Theses supervised by Prof. Dr. Yeşim Aysan
25 theses · Çukurova University
Bazı bitki aktivatörleri ile organik ve inorganik gübrelerin domateste bakteriyel solgunluk hastalığına etkisi
Bu çalışmada, domateste bakteriyel solgunluk etmenine karşı yedi adet bitki aktivatörü ve organik/inorganik gübrelerin (Auxigro, EM1, Herbagreen, ISR-2000, Messenger, Protamin Cu, Regalia) bakteriyel solgunluk etmenine karşı etkinliği araştırılmıştır. Bu preparatlar kökten, yapraktan ve hem kök hem de yapraktan olmak üzere üç farklı şekilde bitkiye uygulanmıştır. Seradaki saksı çalışmalarında beş preparat (ISR-2000, Messenger, Auxigro, Herbagreen ve Regalia), açık alanda yapılan tarla çalışmasında sadece ISR-2000 hatalığa karşı etkili olmuştur. Bitki aktivatörü ile organik ve inorganik gübrelerin hem kökten hem de yeşil aksamdan kombinasyon şeklinde uygulanması hastalıkla mücadelede daha etkili bulunmuştur. Sonuç olarak, bu hastalığının entegre mücadele programı içine bitki aktivatörleri ile organik ve inorganik gübreler alınabilir.
Organik tarımda domates bakteriyel solgunluk hastalığı etmenine (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis) karşı kullanılabilecek tohum uygulamaları
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis adlı bakteri domateste bakteriyel solgunluk hastalığına neden olur. Bu hastalık tarlada ve örtü altında tüm dünyada önemli sorunlardan biridir. Bakteriyel solgunluk hastalığına karşı yeterli ve etkili bir mücadele yöntemi bulunmamaktadır. Bu çalışmada, tohum kökenli inokulumun yok edilmesi veya azaltılmasında organik tarımda kullanılabilecek farklı tohum uygulamalarının etkinlikleri araştırılmıştır. Tohum uygulaması olarak antagonist bakteri, Serenade, ISR 2000, sodyum hipoklorit, üzüm sirkesi, elma sirkesi, sıcak su ve laktik asit denenmiştir. Ayrıca, uygulamaların tohumun çimlenme gücüne etkisi de araştırılmıştır.Yapılan tohum uygulamalarının tohumdaki bakteri popülasyonunu %77-100, bulaşık tohum sayısını % 31-100 oranında azalttığı belirlenmiştir. Sodyum hipoklorit, üzüm sirkesi, elma sirkesi, sıcak su ve laktik asit uygulamaları başarılı tohum uygulamaları olarak saptanmıştır. Fakat sıcak su uygulaması tohumların çimlenme gücünü % 12.5 oranında azaltmıştır. Ayrıca laktik asit ve sodyum hipoklorit uygulamalarında az sayıda olsada tohumda bulaşıklık saptanmıştır. Sonuç olarak, uygulamaların etkinliği ve çimlenme düzeyleri dikkate alındığında organik tarım yetiştiriciliğinde Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis'e karşı tohum uygulaması olarak üzüm sirkesi ve elma sirkesi uygulamalarının daha başarılı olduğu sonucuna varılmıştır.
Acidovorax avenae subsp. citrulli'nin farklı populasyonunun kültürde gelişimi ve karpuz fidelerinde aranmasında uygun besi yerlerinin araştırılması
Acidovorax avenae subsp. citrulli karpuzda bakteriyel meyve leke hastalığına neden olur. Bu hastalık ülkemiz de dahil karpuz üretimi yapılan pek çok ülkede önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışmada simptomsuz karpuz fidelerinden patojenin epifitik bulaşmalarının saptanmasında kullanılabilecek genel ve yarı seçici besi yerlerinin tespiti araştırılmıştır. Denemeye alınan beş adet genel besi yeri (Nutrient Agar, King B, Yeast Extract Calcium Carbonate Agar, Tryticase Soy Agar ve Nutrient Broth Yeast Sucrose Agar) ve yedi adet yarı seçici besi yerleri (WFB 08, WFB 44, WFB 68, EBBA, mEBB, PYDAC ve P-278) kullanılmıştır. Bu besi yerlerinde patojenin farklı popülasyonunun gelişimi de karşılaştırılmıştır.Sonuç olarak, karışık olmayan temiz bir popülasyondan Acidovorax avenae subsp. citrulli izolasyonu yapılacaksa genel besi yerlerinden King B ve tryticase soy agar besi yeri; yarı seçici besi yerlerinden P-278 ve EBBA veya mEBB tercih edilmelidir. Hastalık belirtisi gösteren veya göstermeyen karpuz fidelerinden Acidovorax avenae subsp. citrulli izolasyonunda yarı seçici besi yeri olan P-278 ve mEBB kullanımı tercih edilebilir.
Yenidünya çeşitlerinin ateş yanıklığı hastalığına duyarlılıklarının belirlenmesi
Bu çalışma, farklı yenidünya çeşitlerinin Erwinia amylovora'nın neden olduğu ateş yanıklığı hastalığına karşı reaksiyonlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 5 farklı yenidünya çeşidi (Akko XIII, Gold Nugget, Sayda, Hafif Çukurgöbek ve Champagne de Grasse) ve Türkiye'nin farklı illerinden izole edilen 14 adet Erwinia amylovora izolatı kullanılmıştır. Bu çeşitlerin ateş yanıklığı hastalığının yaprak ve sürgün enfeksiyonlarına duyarlılık düzeyleri 2011 ve 2012 yıllarında araştırılmıştır.Yapılan iki yıllık çalışma sonucunda tüm çeşitler ateş yanıklığı hastalığının yaprak enfeksiyonuna çok duyarlı bulunurken, ateş yanıklığı hastalığının sürgün enfeksiyonlarına Champagne de Grasse, Akko XIII ve Hafif Çukurgöbek çeşitleri orta duyarlı, Sayda ve Gold Nugget çeşitleri az duyarlı olarak değerlendirilmiştir.
