Theses supervised by Prof. Dr. Veyis Tansı
12 theses · Çukurova University
Çukurova koşullarında mürdümüğün (Lathrus sativus L.) değişik tahıl türleri ile karışım olarak yetiştirilmesi üzerinde araştırmalar
ÖZ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA KOŞULLARINDA MÜRDÜMÜĞÜN (Lathyrus sativus L.) DEĞİŞİK TAHIL TÜRLERİ İLE KARIŞIM OLARAK YETİŞTİRİLMESİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR KAĞAN KÖKTEN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Veyis TANSI Yıl: 1998, Sayfa: 54 Jüri: Prof. Dr. Veyis TANSI Prof. Dr. Turan SAĞLAMTİMUR Prof. Dr. A. Emin ANLARSAL Çukurova koşullarında, mürdümüğün değişik buğdaygil türleri ile karışım halinde, kışlık ara ürün olarak, yeşil ot üretim amacıyla yetiştirilme olanaklarının belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışma, 1997-98 yıllarında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma Alanında yürütülmüştür. Araştırma, bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüş ve karışıma giren buğdaygil türleri ana parselleri, karışım oranlan ise alt parselleri oluşturmuştur. Deneme, buğdaygil materyali olarak arpa (Hordeum vulgare), yulaf (Avena sativa (L.)) ve triticale (K.Triticosecale (Wittmack.)) türleri, karışım oranları olarak %75 Tahıl + %25 Mürdümük, %50 Tahıl + %5Q Mürdümük ve %25 Tahıl + %75 Mürdümük olacak şekilde düzenlenmiştir. Araştırma sonucunda, karışıma giren bitkilerin tek verimlerinin azaldığı, ancak toplam verimde artışlar olduğu bulunmuştur. Yeşil ot ve kuru ot verimi bakımından en yüksek değer 3160.38-1175.10 kg/da ile yulafın %75 oranında karışıma girdiği sistemlerden elde edilmiştir. Yulafın %25 oranında karışıma girmesiyle birim alandan elde edilen toplam ham protein verimi bakımından saf ekimlerden üstün değerler elde edilebileceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Arpa, Triticale, Yulaf, Mürdümük, Karışım.
Çukurova koşullarında sorgum-sudanotu (Sorghum bicolor x Sorhum sudanense) melezinde en uygun azot ve çinko gübre dozlarının saptanması üzerinde araştırma
Bu araştırma 2001-2002 yıllarında, Çukurova koşullarında Sorgum-Sudanotu melezinde en uygun azot ve çinko gübre dozlarını saptanmak için, Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsünün araştırma alanında yapılmıştır. Bu araştırmada Sorgum-Sudanotu melezinin Grazer çeşidi kullanılmıştır. Denemede dekara saf olarak; 0, 7, 14, 18, 24 kg azot gübre dozları, 0, 0.5, 1.0 kg çinko gübre dozları kullanılmıştır. En yüksek yeşil ot verimi 3349.97 kg/da ile 1. biçimden N3-Znı uygulamasından elde edilirken, en düşük yeşil ot verimi ise 1665.03 kg/da değeri ile 2. biçimden No-Zno uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek kuru madde verimi ise, 860.45 kg/da ile 1. biçimden N3-Znı uygulamasından elde edilirken, en düşük kuru madde verimi ise, 455.22 kg/da değeri ile 2. biçimden No-Zno uygulamasından elde edilmiştir. Azot ve çinko uygulamaları yeşil ot verimi ve kuru madde verimi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olmuştur. En yüksek ham protein oram %7.19 ile 1. biçimden N3-Z110 uygulamasından elde edilirken, en düşük ham protein oram ise, %5.50 değeri ile 2. biçimden No-Zn2 uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek selüloz + lignin (ADF) oram %48.64 ile 2. biçimden Nı-Zn2 uygulamasından elde edilirken, en düşük selüloz + lignin (ADF) oram ise %40.96 değeri ile 1. biçimden No-Znı uygulamasından elde edilmiştir. Çinko uygulamaları olgunlaşmayı artırdığı için protein oranının azalmasına ve selüloz + lignin (ADF) oranının artmasına neden olmuştur. Azotlu gübre uygulaması yaprağın azot ve potasyum içeriğini artırmış. Çinko gübre uygulaması da yaprağın potasyum, özellikle hayvanlar üzerinde olumlu etkiye sahip olan çinko ve demir içeriklerini artırmıştır.Anahtar kelimeler : Sorgum-Sudanotu Melezi, Azot, Çinko
