Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Cem Ayden
10 theses · Fırat University
The effect of motivation on the employee performance; An exploratory study of the views of academic and administrative staff at Zakho University
The current study's principal purpose is to examine the effect of motivation (Intrinsic motivation and Extrinsic motivation) on employee performance. For this purpose, descriptive statistical analysis used to assess the correlation and effect among the study variables and its items through hypotheses. Zakho University has been chosen as the population of the study. Meanwhile, the sample was constituted of both administrative and academic staff of the university. Therefore, the questionnaire forms were distributed to teaching and administrative staff at the colleges, and 174 forms were gathered of which 157 of them were valid for data analysis. The questionnaire was performed by using a 5-point Likert scale to give ratings on the value of motivation variables and employee performance. Accordingly, the present study was analyzed by using the Statistical Package for Social Scientists (SPSS V. 25), a number of statistical instruments have been used to test the hypotheses. In conclusion, the current study inferred a significant correlation and some differences between motivation and employee performance; this meant that the university has to strengthen the intrinsic and extrinsic motivations of staff to introduce the ideal performance.
Akademik veri tabanları: Türkiye ve Azerbaycan örnekleri analizi
Akademik veri tabanı kavramının temeli, akademik alanda ihtiyaç duyulan güncel ve güvenilir bilginin, telif haklarının korunmasıyla yetkili kullanıcılara en kısa zamanda iletilmesidir. Akademik veri tabanları içerdiği bilgi ve teknik imkanlarına göre farklı türlere ayrılmaktadır. Bu türlere bibliyografik, özet, alıntı ve tam metin akademik veri tabanları aittir. İsimlerinden de belli olduğu gibi her veri tabanının kendine özel içeriği bulunmaktadır ancak bu tezin ana teması olan akademik veri tabanları diğer veri tabanlarında olan özelliklerin bir çoğunu kendinde barındırıyor. Tam metinli akademik veri tabanlarına, üniversite yönetimi, kütüphaneler, yayın evleri ve yazarların yaklaşımları da araştırılmış ve genel olarak her grubun bu teknolojiden faydalandığı ortaya çıkmıştır. Bu teknolojinin faydaları daha özel grup olan görme veya bilişsel engelli insanlar için de araştırılmıştır. Araştırmada akademik veri tabanının önemi ile bu teknolojik aracın teknik altyapısı da incelenmiştir. Bu aracın oluşturulmasında gerekli olan teknolojiler, veri tabanı sistemleri, indeksleme, depolama, meta veriler, arayüz, filtreleme ve arama motoru detaylı ele alınmıştır. Akademik veri tabanları sadece teknik işlemlerden ibaret değildir, aynı zamanda lisanslama, erişim metotları, yayımcı ve yazar haklarının korunması da teknik altyapı yapı kadar önemlidir. Araştırma amacını ortaya koymak için Türkiye ve Azerbeycanda kullanılan ve geniş içeriğe sahip olan veri tabanlarından olan JSTOR, Ebook Central, Taylor & Francis ve Turcademy analiz edilmiştir. Değerlendirme ve karşılaştırma analizi, içerik, platform, içerik formatları, bilgi işlem, arama imkânları, erişim yöntemleri, kimlik doğrulama, işlevsellik ve güvenirlik, satıcı desteği ve pazarlama kriterlerine göre yapılmıştır. Yapılmış literatür araştırmaları, şahsi tecrübe ve veri tabanı analizleri sayesinde veri tabanlarının daha da geliştirilmesi için sonuç kısmında, analiz tablosu yapılmış, değerli önerilerde bulunulmuş ve yeni fikirler üretilmiştir.
