Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Servet Önal
12 theses · Osmaniye Korkut Ata University
Bağımsız denetim raporlarında denetim görüşünü etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bu çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da imalat sanayi şirketlerinin verileri kullanılarak denetim görüşünü etkileyen faktörleri belirlemektir. Bu temel amaç doğrultusunda olumlu dışı denetim görüşünü etkileyen faktörler ile beraber sürekliliğe ilişkin belirsizlik içeren olumlu dışı denetim görüşü ve sürekliliğe ilişkin belirsizlik içermeyen olumlu dışı denetim görüşünü etkileyen faktörler incelenmiştir. Çalışmada, denetim görüşünü etkileyen faktörlerin tespit edilmesi için 2013-2017 döneminde Borsa İstanbul'da imalat sanayi sektörü şirketlerine ait finansal ve finansal olmayan veriler kullanılarak ikili lojistik regresyon ve multinominal lojistik regresyon yöntemleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca, çalışmanın bulgularının güvenilirliğini test etmek için duyarlılık testi uygulanmıştır. Sonuçlar, önceki denetim görüşünün olumlu dışında bir görüş olması ve denetim raporu gecikmesi değişkeninin olumlu dışında denetim görüşü üzerinde pozitif bir etkisi olduğunu göstermiştir. İşletme büyüklüğü ise olumlu dışında denetim görüşü verilmesini negatif biçimde etkilemektedir. Ayrıca, önceki denetim görüşünün olumlu dışında bir denetim görüşü olması, denetim raporu gecikmesi ve işletmenin borçluluk düzeyi işletmenin sürekliliğine ilişkin belirsizlik içeren olumlu dışında denetim görüşü üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. İşletmenin büyüklüğü ve işletmenin likidite durumu ile sürekliliğe ilişkin belirsizlik içeren olumlu dışında denetim görüşü arasında ise negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Önceki denetim görüşünün olumlu dışında bir denetim görüşü olması sürekliliğe ilişkin belirsizlik içermeyen olumlu dışında denetim görüşü verilmesi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. İşletmenin büyüklüğü ile sürekliliğe ilişkin belirsizlik içermeyen olumlu dışında denetim görüşü arasında ise negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Çalışmanın duyarlılık testi sonucunda; çalışmanın önceki bulgularından farklı olarak şirketin likidite durumunun sürekliliğe ilişkin belirsizlik içeren olumlu dışı denetim görüşü verilmesinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı ve sürekliliğe ilişkin belirsizlik içermeyen olumlu dışı denetim görüşü verilmesinde denetim raporu gecikmesi değişkeninin pozitif ve anlamlı olduğu görülmüştür.
Muhasebede hilenin önlenmesi ve kullanılan yöntemler: Osmaniye ilinde gerçekleşen adli vaka örnekleri ve analizleri
Bu araştırmada muhasebede hilenin önlenmesi ve kullanılan yöntemler hakkında bilgiler yer almaktadır. Yapılan bu çalışma kapsamında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer alan kanun maddelerinden faydalanılmış olup, ayrıca ikincil verilerden de faydalanılmıştır. Bu araştırmanın amacı; İşletmeler, örgütsel yapıları ve faaliyetleri nedeniyle hileye karşı savunmasızdır. Bu nedenle muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılarak alınabilecek önlemlerin neler olduğunun ortaya konulması, muhasebe hilesi yapma nedenlerinin tespit edilmesi, muhasebe sisteminde yapılan yanlışların hata mı yoksa hile mi olduğunun ayırt edilmesidir. Teknolojinin hızla geliştiği dünyamızda bu gelişmelere paralel olarak artan işlem sayıları ve tutarları da dikkate alındığında, muhasebe hilelerini önlemek amacıyla hangi yöntemlerin kullanılabileceğine dair açıklamalar yapıldıktan sonra çalışmanın sonuç bölümünde tartışıldı. Uygulama bölümünde ise Osmaniye ilinde yaşanmış adli vakalar analiz edilerek sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.
