Theses supervised by Prof. Dr. Yüksel Savucu
17 theses · Fırat University
Qualifications of teaching and their relationship with attitudes of students in the faculty of sport sciences at firat university towards playing volleyball
In recent years, teaching approaches in higher education have become more student-centered and have required different teaching competencies. Therefore, it is necessary to have an adequate teaching competence framework that can be used for assessment purposes. This study aimed to define the relationship between the teaching competencies and the attitudes of students of the Faculty of Sport Sciences at Firat University towards playing volleyball. The researcher used an electronic questionnaire form that reveals the teaching competencies and the attitudes of university students. Electronic scales are additive scales. The answers given to the questions by university students were collected and analyzed in order to discover their general perspectives on the subject. The population of the study covered 627 students studying in two departments at the Faculty of Sport Sciences, which were the Physical Education and Sport Department and Coaching Department. The sample of the study consisted of 250 (39.87%) students (134 males and 116 females) in the academic year 2020-2021. The data obtained from the study using the SPSS software. In the analyses, the researcher conducted arithmetic mean, standard deviation, one-sample t-test, independent samples t-test, and Pearson correlation analyses. As a result, the attitudes of the students towards volleyball provided high scores with an arithmetic mean of 96.60 and a standard deviation value of 22.62. According to the attitudes of the students, the teaching competencies of the faculty members had an arithmetic mean of 138.72 and a standard deviation value of 34.25. There are statistically significant correlations between the teaching competencies of the faculty members and the students' attitudes towards volleyball. There was no significant difference between male and female students in the variables of teachers 'competencies and students' attitudes towards playing volleyball. The researcher concluded that the Faculty of Sports Sciences members at the Firat University had a significantly high level of teaching competencies according to the attitudes of the students. Students of the Faculty of Sports Sciences at the Firat University had a significantly high level of volleyball trends. A correlation between the teaching competencies of the faculty members and the students' attitudes towards the game of volleyball emerged.
Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza sıklığının belirlenmesi (Spor bilimleri fakültesi örneği)
İlk kez 1997 yılında tanımlanan ve sağlıklı beslenme takıntısı olarak bilinen Ortoreksiya Nervoza (ON), alınan kalori miktarı ve ince görünümden çok sağlıklı beslenme isteği ile ilişkilidir. Spor yapan kişiler ON riski taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, spor ile ilgili eğitim alan öğrenciler arasında ON yaygınlığını tespit etmek, yeme tutumları ve demografik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışma, Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 368 öğrenci (132 kız, 236 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin sağlık durumları, eğitim bilgileri ve sosyo-demografik özelliklerinin belirlenmesi için anket formu kullanılmıştır. ON eğiliminin değerlendirilmesi için ORTO-15 ölçeği ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla Yeme Tutum Testi (YTT-40) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaşlarının ortalaması 22,75±3,61 yıldır. Öğrencilerin % 6'sı evli, % 93,8'i bekârdır. Öğrencilerin % 44'ü beslenme dersi almıştır. Beden kütle indeksi (BKİ) ortalamaları 22,71±2,92 kg/m²'dir ve % 76,1'i normal, %5,7'si zayıf, % 16'sı kilolu ve % 2,2'si obezdir. Düzenli fiziksel aktivite yapan öğrencilerin sıklığı % 65,5'tir. Öğrencilerin ORTO-15 ortalama puanı 36,57±4,5 ve YTT-40 ortalama puanı 18,09±18,41'dir. Evli öğrencilerin ortorektik eğilimi diğer öğrencilerden anlamlı olarak fazladır (p<0,05). Kız öğrencilerin YTT-40 puanları daha yüksektir (p<0,05). Öğrencilerin beslenme dersi alma durumlarına göre ORTO-15 ve YTT-40 skorları arasında farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Düzenli fiziksel aktivite yapan öğrencilerin ON eğilimi diğer öğrencilerle kıyaslandığında daha fazladır (p<0,05). ORTO-15 ile YTT-40 skorları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki saptanmıştır (r=-0,366, p=0,000). ON ile ilgili tartışmalar güncelliğini korumaktadır. Prevalansı giderek artmakta olan ON ile ilgili kapsamlı çalışmaların yapılması tanı ve tedavi aşamalarına katkı sağlayacaktır.