Çeşitli bitki aktivatörleri ve ticari gübrelerin tohum uygulaması olarak karpuz bakteriyel meyve lekesi hastalığına etkisi
Acidovorax citrulli?nin neden olduğu karpuz bakteriyel meyve lekesi hastalığı karpuz üreticisinin en önemli sorunlarından biridir. Bu hastalıkla mücadelede on iki adet preparatın (ISR-2000, Crop-Set, Stubble-Aid, Messenger, Peras INC-2, Biocrop L45, Biozyme TF, Seaweed, Reva Zinc, Streptomicin, Okey ve Peras) etkinliği bu çalışmada araştırılmıştır. İklim odasında farklı dönemlerde yürütülen üç deneme sonucuna göre, Crop-Set hariç tüm preparatlar %15-58 oranında hastalığı baskılamıştır. Reva Zinc uygulaması hastalığı ortalama %58, Stubble-Aid uygulaması hastalığı ortalama %53 oranında engellemiştir. Karpuz bakteriyel meyve lekesi hastalığının mücadelesinde en etkili tohum uygulamasının Reva Zinc ve Stubble-Aid olduğu saptanmış ve bu iki preparat pratikte kullanılabilir olarak değerlendirilmiştir. Tohum uygulamaları olarak bu preparatlar karpuz bakteriyel meyve lekesi hastalığının entegre mücadele programı içine alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Karpuz, Acidovorax citrulli, Reva Zinc, Stubble-Aid
Farklı konukçu bitkilerden izole edilen Agrobacterium tumefaciens izolatlarının fenotipik ve genotipik karakterizasyonu
Bu çalışmada, 2008-2011 yılları boyunca 4 farklı ilde 10 farklı konukçu bitkiden tipik ur belirtisi gösteren enfekteli bitki örnekleri toplanmıştır. Toplanan enfekteli bitki dokularından toplam 174 bakteri izolatı elde edilmiştir. Elde edilen izolatların patojenite testlemeleri havuç (Daucus carota L.) dilimi, kalonşe (Kalanchoe daigremontiana), domates (Solanum lycopersicum L.) ve ayçiçeği (Helianthus annus L.) fideleri üzerinde yapılmıştır. Patonite testleri sonucunda 414 re-izolat elde edilmiş olup, bu izolatlar arasından 138 re-izolat detaylı çalışmalarda kullanılmak üzere seçilmiştir. Seçilmiş olan tüm izolatlar klasik ve moleküler yöntemlerin sonuçlarına göre Agrobacterium tumefaciens olarak teşhis edilmiştir. Test edilen 138 izolat ve 6 referans izolatın tamamı kalonşe bitkisi ve havuç dilimi üzerinde tipik ur belirtilerine neden olurken, bu izolatlar arasından 67 izolat domates bitkisinde, 61 izolat ise ayçiçeği bitkisi üzerinde tipik ur belirtisi oluşturamamıştır. Yapılan morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal testlere göre, test edilen izolatlardan 3 tanesi dışında, izolatlar arasında önemli farklılık gözlenmemiştir. Test edilen 138 izolat arasından 48 izolat detaylı çalışmalar için seçilmiş, genetik profilleri REP PCR, ERIC PCR, BOX PCR ve RFLP teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla, şeftali, erik, kiraz, armut, trabzon hurması, meşe ve kalonşe bitkilerinden bu etmenin ülkemizdeki varlığı ilk kez bu çalışmayla ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar farklı konukçulardan elde edilen Agrobacterium. tumefaciens izolatlarının benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, 5 ana grupta, 8 farklı küme ve 26 özgün profile sahip 34 genotip belirlenmiştir. İzolatlar ile konukçu bitki ve coğrafik bölge arasında ilişki kurulamamıştır.
Acidovorax citrulli 'nin karpuzun tohum, fide, meyvesinden izolasyonu ve farklı tohum uygulamalarının bakteriyel fide yanıklığı hastalığının çıkışı üzerine etkisi
Acidovorax citrulli adlı bakteriyel etmen kabakgillerde bakteriyel fide yanıklığı ve meyve lekesi hastalığına neden olur. Adana, Osmaniye ve Antalya illerindeki karpuz tarlaları ve ticari fideliklerden toplanan hasta bitkilerden 84 adet patojen bakteri izole edilmiştir. İzolatların tanısı gram reaksiyonu, farklı besi yerindeki koloni morfolojisi, LOPAT(L: levan tipte koloni üretimi; O: oksidaz testi, P: patateste pektolitik aktivite, A: arginin dehidrolaz aktivitesi, T: tütünde aşırı duyarlılık reaksiyonu) testleri, patojenite, DAS-ELISA ve PCR testleriyle yapılmıştır. Ülkemize 2009-2012 yılları arasında 16 farklı ülkeden ithal edilen 48 çeşide ait 217 adet karpuz ve karpuz anacı tohum lotları, Acidovorax citrulli bulaşıklığı yönünden incelenmiş ve tohum lotlarının hiç birinde bu patojene rastlanmamıştır. Tohumdaki inokulumu yok etmek veya azaltmak için 21 farklı fiziksel ve kimyasal tohum uygulamalarının hastalık çıkışına, tohum çimlenmesine ve fide gelişimine etkisi araştırılmıştır. Hiçbir tohum uygulaması tohumdaki inokulumu tamamen yok etmemiştir. Bu üç özellik dikkate alındığında, tohum uygulaması olarak önerilecek ilk 4 uygulama sırasıyla; %2'lik laktik asit 15 ve 20 dakika daldırma, 55oC'deki sıcak suya 20 dakika daldırma ve 60 oC'deki suya 20 dakika daldırma şeklinde yapılan tohum uygulamaları başarılı bulunmuştur.
