEM etkinliklerini sevdikleri, zevkli ve yararlı buldukları gözlemlenmiştir.
STEM etkinliklerinin yedinci sınıf mülteci öğrencilerin okula yönelik aidiyetlerine ve tutumlarına olan etkisinin incelemesi
Bu araştırmada STEM etkinliklerinin yedinci sınıf mülteci öğrencilerin okula yönelik aidiyetlerine ve tutumlarına olan etkisinin incelemesi incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Gaziantep iline bağlı bir devlet ortaokulunda, 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde 7.sınıfta öğrenim gören 32 Suriyeli mülteci öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada 8 etkinlik Bilim Uygulamaları dersinde toplam 10 haftalık süreçte gerçekleştirilmiştir. "Çocuk ve Ergenler İçin Okula Bağlanma Ölçeği ve Okula Yönelik Tutum Ölçeği" ön test ve son test uygulanmıştır. Ayrıca mülteci öğrencilerin okula yönelik aidiyet ve tutumlarını betimlemek amacıyla STEM etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. STEM etkinliklerinin etkisini tespit etmek için "STEM Eğitimi Yansıtıcı Günlük Formu, STEM Eğitimi Mülakat Formu ve Öğretmen Mülakat Formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS paket programından, nitel verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen nicel veri sonuçları ön test –son test puanları arasında; 'Çocuk ve Ergenler İçin Okula Bağlanma Ölçeği' genel olarak anlamlı farklılık görülmüştür. Okula Yönelik Tutum Ölçeğin 'de ise "Kişisel Gelişim Engeli Olarak Okul" alt boyutunda anlamlı farklılık görülmüştür. Sonuç olarak; yapılan STEM etkinliklerin Suriyeli mülteci öğrencilerin gelişimine olumlu yönde katkı sağladığı, öğrencilerin etkinlikleri yaparken eğlenerek öğrendikleri, grup çalışması yapmayı öğrendikleri, iletişim becerilerine katkı sağladığı, merak duygusu oluştuğu, derse ve öğretmene olan tutumlarını geliştirdiği sonucuna varılmıştır.
Basit malzemelerle gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin öğrencilerin girişimcilik ve öz düzenleme becerileri üzerine etkisi
Bu araştırma, basit malzemelerle gerçekleştirilen girişimcilik temelli STEM eğitimini nortaokul öğrencilerinin girişimcilik ve öz düzenleme becerileri üzerine herhangi bir etkisi olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 8.sınıfta öğrenim görmekte olan 20 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin girişimcilik ve öz düzenleme becerilerinde değişim olup olmadığını ortaya koymak maksadıyla zayıf deneysel desenlerden biri olan tek gruplu ön test-son test modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde "Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği", "Algılanan Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır.Nitel verilerin elde edilmesinde ise araştırmacı tarafından oluşturan açık uçlu "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır.Ayrıca öğrencilerin gerçekleştirilen STEM etkinliklerine dair duygu ve düşüncelerinin belirlenmesi amacıyla her etkinlik sonrasında öğrencilere yansıtıcı günlük uygulanmıştır. 8 hafta süre ile öğrencilere basit malzemelerden oluşan etkinliklerle desteklenen girişimcilik temelli STEM eğitimi verilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin girişimcilik ve öz düzenleme becerilerinin ön ve son test puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde bir farklılık oluşmadığı ancak girişimcilik becerileri ile ilgili olan nitel verilere göreetkinliklerin, öğrencilerin sosyal beceriler, grup çalışması, liderlik ve ön plana çıkma eğilimibecerileri üzerinde olumlu yönde etkisinin olduğu gözlenmiştir. Öz düzenleme becerileri ile ilgili olan nitel verilerde ise yeniliklere açık olma ve öz yeterlilik kavramlarına ilişkin son test lehine gelişme gözlenmiştir. Ayrıca yanstıcı günlüklerden elde edilen bulgulara bakıldığında ise öğrencilerin genelinin STEM etkinliklerini ilgi çekici, eğlenceli ve faydalı bulduğu gözlenmiştir. 2020, 137 Sayfa Anahtar Kelimeler: STEM etkinlikleri, Girişimcilik, Öz düzenleme
Fen bilgisi öğretmen adaylarının stem etkinlikleri ve stem temelli robotik etkinliklerinin hipotetik- yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme ve yapılandırmacı öğrenme gelişimine etkisinin incelenmesi