Bisiklet branşındaki sporcuların COVİD-19''a yakalanma kaygılarının incelenmesi
Covid-19 küresel salgınının ortaya çıkışı spor salonlarının, parkların ve okulların kapatılması gibi aktif sosyal etkileşimleri kısıtlayan, çocuklar ve ergenler arasında artan hareketsiz yaşantıyı da beraberinde getirmiştir. Bu araştırmada bisiklet branşındaki sporcuların Covid-19'a yakalanma kaygılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmanın evreni, 2021-2022 sezonunda Türkiye Bisiklet Federasyonunda lisanslı İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgesinde aktif olan yaklaşık 1000 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi olarak 172 kadın (%29,6) ve 410 erkek (%70,4) olmak üzere toplam 582 sporcuya ulaşılmıştır. Sporcuların sosyo-demografik özellikleri ve yaşam tarzı alışkanlıkları anket formu ile saptanmıştır. Kaygı düzeyleri "Sporcular için Yeni tip Koronavirüse (Covid-19) Yakalanma Kaygısı Ölçeği" ile belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22 paket programı kullanılarak, tanımlayıcı istatistiksel metotlarla (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) analiz edilmiştir. Araştırmada bisiklet sporcularının spor yaşı değişkenine göre analizler incelendiğinde, 1-2 yıl arasında spor yılına sahip sporcular ile 8 yıl üzeri spor yılına sahip sporcular arasında anlamlı farklıklar görülmüştür. Ayrıca 3-5 yıl spor yılına sahip sporcular ile 5-7 yıl ve 8 yıl üzeri spor yılına sahip sporcular arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bisiklet sporcularının haftanın kaç gün spor yaptıklarına ilişkin dağılımları incelendiğinde, her iki alt boyutta anlamlı farklılıklara rastlanmıştır (p<0,05). Haftalık spor yapan sporcular arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür (p<0.05). Pandemi döneminde antrenman yapmayan sporcular yapanlara göre daha fazla bireysel kaygı hissettikleri gözlenmiştir. Aynı zamanda pandemi döneminde antrenman yapmayanların yapanlara göre daha fazla sosyalleşme kaygısı gösterdikleri ölçek puan ortalamalarına göre saptanmıştır. Ölçeğin ortalama puanları dikkate alındığında bireysel kaygı alt boyutunda kadınlar erkeklere göre daha fazla bireysel kaygı yaşadıkları tespit edilmiştir. Sosyalleşme alt boyutundaki ortalama puanlar dikkate alındığında ise kadınlar erkeklere göre daha fazla sosyalleşme kaygısı duydukları görülmüştür. Sonuç olarak, fiziksel aktivitelerin vücudun bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Covid-19 pandemi sürecinde sporcularda oluşan Covid-19'a yakalanma kaygılarının azalmasında bisiklet sporunun önemli bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bisiklet Sporu, Covid-19, Kaygı.
Ortopedik engelli sporcularda zihinsel dayanıklılık ile öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortopedik engelli sporcuların zihinsel dayanıklılık ile öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmamıza aktif spor hayatını sürdüren ve gönüllü olarak katılan Türkiye geneli ampute futbol takımları sporcuları ve oturarak voleybol takımları sporcuları (88 erkek sporcu ve 14 kadın sporcu olmak üzere toplam 102 sporcu ) katılmıştır. Araştırmamızda nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmada, araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan bilgiler, yedi soruluk (cinsiyet, yaş, engel durumu, spor branşı, spor yapma yılı, sporculuk seviyesi, eğitim durumu) Kişisel Bilgi Formu, Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği (ZDÖ) ve Öz Yeterlik Ölçeği (ÖYÖ) ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programı kullanılarak, verilerin dağılımları ve ikili grup karşılaştırmalarında Mann Whitney-U testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise Kruskall Wallis H testinden yararlanılmıştır. Araştırmamızın sonucuna göre, ortopedik engelli sporcuların öz yeterlik ile zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasında orta derecede olumlu bir ilişki saptanmış ve aralarındaki ilişkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.
Determination of the healthy lifestyles of university students in firat university and influential factors (sample of Faculty of Sports Sciences)
The point of this examination are to recognize the Healthy Lifestyles of Fırat University Students and the elements that influence it. All understudies from Faculty of Sports Sciences arbitrarily chose was measure by utilization of the Healthy Lifestyle Scale (52-thing scale) Questionnaire (HLSQ) for University Students .The aggregate solid ways of life score will be anticipated by sexual orientation, wage, review, family pay level and so forth. It involved 52 things, which were divided into 8 estimations: hone direct, standard lead, sustenance lead, prosperity danger lead, prosperity commitment, and social help, extend organization, and life style. The repeat of uncovered practices got by a self-declaring Likert scale with a four-point response arrange, "never, all over, much of the time, and reliably," with the rating score stretching out from 1 to 4. The subjects in this examination were 16– 25 years (mean, 21.7 years) of age. Of the 300 understudies who finished the survey, 200 (67%) were male and 100 (33%) were female. SPSS 22 will be utilized for measurable examination in the investigation to deciding the distinctions. Clear investigates of understudies will done as recurrence, rate and mean. One-way ANOVA will use to investigate contrasts in doing movement as far as measurements of the scale. Pearson item connection will use to investigate the connection between age, doing action recurrence and sub-measurements of the scale. Our examination uncovered that a high level of college understudies have not a sound way of life, and these can be appeared to some degree by social qualities. These outcomes acquired here give significant data to future activities. To all the more adequately decrease interminable illness and create human wellbeing, wellbeing training projects ought to be intended to invigorate the interests of various understudies as per their socio statistic qualities. Therefore, we can state that sound way of life practices of understudies ought to be empowered and different exercises ought to be orchestrated in colleges. It is imperative to partake to understudies in exercises for averting wellbeing dangers. Keywords: Healthy life style behavior scale II physical activity, student.