Liderin kullandığı güç kaynakları ve otantik liderlik tarzının liderden duyulan tatmine etkisi
İnsanların doğal ya da doğal olmayan uğraşlarının tümünde bir organizasyon olayı söz konusu olduğundan, insanlar gruplar halinde yaşamak durumundadırlar. Ancak grup üyelerini belirli hedeflere yöneltecek liderlere gereksinim duyulmaktadır. Çünkü liderler grupların yönlendirilmesi ve amaçlarına etkin olarak ulaşabilmeleri için belirli bir süreç oluşturabilecek niteliklere sahip olmaları gereken kişilerdir. Her alanda olduğu gibi sporda da takımları, sporcuları ortak bir amaç çerçevesinde toplayacak, performanslarını arttıracak liderlere, yeni antrenörlere gereksinim duyulmaktadır. Antrenörler takımı oluşturan sporcuların, yöneticilerin ve çevrenin özelliklerine göre otantik liderlik tarzını ve algıladığı güç kaynaklarını belirleyerek sporcuların iş tatmini üzerindeki etkisini artırmak zorundadır. Çalışmada liderin (antrenör) kendini takip edenlere (sporcular) yönelik kullandığı güç kaynakları ve takip edenlerin (sporcular) liderlerin (antrenör) sergilediği otantik liderliğe yönelik algılarılarının, takip edenlerin (sporcular) iş (sportif) tatminlerine olan etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Elazığ ilindeki 1. Amatör takımlarında oynayan 201 futbolcu ile bir anket yapılmıştır. Anketten elde edilen verilerle liderin kullandığı güç kaynakları ve otantik liderlik algısının, iş tatmini arasında bir ilişki kurulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Elazığ 1. Amatör futbol takımlarındaki antrenörlerin güç kaynakları ve sergiledikleri otantik liderliğin sporcuların tatmini üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Anahtar Kelimeler: Otantik Liderlik, Güç Kaynakları, İş Tatmini, Futbolcu, Antrenör
İş adamlarının kişilik özelliklerinin girişimcilik potansiyeli üzerindeki etkisi: Elazığ ilinde bir uygulama
Günümüzde ekonominin gelişiminde girişimcilik anahtar rol olarak görülmekte ve ekonominin gelişebilmesi için girişimcilere duyulan ihtiyaç artmaktadır. Ekonomik olarak gereksinimleri ve eksiklikleri görüp, bunları fırsata çevirip, kar elde edebilen, yeni istihdam alanları oluşturabilen bireyler girişimci bireylerdir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için ekonomik olarak gelişmenin hızlandırılması, çalışma hayatında inovasyonun sağlanabilmesi ve günümüz koşullarında gelişmekte olan ülkelerin en büyük sorunu olan işsizlik gibi sorunların çözülmesi için girişimcilere ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak girişimci kişilerin de ortaya çıkması ya da bireylerin girişimcilik potansiyelinin artması için bazı destekler gerekmektedir. Bireylerin girişimcilik potansiyelinde girişimci kişilik özelliklerinin etkisi bulunmaktadır. Kişilik özelliklerini ise aile yaşamı ve sosyal ilişkileri etkilemektedir. Bu durumda kişilik özelliklerinin, girişimcilik potansiyeline etki ettiği söylenebilir. Tez çalışmasının amacı, girişimci kişilik özelliklerinin girişimcilik potansiyeline etkilerini incelemektir. Konunun seçilme amacı girişimciliğin ülke ekonomisine sağladığı ya da sağlayabileceği katkının önemidir. Çalışmanın amacına ulaşabilmek için Elazığ ilinde Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası ile görüşülmüş ve yüksek ciroya sahip işletmelerle ilgili bilgi alınmıştır. Bilgi alınan işletmelerin yöneticilerine kişilik özelliklerinin girişimcilik potansiyeline etkisini ölçebilmek amacıyla anket uygulanmıştır. Uygulanan anket ile kişilik özelliklerinin kişinin girişimcilik potansiyeli üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Girişim, Girişimci, Girişimcilik, Kişilik, Kişilik Özellikleri, Girişimci Kişilik, Girişimci Kişilik Özellikleri