Çukurova koşullarında farklı buğdaygil yembitkilerinde biçim sıklığının bazı vejetatif ve generatif özelliklere etkisinin saptanması
Bu araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında bulunan taban arazide, üç farklı buğdaygil yembitkisinde [yumrulu yem kanyaşı (Phalaris tuberosa L.), kılçıksız brom (Bromus inermis Leyss.), yüksek çayır yumağı (Festuca arundinacea Schreb.)], üç değişik biçim sıklığının (10, 20 ve 30 gün) bu bitki türlerinin bazı vejetatif ve generatif özelliklerine etkisinin saptanması amacıyla 2001 yılında yürütülmüştür. Araştırma sonucunda, en yüksek yeşil ot verimi (5794.68 kg/da), kuru ot verimi (1450.41 kg/da) ve ham protein oranı (% 23.71) ile kılçıksız bromdan elde edilmiştir. Yumrulu yem kanyaşında elde edilen değerler de (sırasıyla 5200.98 kg/da, 1215.08 kg/da, % 18.50) kılçıksız broma yakın bulunmuştur. Ancak yüksek çayır yumağında bu iki türe kıyasla daha düşük değerler (sırasıyla 2683.24 kg/da, 702.76 kg/da, % 15.80) elde edilmiştir. Yeşil ot ve kuru ot verimleri farklı biçim sıklıklarından istatistiksel olarak etkilenmezken, ham protein oranlan biçimler arasındaki sürenin uzamasıyla (10, 20 ve 30 gün) azalma (% 20.97, 19.45 ve 17.59) göstermiştir. Sonuç olarak, Çukurova koşullarında, kılçıksız brom öncelikli olmak üzere her üç türün de başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği, biçimler arasındaki sürenin artmasıyla ham protein oranlarının düştüğü ancak sık biçimlerin fazla işgücü gerektirmesi dikkate alındığı taktirde 20 gün aralıklarla yapılan biçimlerin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Buğdaygil yembitkisi, biçim sıklığı, ot verimi, ham protein oranı
Çukurova koşullarında bazı silaj ve dane sorgum (sorghum bicolor L.) çeşitlerinde farklı ekim sıklıklarının yaprak alan gelişimi, ışık kullanımı, dane ve hasıl verimine etkileri üzerine araştırmalar
Çukurova'da bazı silaj ve dane sorgum çeşitlerinde farklı ekim sıklık! anma yaprak alanı gelişimi, ışık kullanımı dane ve hasıl verimi üzerine olan etkilerinin saptanması amacıyla yapılan bu çalışma, 1995 yıllarında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme Alanında yürütülmüştür. Deneme tesadüf bloklan deneme deseninde, üç tekrarlamak olarak kurulmuş, silaj ve dane olmak üzere iki ayrı deneme şeklinde yürütülmüştür. Kullanılan silaj ve dane sorgum çeşitleri ve bitki yoğunluklan (bitki/m2) aşağıda verilmiştir. Silaj Sorgum Dane Sorgum 1. E.Sumac (14, 12, 9, 7 bitki/m2) 1. Aldan (5, 4, 3, 2 bitki/m2) 2. Leoti (14, 12, 9, 7 bitki/m2) 2. Beydan (5, 4, 3, 2 bitki/m2) 3. Rox (14, 12, 9, 7 bitki/m2) 3. Akdan (5, 4, 3, 2 bitki/m2) Silaj ve dane sorgumda incelenen özelliklerden elde edilen sonuçlar aşağıda verilmiştir. SİLAJ sorgum Işık Kullanımı (%): Çeşitler arasında ışık kullanımı bakımından bir fark görülmemekle birlikte, bitki populasyonunun yüksek olduğu ekim sıklıklarında toprak yüzeyindeki net radyasyon azalırken, bitkinin absorbe ettiği enerji miktarı artmıştır. Çıkıştan sonraki 42. gün, 49. gün, 55. gün ve 62. günlerde yapılan ölçümlerde ışık tutulması bakımından önemli farklılıkların olduğu görülmüştür. Çıkıştan sonraki 42. günde gelen ışığın % 74 'ü bitki tarafından tutulurken, 62. gün de ise gelen ışığın % 85' i tutulmuştur. Yaprak Alan indeksi (LAI): Çeşitler arasında LAI değeri bakımından bir fark görülmemekle birilikte, sıklıklar ve ölçüm zamanlan (çıkıştan sonraki 42. gün, 49. gün, 55. gün ve 62. günler) bakımından farklılıklar saptanmıştır. Genellikle