Bu araştırma, basit malzemelerle gerçekleştirilen STEM etkinlikleri ve STEM temelli robotic etkinliklerinin fen bilimleri öğretmen adaylarının; hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu ve yapılandırmacı öğrenme gelişimi üzerine etkisi olup olmadığını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Eğitim Fakültesi Fen Bilimleri Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 31 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme ve yapılandırmacı öğrenme değişimi belirlemek amacıyla zayıf deneysel desenlerden biri olan tek gruplu ön-test son-test modeli kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin elde edilmesinde "hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve yapılandırmacı öğrenme ortamı" ölçekleri kullanılmıştır. Nitel verilerin elde edilmesinde ise araştırmacı tarafından oluşturulan açık uçlu "Yarı yapılandırılmış mülakat formu" kullanılmıştır. Ayrıca gerçekleştirilen STEM etkinlikleri sonrasında öğrencilerin duygu ve düşünceleri belirlemesi amacıyla öğrencilere yansıtıcı günlük uygulanmıştır. 14 hafta boyunca adaylara STEM ve STEM temelli robotik eğitimleri verilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme ve yapılandırmacı öğrenme eğilimlerine yönelik ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Nitel verilere göre ise etkinliklerin öğretmen adaylarının düşünme becerileri, motivasyon, grup çalışmaları ve sorumluluk alma becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Yansıtıcı günlük verilerinde ise öğretmen adaylarının STEM etkinliklerini faydalı, eğlenceli ve ilgi çekici bulduğu gözlemlenmiştir.
Mühendislik temelli robotik uygulamalarının STEM eğitiminde kullanılmasının programlamaya karşı tutum, katılım ve beceri düzeylerine etkisi
Bu araştırma mühendislik temelli robotik uygulamalarının STEM eğitiminde kullanılmasının, öğrencilerin programlamaya karşı tutum, katılım ve beceri düzeylerine etkisinin olup olmadığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın örneklemini Doğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ilkokulda öğrenim görmekte olan 57 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilere verilen eğitim süresi boyunca robotik kodlama ve programlama eğitimleri verilmiştir. Bu süreçte "tutum", "katılım" ölçekleri veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel veriler birlikte yorumlandığı karma yöntem çeşitlerinden parallel desen kullanılmıştır. Nicel verileri desteklemek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmıştır. Yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak elde edilen nitel veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; programlamaya karşı tutum ve katılım eğilimlerinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve bu becerilerin olumlu yönde gelişim gösterdikleri tespit edilmiştir. Elde edilen nitel verilerde öğrencilerin programlamaya yönelik tutumlarının değiştiği, derse ve programlamaya olan ilgilerini önemli ölçüde artırdığı, etkinlikleri severek yaptıkları, karşılaştıkları problemlere yönelik bakış açılarının değiştiği, üreticiliklerinin arttığı ve etkinliklerin eğitim hayatlarında yer almasını istedikleri tespit edilmiştir.
Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin okul öncesi öğretmen adaylarının öğrenme becerileri üzerindeki etkisi
Okul öncesi öğretmen adaylarının öğrenmeye yönelik eğilim, bilgi ve becerilerini ölçmek amacıyla güncel eğitim yaklaşımlarından olan Montessori yaklaşımına dayalı STEM eğitimleri verilmiş ve etkisi incelenmiştir. Bu kapsam doğrultusunda araştırmada, COVİD-19 sebebiyle uzaktan çevrimiçi olarak uygulanan Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin, okul öncesi öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, öz yönetimli öğrenme becerileri ve yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma becerileri üzerindeki etkisi saptanmıştır. Araştırmada sıralı açıklayıcı karma yöntem modeli kullanılmıştır. Araştırma, amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak seçilen bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 53 öğretmen adayı ile 14 hafta boyunca yürültülmüştür. Araştırma boyunca öğretmen adaylarına; uzaktan çevrimiçi eğitim şeklinde, eğitmenin yönlendirmeleri doğrultusunda, günlük yaşamda yer alan basit malzemeler kullanılarak oluşturulan 14 farklı Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinlikleri uygulatılmıştır. Araştırmada nicel verilerin elde edilmesinde "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimi, Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri, Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı," ölçekleri uygulanmıştır. Nitel verileri toplamak içinde Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları uygulanmıştır. Nicel verileri analiz edilmesi amacıyla ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinin belirlenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Montessori yaklaşımı temelli STEM eğitimlerinin okul öncesi öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri, yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma ve öz yönetimli öğrenme becerilerinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Buna ek olarak nitel bulgularda eğitimlerin öğretmen adaylarının kişisel ve sosyal gelişimlerine katkı sağladığı, öğrenmeye yönelik sorumluluk bilincinin oluştuğu, öğrenmede ve problem çözmede farklı yöntem-stratejiler geliştirmeyi öğrendikleri, yapılandırmacı bir öğrenme ortamında nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda katkı sağladığı belirtilmiştir.
Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygıları üzerine etkisi
Bu araştırma da Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygıları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Doğu Anadolu bölgesinin orta ölçekli bir ilinin ana okulunda öğrenim gören toplam 63 okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntemin, sıralı açıklayıcı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin akademik benlik saygısını belirlemek amacıyla tek gruplu öntest sontest deseni oluşturulmuştur. Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin analizi istatistiksel yöntemler ile nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında "Akademik Benlik Saygısı" ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanılmasında ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" ve "Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programı Gelişim Gözlem Formu" kullanılmıştır. Uygulama sürecinde 6 hafta boyunca öğrencilere Montessori yaklaşım temelli STEM etkinlikleri verilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgularda; akademik benlik saygısı ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık gösterdiği ve akademik benlik saygılarının geliştiği saptanmıştır. Gelişim gözlem formundan elde edilen verilere göre etkinliklerin okul öncesi öğrencilerinin; motor gelişimi, bilişsel gelişimi, dil gelişimi, sosyal ve duygusal gelişimi ve özbakım becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen görüşme formuna göre okul öncesi öğrencilerinin psikomotor becerilerinin geliştiği, öğrencilerin daha dengeli ve koordineli hareketlerde bulundukları, istenilen malzemeyi istenilen özellikte ve nitelikte kullanabildikleri, dikkatlerini toplayarak daha önceki bilgileri hatırlayabildikleri, akranları ile olan iletişimlerinin geliştiği ve problem çözme becerilerinin arttığı belirtilmiştir.
STEM ve STEM temelli robotik etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve üstbiliş becerilerine etkisi
Bu araştırma, STEM ve STEM temelli robotik kodlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve üstbiliş becerilerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında 68 ortaokul öğrencisinden oluşan bir örneklem grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak karma yöntem kullanılmıştır. Nicel veriler "Problem Çözme Yeteneği Ölçeği" ve "Üstbiliş Beceriler Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sürecinde öğretmenler tarafından öğrencilere 14 hafta boyunca STEM ve STEM temelli robotik kodlama eğitimi verilmiştir. STEM ve STEM temelli robotik etkinliklerin öğrenciler üzerindeki etkisini araştırmak için deney grubu ve kontrol grubuna, uygulama öncesi ön test, uygulama sonrası son test uygulanmış ve bu puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Nicel verileri destekleyici nitelikteki araştırmacı tarafından hazırlanan nitel veriler açık uçlu yarı yapılandırılmış görüşme formundan oluşmaktadır. Çalışmanın sonucunda STEM ve STEM temelli robotik kodlama eğitiminin öğrencilerin problem çözemeyeceği ön yargısını kırdığı ve problemlere farklı bakış açılarını sürekli geliştirerek problem çözme becerilerini geliştirdiği belirtilmiştir. Yapılan hatalar düzeltilerek bir sonraki çözümün gerçekleştirildiği, özgüvenin arttığı, fen eğitimine olan ilginin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin etkinliklerde karşılaştıkları sorunları tespit etmek, hatalarından ders çıkarmak ve ürün tasarlama, problem çözme ve düşünme sürecinde adım adım ilerleme kaydettiklerini düşündükleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda elde edilen sonuçlar, STEM ve STEM temelli robotik kodlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve üstbiliş becerilerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Atık malzemelerle yapılan STEM eğitiminin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve gelişim becerileri üzerine etkisi
Araştırmada atık malzemelerden oluşan STEM eğitiminin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve gelişim becerileri üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Doğu Anadolu bölgesinin orta ölçekli bir ilinin anaokulunda öğrenim gören toplam 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada hem nitel hem nicel yöntemin bir arada olduğu karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada atık malzemelerden oluşan STEM eğitiminin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerini ve gelişim becerilerini belirlemek amacıyla tek gruplu ön test ve son test deseni oluşturulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen nicel verilerin analizi istatistiksel yöntemler ile nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanması için "Bilimsel Süreç Becerileri Testi" ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise "Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programı Gelişim Gözlem Formu" kullanılmıştır. Uygulama sürecinde 6 hafta boyunca öğrencilere atık malzemelerden oluşan STEM eğitimleri verilmiştir. Araştırma sonucunda bulgularda; STEM eğitimlerinin okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Gelişim gözlem formundan elde edilen verilere göre STEM eğitimlerinin okul öncesi öğrencilerinin; motor gelişimi, bilişsel gelişimi, dil gelişimi, sosyal ve duygusal gelişimi ve öz bakım becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır.