Finansal tablo hilelerinin tespit edilmesinde kullanılan veri madenciliği yöntemleri ve Borsa İstanbul'da bir uygulama
Bağımsız denetimden geçmiş, makul bir düzeyde güvence almış işletmeler ile ilgili dünyada ve ülkemizde yaşanan finansal skandallar bu işletmelerin yayınlamış olduğu finansal raporlarının doğruluğunun ve güvenilirliğinin tartışılmasında etkili olmuştur. Finansal raporların tartışılması da bilgi kullanıcılarının alacağı kararlarda tereddüt yaşamalarına sebep olmuştur. Bu araştırmada bilgi kullanıcılarının tereddütlerini gidermek ve finansal tablolarda oluşmuş veya oluşması muhtemel finansal tablo hile riskini belirli bir güvence düzeyinde tahmin edebilmek için bir model geliştirilmiştir. Araştırmada veri olarak; 2012-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren Yakın İzleme Pazarı, Yıldız Pazar ve Ana Pazar gruplarında yer alan 144 işletmenin bağımsız denetim raporları ile finansal tablolarından elde edilen veriler kullanılmıştır. 48'i Yakın İzleme Pazar'ı, 96'sı da Yıldız Pazar ile Ana Pazar gruplarında bulunan işletmelerin finansal tablolarından elde edilen ve alanyazında da finansal tablo hilelerinin tespitinde kabul gören oranlar, veri madenciliği uygulamalarından olan yapay sinir ağları yöntemi kullanılarak analiz edilmek suretiyle bir yapay sinir ağı modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen model, finansal tablolardaki hile riskini %88,89 oranında doğru tahmin ederek başarılı bir sonuç ortaya çıkarmıştır. Araştırma sonuçları, geliştirilen modelin, işletmelerin finansal tablo hile riski taşıyıp taşımadığına ilişkin olarak bilgi kullanıcılarının kararlarında fayda sağlayacağı yönünde değerlendirilmiştir. Modelin parametrelerinin kullanımının, bilgi kullanıcılarının yatırım yapacağı işletmeler hakkında finansal tablo hile riski taşıyıp taşımadığı ile ilgili güçlü bir güvence vereceği ve bilgi kullanıcılarına faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.
ABD Halka Açık Şirketler Muhasebe Gözetim Kurulu (PCAOB)'nun inceleme ve yaptırım raporlarının dört büyük denetim firması yönünden incelenmesi
2000'li yılların başında dünyada yankı uyandıran finansal skandallar sonrasında kamuoyunun ve yatırımcıların sarsılan güveninin onarılmasında, SOX Yasası ve bu Yasa'nın birinci ana başlığı olan Halka Açık Şirketler Muhasebe Gözetim Kurulu (PCAOB)'nun kurulması, denetimin gözetimi açısından önemli bir adım olmuştur. Bu Kurul, ABD'de 2003 yılında faaliyete başlamıştır. Ancak, halen bir kurul tarafından denetim firmalarının incelenmesi ve bu incelemelerin denetim faaliyetleri üzerindeki etkisinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, ABD Halka Açık Şirketler Muhasebe Gözetim Kurulu'nun gözetim görevi yaptığı dört büyük denetim firmasının 2003 ve 2018 yıllarına ait incelemelerinin ve yaptırımlarının incelenmesidir. Çalışmanın bulguları; PCAOB'un dört büyükler üzerinde incelemeye tabi tuttuğu şirket sayısının 2.304'ten fazla olduğunu, en fazla incelemeye tabi tutulan firmanın PwC olduğunu, eksiklik tespit edilen şirket sayısının 1.594 olduğunu, en fazla eksikliği tespit edilen muhasebe alanının gelirler ve stoklar olduğunu, en fazla atıf yapılan standardın AS 2301 Denetçinin Önemli Yanlışlık Risklerine Karşı İfadeleri olduğunu ve Deloitte'un 3; PwC'nin 1; E&Y'nin ise 1 yaptırımı olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Halka Açık Şirketler Muhasebe Gözetim Kurulu, PCAOB, Denetimin Gözetimi, PCAOB İncelemeleri, PCAOB Yaptırımları, Dört Büyükler
Faaliyet tabanlı maliyetleme ve zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin bir sanayi işletmesinde uygulanması
Teknolojik gelişmelerle birlikte mamullerin maliyet yapılarında değişmeler olmuş, bu değişim endirekt maliyetlerin artışı ve direkt işçilik maliyetlerinin azalışı yönünde olmuştur. Yöneticilerin fiyatlama kararlarında doğru maliyet bilgisi daha da önem kazanmıştır. Gelişen teknolojilerle birlikte geleneksel maliyetleme sistemlerindeki eksiklerden dolayı daha doğru maliyet yöntemi olarak Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) sistemi geliştirilmiştir. Fakat bu sistemin uygulanmasında ve sürdürülebilmesinde yaşanan zorluklar, maliyetli ve karmaşık bir yapıya sahip olmasından dolayı eleştirilmiştir. FTM sisteminin bu eksiklerini gideren kurulması ve güncellenmesi daha kolay yenilikçi bir maliyet sistemi olan Zaman Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) sistemi geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında olay çalışması yöntemi kullanılarak traktör parçası üreten bir işletmede, endirekt maliyetler önce FTM sistemine, daha sonra ZDFTM sistemine göre faaliyetlere dağıtılmış daha sonra mamullere yüklenmiş ve farklılıkları ortaya konmuştur. Böylece örnek sanayi işletmesinde uygulanıp uygulanamayacağı belirlenerek, uygulanması durumunda maliyet sonuçlarını nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Yapılan çalışma sonucunda altı ürüne ait birim maliyetlerin ZDFTM sisteminde, FTM sistemine göre daha düşük olduğu ve daha doğru maliyet bilgisi verdiği tespit edilmiştir.