bitki sıklığının yoğun olduğu sistemlerde özellikle 12 bitki/m2 ekim sıklığında LAI değeri yüksek bulunurken, bitki sıklığının düşük olduğu sistemlerde 7 bitki/m2 ekim sıklığında LAI değeri düşük bulunmuştur. LAI değeri bitkinin gelişme periyodu boyunca artmıştır. Çıkıştan sonraki 42. günde yapılan ölçümde LAI değeri 3.291 bulunurken, 62. günde bu değer 4.265 bulunmuştur. Bitki Boy Uzunluğu (cm): Uygulanan ekim sıklıklarının ve çeşitlerin bitki boy uzunluğunu etkilemediği saptanmıştır. En yüksek bitki boyu E. Sumac çeşitinden ve 9 bitki/m2 ekim sıklığından alınmıştır. Bitki yoğunluğu artıkça bitki boy uzunluğunun azaldığı saptanmıştır. Başak Boy Uzunluğu (cm): Başak boyunun uzunluğunu çeşitler arasındaki farklılık etkilemiştir. Bitki yoğunluğundaki değişim başak boyu üzerinde etkiliolmamıştır. En yüksek başak boyu Leoti çeşitinden alınırken en düşük başak boyu Rox çeşitinden elde edilmiştir. Sap Ağırlığı (g): Uygulanan ekim sıklıklarının ve çeşitlerin sap ağırlığım etkilemediği saptanmıştır. En yüksek sap ağırlığı Leoti çeşitinden ve 9 bitki/m2 ekim sıklığından alınırken en düşük sap ağırlığı değeri ise Rox çeşitinden ve 12 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilmiştir. Yaprak Ağırlığı (g): Farklı çeşitlerin ve sıra arası mesafelerin yaprak ağırlığı değişiminde etkili olmadığı saptanmıştır. Yaprak ağırlığı çeşitler dikkate alındığında 35.02-40.65 değerleri arasında değişirken, sıklıklar bazında 42.61-34.25 g değeri arasında değişmiştir. Seyrek ekimlerde daha fazla vejetatif aksam oluşturdukları için bitki yoğunlukları azaldıkçada yaprak ağırlığı artmıştır. Başak Ağırlığı (g): Farklı çeşitlerin ve sıra arası mesafelerin başak ağırlığı değişiminde etkili olmadığı saptanmıştır. En yüksek başak ağırlığı 27. 1 1 g değeri ile Rox çeşitinden alınırken, en düşük başak ağırlığı 17.06 g değeri ile E. Sumac çeşitinden elde edilmiştir. Sıklıklar dikkate alındığında başak ağırlığı 17.35-23.47 g arasında değişmiştir Yeşil Ot Verimi (kg/da): Çeşit farklılıklarının ve ekim sıklıklarının yeşil ot verimini etkilediği saptanmıştır. Ayrıca bitki yoğunluğunun yüksek olduğu sıralarda LAI değeri ve bitkinin absorbe ettiği ışık miktarı yüksek bulunmuştur bu da yüksek fotosenteze ve bitkinin fazla vejetatif aksam oluşturmasına neden olmuştur ve yeşil ot verimini artmıştır. En yüksek yeşil ot veriminin 6443.83 kg/da değeri ile E. Sumac çeşitinden ve 4.294 LAI değerinden elde edilirken, bunu önemsiz bir farkla Rox çeşiti izlemiştir en düşük yeşil ot verimi ise 5336.91 kg/da ile Leoti çeşitinden 3.657 LAI değerinden alınmıştır. Ekim saklığı artığı zaman birim alandaki bitki sayısı artmıştır bu nedenlede yeşil ot verimide artmıştır. Kuru Ot Verimi (kg/da): Çeşit farklılıkları ve ekim sıklıkları kuru ot verimini etkilememiştir. En yüksek kuru ot verimi 123.69 kg değeri Leoti çeşitinden alınırken, en düşük kuru ot verimi 88.00 kg değeri ile Rox çeşitinden elde edilmiştir. Kuru ot verimi sıklıklar bazında ise 92. 11-113.06 kg değerleri arasında değişmiştir ve bitki yoğunluğu azaldıkça kuru ot verimi artmıştır. Yaprakta, Sapta ve Danede Protein Oranı (%): Yapraktaki ve danedeki protien oranım üzerinde çeşitlerin ve ekim sıklıklarının etkisi olmamıştır. Saptaki protein oranım ise ekim sıklıklarından etkilenmiştir Bitki yoğunluğu arttıkça protein oram artmıştır. DANE SORGUM Işık Kullanımı (%): Çeşitler arasında ışık kullanımı bakımından bir fark görülmemekle birlikte, ekim sıklıklarının ışık kullanımım etkilediği saptanmıştır, özellikleçıkıştan sonraki 42, günde yapılan ölçümde bitki sıklıklarında ışık kullanımı bakımından farklılıklar görülürken, diğer günlerde yapılan ölçümlerde