Karpuzda bakteriyel meyve lekesi hastalığı etmeni acidovorax citrulli'nin tanısı, moleküler karakterizasyonu ve bakteriyel antagonistlerle biyolojik mücadelesi
Acidovorax citrulli'nin neden olduğu bakteriyel fide yanıklığı ve meyve lekesi hastalığı karpuzun en önemli sorunlarından biridir. Bu çalışmada 2009-2012 yılları arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki önemli karpuz ve kavun üretim alanlarından izole edilen 108 adet Acidovorax citrulli izolatının biyokimyasal ve moleküler testlerle tanısı, izolatlar arası genetik akrabalığı ise AFLP-PCR yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma sonucunda tipik hastalıklı bitkilerden elde edilen 108 adet izolat biyokimyasal ve moleküler testlere göre Acidovorax citrulli olarak tanılanmıştır. Yapılan moleküler analiz sonuçlarına göre ülkemizdeki izolatların iki farklı inokulum kaynağından geldiği belirlenmiştir. Farklı ülkelerden elde edilen izolatlarla ülkemizdeki izolatların aynı kökenli olduğu, hastalığın bu sebepten dolayı tohum ticaretiyle yayılmış olabileceği moleküler yöntemlerle kanıtlanmıştır. Çalışmada hastalığın biyolojik mücadele olanakları antagonist bakterilerin kullanılmasıyla araştırılmıştır. Bitki ve topraktan elde edilen 322 aday antagonist bakteri izolatı arasından 54 adedi in vitro ikili kültür testlerinde patojen gelişimini baskılamıştır. Bu izolatlar içerisinden seçilen 14 antagonist tohum uygulaması olarak uygulandığında hastalık çıkışını % 10-94, hastalık şiddetini ise % 10-96 oranında engellemiştir. Sera koşullarında test edilen üç antagonist (Antg-12, Antg-97 ve Antg-101) hastalık oluşumunu % 20-49, tarla koşullarında ise % 7-27 oranında baskılamıştır. Biyolojik mücadele elemanlarının en iyi uygulama şeklinin yeşil aksam üzerine püskürtme yerine tohuma uygulama şeklinde olduğu belirlenmiştir.
Farklı tohum uygulamalarının Pseudomonas syringae pv. tomato'nun neden olduğu domates bakteriyel kara leke hastalığına etkisi
Pseudomonas syringae pv. tomato'nun neden olduğu Domates Bakteriyel Kara Leke Hastalığı domatesin pazar değerini düşüren ve verimi azaltan bakteriyel bir hastalıktır. Ülkemizde varlığı 1970'li yılların sonlarından beri bilinmektedir. Hastalık, bazı yıllar ülkemizde örtü altı üretimde, açık tarlada veya fideliklerde sorun yaratmaktadır. Hastalık fidelik aşamasında gözlendiğinde hasta fideler satışa sunulmamakta ve imha edilmektedir. Fideliklerde en kritik nokta tohumdaki bulaşıklılığı tohum ekiminden önce yok etmektir. Meydana gelen ekonomik kayıplar göz önüne alındığında tohum kökenli bu inokulumu yok edecek, tohum firmalarının ve ticari fideliklerin kullanabileceği, patojenle mücadelede etkili tohum uygulamaları bu çalışmada araştırılmıştır. Suni olarak patojenle bulaştırılmış tohumlara (H-2274 çeşidi) farklı dozlarda ve sürelerde 12 tohum uygulamasının (sodyum hipoklorit, bakır asetat ve streptomisin sülfat) etkileri belirlenmiştir. Tohum uygulamalarının hastalık çıkışı, hastalık şiddeti ve tohumun çimlenme gücüne olan etkisi ortaya konmuştur. Tohum uygulamaları, ilk denemede hastalık çıkışını ve hastalık şiddetini % 73-100 oranında baskılarken, çimlenme gücünde % 2-21 oranında azalışa neden olmuştur. İkinci denemede hastalık çıkışı % 45-100 hastalık şiddeti % 33-100 oranında engellenirken çimlenmedeki azalış % 1-8 oranında olmuştur. Bu üç kriter göz önüne alındığında, sıcak su uygulaması en etkili tohum uygulaması olarak saptanmıştır. Tohumların % 0.2'lik bakırasetata 1 veya 3 dakika, % 2'lik NaOCl'ye 5 dakika batırılması diğer başarılı uygulamalar olarak belirlenmiştir.
Farklı yerel bezelye (Pisum sativum L.) hatlarının bakteriyel yanıklık hastalığına reaksiyonu
Pseudomonas syringae pv. pisi'nin neden olduğu bakteriyel yanıklık hastalığı serin, yağışlı ve don olan iklim koşullarında, duyarlı çeşitlerde yıkıcı zararlara neden olabilmektedir. Bu hastalıkla mücadelede ilk adım sağlıklı tohum kullanımı ve dayanıklı çeşit tercihi olmalıdır. Bu çalışmada, 30 farklı yerel bezelye hattının bakteriyel yanıklık hastalığına reaksiyonunun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Pseudomonas syringae pv. pisi'nin üç farklı izolatından hazırlanan bakteriyel süspansiyon bezelye yapraklarına püskürtülerek hastalık düzeyi 0-5 skalasıyla değerlendirilmiştir. Karina ve Jof çeşitleri kontrol olarak yetiştirilmiştir. Bu hatların bakteriyel yanıklık hastalığına duyarlılık düzeyleri saksı ve iki farklı yerde kurulan tarla denemeleriyle araştırılmıştır. Yapılan çalışma sonucuna göre, dokuz yerel bezelye hattı ve Karina çeşidi duyarlı, yerel hatlardan 18 tanesi ve Jof çeşidi orta duyarlı, Konya yöresine ait yerel üç bezelye hattı az duyarlı olarak bulunmuştur. Hastalıklara dayanıklı yerel çeşit geliştirme çalışmalarında Konya 153, Konya 154 ve Konya 155 isimli hatların ıslah çalışmalarına dahil edilmesinin uygun olacağı belirlenmiştir.