Elazığ ilindeki basketbol, futbol ve voleybol hakemlerinin iş doyum düzeylerini belirlemek
Job satisfaction is defined as a pleasant or motivational attitude gained from the assessment of the individual's job or its experience. The concept of job satisfaction covers a wide range of theories and practices. It also composes different controlling or influencing factors related to both human and organizational behaviors. The main objective of this research is to determine the job satisfaction level of basketball, football, and volleyball referees in Elazığ city. Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ) was used in this study. The population of the referees' sample is chosen to be equally distributed for three main popular sports in Elazığ, namely basketball, football, and volleyball. A total of 150 referees (50 for each sport) under the Turkish Federation of Sports have been randomly chosen to participate in the conducted survey. The used survey combines two main parts, which are the socio-demographic data: gender, age, education, marital status, refereeing status, non-arbitration income status, refereeing experience, acting history, income status, and refereeing branch, and the short MSQ form: composed of 20-items and available in a verified Turkish version. The administered survey is used for determining the influence of the stated factors on the job satisfaction of the referees. The collected data is statistically analyzed using SPSS 22.0 program, mainly for determining the normality and correlation. According to the obtained results, there are significant correlations between age, education, marital status, refereeing status, non-arbitration income status, refereeing experience, acting history, income status, and refereeing branch and the job satisfaction levels. However, it turns out there is no significant correlation between the gender and the job satisfaction of the participants. These results clearly indicate the importance of emphasizing the considered factors by lawmakers, and Sports Federation Management in order to enhance the referees' job, which contributes to the ultimate reformation of sport-related jobs in Turkey.
Türkiye'deki spor tesislerinin engelliler için yeterlilik düzeylerinin kullanıcılar açısından araştırılması
1. ÖZET Bu çalışmada, Türkiye'deki spor tesislerinin engelliler için yeterlilik düzeyindeki standartlarını belirlemede var olan mevcut durumu tespit etme, beklenti, memnuniyet düzeylerini belirleme ve model önerisi oluşturma amaçlanmıştır. Araştırmaya; Elazığ, Bingöl, Ankara, Tokat, Kayseri, Antalya, Sakarya, Konya, İstanbul, Mersin, Samsun, Bitlis, Malatya, Adana illerinde engelli spor dalları ile uğraşan 232 akademisyen, 195 antrenör, beden eğitimi bölümlerinde okuyan 595 öğrenci, özel eğitim okullarındaki 458 beden eğitimi öğretmeni, 87 bedensel engelli, 89 işitme engelli ve 149 görme engelli sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Bunların toplam sayıları 1825'tir. Araştırmaya katılan katılımcılara ait bilgilerin tespiti için "Kişisel Bilgi Formu" oluşturulmuştur. Araştırma ile ilgili veriler, literatür taraması Demiröz, V.M. tarafından 2009 yılında geçerlilik ve güvenirliliği yapılan "Spor Tesisleri ve İşletmeciliği" anketi kullanılmıştır. Formlar, görme engelliler için Braille alfabesine dönüştürülerek ve yüz yüze sorulan sorular yardımıyla, işitme engelliler için işaret dili uzmanları ile bedensel engelliler ve diğer katılımcılar için ise yüz yüze sorulmak suretiyle doldurulmuştur. Elde edilen veriler, SSPS 22,0 istatistik paket programı ile değerlendirilmiş ve anlamlılık düzeyi (P<0.05) olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda, spor tesislerinin engelli spor dalları için yeterlilik düzeyindeki standartlarının belirlenmesinde kullanıcılar açısından değerlendirilmesinde engelli sporcular lehine toplam puanları açısından (görme engelli sporcu 34.06±1,21, işitme engelli sporcu 42.02±1,50, bedensel engelli sporcu 40.04±1,43) istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Sonuç olarak, spor tesislerinin engelli spor dalları için yeterlilik düzeyindeki standartların kullanıcılar açısından yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Akademisyen, Engelli Sporcu, Antrenör, Beden Eğitimi Öğretmeni, Spor Tesisi.