sıklıklar arasında farklılık görülmemiştir. Işık kullanımı ölçüm zamanlarında da farklılık göstermiştir. Çıkıştan sonraki 42. günde ve 55. günlerde yapılan ölçümlerde bitkiler tarafından gelen ışığın % 60-75'inin tutulduğu 49. ve 62. günlerde ise gelen ışığın % 85-86'sının tutulduğu görülmektedir. Yaprak Alan İndeksi: Çeşitler arasında ışık kullanımı açısından bir fark görülmemekle birilikte, sıklıklar ve ölçüm zamanları (çıkıştan sonraki 42. gün, 49. gün, 55. gün ve 62. günler) bakımından farklılıklar saptanmıştır. Özellikle bitki yoğunluğunun fazla olduğu 5, 4 bitki/m2 ekim sıklıklarında LAI değeri düşmüştür. Bitkinin gelişim periyodu boyunca LAI değerinde değişim gözlenmiştir. Gelişim periyoduna paralel bir şekilde LAI değeride artmıştır. Bitki Boy Uzunluğu (cm): Uygulanan ekim sıklıklarının ve çeşitlerin bitki boy uzunluğunu etkilemediği saptanmıştır. En yüksek bitki boyu Akdarı çeşitinden ve 5 bitki/m2 ekim sıklığından alınırken en düşük bitki boy uzunluğu Aldan çeşitinden ve 3 bitki/m2 ekim sıklığından alınmıştır. Başak Boy Uzunluğu (cm): Başak boy uzunluğunun çeşit farklılığından ve ekim sıklığından etkilenmediği saptanmıştır. En yüksek başak boyu Beydan çeşitinden ve 4 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilirken en düşük başak boyu Aldan çeşitinden ve 2 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilmiştir. Başak Sayısı (adet): Uygulanan ekim sıklıklarının ve farklı çeşitlerin başak sayısını etkilediği saptanmıştır. En yüksek başak sayısı çeşitler bazında 25.243-40.958 değerleri arasında, sıklıkları bakımından ise 37.100-29.717 değerleri arasında değişmiştir. Birim alandaki bitki sayısı azaldıkça kardeşlenme ve dallanma artmakta buda başak sayışım artırmaktadır Başak Ağırlığı (g): Çeşit farklığının başak ağırlığında etkili olduğu fakat ekim sıklıklarının başak ağırlığı değişiminde etkili olmadığı saptanmıştır. En yüksek başak ağırlığı Akdarı çeşitinden ve 2 bitki/m2 ekim sıklığından alınırken en düşük başak ağırlığı değeri ise Aldan çeşitinden ve 4 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilmiştir. Başaktaki Dane Verimi (g/başak): Başaktaki dane verimini çeşit farklılığının etkilediği fakat ekim sıklıklarının etkilemediği saptanmıştır. En yüksek başaktaki dane verimi Akdan çeşitinden ve 2 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilirken en düşük başaktaki dane verim ise Aldan çeşitinden 4 bitiri/m2 ekim sıklığından elde edilmiştir. Bin Dane Ağırlığı (g): Bindane ağırlığının çeşit farklılığından ve ekim sıklığından etkilenmediği saptanmıştır. En yüksek bin dane ağırlığı Akdan çeşitinden ve 3 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilirken en düşük bin dane ağırlığı Beydan çeşitinden ve 5 bitki/m2 ekim sıklığından elde edilmiştir.Dane Verimi (kg/da): Çeşit farklılığının dane verimini etkilemediği, ekim sıklıklarının ise dane verimini etkilediği saptanmıştır. En yüksek dane verimi 376.50 kg/da değeri Beydarı çeşitinden alınırken, en düşük dane verimi ise 273.08 kg/da değeri ile Aldan çeşitinden elde edilmiştir. Dane verimi sıklık bazında 264.89-399.78 kg/da arasında değişmişdir. Birim alandaki bitki sayısı artıkça dane verimide artmaktadır. Bitki yoğunluğu arttıkça ışık tutumu ve LAI değeri artmakta ve buna paralel olarakta dane verimi artmaktadır. D an e d eki Protein Oranı (%): Çeşit farklılığı danedeki protein oranını üzerinde etkili olurken, ekim sıklıkları protien oram üzerinde etkili olmamıştır. En yüksek protein oram Aldan ve Akdan çeşitlerinden elde edilirken, en düşük protein oram Beydan çeşitinden elde edilmiştir. Sıklık bazında danede protein oram ise 11.10-11.55 değerleri arasında değişmiştir.