Mersin ili Erdemli ilçesinde seralarda yetiştirilen domateslerde görülen bakteriyel etmenlerin tanısı ve yaygınlığı
Mersin İli'nin Erdemli İlçesi 460.136 ton domates üretimi ile bölgenin en fazla domates yetiştiriciliğinin yapıldığı yerdir. Bakteriyel hastalıklar örtü altında domates yetiştiriciliğinde büyük sorunlar oluşturmaktadır. Mersin ilinin Erdemli ilçesinde örtü altında sorun olan bakteriyel hastalıkları ve yaygınlık durumlarını belirlemek için 63 sera incelemesi yapılmıştır. 43 hastalıklı bitki örneğinden yapılan izolasyonlarda 5 farklı patojenik türe ait 113 bakteri izolatı elde edilmiştir. İzolatların tanısıda morfolojik, biyokimyasal ve moleküler testler kullanılmıştır. Yeni tanılama yöntemlerinden Matriks ile desteklenmiş lazer desorpsiyon/ iyonizasyon uçuş zamanı kütle spektrometresi (MALDI-TOF MS) ile tanı desteklenmiştir. Survey sonuçlarına göre yaprak leke etmenlerinden Pseudomonas syrinage pv. tomato (%17) yumuşak çürüklük etmenlerinden Pectobacterium caratovorum (%6) ve Dickeya chrysanthemi (%2), öz nekrozu etmenlerinden Pseudomonas corrugata (%4) ve Pseudomonas viridiflava (%2) yaygınlık oranları ile hastalıklı bitki örneklerinden en fazla izole edilen patojen türler olarak bulunmuştur. Sera incelemelerine ek olarak örtü altında domates yetiştiriciliği yapan Üreticilerin bitki koruma açısından temel sorunlarını belirlemek için bir anket çalışması yürütülmüş ve domateste görülen bakteriyel hastalıklara olan farkındalıklarını artırmak için üretici broşürü dağıtılmıştır.
Domates bakteriyel benek hastalığı (Pseudomonas syringae pv. tomato)'nın biyolojik mücadelesinde bakteriyofajların kullanım olanakları
Domates (Solanum lycopersicum L.), dünyada en fazla üretimi yapılan sebzedir. Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst) adlı bakteri domateste bakteriyel benek hastalığına neden olmaktadır. Bu hastalığın mücadelesinde farklı yöntemler araştırılmaktadır. Bu yöntemlerden biri de bakteriyofajların kullanımıdır. Bakteriyofajlar, bakterilerin doğal düşmanlarıdır, bakteriler dışında hiçbir canlıyı öldürmezler. Bu çalışmada Pst'yi eriten bakteriyofajların izolasyonu ve Pst'nin biyolojik mücadelesinde bakteriyofajların potansiyel kullanım olanakları araştırılmıştır. Bu kapsamda, Adana ve Mersin illerinde 17 tarla, 12 sera ve 4 ticari fidelikten bakteriyel benek hastalığı belirtisi gösteren bitki örnekleri toplanmıştır. NYGA (Nutrient Yeast Glycerol Agar) besi yeri kullanılarak bitki örneklerinden Pst'yi eriten bakteriyofaj izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Petrilerin 27oC'de 36 saat inkübasyonundan sonra plak (inhibisyon alanı) oluşumları gözlenmiş ve 47 adet bakteriyofaj saflaştırılmıştır. Elde edilen bakteriyofajlar içerisinde CMN 33 kodlu bakteriyofajın tohum kökenli hastalığı tamamen (%100) baskıladığı ve çimlenmeyi %14.6 oranında arttırdığı, CMN 34 bakteriyofajı ise hastalığı %65.8 baskıladığı, çimlenmeyi de %21.6 oranında arttırdığı tespit edilmiştir. CMN 33 ve CMN 34 bakteriyofajlarının domatesteki saprofitik floraya ve domateste patojen olan diğer bakteriyel etmenlere herhangi bir etkisinin olmadığı da belirlenmiştir. Araştırma sonucunda CMN 33 ve CMN 34 bakteriyofajlarının bakteriyel benek hastalığına spesifik olduğu (monofaj) tespit edilmiştir. Bildiğimiz üzere, bu çalışma ülkemizde bakteriyofajların bitki hastalıklarının biyolojik mücadelesinde tohum uygulaması olarak kullanılan ilk çalışmadır.
Erwinia amylovora'nın biyolojik mücadelesinde epifitik bakteri ve mayaların etkilerinin araştırılması
Enterobacteriaceae familyasına ait gram negatif bakteri olan Erwinia amylovora'nın neden olduğu ateş yanıklığı hastalığı Rosaceae familyasına ait bitki türlerinde görülen yıkıcı bir hastalıktır. Hastalık etmeni en şiddetli enfeksiyonlarını çiçek döneminde yapmaktadır. Çiçek döneminde kimyasalların fitotoksik olması ve antibiyotiklerin ülkemizde ruhsatlı olmaması nedeniyle hastalıkla mücadelede çiçek döneminde etkili mücadele yöntemlerinin araştırılması önemlidir. Bu amaçla, sağlıklı elma, armut ve ayva çiçek ve yaprak florasından izole edilen epifitik bakteri ve mayaların Erwinia amylovora'ya antagonistik etkileri in vitro, yarı in vivo ve in vivo koşullarda araştırılmıştır. 2014 ve 2015 yıllarında özellikle doğal floranın korunduğu 5 farklı ilden toplanan elma, armut, ayva çiçek ve yapraklarından yapılan izolasyonlarda toplam 564 epifitik bakteri ve maya izolatı elde edilmiştir. In vitro testler sonucunda 92 adet aday antagonist bakteri ve yedi maya izolatı etkili bulunmuştur. Bu izolatlar ile yapılan yarı in vivo denemelerde, ham armut dilimlerinde hastalık %11-78 oranında engellenirken, çiçekli sürgünlerde hastalık %8-58 oranında baskılanmıştır. Yarı in vivo testler sonucu etkili bulunan iki antagonistik izolatın (KAD3 ve PBAL10) elma ağaçlarında ateş yanıklığı hastalığını baskılama yeteneği iki ticari mikroorganizma Aureobasidium pullulans DSM 14940 ve DSM 14941 (Blossom Protect, Astranova), Bacillus subtilis QST 713 (Serenede, Bayer) ve bir fungusit Herkül (%20 Maneb + %37.5 Bakır Oksiklorür) ile karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Yapılan uygulamalar sonucunda hastalığın baskılanma oranı Gala çeşidinde %86-99 olarak saptanmıştır. KAD3 ve PBAL10 kodlu antagonistler hastalığı %89 ve %90 oranında baskılayarak Aureobasidium pullulans mayası ve Streptomisin antibiyotiğinden daha etkili olmuştur. Golden Delicious çeşidinde ise hastalığın baskılanma oranı %77-98 olarak saptanmıştır. PBAL10 kodlu antagonist hastalığı %95, KAD3 kodlu antagonist ise %91 oranında baskılayarak Aureobasidium pullulans mayası, Herkül fungusiti ve Streptomisin antibiyotiğinden daha etkili olmuştur. Yöresel antagonistler ve diğer uygulamalar pozitif kontrolden farklı istatistiki gurupta yer alarak etkili oldukları kanıtlanmıştır.