Seçili branşlarda faaliyet gösteren lise düzeyi sporcuların sakatlanma nedenlerinin incelenmesi (Diyarbakır örneği)
Bu çalışma Diyarbakır ilinde seçili branşlarda faaliyet gösteren, en az 1 yıl sporcu lisansı bulunan lise düzeyi öğrencilerin tanıtıcı ve spor ile ilgili özelliklerinin sakatlanma sıklıklarıyla ilişkisi ve branşlar arasındaki sakatlanma nedenlerinin belirlenmesini tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır ili lise düzeyinde öğrenim gören, en az 1 yıllık sporcu lisansına sahip futsal, basketbol veya voleybol branşlarında spor yapan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise tesadüfi yöntemle seçilmiş okulların basketbol, voleybol veya futsal takımlarından 416 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veri toplama işlemi anketle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına ulaşılması için birinci bölümde Tanıtıcı ve Spor Yaşamı ile ilgili Bilgiler Anketi kapsamında yer alan 8 adet soru araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. İkinci bölümde yapılan spor branşlarına göre spor sakatlanmalarının nedenlerinin araştırılması amacıyla Sporda Sakatlanma Nedenleri Anketi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anket ifadeleri Alkaabi (2015) tarafından hazırlanan yayınlanmış yüksek lisans tez çalışmasından alınmıştır. Ankette yer alan ifadeler 5'li likert tipi ifadelerden oluşmaktadır. Ankette toplamda 27 ifade yer almakta olup, ölçeğin ifadeleri tek tek değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler IBM SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler; frekans analizi ile dağılımları gösterilmiştir. Öğrencilerin sakatlanma sayısı ile onların tanıtıcı ve spor ile ilgili özellikleri arasındaki ilişki Kay-kare testi ile incelenmiştir. Öğrencilerin spor branşlarına göre anket ifadelerini değerlendirmeleri sonucunda elde edilen ortalama değerlerinin birbiri ile karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi uygulamasında gruplar arasındaki varyansın homojenliğine Levene-test istatistiği ile bakılmış homojenliğin sağlandığı durumlarda gruplar arası farklılığın tespiti için post-hoc testlerinden Scheffe testi, homojenliğin sağlanmadığı durumlarda post-hoc testlerinden Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; öğrencilerin sporda sakatlanma oranları cinsiyete, yaşa, boya, kiloya, spor branşına, sporcu olma süresine ve antrenman sıklığına bağlı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre erkek öğrenciler kız öğrencilerden; yaşça büyük olanların küçük olanlardan; boyu 171 cm den büyük olanların 170 cm'den küçük olanlardan; 66 kg'dan fazla olanların az olanlardan; spor branşı futsal ve basketbol olanların voleybol olanlardan; sporcu olma süresi fazla olanların az olanlardan; antrenman sıklığı haftada 0-4 saat olanların diğerlerinden daha az sakatlanma oranlarına sahip olduğu tespit edilmiştir.
Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi (Elazığ Mustafa Kemal Ortaokulu örneği)
Araştırmanın örneklemini 2018/2019 öğretim yılında Elazığ ilinde Mustafa Kemal Ortaokulu'nda ki 5.6.7 ve 8. sınıflardan oluşan toplam 449 kişi oluşturmaktadır. Öğrencilere kişisel bilgi formu ve Beden Eğitimi Dersine Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen bulguların istatistiksel olarak çözümlenmesinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Kişisel bilgilerin homojen dağılıp dağılmadığının tespiti için yapılan normallik analizleri sonucunda Skewness (çarpıklık) ve Kurtosis (basıklık) değerleri -1,500 ve +1,500 arasında olanların normal dağıldığı kabul edilmiş ve bu verilere parametrik analizler uygulanmıştır. İki gruplu değişkenlerin analizlerinde Student Samples t Test uygulanırken, üç ve daha fazla gruplu değişkenler için ANOVA analizleri uygulanmış ve istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmanın olduğu analizlerde farklılaşmanın hangi gruptan kaynaklandığının anlaşılması için Post-Hoc analizlerinden Tukey testi uygulanmıştır. Non-parametrik olan verilerin çözümlenmesinde üç ve daha fazla gruplar için Kruskal-Wallis analizleri uygulanmıştır. Analizlerde istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Verilerin incelenmesi, ankete katılan deneklerin derse ilişkin tutum ve davranışlarının şekillenmesinde ebeveynlerinin eğitim durumları, meslekleri ve spor alışkanlıklarıyla birlikte kardeş sayısı ve ailenin gelir düzeyi gibi değişkenler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte cinsiyet, sınıflar arası ve yaşlar arası gibi değişkenler arasında anlamlı farklılıklar bulunduğu gözlemlenmiştir.