Faaliyet tabanlı maliyetleme ve zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin bir sanayi işletmesinde uygulanması
Teknolojik gelişmelerle birlikte mamullerin maliyet yapılarında değişmeler olmuş, bu değişim endirekt maliyetlerin artışı ve direkt işçilik maliyetlerinin azalışı yönünde olmuştur. Yöneticilerin fiyatlama kararlarında doğru maliyet bilgisi daha da önem kazanmıştır. Gelişen teknolojilerle birlikte geleneksel maliyetleme sistemlerindeki eksiklerden dolayı daha doğru maliyet yöntemi olarak Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) sistemi geliştirilmiştir. Fakat bu sistemin uygulanmasında ve sürdürülebilmesinde yaşanan zorluklar, maliyetli ve karmaşık bir yapıya sahip olmasından dolayı eleştirilmiştir. FTM sisteminin bu eksiklerini gideren kurulması ve güncellenmesi daha kolay yenilikçi bir maliyet sistemi olan Zaman Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) sistemi geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında olay çalışması yöntemi kullanılarak traktör parçası üreten bir işletmede, endirekt maliyetler önce FTM sistemine, daha sonra ZDFTM sistemine göre faaliyetlere dağıtılmış daha sonra mamullere yüklenmiş ve farklılıkları ortaya konmuştur. Böylece örnek sanayi işletmesinde uygulanıp uygulanamayacağı belirlenerek, uygulanması durumunda maliyet sonuçlarını nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Yapılan çalışma sonucunda altı ürüne ait birim maliyetlerin ZDFTM sisteminde, FTM sistemine göre daha düşük olduğu ve daha doğru maliyet bilgisi verdiği tespit edilmiştir.
Faaliyet tabanlı maliyetleme ve zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin bir sanayi işletmesinde uygulanması
Teknolojik gelişmelerle birlikte mamullerin maliyet yapılarında değişmeler olmuş, bu değişim endirekt maliyetlerin artışı ve direkt işçilik maliyetlerinin azalışı yönünde olmuştur. Yöneticilerin fiyatlama kararlarında doğru maliyet bilgisi daha da önem kazanmıştır. Gelişen teknolojilerle birlikte geleneksel maliyetleme sistemlerindeki eksiklerden dolayı daha doğru maliyet yöntemi olarak Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) sistemi geliştirilmiştir. Fakat bu sistemin uygulanmasında ve sürdürülebilmesinde yaşanan zorluklar, maliyetli ve karmaşık bir yapıya sahip olmasından dolayı eleştirilmiştir. FTM sisteminin bu eksiklerini gideren kurulması ve güncellenmesi daha kolay yenilikçi bir maliyet sistemi olan Zaman Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) sistemi geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında olay çalışması yöntemi kullanılarak traktör parçası üreten bir işletmede, endirekt maliyetler önce FTM sistemine, daha sonra ZDFTM sistemine göre faaliyetlere dağıtılmış daha sonra mamullere yüklenmiş ve farklılıkları ortaya konmuştur. Böylece örnek sanayi işletmesinde uygulanıp uygulanamayacağı belirlenerek, uygulanması durumunda maliyet sonuçlarını nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Yapılan çalışma sonucunda altı ürüne ait birim maliyetlerin ZDFTM sisteminde, FTM sistemine göre daha düşük olduğu ve daha doğru maliyet bilgisi verdiği tespit edilmiştir.