Bitki ekstraktlarının domates bakteriyel hastalık etmenlerine antimikrobiyal etkilerinin araştırılması
Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)'nun neden olduğu Bakteriyel Benek ve Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm)'in neden olduğu Bakteriyel Solgunluk Hastalıkları domatesin en önemli tohum kaynaklı bakteriyel hastalıklarıdır. Bu çalışmada, yirmi dokuz bitki ekstraktının antibakteriyel etkileri in vitro ve in vivo'da araştırılmıştır. In vitro'da, Allium sativum, Coriandrum sativum, Eucalyptus camaldulensis Pst'ye, Myrtus communis ve A. sativum ise Cmm'e antibakteriyel etki göstermiştir. A. sativum, C. sativum, E. camaldulensis, O. onites, Origanum vulgare subs. hirtum ve Zingiber officinale bitki ekstraktları tohuma uygulanmış ve Pst'nin neden olduğu hastalık %8.8-100 oranında engellenmiştir. A. sativum ve O. onites en başarılı tohum uygulamaları olarak saptanmıştır. Bitki ekstraktları domates tohumlarının çimlenmesi üzerine herhangi bir olumsuz etkisi yapmamıştır. Saksı çalışmalarında, A. sativum, E. camaldulensis, O. onites, Z. officinale ekstraktları yeşil aksamına püskürtüldüğünde Pst'nin neden olduğu hastalık %96-99, ekstraktlar köke uygulandığında %80-100 oranında baskılanmıştır. Cmm'in neden neden olduğu hastalık ekstraktlar yeşil aksamına püskürtüldüğünde %40-67, köke uygulandığında %63-89 oranında hastalık engellenmiştir. Köke A. sativum ekstraktı uygulamak domates fidelerinde toksik olmuştur. Sonuç olarak, bitki ekstraktları domates bakteriyel hastalıklarının mücadelesinde yeni pestisitlerin geliştirilmesi açısından ümit vaat etmektedir. Anahtar Kelime: Domates, Antibakteriyel etki, Bitki Ekstraktı, Tohum uygulamaları, Yeşil aksam uygulamaları
Farklı bitki besleme programlarının domates gövde çürüklüğü (Pectobacterium carotovorum) hastalığına etkisi
Domates (Solanum lycopersicum L.) dünyada en fazla üretimi yapılan sebzedir. Doğu Akdeniz Bölgesinde seralarda yetiştirilen domateslerde Pectobacterium carotovorum'un neden olduğu Gövde Çürüklüğü Hastalığı önemli bir bakteriyel hastalıktır. Bu çalışmada, farklı bitki besleme programlarının (1: Makro Besin Elementleri, 2: Makro Besin Elementleri + Minör Besin Elementleri 3: Makro Besin Elementleri + Fosfor, 4: Makro Besin Elementleri +Potasyum) gövde çürüklüğü hastalığına etkisi cam serada saksı denemesiyle araştırılmıştır. Mersin ili Erdemli ilçesi domates üretim alanlarından domates gövde çürüklüğü belirtisi gösteren bitki örnekleri toplanmış bakteri izolasyonu ve tanısı yapılmıştır. Bitki besleme programlarında hastalık % 48-67 arasında belirlenirken sadece patojenle bulaşık bitkilerde bu oran % 78 olarak belirlenmiştir. Fosfor gübrelemesi hastalığı % 38 oranında baskılayan en etkili uygulama olarak belirlenmiştir. Bir kültürel önlem olan fosfor beslemesi domateste Gövde Çürüklüğü Hastalığını azalttığından entegre mücadele programına dahil edilmesi önerilmiştir. Anahtar Kelime: Domates, Pectobacterium, fosfor, potasyum, kalsiyum
Pamuk beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera:Aleyrodidae)'nin entomopatojen florasının mikrobiyal mücadelede kullanımı
Pamuk beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) dünyada olduğu gibi Türkiye'de de farklı konukçu bitkilerde önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Zararlının biyolojik mücadelesinde parazitoit ve predatörlerin yanı sıra entomopatojen funguslar, bakteriler ve nematodlar da kullanılmaktadır. Bu çalışmada, B. tabaci'nin entomopatojen florasının mikrobiyal mücadelede kullanımını belirlemek amacıyla 2013-2014 yıllarında Adana ve Mersin illerinden farklı bitkilerden toplanan B. tabaci örneklerinden bakteri ve fungus izolasyonları yapılmıştır. Yapılan izolasyonlar sonucunda 89 adet bakteri ve 67 adet fungus izolatı elde edilmiştir. Seçilen 12 adet bakteri ve 15 adet fungus izolatı biyolojik etkinlik denemelerinde kullanılmıştır. Bakteri izolatlarının etkinliğinin belirlenmesi amacıyla laboratuvar koşullarında yapılan çalışmada Serratia marcescens izolatı ergin beyazsineğe karşı %72 oranında başarı göstermiştir. Diğer izolatların etki oranları ise %25'in altında kalmıştır. Denemeye alınan 15 fungus izolatının etkinliği %5-99 arasında değişmiştir. Kontrolle karşılaştırıldığında 8 izolatın etkinliği %66-99 arasında olmuş ve bu 8 izolat için deneme aynı şekilde tekrarlanmıştır. İkinci denemede fungus izolatlarının etkinliği %57-98 arasındayken en yüksek etkiyi gösteren 3 izolat saksı çalışmaları için seçilmiştir. Serratia marcescens izolatı saksı çalışmalarında beyazsineğin ergin öncesi dönemlerine karşı etkili bulunmamıştır. Saksı denemesinde en yüksek etkiyi %65 ile Penicillium oxalicum göstermiş ve bu izolat sera çalışmalarında kullanılmak üzere aday entomopatojen olarak belirlenmiştir. Laboratuvar ve saksı çalışmalarında etkili bulunan Penicillium oxalicum uygulaması sera koşullarında zararlının ergin ve nimf dönemlerine karşı etkisiz bulunmuştur. Bu çalışma Türkiye'de B. tabaci'nin entomopatojen florasının belirlenmesine yönelik yapılan ilk çalışma olma özelliği göstermektedir.