Fen bilimleri dersinde web2.0 araçları kullanımının öğrencilerin girişimcilik, dijital okuryazarlık ve yaratıcılık becerileri üzerine etkisi
Bu araştırmada, 7. sınıf Fen Bilimleri dersi kapsamında yer alan "Saf Madde ve Karışımlar" ünitesinde Web 2.0 araçlarıyla desteklenen öğretim uygulamalarının öğrencilerin girişimcilik, dijital okuryazarlık ve bilimsel yaratıcılık becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir.Açıklayıcı sıralayıcı karma desenle yürütülen çalışmanın nicel kısmında ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Girişimcilik, dijital okuryazarlık ve bilimsel yaratıcılık ölçekleri veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında etkisi incelen girişimcilik, dijital okuryazarlık ve bilimsel yaratıcılık becerilerinin alt boyutları dikkate alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışma grubu 2023/2024 eğitim öğretim yılında yedinci sınıfta öğrenim gören 105 öğrenciden oluşurken toplamda sekiz haftalık bir sürede etkinlikler tamamlanmıştır. Deney grubundan rastgele seçilen 14 öğrenciye görüşme formu uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, girişimcilik becerileri açısından deney grubunda "özgüven", "yenilikçilik algısı ve yaratıcılık", "liderlik ve ön plana çıkma eğilimi" ile "sosyal beceriler ve grup çalışması" alt boyutlarında anlamlı farklılıkların ortaya çıktığını göstermektedir. Bununla birlikte "risk alma eğilimi" boyutunda meydana gelen değişim anlamlı bulunmamıştır. Deney grubunun ön test-son test karşılaştırmasında toplam girişimcilik puanında ve "liderlik ve ön plana çıkma" alt boyutunda anlamlı bir artış belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık testine ait sonuçlar, "bilgi iletişim" ve "problem çözme" alt boyutlarında anlamlı gelişmelerin olduğunu ortaya koyarken, "güvenlik" ve "iletişim" alt boyutlarında meydana gelen gelişimler anlamlı bulunmamıştır. Bilimsel yaratıcılık testinde ise deney grubu lehine anlamlı bir artış olduğu belirlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular yapılan uygulamaların öğrencilerin girişimcilik, dijital okuryazarlık ve yaratıcılık becerileri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğunu ve bu durumun da nicel bulguları desteklediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Web 2.0, girişimcilik, dijital okuryazarlık, bilimsel yaratıcılık, fen eğitimi.