Üç büyükşehir belediye Sayıştay raporları üzerine bir araştırma (İstanbul, Ankara ve İzmir örneği)
Çalışma Türkiye'nin üç büyükşehir belediyesi olan İstanbul, Ankara ve İzmir'in 2019–2023 dönemi Sayıştay Uyumluluk Denetim Raporlarını analizini amaçlamaktadır. Sayıştay denetimleri, kamu kaynak kullanımının etkin, verimli ve mevzuata uygunluk derecesini ortaya koyan, hesap verebilirlik ve şeffaflık açılarından önemli bir mekanizmadır. Yıllar içinde aynı hataları tekrarlayıp tekrarlamadığı, denetim bulgularına duyarlılık dereceleri, düzeltici adımların atılıp atılmadığı içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sayıştay bulguları sınıflandırılmış, tekrarlanan hata türleri tablolarla sunulmuş ve bunların muhasebe ilkeleriyle ilişkisi ortaya konulmuştur. Bulgular, bazı durumlarda raporların dikkate alınarak düzeltmelerin yapıldığını gösterse de, genel eğilim belediyelerin aynı hataları tekrar ettiği, denetim görüşlerinin yeterince önemsenmediği yönündedir. 2023 yılına gelindiğinde ise hata sayılarında ve çeşitlerindeki artış, yerel yönetimlerde denetim kültürünün hâlâ kurumsallaşamadığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, Sayıştay raporlarının yaptırım gücünün artırılması, denetim görüşü dışındaki bulguların da karar süreçlerinde dikkate alınması ve mevzuatta düzenlemeler gerektiğini göstermektedir. Çalışma, yerel yönetimlerin mali disiplin anlayışını değerlendirmeye katkı sağlayarak diğer yerel idareler için örnek bir analiz sunmaktadır.
Kamu sağlık işletmelerinde finansal performansın incelenmesi; Hatay ili Dörtyol Devlet Hastanesinde bir uygulama
Ülkemizde 2003 yılında sağlık dönüşüm programı ile sağlık sistemi yeni bir ivme kazanmıştır. Bu yeni sistem sağlık işletmeleri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Sağlık sistemi teknolojisinin sürekli yenilenmesi karşısında sağlık işletmeleri de sağlık hizmetlerinin kaliteli verilmesi için katlanmış oldukları maliyetlere ek maliyetler yüklemiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde bulunan sağlık sektörü de finansal piyasaların yaşadığı ekonomik krizlerden etkilenmiştir. Günümüz de yakın tarihte gerçekleşen Covid-19 Pandemisinin finansal piyasayı çok ciddi anlamda etkilemesi bunun en iyi örneklerindedir. Finansal piyasanın değişimlerinin yansımaları sağlık işletimlerinin girdi maliyetlerini de çok ciddi anlamda artırmıştır. Bu durum sağlık işletmelerinin yönetilmesinde işletmelerin finansal performanslarının ölçülmesini öne çıkarmaktadır. Sağlık işletmelerinin finansal açıdan sürdürebilirliğinin devam etmesi için her idareci işletmesinin mali tabloları hakkında bilgi sahibi olmak zorunadır. Bu çalışmada Hatay İl sağlık müdürlüğüne bağlı Dörtyol Devlet Hastanesinin 2015-2022 yıllarına ait finansal tablolarının finansal performansı, oran (Rasyo) analiz yöntemi ile ölçülmüştür. Yapılan değerlendirme neticesinde; hastanenin stoklarına bağımlı olarak faaliyetlerini yürüttüğü, kamu hastaneler birliği dönemi ve 2017 yılı sonrası il Sağlık Müdürlüğü dönemlerinde de cari oranlarında her hangi bir değişim olmadığı ve Covid-19 hastalığı etkisi ile de bu oranın düştüğü, hastanenin nakit oranı ise araştırma dönemi boyunca düşük olduğu, alacak devir hızının ve hastanenin alacaklarının tahsil süresinin iyi olmasına rağmen Hastanenin Kısa vadeli borç yükümlüklerini yerine getiremediği, Hastane borçlarını öz kaynakları ile karşılayamadığı, borçlarının yine borç ile finanse edildiği ve Covid-19 Pandemisinin etkisi ile sunulan hizmet maliyetlerinin artması ile hastanenin zarar ettiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamu Hastaneleri Birliği, İl Sağlık Müdürlüğü, Finansal Performans, Oran Analizi, Covid-19.