Üniversitelerin stratejik planları ile girişimci ve yenilikçi endeks sıralamaları arasındaki ilişkinin incelemesi
Çalışmanın amacı, stratejik planlamanın üniversitelerin başarısı ve gelişmişliği için önemine vurgu yapmak, üniversitelerin stratejik planlarında belirtmiş oldukları kavramların başarılarına ve gelişmişliklerine katkılarının olup olmadığını araştırmak, başarı ve stratejik plan ilişkisini önceden belirlediğimiz kriterler bağlamında irdelemektir. Bu amaçla, çalışmamızda, stratejik planlama kavramına vurgu yapılmış, stratejik planlama süreçleri, kamuda stratejik planlamaya geçiş, hukuki dayanakları açıklanmış ve araştırma alanımız olan üniversitelerde stratejik planlamanın nasıl olduğu ele alınmıştır. Tüm bu açıklamalar sonrasında ise, üniversitelerin stratejik planları ile gelişmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi açısından, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi Listesi'nden veriler alınmış (son 6 yıl), bu veriler ışığında bir başarı sıralaması belirlenmiş, bu sıralamadan 9 üniversite seçilerek, bu üniversitelerin stratejik planları iki dönem itibariyle ve belirli kriterler baz alınarak çeşitli tablolar yardımıyla karşılaştırma yapılmıştır. Dokuz Üniversitenin stratejik planları incelendiğinde genel olarak hepsinin de kamu idareleri için hazırlanan kılavuza ve yönetmeliğe uygun hazırlandığı, fakat bazı üniversitelerin baz aldığımız kriterler konusunda eksikliklerinin olduğu anlaşılmıştır. İncelemeler yapıldıktan sonra üniversitelerin başarı sıralamaları ile stratejik planlarında veri olarak alınan kriterler arasındaki ilişki incelenmiştir.
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde (KOBİ) ERP kullanımı ve stratejik çıktılara etkisi: Elazığ ili örneği
İşletmelerin artan rekabet ortamında rekabet edebilmek için daha fazla bilgiye, iletişime ve teknolojiye ihtiyacı vardır. Bu sebeple işletmelerde yazılım sistemlerinin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Gelişmiş bilgi teknolojilerinden olan ERP, işletme ile ilgili süreçleri (satın alma yönetimi, envanter kontrol, depo yönetimi, kontrol yönetimi, finans/muhasebe vb.) entegre etmede kullanılan bir yazılım sistemidir. ERP, işletmenin birimleri arasında bütünleşme sağlamakla birlikte bir kere girilen verilere tüm birimlerin erişimini sağlar. Bu sistem işletmenin karşılaştığı birçok problemi çözmesinin yanı sıra, işletmede başarıyla uygulanmadığında maliyet kaybı gibi birçok sorunu da birlikte getirecektir. Bu çalışma işletmelerde kullanımı giderek yaygınlaşan ERP'nin sanayileşme sürecinde son zamanlarda hızla gelişme gösteren Elazığ ilinde bulunan KOBİ'lerde ki yerini tespit etmek ve ERP kullanımının stratejik çıktılara etkisini analiz etmek amacıyla yapılmıştır. İşletmelerin ERP sistemi ile ilgili yaşadığı sorunları ve çözüm yollarını ortaya koyarak, çalışanlara ve yöneticilere rehber olacak bir çalışma hedeflenmiştir.