Çiftlik gübresinin farklı form ve dozlarının, Çukurova Bölgesi koşullarında, tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.)'in ot ve tohum verimi ile ot kalitesine etkisi
Bu araştırma Çukurova Bölgesi'nde, çiftlik gübresinin farklı form ve dozlarının tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.)'in ot ve tohum verimi ile ot kalitesine etkisini belirlemek amacıyla, 2006?2007 yetiştirme döneminde, Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, araştırma alanında, tesadüf blokları faktöriyel deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür.Çalışmada çiftlik gübresinin dört farklı formu (Yanmış Katı Çiftlik Gübresi, Şerbet, Ayrıştırılmış Katı Çiftlik Gübresi, Karışım (Şerbetiyle karışık haldeki taze materyal)) ile bu formların 3 değişik dozu (15, 20, 25 kg/da N) ve kontrol uygulama için kimyasal gübre (20 kg/da N) kullanılmıştır. Uygulamalar 1- Yanmış Katı Çiftlik Gübresi (Tabana) + Şerbet (Üste), 2- Şerbet (Tabana) + Şerbet (Üste), 3- Ayrıştırılmış Katı Çiftlik Gübresi (Tabana) + Şerbet (Üste), 4- Karışım (Tabana) + Şerbet (Üste), 5- Kimyasal Gübre (Kontrol) ve 6- Gübresiz Uygulama (Kontrol) şeklinde yapılmıştır.Araştırma sonucunda, çiftlik gübresinin farklı form ve dozları ile yapılan çalışmada elde edilen toplam yaş ot, kuru ot, sindirilebilir kuru madde ve tohum verimleri sırasıyla 3143.39?4411.39, 773.27?1066.97, 447.88?563.11, 24.98?31.78 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek toplam yaş ot, kuru ot ve sindirilebilir kuru madde verimi ?Ayrıştırılmış Katı Çiftlik Gübresi + Şerbet? uygulamasında, en yüksek tohum verimi ise ?Şerbet + Şerbet? uygulamasında saptanmıştır.Diğer yandan çiftlik gübresinin 20 kg/da N dozuna göre elde edilen toplam yaş ot, kuru ot, sindirilebilir kuru madde ve tohum verimleri sırasıyla 3133.67- 6591.75, 781.37?1294.15, 450.74?691.11, 24.98?34.22 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek toplam yaş ot, kuru ot ve sindirilebilir kuru madde verimi ?Kimyasal gübre (Kontrol)? uygulamasında, en yüksek tohum verimi ise ?Şerbet + Şerbet? uygulamasında tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Çiftlik Gübresi Formları, Tek Yıllık Çim, Kuru Madde Verimi
Çukurova koşullarında II.ürün olarak bazı sorgum x sudan otu melezi çeşitlerinin biçim zamanının hasıl verim ve kalite unsurlarına etkileri üzerine bir araştırma
Bu araştırma ikinci ürün sorgum çeşitlerinde farklı biçim devrelerinin verim ve kalite üzerine etkilerini araştırmak amacıyla Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Uygulama arazisinde yürütülmüştür. Deneme, bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı kurulmuş, çeşitler ana parselleri biçim zamanları ise alt parselleri oluşturmuştur. Varyans analiz yapılırken bir alt parselde birden fazla biçim yapıldığından, biçim sırası minik parsel kabul edilerek bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre analiz yapılmıştır. Üç farklı gelişim devresinde ( süt olum, hamur olum, tam olum) hasat yapılmıştır. Farklı biçim devrelerinin bitki boyu, salkım boyu, yeşil ot verimi, yaş yaprak-sap-salkım verimleri, kuru yaprak-sap ve salkım verimleri, yaprak- sap ve salkımda ham protein oranları üzerine etkileri belirlenmiştir. Biçim zamanı ilerledikçe hasıl verim, yaş yaprak, kuru yaprak-sap verimleri, ve bitki boyu artarken; yaş sap-salkım, kuru salkım ve yaprak-sap-salkım ham protein oranlarında düşüşler görülmüştür.Bu araştırma sonucunda; ele alınan özellikler irdelendiğinde Çukurova bölgesinde silajlık sorgum çeşitlerinin hamur olum döneminde biçilmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Sorgum x Sudanotu melezi (Sorghum bicolor x sorghum bicolor var. sudanense) tarımında bazı organik atıkların kullanım olanakları
Bu araştırma bazı organik atıkların sorgum x sudanotu melezi tarımında kullanım olanaklarını araştırmak amacıyla Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Arazisinde tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuş olup, bir parselde birden fazla biçim yapıldığı için organik atıklar ana parsel, biçimler alt parsel olarak kabul edilerek bölünmüş parseller deneme desenine göre analiz edilmiştir. Çalışmada, tavuk gübresi (TG), sığır gübresi (SG), LEO (1) (50 kg/da leonardit + önerilen inorganik gübre dozlarının tamamı), LEO (2) (50 kg/da leonardit + önerilen inorganik gübre dozlarının yarısı), inorganik gübre (İNORG) ve kontrol olmak üzere altı farklı uygulama yapılmıştır.Araştırma sonucunda sorgum x sudanotu melezi bitkisinde farklı organik atıklar uygulanarak yapılan bu çalışmada uygulamalardan elde edilen toplam yeşil ot, kuru ot, kuru madde ve ham protein verimleri sırasıyla 8313 ? 