Türkiye Tenis Federasyonunun 12. bölge sporcularının tenise başlama nedenleri ve beklentilerinin araştırılması
Bu çalışmada, Türkiye Tenis federasyonunun 12. Bölgesinde bulunan 11 ilde tenis sporu ile uğraşanların tenis sporunu seçme sebeplerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada Türkiye Tenis federasyonunun 12. Bölgesinde bulunan 11 ilde 2015-2017 yılları arasında, bu illerde tenis sporunu yapan 350 sporcuya anket çalışması uygulanmıştır. Ölçeklerde elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 17 istatistiksel paket programından yararlanılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler kullanılarak frekans, yüzde ve aritmetik ortalama dağılımları hesaplanmıştır. Farklılık tespitinde, Anova ve t testi kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda tenis sporuna yönelmenin en önemli nedenleri arasında; öğrencileri ailenin teşvik etmesi, kitle iletişim araçlarının etkisi, arkadaş grubunun etkisi, yaşanılan çevredeki sportif etkinlikler ve tenis sporuna olan ilgi, hareket etme ihtiyacı ve sağlık sayılmaktadır. Tenis sporundan beklentiler; iyi bir fiziki görünüme sahip olmak, stres atmak, rahatlamak, serbest zaman aktivitesi, oyun oynamak, eğlenmek, performansı arttırmak, öğrencilerde yeni bir çevre edinmek ve statü kazanmak olarak sıralanmıştır. Ayrıca tenis sporu ile uğraşanların gelir düzeyinin orta ve üst gelir grubu olduğu görülmüştür Tenis sporuna başlamadaki tesislerin fiziksel yeterliliği, uzman eğiticinin olması, basın ve yayın organlarında insanların daha fazla izleme imkânının sağlama, başarılı sporcuların sponsorluklar ile desteklenmesi, ebeveynlerden bir kişinin tenis sporu ile ilgilenmelerinin ve gelir durumlarının da artırılmasının olumlu etkisi olacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tenis, Spor, Federasyon, Beklenti
Olimpik merkezlerde yer alan sporcuların ve antrenörlerin sporda değer ve değerler sistemine ilişkin görüşleri
Bu araştırma olimpiyat oyunlarına sporcu yetiştirmek amacıyla kurulan ve olimpik merkezlerde yer alan, olimpiyat oyunlarına katılması muhtemel sporcuların spordaki değer sistemlerini ve önceliklerini sporcu ve antrenör görüşleriyle incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın evrenini; olimpik merkezler bünyesinde olimpiyat oyunları hedefiyle hazırlıklarını sürdüren farklı olimpik branşlarda yer alan sporcular ve antrenörler oluşturmuştur. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden "açıklayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmındaki örneklemini; olimpik merkezler bünyesinde farklı olimpik branşlarda çalışmalarını sürdüren ve basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan 409 sporcu, nitel kısmındaki örneklemini ise olimpik merkezlerde görev yapmakta olan 15 antrenör oluşturmuştur. Sporcuların değer önceliklerini belirlemek amacıyla araştırmanın nicel boyutunda Lee, Whitehead ve Balchin tarafından geliştirilen ve Gürpınar ve ark. (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak güvenilirlik ve geçerliliği yapılan likert tipi "Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği" ve yine olimpik sporcuların çok maddeli ölçekler ile değer gruplaşmalarını belirlemek amacıyla Lee, Whitehead, Ntoumanis ve Hatzigeorgiadis tarafından geliştirilen ve Gürpınar ve ark. (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak güvenilirlik ve geçerliliği yapılan likert tipi "Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği-II" formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında ise olimpik merkezlerde görev yapan farklı olimpik branşlara sahip 15 antrenöre yarı yapılandırılmış açık uçlu sorular yöneltilmiş, olimpiyat hazırlık merkezlerinin mevcut durumu ve olimpik sporcuların spordaki değer öncelikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın nicel bulguları değerlendirilirken istatistiksel analizler için lisanslı SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Farklı olimpik branşlarda yer alan sporcuların demografik bilgilerini ve değer sisteminlerini belirlemek üzere frekans ve yüzde dağılımlarından, ölçeklerin incelenmesinde ise ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere basıklık ve çarpıklık değerleri incelenmiş ve