Hastaların sağlık hizmeti beklenti ve algılarının ölçümü: Malatya kamu ve özel hastanelerinde karşılaştırmalı analiz
Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi gelişmekte olan ülkelerde de sağlık hizmetlerine olan talep ve kaliteli hizmet beklentisi artmaktadır. Son zamanlarda Türkiye'de sağlık hizmetleri sunumunda sürekli bir değişim yaşandığı bilinmektedir. Gerek kamu gerekse özel sektöre ait hastanelerin müşteri odaklı tedavi anlayışını benimsedikleri görülmektedir. Günümüzün maliyet anlayışlı ve rekabetçi pazarında, sağlık işletmelerinin rekabet üstünlüğü kazanabilmeleri ve devamlılıkları için, hizmet kalitesinin tanımlanması ve değerlendirilmesi sağlık işletmeleri açısından büyük önem arz etmektedir. Günümüzde sağlık hizmeti veren kuruluşlardan bir yandan düşük maliyetle çalışmaları bir yandan da kaliteden ödün vermemeleri beklenmektedir. Sağlık hizmetlerinin temel yeteneklerini koruyabilmeleri ve uzun dönemli bir başarı elde edebilmeleri için hastaların hizmet kalitesi algısı hastaneler tarafından ölçülmeli ve değerlendirilmedir. Bu yüksek lisans tez çalışmasında hizmet kalitesinin sağlık sektöründe ölçümü amaçlanmaktadır. Hizmet kalitesinin ölçümünde Parasuraman, Zeithaml ve Berry tarafından geliştirilen Servqual yönteminin sağlık sektörüne Demirer ve Bülbül tarafından uyarlanmış şekli kullanılmıştır. Çalışmada kamu ve özel hastaneler ayrımına gidilerek Malatya ilinde belirlenen birer kamu ve özel hastanelerinden sağlık hizmeti alan hastaların hastaneye ilişkin beklentileri ve algı ölçülmüş, kamu ve özel hastanelerden hizmet alan hastaların algı ve beklentilerinde kıyaslamalı ne tür farklılıklar olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca hastaların hastane hizmetleri algıları ile hastane hizmetlerinden memnuniyetleri arasında bir ilişki olup olmadığı sorgulanmış ve bunlara ilişkin sonuçlar çalışmanın dördüncü bölümünde sunulmuştur. Çalışma toplam dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, hizmet kavramı ve hizmet sektöründe kalite kuramsal çerçevesi üzerinde durulmuştur. Hizmetin tanımı yapılmış, hizmetin özellikleri, hizmet kalitesini etkileyen faktörler açıklanmış ve bu konuda geliştirilen modellerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, sağlık sektöründe hizmet kalitesi kavramı açıklanmış, hastanelerin tanımı yapılarak özellikleri, işlevleri, amaçları hakkında bilgi sunulmuştur. Üçüncü bölümde, servqual modelinin üstün ve zayıf yönleri ve servqual modeli örnek alınarak yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Dördüncü bölümünde, çalışma yöntem ve metoduna ilişkin bilgilere ve elde edilen bulgulara yer verilmiş ve araştırmanın hipotezlerine yönelik test süreçleri sunulmuştur. Araştırmanın sonuç bölümünde ise genel değerlendirme yapılmış, araştırmacılara ve sağlık kurumlarına tavsiyelerde bulunulmuştur.
The role of intellectual capital in achieving financial performance: A study of Bekhal and Eskan banks in Erbil city
The primary purpose of this study is to examine the role of intellectual capital towards achieving the financial performance of Bekhal and Eskan banks in Erbil city. In this regard, have tested the relationship between intellectual capital and financial performance through obtaining perceptions from a survey sample of the bank managers. Accordingly, the researcher applied the effect of the VAIC model in this correlation to aid in achieving the financial performance of the banks. The results also found efficiencies of intellectual capital have a significant relationship with the financial performance indicators in terms of Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), Return on Investment (ROI), and Operating Profit Margin (OPM). Furthermore, showed a positive correlation between the three dimensions of intellectual capital (human capital, structural capital, and relational capital) and the bank's financial performance. Relational capital achieved the highest positive correlation with the bank's financial performance. On the other hand, human capital has the weakest positive correlation with bank's financial performance. The results confirmed that intellectual capital impacted on the financial performance of banks. Farther, relational capital achieved the highest statistically impact on the financial performance of the banks. In contrast, human capital has the weakest impact on the financial performance of the banks. Keywords: Intellectual Capital, Financial Performance, Banks
Siber aylaklık davranışlarının bir kamu kurumu özelinde incelenmesi: Log analizine dayalı bir çalışma