5172, 1693 ? 1173, 1531 ? 1051, 143.7 ? 90.96 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek yeşil ot, kuru ot ve kuru madde verimleri LEO (1) uygulamasında, en yüksek ham protein verimi ise LEO (2) uygulamasında saptanmıştır.Diğer yandan araştırmada uygulamalardan elde edilen ortalama ham protein, ADF, NDF, oranları sırasıyla % 10.30 ? 8.30, 37.49 ? 36.31, 61.24 ? 58.15 arasında değişmiştir. En yüksek ham protein oranı sığır gübresi uygulamasında, en düşük ADF oranı sığır gübresi (SG) uygulamasında, en düşük NDF oranı ise tavuk gübresi (TG) uygulamasında elde edilmiştir.
Çukurova koşullarında farklı arıotu (Phacelia tanacetifolia Bentham) çeşitlerinde farklı ekim zamanlarının verim ve bazı tarımsal karakterler üzerine etkileri
Bu araştırma farklı ekim zamanlarının (10, 20 ve 30 Kasım, 10, 20 ve 30 Aralık), iki arıotu (Sağlamtimur ve Phaci) çeşidinde bazı fenolojik karakterler ve tohum verimine etkisini incelemek amacıyla; Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünün araştırma alanında, 2011-2012 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Deneme, çeşitler ana parsel, ekim zamanları alt parsel olacak şekilde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada çıkış süresi (gün), ilk çiçeklenmeye kadar geçen gün süresi (gün), %50 çiçeklenmeye kadar geçen gün süresi (gün), tam çiçeklenmeye kadar geçen gün süresi (gün), bitki boyu (cm), bitkide çiçek sayısı (adet/bitki), bitkide kömeç sayısı (adet/bitki), bitkide yan dal sayısı (adet/bitki), bitki başına tohum verimi (g/bitki), 1000 tane ağırlığı (g), tohum verimi (kg/da) karakterler incelenmiştir. Sonuç olarak, incelenen karakterler bakımından çeşitler arasında herhangi bir farklılık bulunmamasına karşın, çıkış süresi, çiçek sayısı, 1000 tane ağırlığı dışında incelenen tüm karakterler açısından ekim zamanının etkisi önemli bulunmuştur. Denemede çıkış süresinin 19.33-20.17 gün, ilk, %50, tam çiçeklenmeye kadar geçen gün sayılarının sırasıyla 107.17-148.17 gün, 112.00-153.67 gün ve 115.17-159.17 gün arasında değiştiği, bitki boyunun 75.75-90.67 cm, bitkide çiçek sayısının 258.27-327.67 adet, kömeç sayısının 9.43-16.10 adet, yan dal sayısının 6.20-9.77 adet, bitki başına ve dekara tohum verimini ise sırasıyla 3.30 gr/bitki-5.80 gr ve 28.00-41.68 kg/da ve 1000 tane ağırlığının ise 2.00-2.33 gr arasında değiştiği saptanmıştır. Araştırma sonucunda incelenen karakterler açısından erken ekimlerin avantajlı olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgulara göre erken dönemden başlayarak iki veya üç dönem şekilde yapılacak ekimlerle uygun bir çiçeklenme periyodu yakalanabileceği, ayrıca özellikle erken ekimlerde elde edilen tohum verimi ile de sürdürülebilir bir arıotu yetiştiriciliğinin yapılabileceği ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Arıotu (Phacelia tanacetifolia Bentham), çeşit, ekim zamanı, verim komponentleri
Çukurova koşullarında en uygun hazır çim karışımlarının ve çim performanslarının belirlenmesi
Bu araştırma 2014 Aralık-2015 Temmuz arasında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme Alanında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre, çim karışımları ana parseller biçim sıraları ise alt parseller olacak şekilde, 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada; bazı özel firmalardan temin edilen ve piyasada hazır olarak satılan çim bitkisi karışımlarından 10 farklı karışımın kaplama hızı, vejetasyon yüksekliği, bitki dokusu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, kalite, renk ve bitki ile kaplı alan yönünden etkileri incelenmiştir. Araştırmaya alınan 10 farklı karışımdan kaplama hızı ve bitki ile kaplı alan değerleri bakımından Sport Atletic 4 Mix (%80 Festuca arundinacea Schreb., %10 Lolium Perenne L., %10 Poa pratensis L.) adlı karışım diğer karışımlara göre üstünlük sağlamıştır. Vejetasyon yüksekliği, bitki dokusu, yeşil ot verimi ve kuru ot verimi değerleri bakımından Elegance 3M (%40 Lolium perenne L., %45 Festuca rubra subsp. L. rubra, %15 Poa pratensis L.) adlı karışım diğer karışımlardan yüksek değer almıştır. Kalite ve renk değerleri bakımından Sirena 4 Mix (%20 Lolium perenne L., %20 Festuca rubra subsp. L. rubra, %30 Festuca arundinacea Schreb., %30 Cynodon dactylon L.) adlı karışım diğer karışımlara üstünlük sağlamıştır.