Adana'da domateste görülen bakteriyel benek hastalığının bakırlı preparatlara duyarlılıklarının araştırılması
Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)'nun neden olduğu Bakteriyel Benek Hastalığı domatesin en önemli tohum kaynaklı bakteriyel hastalıklarından biridir. Adana ilinin Karataş ilçesinde son beş yıldır aynı tarlalarda görülen hastalık üreticinin ana sorunlarından biri durumundadır. Üreticiler bu hastalığın mücadelesinde bakırlı preparatların yetersiz olduğunu beyan etmektedir. Bu çalışmada, Adana ilinin Karataş ilçesinden izole edilen patojen bakteri izolatıyla yapılan denemelerde, dört farklı bakırlı preparatın ve bir bitki gelişim düzenleyicinin bu hastalığa etkisi araştırılmıştır. In vitro'da Bakır sülfat, Bakır oksiklorür, Bakır hidroksit ve Bakır+Mancozeb Pst'ye antibakteriyel etki göstermiştir. Harpin proteinin antibakteriyel etkisi bakırlı preparatlara kıyasla daha az olarak değerlendirilmiştir. In vivo'da Bakır sülfat, Bakır oksiklorür, Bakır hidroksit, Bakır+Mancozeb ve Harpin proteini bitkinin yeşil aksamına püskürtüldüğünde Pst'nin neden olduğu hastalık %53.3-86.9 oranında engellenmiştir. Bakır sülfat ve Bakır oksiklorür en başarılı uygulama olarak saptanmıştır. Bakır uygulamaları domatesin gelişimi üzerine herhangi bir olumsuz etki yapmamıştır. Sonuç olarak, bu hastalığın mücadelesinde halen bakırlı preparatların kullanılabileceği belirlenirken üreticilerin doğru zamanda ilaçlama yapamadıkları kanaatine varılmıştır.
Domates öz nekrozu hastalığı'na vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin etkinliğinin belirlenmesi
Pseudomonas cichorii'nin neden olduğu domates öz nekrozu hastalığı verim kayıplarına sebep olan tohum ve toprak kaynaklı bakteriyel hastalıklardan biridir. Bu çalışmada Mersin ili Erdemli ilçesi örtüaltı domates yetiştiriciliği yapılan alanlarda öz nekrozu belirtileri gösteren bitkiler toplanmıştır. Ardından hasta bitkilerden patojenik bakteri izolasyonu ve LOPAT testleriyle MALDI TOF MS ile tanısı yapılmıştır. Öz nekrozu hastalığını baskılamada vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin teksel, ikili ve üçlü kombinasyonlarının etkileri saksı denemeleriyle araştırılmıştır. Uygulamaların tümü %52-74 oranında hastalığı baskılamada başarılı olmuştur. Uygulamalar içerisinde en başarılı uygulama hastalığı %74 oranıyla baskılayan Mikoriza uygulaması olmuştur. Ardından vermikompost, vermikompost+mikoriza, vermikompost+potasyum, mikoriza+potasyum uygulamaları hastalığı %68-71 oranlarında hastalığı engellemiştir. Diğer başarılı uygulamalar ise %62 ile üçlü kombinasyonda ve %52 ile sadece potasyum gübrelemesinde elde edilmiştir. Bitki besin alınımını iyileştirici etkisi olan ve hastalıklara dayanıklılığı uyaran bu uygulamaların Öz Nekrozu Hastalığı'nın mücadelesinde başarıyla kullanılabileceği bu çalışmayla gösterilmiştir.
Domates bakteriyel benek hastalığının (Pseudomonas Syringae Pv. Tomato) biyolojik mücadelesinde bakteriyel antagonistlerin kullanım olanakları
Pseudomonas syringae pv. tomato adlı bakterinin neden olduğu Domateste Bakteriyel Benek Hastalığı verim kayıplarına neden olan önemli bir bakteriyel hastalıktır. Bu çalışmada hastalığın biyolojik mücadelesi araştırılmıştır. Mersin ili Erdemli ve Toroslar ilçesinde domates bitkisinin yetiştiği toprak ve kök örneklerinden 323 adet aday antagonist bakteri izolatı elde edilmiştir. Bu izolatların antimikrobiyal etkileri in vitro petri denemeleriyle araştırılmış ve 12 izolat 2.3-11.0 mm inhibisyon zonu oluşturarak patojenin gelişimini baskı altına almıştır. In vitro çalışmalarda başarılı bulunan 12 adet antagonistik bakteri izolatı tohuma uygulandığında hastalığın çıkışını %33-95 oranında azalttığı ve hastalık şiddetini %28-95 arasında baskıladığı saptanmıştır. Uygulamalar tohum çimlenmesinde olumsuz bir etki yaratmamıştır. En başarılı dört izolatla yapılan ikinci tohum denemesinde hastalık %81-100 oranında baskılanmıştır. MALDI-TOF MS ile yapılan tanı testlerine göre başarılı antagonistler Bacillus subtilis türleri, Bacillus pumilus ve Paenobacillus polymyxa olarak tanılanmıştır. Yapılan bu çalışmayla, antagonist özellikteki Bacillus türlerinin Domateste Bakteriyel Benek Hastalığına başarıyla kullanılabileceği gösterilmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda bu izolatların yan etki denemeleri yapıldıktan sonra bu hastalığın entegre mücadele programına alınabileceği sonucuna varılmıştır.