Bu çalışma, işgörenlerin hangi siber aylaklık faaliyet/ davranışlarıyla ne kadar süreyle meşgul olduğunu etkin şekilde tespit etmek mümkün müdür?" sorusundan hareketle, işgörenlerin siber aylaklık olarak görülen web sitelerinde geçirdiği süreyi ve hangi kategorilere ne kadar zaman ayırdığını log analizi yoluyla tespit etmeyi ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda bir yönetim sorunun çözülmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. İstenen amacı gerçekleştirebilmek için bir kamu kurumuna ait güvenlik duvarı logları kullanılmıştır. Çalışmada kurumu tanılayacak herhangi bir bilgiye yer verilememektedir. İlgili kayıtlar, 2017 Eylül-2018 Eylül zaman aralığındaki bazı ayların bazı günlerini kapsamaktadır. Verilerin sınıflandırılıp filtrelenmesi ve sonuçların görüntülenmesi için C# ve MSSQL kullanılarak hazırlanan "SLog Analiz Yazılımı" adı verilen yazılım kullanılmıştır. Hipotezler, bu yazılımdan elde edilen hesaplama sonuçlarının aritmetik ortalaması alınarak test edilmiştir. Çalışma bulgularında: İş yoğunluğuna göre ortalama siber aylaklık sürelerinin farklılaştığı; İş yoğunluğuna göre tercih edilen siber aylaklık faaliyetlerinin değişmediği; ortalama siber aylaklık süresinin günlere göre küçük farklılıklarla da olsa değişim gösterdiği; ortalama siber aylaklık süresinin yine küçük farklılıklarla da olsa mesai saatlerinin farklı zaman dilimlerine göre farklılaştığı, en çok öğleden sonra 13.00-15.00 aralığının tercih edildiği; ortalama siber aylaklık süresinin birimlere göre farklılaştığı; siber aylaklık faaliyet türlerinin birimlere göre değişim göstermediği; iş karakteristiği farklı olan birimlerin -kullanıcı sayılarının da etkisiyle- ortalama siber aylaklık sürelerinin farklılaştığı ve bu sonuçlarda ortalama kullanıcı sayılarının etkili olduğu; merkez birimler ile taşra birimlerine ait ortalama siber aylaklık sürelerinin -kullanıcı sayılarının da etkisiyle- birbirinden farklı olduğu görülmüştür. Çalışma temel iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, siber aylaklık ve log yönetimine ait kavramsal çerçeve ortaya konmuştur. Siber aylaklık başlığında, siber aylaklığın tanımına, sınıflandırmalarına, nedenlerine, sonuçlarına ve yönetimine yer verilmiştir. Log yönetimi ise, log kavramı, log toplama, log kaynakları ve türleri, log dosyası formatları ve log yönetiminin önemi ve gerekliliği başlıkları altında sunulmuştur. İkinci bölümde, araştırmanın yöntemi ve bulguları bulunmaktadır. Araştırmanın önemi ve amacı, problemi, sınırlılıkları, metodolojisi ve hipotezler belirtilmiş, bulgular değerlendirilerek sonuç ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Siber Aylaklık, Sanal Kaytarma, Siber Aylaklık ve Log Analizi, Log Analizi
The role of management information system in improving organizational culture: Field study within the government banking sector in Duhok
The main management information systems are one of the old and modern topics in that one, i.e. One of the things that cannot be dispensed with, especially within the current time, which is characterized by information and technology, but the time when technology has become the basis of life, especially with regard to banking activities and banking operations, as it can be said that the activity the banker without information systems becomes one of the organizations that he suffers from paralysis, and at the same time the information systems work in conjunction with the so-called culture, i.e. (organizational culture) that can be expressed as the features that distinguish one institution from others and that have become in some sometimes the basis of competition between organizations in terms of the extent to which these organizations (banks) adapt their activities to the surrounding environment, hence the idea of the study came through not trying to know the extent of the interconnection and impact available between information systems and organizational culture at the level of banking institutions operating within the banking sector, and therefore was chosen four randomly from the banks operating in (Zakho) as a sample for the current study, as 135 questionnaires were distributed to the staff of the employees and 120 questionnaires were retrieved valid for statistical analysis, and from a group of basic and secondary assumptions that centered around (determining the relationship the influence and interconnectedness between the variables of the study on the macro and partial basis), and from testing these hypotheses about the hypothetical study scheme, a set of conclusions have been reached, the most important of which is that the information systems and the extent of information that the system can provide to users determine the basis in the nature and type of culture possessed within the individuals working within the bank and the bank itself.