Çukurova koşullarında farklı organomineral gübre dozlarının ikinci ürün silajlık mısır bitkisinde yem verimi ve kalite özelliklerine etkisi
Bu araştırma Çukurova koşullarında farklı organomineral gübre dozlarının ikinci ürün silajlık mısır bitkisinde yem verimi ve kalite özelliklerine etkisinin araştırılması maksadıyla, 2020 yılı yetiştirme mevsiminde, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre, çeşitler ana gübre dozları alt faktör şeklinde, 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, iki farklı silajlık mısır çeşidinde (İnove ve Kilowatt), kontrol ( 0 kg/da N) tavsiye edilen miktarda inorganik gübre uygulaması (30 kg/da) ve 5 farklı organomineral gübre dozu (10, 15, 20, 25 ve 30 kg/da) olmak üzere toplam 7 farklı gübre uygulaması kullanılmıştır. Araştırmada en yüksek kuru madde verimi (1321 kg/da) inorganik gübre uygulamasından elde edilmiş olup, bunu önemsiz farklarla sırasıyla 30 kg/da (1310 kg/da), 20 kg/da (1219 kg/da), 25 kg/da (1216 kg/da) ve 15 kg/da (1201 kg/da) organomineral gübre dozları takip etmiştir. En yüksek ham protein oranı değeri (% 6.75) ise yine inorganik gübre uygulamasından elde edilirken, bunu önemsiz farklarla 25 kg/da (% 6.46) ve 30 kg/da (% 6.34) organomineral gübre dozları izlemiştir. Öte yandan, araştırmada ADF, NDF ve RFV değerleri bakımından gübre uygulamaları arasında önemli bir fark çıkmamıştır. Araştırmada incelenen yem verimi ve kalite parametreleri bakımından, inorganik gübre uygulaması ve 30 ve 25 kg/da organomineral gübre dozları arasında önemli bir fark çıkmaması, bu gübre dozlarının hem inorganik gübrelerin neden olduğu çevre sorunlarını azaltmak, hem de üretim maliyetleri düşürmek amacıyla silajlık mısır tarımında başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Organomineral, Gübre, Silajlık Mısır, Çukurova
Çukurova'da suni mera tesisi ve ot üretimi amacıyla bazı sıcak mevsim buğdaygil yem bitkilerinin yonca ile uygun karışım oranlarının belirlenmesi
Bu çalışmada, Akdeniz iklim koşullarında, iki farklı çok yıllık sıcak mevsim buğdaygil yem bitkisi olan yalancıdarı (Paspalum dilatatum Poir.) ve Rodos otu (Chloris gayana Kunth)'nun bir baklagil olan yonca (Medicago sativa L.) ile uygun karışım oranlarının tespiti amaçlanmıştır. Kurulan iki ayrı denemede, mera tesisi amacıyla " yalancıdarı + yonca" ve ot üretimi amacıyla "Rodos otu + yonca"nın yedişer farklı karışım oranlarının performansı belirlenmiştir. Rodos otunun yonca ile karışımları biçime, yalancıdarının yonca ile karışımları ise otlatmayı taklit edecek şekilde biçim uygulamasına yönelik olmuştur. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak, Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde (Adana), 2018-2020 yılları arasında, sulanan koşularda yürütülmüştür. Araştırmada, incelenen tür ve karışımların performanslarının yıllara bağlı olarak önemli derecede değiştiği gözlenmiştir. Türlerin karışım ekimlerin veriminin yalın ekimlere kıyasla daha yüksek olduğu, söz konusu uygulamalarda en yüksek değerler ise her iki denemede de çalışmanın yürütüldüğü ikinci yılında (2019) elde edildiği tespit edilmiştir. Uygulamalarda yonca türünün oranı arttıkça karışımdaki buğdaygillerin de kalite değerleri artmıştır. Yalancıdarı + yonca (YD+Y) karışımlarında en yüksek yeşil ot verimi (6979.8 kg/da) "%80 YD + %20 Y" uygulamasında, en yüksek kuru madde (1641.9 kg/da) ve sindirilebilir kuru madde verimi (994.7 kg/da) "%70 YD + %30 Y" uygulamasında, en düşük ADF (%34.8) ve NDF oranı (%47.1) "yalın yonca"da, en yüksek ham protein verimi (239.0 kg/da) "%60 YD + %40 Y" uygulamasında, en yüksek nispi yem değeri (123.2), ham protein oranı (%19.8) ve sindirilebilir kuru madde oranı (% 61.2) "yalın yonca" uygulamasında, en yüksek alan eşdeğer oranı (1.27) "%80 YD + %20 Y" ve "%70 YD + %30 Y" uygulamalarında saptanmıştır. "Yalın yonca" uygulamasından sonra en yüksek ham protein oranı (%15.7) ve nispi yem değeri (NYD) ise (100.3) yonca türünün karışıma en yüksek oranda katıldığı "%50YD + %50Y" uygulamasında görülmüştür. Ağırlığa göre botanik kompozisyondaki yonca türünün oranı ilk yıl yüksek (%52.0), diğer yıllar düşük bulunmuştur (sırasıyla %30.3 ve %25.0). İlk yıldan ikinci yıla geçince, ağırlığa göre botanik kompozisyondaki yonca türünün oranı azalmıştır. En dengeli karışım oranı "%70 YD + % 30 Y" ve "%60 YD + %40 Y" uygulamalarından elde edilmiştir. Rodos otu + yonca (RO+Y) karışımlarında en yüksek yeşil ot verimi (8989.8 kg/da), kuru madde verimi (1964.3 kg/da), sindirilebilir kuru madde verimi (1146.1 kg/da) ve alan eşdeğer oranı (1.31) "%60 RO + %40Y" uygulamasından, en düşük ADF oranı (%37.1), en yüksek ham protein verimi (233.5 kg/da) ve sindirilebilir kuru madde oranı (%59.3) "%15 RO + %85 Y" uygulamasından, en düşük NDF oranı (%48.7), en yüksek ham protein oranı (%15.6) ve NYD (115.2) "yalın yonca" uygulamalarından elde edilmiştir. "Yalın yonca" uygulamasından sonra en yüksek ham protein oranı (%12.5) ve NYD ise (100.5) karışıma yoncanın en yüksek oranda dahil olduğu "%15RO + %85 Y" uygulamasında görülmüştür. Rodos otu türüne ait ortalama botanik kompozisyondaki oran birinci yılında en yüksek değerde iken (%78,6), sonraki her iki yılda da bir önceki yıla kıyasla düşüş göstermiştir (sırasıyla %62.5 ve %56.7). En dengeli karışım oranı "%75 RO + %25 Y" ve "%60 RO + %40 Y" uygulamalarında saptanmıştır.
Farklı dozlarda biyogaz organik gübresi uygulamalarının tatlı sorgum (Sorghum bicolor L.) bitkisinden biyoetanol üretimine etkileri
Bu çalışmada, Çukurova koşullarında, inorganik azotlu gübre ile birlikte biyogaz organik gübresinin tatlı sorgum bitkisinden biyoetanol üretimine etkilerini saptamak amacıyla Haziran 2021 – Ekim 2021 tarihleri arasını kapsayan 4 aylık sürede farklı dozlarda gübre uygulamaları incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülen bu araştırmada; yeşil ot verimi, kuru madde verimi, yeşil sap verimi, kuru sap verimi, öz su oranı, yeşil bagas verimi, kuru bagas verimi, briks (%) oranı, şeker oranı, şeker verimi, teoriksel öz su etanol verimi, lignin oranı, selüloz oranı, hemiselüloz oranı, teorik bagas etanol verimi, toplam etanol verimi gibi bazı özellikler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; en yüksek yeşil ot verimi, şıra verimi, yeşil sap verimi, şeker verimi, öz su etanol verimi ve yeşil bagas verimi 20 kg(5BG+15 INORG) uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek Brix verimi 10 kg BG uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek selüloz, hemiselüloz ve lignin oranı ise hiç N uygulaması yapılmayan parsellerden elde edilmiştir.