Kamu sağlık işletmelerinde finansal performansın incelenmesi; Hatay ili Dörtyol Devlet Hastanesinde bir uygulama
Ülkemizde 2003 yılında sağlık dönüşüm programı ile sağlık sistemi yeni bir ivme kazanmıştır. Bu yeni sistem sağlık işletmeleri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Sağlık sistemi teknolojisinin sürekli yenilenmesi karşısında sağlık işletmeleri de sağlık hizmetlerinin kaliteli verilmesi için katlanmış oldukları maliyetlere ek maliyetler yüklemiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde bulunan sağlık sektörü de finansal piyasaların yaşadığı ekonomik krizlerden etkilenmiştir. Günümüz de yakın tarihte gerçekleşen Covid-19 Pandemisinin finansal piyasayı çok ciddi anlamda etkilemesi bunun en iyi örneklerindedir. Finansal piyasanın değişimlerinin yansımaları sağlık işletimlerinin girdi maliyetlerini de çok ciddi anlamda artırmıştır. Bu durum sağlık işletmelerinin yönetilmesinde işletmelerin finansal performanslarının ölçülmesini öne çıkarmaktadır. Sağlık işletmelerinin finansal açıdan sürdürebilirliğinin devam etmesi için her idareci işletmesinin mali tabloları hakkında bilgi sahibi olmak zorunadır. Bu çalışmada Hatay İl sağlık müdürlüğüne bağlı Dörtyol Devlet Hastanesinin 2015-2022 yıllarına ait finansal tablolarının finansal performansı, oran (Rasyo) analiz yöntemi ile ölçülmüştür. Yapılan değerlendirme neticesinde; hastanenin stoklarına bağımlı olarak faaliyetlerini yürüttüğü, kamu hastaneler birliği dönemi ve 2017 yılı sonrası il Sağlık Müdürlüğü dönemlerinde de cari oranlarında her hangi bir değişim olmadığı ve Covid-19 hastalığı etkisi ile de bu oranın düştüğü, hastanenin nakit oranı ise araştırma dönemi boyunca düşük olduğu, alacak devir hızının ve hastanenin alacaklarının tahsil süresinin iyi olmasına rağmen Hastanenin Kısa vadeli borç yükümlüklerini yerine getiremediği, Hastane borçlarını öz kaynakları ile karşılayamadığı, borçlarının yine borç ile finanse edildiği ve Covid-19 Pandemisinin etkisi ile sunulan hizmet maliyetlerinin artması ile hastanenin zarar ettiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kamu Hastaneleri Birliği, İl Sağlık Müdürlüğü, Finansal Performans, Oran Analizi, Covid-19.
Gıda sektöründe finansal oran analizi: Örnek firma uygulamaları
Finansal tablolar işletme faaliyetlerine ilişkin çeşitli konularda işletme paydaşlarına belli aralıklarla bilgi sunan finansal araçlardır. Finansal tablolarda yer alan ham bilgiler farklı finansal analiz teknikleri yardımıyla karar verme sürecinde kullanılabilir hale gelir. Bu finansal analiz tekniklerinden biri de oran analizidir. Oran analizi ile işletmelerin finansal tablo hesap kalemleri birbirine oranlanarak elde edilen sonuçlar önceden belirlenen ölçütlerle (işletme geçmiş oranları, genel kabul görmüş oranlar, rakip firma oranları, sektör ortalamaları) karşılaştırılarak finansal bilgi kullanıcılarının karar alma sürecinde ihtiyaç duydukları bilgiler üretilebilir. Yürütülen tez çalışmasında Borsa İstanbul (BIST)'da gıda, içecek ve tütün imalat alt sektöründe yer alan işletmelerin 2016-2020 yıllarını kapsayan 5 yıllık dönemlerine ait finansal durum tablosu ve kapsamlı gelir tablolarından elde edilen veriler oran analiz tekniği ile incelenerek değerlendirilmesi ve yorumlanması temel amaçtır. Tez çalışmasının örneklemini gıda, içecek ve tütün sektöründe faaliyet 30 firma oluşturmaktadır. Firmalara ilişkin veriler Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), Veri Analiz Platformu (VAP) ve firmaların resmi web sayfalarından elde edilmiştir. Elde edilen