Tohuma uygulanan bakteriyel antagonistlerin biberde bakteriyel leke hastalığına etkisi
Xanthomonas euvesicatoria'yanın neden olduğu Bakteriyel Leke Hastalığı domates ve biberde önemli verim kayıplarına neden olan bir bakteriyel hastalıktır. Bu çalışmada yerel bakteriyel antagonistler kullanılarak hastalığın biyolojik mücadelesinde tohum uygulamalarının etkisi araştırılmıştır. Biber yetiştirilen yedi farklı ilde topraktan, biber köklerinden, yeşil aksamından ve tohumdan yapılan aday antagonist bakteri izolasyonunda toplam 488 adet bakteri kolonisi saflaştırılmıştır. Bu aday antagonistlerin in vitro petri denemeleriyle antimikrobiyal etkileri araştırıldığında, 9 adetinin TSA besi yerinde 3-9 mm arasında engelleme zonu oluşturmuştur. Xanthomonas euvesicatoria ile bulaştırılmış biber tohumlarına, antimikrobiyal madde üretme yeteneğindeki 9 adet yerel antagonistle biyolojik tohum uygulamalarında, Adıyaman 6-1, Hsf 4-2, Suruç 4-2, AE 10-6, YL 4-3, Suruç 6-1 ve Sumbas 4-2 kodlu antagonist izolatlar fidelerdeki hastalığı %15-56 oranında baskılamıştır. Bu uygulamalar ayrıca hastalık şiddetini %29-84 oranında azaltmıştır. Uygulamaların tohum çimlenmesine olan etkisi de incelendiğinde, en başarılı biyolojik tohum uygulamasının % -4.2 oranıyla YL 4-3 ve % - 2.3 oranıyla Suruç 6-1 kodlu izolatlar olduğu belirlenmiştir. MALDI TOF MS ile yapılan tanı çalışmalarına göre YL 4-3 kodlu izolat Bacillus subtilis ve Suruç 6-1 kodlu izolat Bacillus amyloliquefaciens spp. plantarum olarak belirlenmiştir. Bakteriyel antagonistler kullanılarak yapılan biyolojik tohum uygulamaları, Xanthomanas euvesicatoria'nın neden olduğu Bakteriyel Leke Hastalığının entegre hastalık yönetimine ve biyolojik mücadelesine katkı sağlanmıştır.
Domates bakteriyel solgunluk hastalığı'nın kimyasal ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis'in neden olduğu Bakteriyel Solgunluk Hastalığı ekonomik anlamda domates bitkilerinde önemli ürün kayıplarına neden olmaktadır. Bu yüksek lisans çalışmasında bu hastalıkla mücadelede çevre dostu mikrobiyal gübreler (SS-Stomafix, Bio-Ag ve SS-Süper Root), iki dezenfektan (klordioksit ve hidrojen peroksit) ve domateste ruhsatlı bir bakırlı preparatın Kocide (%35 Metalik bakıra eşdeğer bakır hidroksit) domates bitkilerinde baskılayıcı etkisi cam serada saksı denemesiyle araştırılmıştır. Ayrıca bu uygulamaların domates yeşil aksamındaki toplam bakteriyel floraya etkisi de ortaya konmuştur. Bu uygulamalar arasında, 14 farklı antagonist bakteri türünü içeren bir biyolojik mücadele ürünü olan Bio-Ag, Bakteriyel Solgunluk Hastalığı'nı %51.07 oranında baskılayarak en etkili ve en başarılı uygulama olarak belirlenmiştir. Bunu takiben, SS-Süper Roots ve SS-Stomafix uygulamaları da etkili diğer uygulamalar olarak belirlenmiş ve hastalık sırasıyla %35.70 ve %35.17 oranında baskılanmıştır. Bakır hidroksit, klordioksit ve hidrojen peroksit uygulamaları ise pozitif kontrolle aynı grupta bulunduğundan etkisiz uygulamalar olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak mikrobiyal gübrelerin domates bitkilerinde Bakteriyel Solgunluk Hastalığı'nın biyolojik mücadelede kullanılma potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelime: Domates, Bakteriyel Solgunluk, Mikrobiyal Gübre, Dezenfektan, Biyolojik Mücadele
Adana ve Osmaniye illerinde mısırda bakteriyel gövde çürüklüğü hastalığının saptanması ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Mısır bitkisinde Bakteriyel Gövde Çürüklüğü Hastalığına Dickeya sp. neden olmaktadır. Bu çalışma kapsamında Adana ve Osmaniye illerinde mısır Bakteriyel Gövde Çürüklüğü hastalığının saptanması ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması amaçlanmaktadır. Hastalığın yaygınlığı Ceyhan, Kozan ve Kadirli ilçelerinde incelenen tarlalarda sırasıyla ortalama %8, %9 ve % 40 olarak saptanmıştır. Hastalıkla bulaşık tarlalarda, hastalığın yaygınlık oranının %8-15 arasında olduğu belirlenmiştir. Dickeya sp. isimli bakteri, hasta bitkilerden izole edilmiş ve geleneksel yöntemler, MALDI-TOF MS ve PCR testleri kullanılarak tanılanmıştır. Patojenin toprakta varlığı tespit edilemezken sulama suyunda bulunduğu saptanmıştır. Hastalığın, patojen ile bulaşık sulama suyuyla mısır tarlalarına bulaşma riskinin olduğu bu çalışmayla ortaya konmuştur. Bu hastalığın biyolojik mücadelesiyle ilgili çalışma, 332 adet aday antagonist ile yapılmış ve in vivo koşullarda 84 adet antagonistin Dickeya sp.'ye antibakteriyel etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Patates dilimlerinde yapılan yarı in vivo denemelerde 84 antagonist izolatın altısı pozitif kontrolden daha az çürüme oluşturmuş ve iki antagonist izolat (X77 ve OG/1-12 kodlu izolatlar) çürüme gelişimini sırasıyla % 56 ve %27 oranında baskılamıştır. İki antagonist bakteri izolatının MALDI-TOF MS analizi ile Bacillus cinsine ait türler olduğu belirlenmiştir. Kimyasal mücadelesi olmayan bu hastalık ile mücadelede etkili bir bölgesel antagonistin saptanması biyolojik mücadele açısından ümitvar bir sonuçtur. Anahtar Kelimeler: Mısır, Bakteriyel Gövde Çürüklüğü, Dickeya sp., Biyolojik kontrol.