Ortaokul öğrencilerinin su ayak izi farkındalığı ve bilgi düzeyleri gelişiminin incelenmesi
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerine verilen su tüketimine dayalı su ayak izi eğitiminin, öğrencilerin su ayak izi kavramına ilişkin farkındalık ve bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma model yöntemlerinden birleştirme (çeşitleme/yakınsayan paralel) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda nicel araştırma yöntemlerinden deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 273 ortaokul öğrencisi ile 12 hafta boyunca yürütülmüştür. Araştırmanın uygulanması sırasında ortaokul öğrencilerine yönelik, öğrenci merkezli etkinliklerin yer aldığı su tüketimine dayalı su ayak izi eğitimi düzenlenmiştir. Araştırmada nicel verileri elde etmek için "Su Tüketim Davranışları Ölçeği", "Su Okuryazarlığı Ölçeği" ve nitel verileri elde etmek için ise "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde AMOS 26 ve SPSS yazılımı (versiyon 25.0) kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin değerlendirilmesinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma), bağımlı grup t testi, bağımsız gruplar t testi ve One Way ANOVA tercih edilmiştir. Ayrıca ölçme araçlarının geçerliği kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, verilerin güvenirliği kapsamında ise Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmada nitel veriler, içerik analizine tabi tutulmuş, öğrencilerin su ayak izi kavramı ile ilgili görüşleri yazılı olarak toplanmış ve elde edilen veriler anlamlandırılmış kod ve kategorilerle tablolar haline getirilmiştir. Elde edilen bulgular, çalışmaya katılan ortaokul öğrencilerinin eğitim öncesinde su ayak izi ile ilgili farkındalıklarının düşük olduğunu ayrıca yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermektedir. Elde edilen nicel bulgulara göre, su tüketimine dayalı su ayak izi eğitimi alan ortaokul öğrencilerinin su tüketim davranışları ve su okuryazarlık düzeyleri ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca nitel bulgular, eğitimlerin ortaokul öğrencilerinin su ayak izi kavramına ilişkin farkındalıklarını geliştirdiğini ve bilgi düzeylerini artırdığını göstermiştir. Suyun sürdürülebilir kullanımı açısından su tasarrufuna yönelik eğitim uygulamalarıyla su ayak izi kavramına ilişkin farkındalığın artırılması ve geliştirilmesi, ayrıca farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin su ayak izi konusundaki bilgi düzeyleri ve görüşlerinin incelenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Su ayak izi, su okuryazarlığı, su tasarrufu, su tüketimi davranışları, sürdürülebilir kalkınma.
Eğitsel robotik destekli girişimcilik etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin girişimcilik becerileri üzerine etkisi
Girişimcilik becerilerinin erken yaşlardan itibaren geliştirilmesi eğitim alanında giderek önem kazanan bir mesele haline gelmiştir. Ancak girişimcilik becerilerinin öğretim programlarında çoğunlukla teorik düzey ile sınırlı kalması bu becerilerin etkileşimli ve uygulamaya dayalı öğrenme ortamlarıyla desteklenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda teknolojinin eğitime entegrasyonunda bir alternatif olarak öne çıkan eğitsel robotik uygulamaları girişimcilik becerilerinin kazandırılmasında etkili ve uygulanabilir bir öğrenme aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu sebeple bu çalışmada eğitsel robotik destekli girişimcilik etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin girişimcilik becerileri üzerine etkisi ve eğitsel robotik destekli girişimcilik etkinliklerine yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada açıklayıcı karma desen benimsenmiştir. Bu doğrultuda 2023-2024 Eğitim-öğretim yılında 5.sınıfta öğrenim gören 22 öğrenciye deneysel uygulama öncesi "Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Girişimcilik Ölçeği" uygulanmıştır. Ardından deneysel uygulama kapsamında bu öğrenciler ile sekiz hafta süren eğitsel robotik destekli girişimcilik etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı ve uzman hocaların görüşleri ile tasarlanan bu etkinlikler süresince öğrenciler her hafta yapılandırılmış girişimcilik gözlem formuna bağlı olarak gözlenmiştir, araştırmacı ve öğrenciler her hafta günlük tutmuşlardır. Deneysel uygulamanın ardından aynı girişimcilik ölçeği son test olarak deney grubuna uygulanmıştır ve tüm deney grubu öğrencileri ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda ölçeğe ait ön ve son test verileri bağımlı örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda girişimcilik ölçeğinin tüm alt boyutlarında (öz güven, yenilikçilik algısı ve yaratıcılık, liderlik ve ön plana çıkma eğilimi, sosyal beceriler ve grupla çalışma, risk alma) son test lehine anlamlı düzeyde artış görülmüştür. Gözleme ait bulgular da bu sonucu desteklemektedir. Araştırmanın nitel verileri ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve günlüklerden elde edilen bulgular da nicel bulguları desteklemektedir ve nitel bulgulara göre eğitsel robotik destekli girişimcilik etkinlikleri öğrencilerin girişimcilik ve girişimciliğin alt boyutlarına ait becerilerin gelişmesinde olumlu rol oynamaktadır. Elde edilen bulgular etkinlikler vasıtasıyla; öğrencilerin zamanla öz güven kazandıklarını, hata yapma korkularının azaldığını, farklı problemlere deneme yanılma ile çözümler ürettiklerini, liderlik yapma konusunda olumlu hissettiklerini, etkinlikleri eğlenceli ve motive edici bulduklarını göstermektedir.