sporcuların tanımlayıcı özelliklerine göre ölçekler düzeyindeki farklılaşmaların belirlenmesinde ise t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Post-Hoc analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın nitel bulguları değerlendirilirken içerik analizinden faydalanılmıştır. Olimpik merkezlerdeki antrenörlerle çevrimiçi ortamda bire bir görüşmeler gerçekleştirilmiş ve araştırmayla ilgili katılımcılar bilgilendirilmiştir. Görüşme formundan elde edilen nitel bulguların değerlendirilmesi aşamasında lisanslı MAXQDA 2020 programından yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre olimpik merkezlerde yer alan sporcular açısından sportmenlik ve kazanmak değerlerinin en yüksek önceliğe sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca değer gruplaşamaları açısından sporcuların en fazla yetkinlik değerlerini önemsedikleri belirlenmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına bakıldığında da olimpik merkezlerdeki sporcuların spor yaparken en fazla önem verdikleri değerlerin sportmenlik, hoşgörü ve kazanmak şeklinde olduğu görülmüştür. Araştırmada yer alan olimpik sporcuların spor yaparken en çok önem verdikleri değerlerin iyi sportmenlik sergilemek ve kazanmak olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sporcuların değer gruplaşmalarına bakıldığında ise yetkinlik değerlerine, ahlaki değerler ve statü değerlerinden daha çok önem verdikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Olimpik Sporcular, Antrenör, Sporda Değerler
Üniversite sınavına hazırlanan dershane öğrencilerinin gelecek kaygısı
Eğitim, öğrencilerin sadece zihinsel yapılarına değil aynı zamanda ruhsal durumlarına, psikomotor davranışlarına ve sosyal gelişimlerine de destek sağlar. Çalışmamızda Elazığ ilindeki üniversite sınavına hazırlanan dershane öğrencilerinin gelecek kaygısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Fırat Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulundan ve Fırat Üniversitesi aracılığıyla Dershane Yönetimlerinden gerekli izinler alınmıştır. Araştırma evrenini Elazığ ilinde toplam 8 dershanede bulunan 550 mezun ve lise son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklemimiz ise tesadüfi örneklem yöntemiyle 250 öğrenciye ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada; üniversite sınavına hazırlanan dershane öğrencilerinin gelecek kaygılarını tespit etmeye yönelik olarak Geylani ve Yıldız' ın (2022), "Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği" uygulanmıştır. Bu ölçek iki faktörlüdür. Birinci faktör 'Gelecek Korkusu' nu, ikinci faktör ise (2, 4, 6, 8, 10 ve 12 numaralı maddeleri içerir) 'Gelecekten Umutsuzluk' u ifade etmektedir. 19 maddeden oluşan ölçüm aracının tüm ölçek Cronbach's α= 0.91, Faktör 1 Cronbach's α=0.95, Faktör 2 Cronbach's α=0.88' dir. Ölçeğin değerlendirilmesi; Ölçek 'Hiçbir Zaman', 'Nadiren', 'Bazen', 'Sıklıkla', 'Her Zaman' şeklinde 5'li likert tipte tasarlanmış olup bir kesme değeri yoktur. Ölçekten alınan puan arttıkça gelecek kaygısı artmakta, alınan puan azaldıkça gelecek kaygısı azalmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel analizlerin anlamlılık düzeyleri p<0,05'e göre belirlenmiştir. Ayrıca frekans dağılımı (f), aritmetik ortalama (Χ), standart sapma (SS) ve yüzde (%) değerler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre anket alt boyutunda il merkezlerinde yaşayanların köy/kasaba veya ilçelerde yaşayanlara göre puan ortalamalarının anlamlı ölçüde farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca aylık gelir düzeyi 10001-15000 TL olanların aylık gelir düzeyi aşağıda olanlara göre anlamlı ölçüde farklılaştığı tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuçlar doğrultusunda dershaneye giderek üniversite sınavına hazırlanan son sınıf ve mezun öğrencilerin gelecek kaygısı ve etkilerinin araştırılması eğitim politikaları açısından değerlendirilirse literatüre önemli bir katkı sağlayacağı kanısındayız. Ülkemizde, dershane öğrencilerinde gelecek kaygısı düzeyinin irdelendiği oldukça az sayıda çalışma bulunmakta ve çalışma sonuçları farklılık göstermektedir. İleriye dönük yapılacak olan geniş alanlı çalışmalar ve yapılacak iyileştirmeler için geniş örneklem grubu gerekmektedir.
Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) Spor diplomasisi
Sporun kavramsal olarak; yarışma, mücadele etme, çeşitli branşlarda somutlaşarak profesyonelleşme ve günümüzde kitleleri yönlendirebilme özelliklerinin yanında, diplomatik alandaki etkinliği de artık vazgeçilmez bir durum olarak görülebilmekte ve spor diplomasisi olarak isimlendirilebilecek bir bilim dalı olarak ele alınması gerektiği düşünülebilir. Bu bağlamda çalışmanın amacı; T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşiv Başkanlığı (DAB) kayıtlarına göre Cumhuriyet Döneminde (1923-1950) spor diplomasisi ile ilgili arşiv belgeleri ışığında, sınırlandırılmış olan döneme dair bir sonuç çıkarabilmektir. Bu çalışmada; uluslararası ilişkilerde spor diplomasisinin önemi vurgulanarak T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşiv Başkanlığında Cumhuriyet Döneminde (1923-1950) Spor Diplomasisi ile ilgili olarak arşiv araştırması yapılmıştır. Cumhuriyet Döneminde Spor ve Diplomasi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla; alan yazında ilgili tezler, makaleler, haberler, basılı ve süreli yayınlar, devlet arşiv kayıtları incelenmiştir. Toplanan veriler ışığında, literatür derlemesi yapılmıştır. Spor diplomasisinin uluslararası ilişkilerdeki örneklerine yer verilmiştir. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'ndan elde edilen 362 belge, nitel analiz yaklaşımına uygun olarak değerlendirilmiş, temalar (finansal, gençlik, sağlık, müsabaka, spor, olimpiyat, yazışmalar vb.) oluşturulmuş ve bu temalar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Analizin güvenirliğini sağlamak için, rasgele seçilen 20 belge, araştırmacı dışında, alanda çalışan bir uzman tarafından kodlanmıştır. Yapılan bu kodlama araştırmacı tarafından yapılan kodlama ile karşılaştırılarak oylayıcılar arası güvenirlik katsayısı (inter-rater reliability) hesaplanmıştır. Yapılan araştırmada, spor diplomasisinin uygun bir biçimde kullanılması neticesinde uluslararası ilişkilerde olumlu gelişmeler olabileceği, ülkelerin sporu bir güç unsuru sayabileceği, spor diplomasisi ile birlikte sadece uluslararası toplumsal hareketlilik değil, ekonomik ilişkilerde de bir ilerleme sağlanabileceği, askeri çözümlerin yerini spor diplomasisinin alabileceği ifade edilerek spor diplomasisinin önemi belirtilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.
Çocuklarını spora yönlendiren ceza infaz ve koruma memurlarının beklentileri
Çocuğun spora yönelmesinde aile, sosyal çevre, arkadaş gibi ögelerin etkili olduğu görülmektedir. Çalışmamızda Elazığ ilinde görev yapan çocuklarını spora yönlendiren ceza infaz ve koruma memurlarının beklentilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ailelerin bilinçlendirilmesi ve sporun sağlıklı bir yaşam profili oluşturulmasındaki önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulundan ve Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığından gerekli izinler alınmıştır. Araştırma, Elazığ ilinde toplam 11 ceza infaz kurumunda gerçekleştirilmiştir. Evrenimizi yaklaşık 1000 ceza ve infaz memuru oluştururken, toplam 486 ceza ve infaz memuru örneklem grubuna dâhil edilmiştir. Bu araştırmada; betimsel tarama (Survey) modeli "Çocuklarını Spora Yönlendiren Anne ve Babaların Beklentileri" anketi uygulanmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm deneklerin demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi), ikinci bölüm ise ceza infaz ve koruma memurlarının çocuklarının spora yönelmesindeki beklentilerini tanımlamaya yöneliktir. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel analizlerin anlamlılık düzeyleri p<0,05'e göre belirlenmiş ve frekans dağılımı (f), aritmetik ortalama (Χ), standart sapma (SS) ve yüzde (%) değerleri kullanılmıştır. Araştırma sonunda, ceza infaz kurumu çalışanlarının çocuğunu spora yönlendirirken onun başarılı ve ünlü bir sporcu olması veya iyi bir kazanç elde etmesi beklentisi içinde olmadıkları ancak çocukları için sosyal ilişkiler kurma, çocuklarının kuralla uyma, sorumluluk alabilme, uyumlu kişilik kazanma gibi davranışsal özellikler kazanma beklentilerinin olduğu ve sporun çocuk sağlığı üzerine kötü alışkanlık edinme ortamlarında uzak tutma gibi beklentilerinin de olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk, Beklenti, Spor, Ceza İnfaz ve Koruma Memuru.