Disease management of two important bacterial diseases on tomato by using nanoparticles, some chemicals and plant activators
Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis, causal agent of Bacterial Canker and Wilt Disease and Xanthomonas perforans causal agent of Bacterial Spot Disease are the main pathogens on/in tomatoes. In this study, the effects of two nanomaterials (nano silver AgNps and nano copper CuNps), a plant activator (ISR2000), a commercial fungicide called KOCIDE, and two new chemical compounds named sodium pentaborate pentahydrate (SPP) and disodium octaborate tetrahydrate (DOT) were investigated on Bacterial Canker and Wilt diseases caused by Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis and Bacterial Spot disease caused by Xanthomonas perforans on/in tomatoes. While nanomaterials (AgNps and CuNps) and chemicals (SPP and DOT) showed promising results in vitro trials, they could not achieve the same effect in vivo trials. In particular, SPP and DOT exhibited phytotoxic effects on tomato leaves. Therefore, further research should be conducted on combining these chemicals as active ingredients in pesticides. In greenhouse and climate chamber trials, ISR2000 significantly reduced disease severity, emerging as the most successful application. This application has suppressed Bacterial Wilt Disease by 77.91%, Bacterial Spot Disease by 54.84% in tomato plants, and Seedborne Bacterial Spot Disease by 84.64%. KOCIDE, a copper-based preparation, was another successful application by effectively suppressing disease severity. This application has suppressed Bacterial Wilt Disease by 46.25%, Bacterial Spot Disease by 22.79% in tomato plants, and Seedborne Bacterial Spot Disease by 80,41%. These results demonstrate that plant resilience-enhancing preparations are the most successful treatments in suppressing infection, especially against chemical-resistant pathogens. These applications are of great importance as alternative environmentally friendly approaches, particularly against chemical-resistant pathogens. Keywords: Nanoparticular, bacterial spot, bacterial wilt, SPP, DOT
Ticari fideliklerde sorun olan kabakgil bakteriyel hastalık etmenlerinin izolasyonu ve hıyar köşeli yaprak leke hastalığının biyolojik mücadelesi
Pseudomonas syringae pv. lachrymans'ın neden olduğu Hıyar Köşeli Yaprak Leke Hastalığı kabakgillerde verim kayıplarına neden olan önemli bir bakteriyel hastalıktır. Bu çalışmada, Adana'da bulunan ticari fideliklerde sorun olan kabakgil bakteriyel hastalık etmenlerinin tanılanması ve yerel antagonistleri kullanarak Hıyar Köşeli Yaprak Leke Hastalığının biyolojik mücadelesi araştırılmıştır. Adana'da ticari kabakgil fidesi üretilen alanlar gezilerek hasta hıyar fidelerinden 19 adet ve kabak fidelerinden 8 adet olmak üzere toplam 27 izolat Pseudomonas syringae pv. lachrymans olarak tanılanırken 14 farklı hasta kavundan elde edilen izolatlar Pseudomonas syringae pv. syringae olarak tanılanmıştır. Biyolojik mücadele çalışmalarında kabakgil yetiştirilen toprak, yeşil aksam, meyve ve tohumlardan toplam 134 adet yerel aday antagonist bakteri izole edilmiş ve laboratuvarımız kültür koleksiyonunda bulunan 164 adet antagonist bakteri de çalışmaya dahil edilmiştir. Toplam 298 adet aday antagonist bakterinin in vitro antimikrobiyal etkisi araştırılmış ve 29 tanesi inhibisyon zonu oluşturarak Pseudomonas syringae pv. lachrymans'ın gelişimini baskıladığı belirlenmiştir. Ayrıca bu 29 izolatın fosfor çözme potansiyeli, siderofor üretimi ve IAA üretme yeteneği incelenmiş ve biyolojik tohum uygulamaları için 15 adet antagonist bakteri seçilmiştir. Hıyar Köşeli Yaprak Leke Hastalığına biyolojik tohum uygulamalarının etkisinin araştırıldığı birinci denemede, 12 etkili antagonist hastalığı %21-78 oranında baskılamıştır. İkinci tohum denemesinde, 5 adet (AD 4-2, OG1-2, OG7-7, NÇ-KK, X-77) antagonist ve bir çift antagonistin kombinasyonu (OG1-2 ve OG7-7) kullanıldığında hastalığın etkili bir şekilde baskılandığı tekrar teyit edilmiştir. Başarılı antagonistler Providencia rettgeri, Bacillus amyloliqofasciens, Bacillus mojavensis, Bacillus pumilus ve Enterecoccus casseliflavus olarak tanılanmıştır. Bu veriler ışığında bu izolatların Hıyar Köşeli Yaprak Leke Hastalığının biyolojik mücadelesinde tohuma uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pseudomonas syringae pv. lachrymans, Tohum uygulamaları, IAA, Siderofor, Antimikrobiyal etki