veriler dönemsel olarak oran analizine tabi tutulmuş ve elde edilen sonuçlar VAP'ta yer alan sektör ortalamaları ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında yer alan dönem içerisinde Covid-19 pandemisinin yaygın olduğu dönemini de kapsayan tez çalışmasında, örneklemi oluşturan firmaların, likidite oranları, faaliyet oranları, finansal yapı oranları ve karlılık oranları çerçevesinde genel değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen oranların sektör ortalamaları ile kıyaslandığında likidite oranları açısından en başarılı ilk üç firmanın Coca Cola, Kristal Kola ve Ülker Bisküvi olduğu görülmüştür. Faaliyet oranları açısından kıyaslandığında en başarılı ilk üç firmanın Banvit Bandırma, Coca Cola ve Kent Gıda, finansal yapı oranları açısından kıyaslandığında ise en başarılı ilk üç firmanın Kristal Kola, Pınar Entegre Et ve Türk Tuborg sıralaması oluşmuştur. Son olarak karlılık açısından en iyi performansı gösteren ilk üç firma Tat Gıda, Türk Tuborg ve Ülker Bisküvi şeklindedir. Tüm oranlar açısından başarı sıralamasına giren bir firma bulunmamaktadır.
Gıda sektöründe finansal oran analizi: Örnek firma uygulamaları
Finansal tablolar işletme faaliyetlerine ilişkin çeşitli konularda işletme paydaşlarına belli aralıklarla bilgi sunan finansal araçlardır. Finansal tablolarda yer alan ham bilgiler farklı finansal analiz teknikleri yardımıyla karar verme sürecinde kullanılabilir hale gelir. Bu finansal analiz tekniklerinden biri de oran analizidir. Oran analizi ile işletmelerin finansal tablo hesap kalemleri birbirine oranlanarak elde edilen sonuçlar önceden belirlenen ölçütlerle (işletme geçmiş oranları, genel kabul görmüş oranlar, rakip firma oranları, sektör ortalamaları) karşılaştırılarak finansal bilgi kullanıcılarının karar alma sürecinde ihtiyaç duydukları bilgiler üretilebilir. Yürütülen tez çalışmasında Borsa İstanbul (BIST)'da gıda, içecek ve tütün imalat alt sektöründe yer alan işletmelerin 2016-2020 yıllarını kapsayan 5 yıllık dönemlerine ait finansal durum tablosu ve kapsamlı gelir tablolarından elde edilen veriler oran analiz tekniği ile incelenerek değerlendirilmesi ve yorumlanması temel amaçtır. Tez çalışmasının örneklemini gıda, içecek ve tütün sektöründe faaliyet 30 firma oluşturmaktadır. Firmalara ilişkin veriler Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), Veri Analiz Platformu (VAP) ve firmaların resmi web sayfalarından elde edilmiştir. Elde edilen veriler dönemsel olarak oran analizine tabi tutulmuş ve elde edilen sonuçlar VAP'ta yer alan sektör ortalamaları ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında yer alan dönem içerisinde Covid-19 pandemisinin yaygın olduğu dönemini de kapsayan tez çalışmasında, örneklemi oluşturan firmaların, likidite oranları, faaliyet oranları, finansal yapı oranları ve karlılık oranları çerçevesinde genel değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen oranların sektör ortalamaları ile kıyaslandığında likidite oranları açısından en başarılı ilk üç firmanın Coca Cola, Kristal Kola ve Ülker Bisküvi olduğu görülmüştür. Faaliyet oranları açısından kıyaslandığında en başarılı ilk üç firmanın Banvit Bandırma, Coca Cola ve Kent Gıda, finansal yapı oranları açısından kıyaslandığında ise en başarılı ilk üç firmanın Kristal Kola, Pınar Entegre Et ve Türk Tuborg sıralaması oluşmuştur. Son olarak karlılık açısından en iyi performansı gösteren ilk üç firma Tat Gıda, Türk Tuborg ve Ülker Bisküvi şeklindedir. Tüm oranlar açısından başarı sıralamasına giren bir firma bulunmamaktadır.