Yaz spor okullarına katılan gençlerin serbest zaman tutum düzeylerinin karşılaştırılması (Irak ve Türkiye örneği)
Serbest zaman etkinlikleri gençlerin kendilerini mutlu ve huzurlu hissetmelerini ve sosyalleşmelerini sağlar. Onların fiziksel ve zihinsel gelişimlerine katkıda bulunur. Bu araştırmada; Irak ve Türkiye'de yaz spor okullarına katılan gençlerin serbest zaman tutum düzeylerinin belirlenerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada; survey modeli kullanılarak, Irak ve Türkiye'nin bazı illerindeki yaz spor okullarında spor aktivitelerine devam eden gençlerin serbest zaman tutum düzeylerinin belirlenmesine yönelik anket uygulaması yapılmıştır. Irak'ta bulunan Erbil, Süleymaniye ve Dohuk illerinde 446 gence ulaşılmıştır. Türkiye'de ise Elazığ, Malatya, Diyarbakır, Gazi Antep, Urfa ve Bursa illerindeki yaz spor okullarına devam eden 416 gence ulaşılmıştır. Ülkelerinde okulların bitmesine müteakip olarak Bakanlık ve Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri aracılığıyla organize edilmeye başlanan yaz spor okullarına 2024'ün Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları katılmış gençler ile bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada veri analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Çalışmada istatistiksel analizlerin anlamlılık düzeyleri p<0.05'e göre belirlenmiştir. Ayrıca frekans dağılımı (f), aritmetik ortalama (Χ), standart sapma (SS), yüzde (%) ve t-testi bağımsız örneklem değerleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlara göre ölçülen tüm değişkenlerde iki grup arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yaz spor okulu, Genç, Serbest zaman
Spor yapan ve spor yapmayan depremzede çocukların umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi (Gaziantep ili örneği)
Çocukların gelişim döneminde yaşadıkları deprem gibi travmatik durumlar ileri yaşamlarını da olumsuz yönde etkilemektedir. Spor depremin bıraktığı olumsuz duygu durumlarının iyileştirme sürecini kolaylaştırmada en etkin yöntemlerden biri olarak görülmektedir. Bu araştırmamızda, depremden etkilenmiş spor yapan ve yapmayan çocukların geleceğe karşı umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çocuklara ve aileye gerekli afet yönetimi bilinçlendirilmesi ve sporun geleceğe yönelik olumsuz düşünceleri iyileştirmede ki önemi vurgulanmıştır. Araştırma depremden etkilenmiş spor yapan ve yapmayan çocukların geleceğe karşı umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesini amaçlayan bu araştırma depremzede çocukların görüşlerine dayalı betimsel bir nitelik taşımaktadır. Araştırmanın everenini 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerden biri olan Gaziantep ilindeki spor yapan ve spor yapmayan öğrenciler, örneklem grubunu ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve spor yapan ve spor yapmayan toplamda 600 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada kullanılan olan ölçekler ve kişisel bilgi formu araştırmanın örneklem grubunda yer alan depremzede çocuklara, gönüllülük esasına dayalı olarak uygulanmıştır. Veri toplama aracı 2 bölümden oluşmaktır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan, depremzede çocukların kişisel bilgilerini ortaya koyacak olan kişisel bilgi formu; ikinci bölümde Beck Umutsuzluk Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek içinde 20 soru bulunmaktadır. Beck Umutsuzluk Ölçeği için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0. 826 tır. Veriler istatistik programı kullanılarak katılımcıların değişkenlerden aldığı puanlara ilişkin betimsel istatistikler ile hesaplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilere hipotez testleri olarak t-testi ve tek yönlü varyans analizi Anova (Tukey) testleri uygulanmıştır. Araştırmaya katılan spor yapan ve yapmayan depremzede çocukların umutsuzluk düzeylerinin spor yapma durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Ayrıca depremzede çocukların umutsuzluk düzeylerinin depremde bulunulan yer değişkenine göre, depremde ev hasar durumu değişkenine göre, psikolojik tedavi görme değişkenine göre ve depremde yakınını kaybetme değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır (p>0,05). Depremzede çocukların bozulmuş olan düzenlerine uyum sağlama ve ruh sağlığına kavuşma halini kolaylaştırmaları açısından sporun önemi olduğu ve deprem sonrası yapılan destek aktivitelerinin de pozitif yönden katkı sağlayacağı önerilmektedir.
Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi alma düzeylerine göre zorba davranışları ile temel değer düzeylerinin incelenmesi
Okul yaşantısı çocuklar üzerinde olumlu ve olumsuz çeşitli etkileri beraberinde getirir. Okul bittikten sonra bile yetişkin yaşamda da bu etkiler devam eder. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi alma düzeylerine göre zorbalık eğilimlerini ve temel değer tercihlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmamızın evreni, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bitlis Merkez ve Ahlat ilçesinde 10 ve 14 yaş aralığında bulunan 280 kız ve 277 erkek öğrencilerden oluşmuştur. Örneklem seçiminde tabakalı örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Schwartz Portre Değerler Anketi ve Zorbalık Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenlerin alt birimlerine göre dağılımı normallik testi açısından ele alınmıştır. Sonuçlar, öğrencilerin portre değerler algısı puanları ile sınıf seviyesi, beden eğitimi ve spor dersi alma süresi, anne ve baba eğitim durumu, baba meslek durumu, gelir düzeyi ve kardeş sayısı gibi değişkenler arasında anlamlı farklar olduğunu göstermektedir. Ancak, cinsiyet ve anne meslek durumu ile öğrencilerin portre değerler algısı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin zorbalık eğilimi puanları ile sınıf seviyesi, beden eğitimi ve spor dersi alma saati, anne ve baba eğitim durumu, baba meslek durumu, gelir durumu, kardeş sayısı, cinsiyet ve anne meslek durumu değişkenler arasında anlamlı farklar olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor, öğrenci, temel değerler, zorbalık eğilimi